Czy partner może przysposobić mojego syna?

Jeżeli dopiero zaczynasz szukać informacji o adopcji, zapewne masz mgliste wyobrażenie o tym, jak ona przebiega.

Panuje powszechne przekonanie, że przysposobienie dziecka z punktu widzenia prawa polega na przyjęciu dziecka do swojej rodziny i traktowaniu jak biologicznego potomka. Tymczasem adopcja ma niejedno oblicze.

Chociaż prawa i obowiązki rodziców adopcyjnych wobec dziecka są bardzo zbliżone, to istnieją niuanse, o których powinieneś wiedzieć.

Zacznijmy zatem od początku…

Rodzaje przysposobienia dziecka

Według przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego istnieją trzy rodzaje przysposobienia dziecka: pełne, pełne nierozwiązywalne (całkowite) oraz niepełne.

Przysposobienie pełne

Przysposobienie pełne powoduje, że przysposobione dziecko nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa. Czyli władza rodzicielska rodziców biologicznych zanika, natomiast od teraz będą posiadać ją rodzice adopcyjni.

Przysposobienie pełne ma także skutki w sferze dziedziczenia. Przysposobione dziecko przestaje dziedziczyć po swoich rodzicach biologicznych. Będzie natomiast uprawnione do spadku po rodzicach adopcyjnych. Podobne uprawnienia będą miały jego dzieci.

W ramach przysposobienia pełnego wyróżnia się przysposobienie całkowite.

Przysposobienie całkowite

W przeciwieństwie do przysposobienia pełnego zwykłego jest ono nierozwiązywalne, co znaczy, że jest to bilet w jedną stronę – rodzice, którzy przysposobili dziecko nie mogą się już wycofać z tego rodzaju adopcji. Istnieje możliwość sporządzenia nowego aktu urodzenia dziecka, w którym  jako rodzice widnieją nowi rodzice adopcyjni. Starego aktu urodzenia nie ujawniania się.

Przysposobienie niepełne

Jakie są skutki przysposobienia niepełnego?

W przypadku adopcji niepełnej stosunek przysposobienia powstaje pomiędzy rodzicami adopcyjnymi a adoptowanym dzieckiem. Nie powstaje jednak pomiędzy dzieckiem a krewnymi adoptujących.

Ma to znaczenie zwłaszcza jeśli chodzi o obowiązek alimentacyjny i kwestie związane z dziedziczeniem.

Rodzice naturalni są nadal zobowiązani do alimentacji, ale w pierwszej kolejności obowiązek ten powinien być realizowany przez przysposabiającego.

Przysposobienie niepełne nie powoduje również zerwania wszystkich więzi z rodziną biologiczną. Nowi rodzice nie zastępują rodziców biologicznych w akcie urodzenia dziecka. Na rodzicach biologicznych w dalszym ciągu ciąży również obowiązek alimentacyjny wobec dziecka, chociaż w pierwszej kolejności to rodzice adopcyjni są zobowiązania do zapewnienia dziecku środków utrzymania.

Kto może być rodzicem adopcyjnym?

Po pierwsze: pełna  zdolność do czynności prawnych

Zgodnie z przepisami, adopcji może dokonać jedynie osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych, jeżeli jej kwalifikacje osobiste uzasadniają przekonanie, że będzie należycie wywiązywała się z obowiązków przysposabiającego.  Pełną zdolność do czynności będzie posiadała osoba pełnoletnia, która nie została ubezwłasnowolniona.

Ograniczoną zdolność do czynności prawnych nabywa się w chwili ukończenia trzynastu lat lub  w sytuacji, gdy pełnoletnia osoba zostaje ubezwłasnowolniona częściowo przez sąd. Posiadanie ograniczonej zdolności do czynności prawnych nie jest wystarczające, by sąd mógł orzec przysposobienie.

Po drugie: odpowiednie kwalifikacje

Oceną kwalifikacji potencjalnych rodziców adopcyjnych zajmuje się ośrodek adopcyjny. W ramach procedury adopcyjnej sporządza się wywiad adopcyjny, diagnozę psychologiczną i na tej podstawie rodziców wstępnie kwalifikuje się do adopcji.

Po trzecie: świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez ośrodek adopcyjny

O tym jak powinno przebiegać takie szkolenie mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Kodeks mówi też o tym, że pomiędzy przysposobionym a przysposabiającym powinna istnieć odpowiednia różnica wieku. W Polsce przyjęło się, że jest to nie więcej niż 40 lat.

Czy tylko małżonkowie mogą przysposobić dziecko?

Istnieje coś takiego jak przysposobienie wspólne dziecka. Oznacza to, że dwie osoby mogą przysposobić dziecko jednocześnie i w polskim prawie takimi osobami mogą być tylko małżonkowie. Oznacza to, że jeżeli na adopcję zdecydują się partnerzy życiowi, to tylko jedno z nich może stać się rodzicem adopcyjnym.

Przysposobienie ma także skutki przysposobienia wspólnego wtedy, gdy osoba przysposobiona przez jednego z małżonków zostaje później przysposobiona przez drugiego małżonka.

Również osoba żyjąca samotnie może adoptować dziecko, choć nie jest to łatwe. Pamiętaj, że osoba ubiegająca się o przysposobienie dziecka najpierw musi odbyć odpowiedni kurs. Często już na tym etapie pojawiają się się trudności, bo przy kwalifikacji na kurs preferuje się małżeństwa. Podobnie ośrodki chętniej powierzają dzieci parom.

Nie oznacza to,  że przysposobienie dziecka przez singla jest niemożliwe – trzeba natomiast nastawić się na to, że proces przysposobienia dziecka będzie nieco bardziej skomplikowany.

Pamiętaj też, że sąd ocenia sytuacje biorąc pod uwagę dobro dziecka. Być może w danych okolicznościach najlepszym rozwiązaniem dla dziecka będzie adopcja już teraz przez jedną osobę. Niż czekanie na nową rodzinę, która być może nigdy się nie pojawi.

Jakie prawa i obowiązki ma rodzic biologiczny?

Co do zasady, aby adoptować dziecko potrzebna jest zgoda jego rodziców biologicznych, chyba że zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, są nieznani albo porozumienie się z nimi napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody.

Jeżeli rodzice dziecka nie wyrażają zgody na jego adopcję, a ich zdolność do czynności prawych jest ograniczona, sąd mimo braku zgody rodziców biologicznych może orzec przysposobienie, jeżeli dojdzie do wniosku że jest to zgodne z dobrem dziecka.

Pamiętaj także o tym, że niepełne przysposobienie dziecka powoduje, że w pewnym zakresie na rodzicach biologicznych w dalszym ciągu ciąży obowiązek alimentacyjny. Obowiązek alimentacyjny rodziców i krewnych biologicznych wygasa w przypadku adopcji pełnej i całkowitej.

Warto wiedzieć również, że władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem to dwie niezależne kwestie. Dlatego biologiczni rodzice dziecka w niektórych przypadkach mają prawo do utrzymywania z nim kontaktów, nawet po adopcji.

Przede wszystkim kontakty te jednak mają służyć dziecku, więc jeśli takie spotkania mu nie służą, można wystąpić do sądu opiekuńczego o ich zakazanie.

Prawa do kontaktów nie mają rodzice, którzy wyrazili blankietową zgodę na adopcję.

Czy partner może przysposobić mojego syna?

Adopcja blankietowa i adopcja ze wskazaniem

Adopcja blankietowa ma miejsce, gdy rodzice  przed sądem opiekuńczym wyrażają ogólną zgodę na adopcję bez wskazania osoby przysposabiającego. Zgoda rodziców dziecka może być odwołana przez złożenie oświadczenia przed sądem opiekuńczym, pod warunkiem, że nastąpi to przed wszczęciem sprawy o przysposobienie.

Rodzic może także we wniosku do sądu opiekuńczego wskazać konkretną osobę, która ma adoptować dziecko. Procedura przysposobienia jest wtedy szybsza, ale adopcja ze wskazaniem budzi w Polsce wiele kontrowersji. Jej przeciwnicy twierdzą, że stwarza ona warunki do handlu dziećmi.

Z drugiej jednak strony wskazanie konkretnej osoby do przysposobienia swojego dziecka eliminuje ryzyko, że dziecko spędzi miesiące w ośrodku czekając, aż któraś z rodzin adopcyjnych będzie mogła zabrać je do domu.

Adopcja dziecka – gdzie dopełnić formalności?

W pierwszej kolejności powinniście zwrócić się do ośrodka adopcyjnego, który przeprowadzi odpowiednią procedurę kwalifikacyjną i szkolenie. Jednak o przysposobieniu orzeka sąd opiekuńczy na wniosek przysposabiającego po przeprowadzeniu rozprawy. Jest to zwieńczenie całej wieloletniej procedury.

Proces przysposobienia dziecka może trwać dwa lata i dłużej, dlatego trzeba uzbroić się w cierpliwość.

Adopcja zgodna z dobrem dziecka

Warto wiedzieć, że do przysposobienia dziecka, które skończyło trzynaście lat, potrzebna jest jego zgoda. Zgoda młodszego dziecka formalnie nie jest wymagana, ale sąd opiekuńczy powinien je wysłuchać. W szczególnych wypadkach sąd opiekuńczy nie musi odbierać zgody np. wówczas gdy dziecko uważa się za biologicznego syna lub córkę osób, które mają je adoptować.

Inaczej niż np. w USA w Polsce można adoptować tylko dziecko małoletnie. Wymóg małoletniości musi być spełniony w dniu złożenia wniosku, a nie w momencie orzekania przez sąd opiekuńczy.

Pamiętaj, że dobro dziecka w przypadku przysposobienia jest szczególnie chronione. Dlatego zanim zostanie wydane orzeczenie sądu opiekuńczego o przysposobieniu, sąd może określić okres osobistej styczności, w czasie którego potencjalni rodzice i adoptowane dziecko mają okazję się poznać.

Przysposobienie dziecka swojego małżonka

Przysposobienie pasierba odbywa się na nieco innych zasadach.

Główną różnicą pomiędzy zwykłym przysposobieniem a przysposobieniem dziecka współmałżonka jest kwestia więzi z rodziną biologiczną. W takiej sytuacji nie ustają bowiem prawa i obowiązki dziecka wobec jego krewnych. Ma to zwłaszcza znaczenie dla obowiązku alimentacyjnego.

See also:  Jak uzyskać rozdzielność majątkową w trakcie małżeństwa?

Na skutek przysposobienia pasierba władza rodzicielska będzie przysługiwać na takich samych zasadach obojgu małżonkom.

Aby przysposobić dziecko żony lub męża potrzebujesz zgody drugiego małżonka. Zgoda biologicznego rodzica nie będzie wymagana jeżeli nie posiada on władzy rodzicielskiej.

Czy przysposobienie można rozwiązać?

Sąd z ważnych powodów na żądanie przysposobionego, przysposabiającego lub prokuratora może rozwiązać przysposobienie pełne i niepełne. Nie można natomiast rozwiązać przysposobienia całkowitego.

Czy partner może przysposobić mojego syna?

Przeczytaj także:

  • Rozwód z orzekaniem o winie
  • Rozwód bez orzekania o winie

Przysposobienie dziecka partnera, partnerki

Czy partner może przysposobić mojego syna? Czy partner może przysposobić mojego syna?

Przysposobienie, czyli inaczej adopcja, to formalne przejęcie pieczy nad dzieckiem, które nie jest dzieckiem biologicznym. Zgodnie z prawem, przysposobione dziecko zyskuje pełnię praw, które posiadają dzieci biologiczne: zyskuje nazwisko, przysługują mu alimenty i prawo do dziedziczenia. Przysposobienie może polegać zarówno na adopcji dziecka przez obojga rodziców łącznie, jak również na adopcji dziecka naszego partnera lub małżonka. Jeśli dziecko ukończyło 13 rok życia, niezbędna jest jego zgoda na przysposobienie.

W niniejszym artykule skupimy się na przysposobieniu dziecka partnerki, z którą przysposabiający pozostaje w nieformalnym związku.

Przysposobienie takie jest możliwe tylko wtedy, gdy ojciec biologiczny nie żyje, nie jest znany lub jest pozbawiony władzy rodzicielskiej. W pierwszych dwóch przypadkach, tj.

gdy ojciec dziecka nie żyje lub nie jest znany, można bezpośrednio wnieść wniosek do sądu o przysposobienie dziecka.

Jeśli natomiast ojciec żyje i posiada władzę rodzicielską, ale nie wywiązuje się ze swoich obowiązków, to w pierwszej kolejność należy wszcząć procedurę pozbawienia go władzy rodzicielskiej. Procedurę co do zasady wszczyna matka dziecka składając do sądu opiekuńczego stosowny wniosek.

Na koniec warto jednak zauważyć, że zgodnie z art. 114 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przysposobić można osobę małoletnią, tylko dla jej dobra. Zgodnie z orzecznictwem polskich sądów, gwarancję dobra i stabilizacji dają przede wszystkim związki małżeńskie z dłuższym stażem.

Dlatego też, większe szanse na przysposobienie dziecka będzie miał małżonek rodzica dziecka, niż partner pozostający w nieformalnym związku.

Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie przyjął stanowisko, że “Celem przysposobienia ma być przyjęcie dziecka do rodziny i stworzenie mu warunków należytego rozwoju zarówno fizycznego, jak i duchowego (psychicznego), rozwoju lepszego, niż miało ono w dotychczasowym środowisku, czyli u rodziców naturalnych lub u opiekunów. (…)”

Przysposobienie dziecka przez ojczyma lub macochę

Najczęstszym argumentem dla rozpadu związku, spotykanym w większości pozwów o rozwód, jest stopniowe osłabianie relacji między małżonkami, które prowadzi do utraty możliwości porozumienia się nawet w zwykłych czynnościach życia codziennego. Coraz więcej osób po rozwodzie decyduje się na nowy związek i tworzy rodzinę zrekonstruowaną (patchworkową). Czy ojczym lub macocha może przysposobić dziecko swojego partnera?

Rodzaje przysposobienia i jego konsekwencje

Przysposobienie pełne powoduje powstanie między przysposabiającym a przysposobionym takiego stosunku, jak między rodzicem a dzieckiem (art. 121 § 1 KRO). Skutki przysposobienia rozciągają się na krewnych przysposobionego.

W konsekwencji, ustają prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa (art. 121 § 3 KRO). Po przysposobieniu ojciec naturalny dziecka nie musi już płacić alimentów na dziecko, a obowiązek ten obciąża przysposabiającego. Obowiązek ten ustaje z mocy prawa z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia o przysposobieniu.

Przysposobienie niepełne polega z kolei wyłącznie na powstaniu stosunku między przysposabiającym a przysposobionym. Skutki przysposobienia nie powstają względem dalszych krewnych. Wyjątkiem są zstępni przysposabianego.

Ten rodzaj przysposobienia nie powoduje co do zasady wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego rodziców biologicznych względem przysposobionego. Jednakże, w pierwszej kolejności obowiązek ten powinien być realizowany przez przysposabiającego.

Przysposobienie całkowite polega z kolei na wyrażeniu przez rodziców przysposobionego przed sądem opiekuńczym zgody na przysposobienie bez wskazania osoby przysposabiającego (art.

 1241 KRO). W konsekwencji, podobnie jak w przypadku przysposobienia pełnego, ustają prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa, w tym także obowiązek alimentacyjny krewnych względem przysposabianego.

Przesłanki przysposobienia

Przysposobić można osobę małoletnią i tylko dla jej dobra (art. 114 § 1 KRO). Małoletniość musi być spełniona w dniu złożenia wniosku o przysposobienie.

W praktyce może więc dojść do przysposobienia osoby już pełnoletniej w dniu wydania orzeczenia, która jednakże była niepełnoletnia w dniu złożenia wniosku.

 Do przysposobienia dziecka, które ukończyło lat 13, niezbędna jest jego zgoda (art. 118 § 1 KRO).

Między przysposabiającym a przysposobionym powinna istnieć odpowiednia różnica wieku. Osoba, która chce przysposobić małoletniego, musi spełnić łącznie następujące warunki:

  • musi mieć pełną zdolność do czynności prawnych (osoba pełnoletnia lub osoba, która uzyskała pełnoletność przez zawarcie małżeństwa);
  • jej kwalifikacje osobiste uzasadniają przekonanie, że będzie należycie wywiązywała się z obowiązków przysposabiającego;
  • posiadać opinię kwalifikacyjną oraz świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez ośrodek adopcyjny, chyba że obowiązek ten jej nie dotyczy.

Czy jest potrzebna zgoda drugiego rodzica?

Do przysposobienia dziecka potrzebna jest co do zasady zgoda obojga rodziców. Nie dotyczy to sytuacji, gdy rodzice zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, są nieznani albo porozumienie się z nimi napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody (art. 119 § 1 KRO).

Niemniej, ze względu na szczególne okoliczności, sąd opiekuńczy może orzec przysposobienie mimo braku zgody rodziców, których zdolność do czynności prawnych jest ograniczona, jeżeli odmowa zgody na przysposobienie jest oczywiście sprzeczna z dobrem dziecka (art. 119 § 2 KRO).

Procedura przysposobienia

Zgodnie z art 585 § 1 KPC, postępowanie wszczyna się na wniosek osoby, która chce przysposobić dziecko. Wniosek należy złożyć w sądzie opiekuńczym (rejonowym – wydział rodzinny) właściwym dla przysposabiającego lub dziecka, które ma być przysposobione (art. 585 § 2 KPC).Sąd opiekuńczy orzeka o przysposobieniu po przeprowadzeniu rozprawy. Na rozprawę wezwani są przysposabiający oraz osoby, których zgoda na przysposobienie jest potrzebna (drugiego rodzica biologicznego).Czy partner może przysposobić mojego syna?

Prawo do opieki nad dzieckiem w konkubinacie

Szczegóły Opublikowano: środa, 18, lipiec 2018 10:00
Czy partner może przysposobić mojego syna?

Związki nieformalne, choć coraz powszechniej spotykane, wciąż pozostają dla wielu tematem tabu. Takie środowisko stanowi doskonałą pożywkę dla dezinformacji, co niestety skutkuje brakiem wiedzy na temat tego, co jest rzeczywistym skutkiem życia w konkubinacie, a co jedynie rozpowszechnionym mitem. Jednym z ciekawszych niedomówień, z jakim niejednokrotnie się spotkałem, była kwestia prawa do opieki nad dzieckiem w konkubinacie – i temu właśnie zagadnieniu się przyjrzyjmy.

Nie ukrywam, że celowo posłużyłem się wyrażeniem „prawo do opieki nad dzieckiem w konkubinacie”, gdyż można je interpretować na wiele sposobów, co da nam możliwość przyjrzenia się kilku możliwym sytuacjom. Zacznijmy jednak od doprecyzowania pojęcia „opieka”.

Nie budzi wątpliwości, że relacje z dzieckiem posiadają swoją regulację w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Kodeks ten posługuje się pojęciem opieki – przy czym jest to specjalna instytucja, która nie dotyczy jednak bezpośrednio relacji rodzica z dzieckiem.

Tym samym, w ramach niniejszego artykułu, mówiąc o „opiece rodzica nad dzieckiem”, będziemy mieli zawsze na myśli wykonywanie władzy rodzicielskiej (w rozumieniu wyżej powołanej ustawy).

Wspomniana wcześniej władza rodzicielska jest bytem zupełnie niezależnym od małżeństwa. Jest to stosunek, który nawiązuje się między rodzicem a dzieckiem z mocy prawa, jak również ustaje z mocy prawa w momencie osiągnięcia przez dziecko pełnoletności.

Tym samym, władza rodzicielska będzie przysługiwać każdemu z biologicznych rodziców na takich samych zasadach, jak ma to miejsce w małżeństwie.

Rodzice muszą więc wspólnie dbać o rozwój dziecka, dostarczać mu środków utrzymania, podejmować istotne z jego perspektywy decyzje. Samodzielnie mogą też działać w drobnych sprawach dotyczących osoby dziecka.

Jeżeli natomiast będą mieli problem z wypracowaniem wspólnego stanowiska w istotnej sprawie dotyczącej ich wspólnego potomka, tak samo jak małżeństwo spotkają się przed obliczem sądu opiekuńczego.

Jedyne, o czym należy pamiętać, to uznanie dziecka przez jego ojca (tak, by został on wpisany w metryce urodzenia). O ile w przypadku małżeństwa mąż matki z automatu zostaje wpisany jako ojciec, o tyle związki nieformalne nie korzystają z podobnego domniemania.

Konkubinat jest instytucją faktyczną, nie prawną. W świetle przepisów nie wywołuje on więc żadnych skutków. Tym samym, nasz nieformalny partner pozostaje osobą obcą dla naszych dzieci, my zaś jesteśmy obcy dla jego potomstwa.

Wynika z tego, iż konkubent nie musi dostarczać żadnych środków utrzymania, ani też angażować się w wychowywanie nieswoich dzieci. Nie ma też możliwości nałożenia na niego takiego obowiązku w drodze sądowej.

See also:  Partnerka wyrzuciła mnie z domu, zatrzymując moje rzeczy, co robić?

Sytuacja ta nie ogranicza się jedynie do sfery obowiązków nieformalnego partnera – rozciąga się także na uprawnienia.

Nie może on więc decydować o jakichkolwiek sprawach związanych z dzieckiem (przynajmniej w formalny sposób).

Jeżeli nawiąże silną relację emocjonalną z dzieckiem, a sam związek się rozpadnie, nie ma on też możliwości uregulowania kontaktów na drodze sądowej i może zostać zupełnie pozbawiony możliwości widzenia się z małoletnim.

Wyżej opisana sytuacja jest niestety bardzo doniosła w skutkach. Co więcej – niemal nie ma z niej wyjścia.

Co do zasady, jeżeli ktoś chce stać się dla dziecka rodzicem, mimo braku bezpośredniej biologicznej więzi, może ubiegać się o przysposobienie. Czy konkubent może przysposobić dziecko swojego partnera? – nie wiadomo. Przeszkodą jest art.

123 §1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z jego treścią „Przez przysposobienie ustaje dotychczasowa władza rodzicielska lub opieka nad przysposobionym”.

Tym samym, gdyby przysposobić dziecko w ten sposób, jego biologiczni rodzice utracili by automatycznie władzę rodzicielską.

Teoretycznie, jeżeli sytuacja by temu sprzyjała (drugi z biologicznych rodziców nie żyje), można by próbować powołać się na art.

124 §1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „Na żądanie przysposabiającego i za zgodą osób, których zgoda jest do przysposobienia potrzebna, sąd opiekuńczy orzeka, że skutki przysposobienia polegać będą wyłącznie na powstaniu stosunku między przysposabiającym a przysposobionym”. Niemniej jednak, szansa na pozytywne rozstrzygnięcie takiej sprawy są, w najlepszym razie, nikłe.

Na koniec najmniej oczywisty sposób rozumienia opieki nad dzieckiem w konkubinacie – czyli sytuacja, w której to nasz potomek pozostaje w nieformalnym związku.O ile na pierwszy rzut oka sytuacja taka wydaje się absurdalna, o tyle w rzeczywistości jest dość powszechna – zależy, jak zdefiniujemy „dziecko”.

Polskie prawo cywilne zna, z braku lepszego słowa „instytucję” zstępnego. Osoba taka, to nikt inny, jak młodszy od nas krewny w linii prostej. Może być nim wnuk. Może być również syn lub córka.

Każdy syn i każda córka zawsze pozostanie czyimś dzieckiem (zstępnym), tym samym, jeżeli wdadzą się kohabitat, zostaną spełnione kryteria omawianej sytuacji.

Ponieważ jednak osoby pełnoletnie nie podlegają władzy rodzicielskiej, rodzice nie mogą wykonywać uprawnień opiekuńczych względem takich osób.

Co jednak, jeżeli sytuacja dotyczy małoletnich? Czy w takim przypadku w ogóle można mówić o konkubinacie? I czy rodzice mogą wykonywać swoje uprawnienia względem takiego dziecka?

Jeżeli idzie o możliwość pozostania w konkubinacie osób przed ukończeniem 18 roku życia, to z technicznego punktu widzenia, nie ma z tym problemów.

  • Raz – osoby takie może łączyć więź fizyczna – kodeks karny przewiduje jedynie sankcje w sytuacji, jeżeli któraś z osób nie ukończyła lat 15.
  • Dwa – żadne z przyjmowanych kryteriów definiujących kohabitat nie posługuje się pojęciem wieku.
  • Trzy – nie ma technicznych przeszkód, by małoletni zamieszkali razem.

Tyle, jeżeli idzie o teorię. W praktyce najczęściej spotykamy się z sytuacją, w której jedno z parterów jest już pełnoletnie – dzięki temu ma możliwość samodzielnego pozyskania lokum, czy zarobkowania.

Niezależnie jednak od powyższego wywodu – jeżeli którykolwiek z nieformalnych partnerów takiego związku nie osiągnął pełnoletności, to jego rodzicom przysługuje względem niego pełnia praw rodzicielskich.

Do ukończenia 18 roku życia ww.

stan może zmienić tylko zawarcie związku małżeńskiego za zgodą sądu opiekuńczego, gdyż w takim przypadku kobieta automatycznie uzyskuje pełnoletność (mając nawet 16 lat), co skutkuje wygaśnięciem względem niej władzy rodzicielskiej z mocy prawa.

Przysposobienie dziecka przez nowego partnera rodzica – Magdalena Waśko – Kancelaria adwokacka Gdańsk, dobry prawnik, pomoc prawna

Pani Anna pyta- od lat wychowuję synka, z którego ojcem rozstałam się niedługo po urodzinach dziecka. Od lat mieszkam z nowym partnerem, którego synek traktuje jak ojca.

Ojciec biologiczny nie utrzymuje z nami kontaktu. Co zrobić, by obecny partner „formalnie” został ojcem? Syn ma nazwisko po ojcu biologicznym. Chciałabym zmienić nazwisko synka, tak, żebyśmy nosili wspólne nazwisko.

Czy jest to możliwe?

            Sformalizowanie sytuacji Pani Ani, oraz wielu innych rodziców, to przysposobienie- czyli adopcja. Jest to prawnie uregulowane przyjęcie dziecka do rodziny, na mocy orzeczenia sądowego.

Dziecko od tego momentu zgodnie z prawem staje się dzieckiem rodzica adopcyjnego, tak jak jego własne biologiczne.

Rodzic adopcyjny staje się uprawniony i zobowiązany do wykonywania władzy rodzicielskiej, kontaktów oraz utrzymania (alimentacji) na rzecz adoptowanego dziecka.

Kiedy możliwa jest adopcja przez nowego partnera rodzica?

Gdy drugie z rodziców: jest nieznane, pozbawione władzy rodzicielskiej albo zmarło. Nie można zatem adoptować dziecka swojego partnera jeśli drugi rodzic jest znany, wpisany do aktu urodzenia, żyje i wykonuje władzę rodzicielską, chociażby ograniczoną do współdziałania w określonym zakresie.

Stosowny wniosek o adopcję składa się do sądu rodzinnego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka. Wniosek do sądu wolny jest od opłaty.

  • Wymagane będą zgody: rodzica – partnera oraz dziecka, jeśli skończyło 13 rok życia, chyba, że uważa partnera rodzica za swojego prawdziwego rodzica.
  • Jeżeli skorzystasz z mojej pomocy, napiszę Twój wniosek tak, aby jak najlepiej zobrazować sytuację Twoją, Twojego partnera i Twojego dziecka, nie pozostawiając sądowi wątpliwości, czy doszło do spełnienia przesłanek pozwalających na przysposobienie przez Twojego partnera.
  • Co z nazwiskiem dziecka po adopcji?

Nosi ono nazwisko przysposabiającego (czyli rodzica adopcyjnego) albo wspólne, jeśli są małżeństwem z jego rodzicem. Istnieje możliwość zmiany także imienia dziecka.

Jeśli dziecko ukończyło 13 rok życia, potrzebna będzie jego zgoda na zmianę nazwiska.

Zastanawiasz się, czy dziecko może dziedziczyć po rodzicu biologicznym?

Z chwilą przysposobienia ustaje więź prawna pomiędzy rodzicem biologicznym oraz dzieckiem.  Dziecko zatem nie będzie dziedziczyło z mocy ustawy po rodzicu biologicznym, ani rodzic biologiczny po dziecku, a możliwe, że i krewni rodzica biologicznego nie będą dziedziczyli, ani dziecko po nich. Ustaje więc obawa, że dziecko będzie musiało kiedyś uregulować kwestię długów rodzica biologicznego.

Wyjątkiem jest dziedziczenie testamentowe. W nim można ustanowić spadkobiercą każdego, niezależnie od stopnia pokrewieństwa.

Zastanawiasz się, czy dziecko może się kontaktować z biologicznym rodzicem?

Jeżeli kontakty te nie będą sprzeczne z dobrem dziecka, to jest możliwość ustalenia kontaktów z biologicznym rodzicem przez sąd.

Jeżeli interesują Cię koszty poprowadzenia Twojej sprawy, zadzwoń lub skorzystaj z formularza kontaktowego. Musimy omówić, jak skomplikowana jest Twoja sprawa, jakie będą koszty sądowe, jakie są nasze cele.

Po zaproponowaniu stawki omówimy ją, będziesz wiedział jakie działania będę podejmowała w sprawie. Wstępne spotkanie, na którym omawiamy- jakie są szanse na skuteczne przeprowadzenie sprawy, jakie dowody należy zgromadzić, jak wygląda postępowanie- to koszt 150 zł (w tym jest już uwzględniony 23 % vat).

Nie bój się napisać- sporządzę orientacyjną wycenę i umówimy się na spotkanie.

Adopcja wyjątkowo także wobec osób pełnoletnich. RPO reaguje na skargi obywateli

  • Polskie prawo powinno w uzasadnionych przypadkach przewidywać adopcję osób pełnoletnich – uważa RPO
  • Mogłoby to być alternatywą wobec instytucji ubezwłasnowolnienia  
  • Umożliwiłoby też właściwe wsparcie osób z niepełnosprawnościami przez dotychczasowych opiekunów

Dziś polskie prawo nie przewiduje adopcji osoby, która ukończyła 18 lat. Media donoszą o przypadkach, gdy ojczym czy macocha lub dziadkowie, wychowujący  dziecko, nie mogą go adoptować po osiągnięciu przez nie tego wieku. Inny przykład to sprawa 22-letniej dziewczyny, porzuconej i przez rodziców biologicznych, i adopcyjnych. 18-letni wychowankowie domów dziecka muszą zaś opuścić te placówki i radzić sobie sami, bez wsparcia państwa (chyba że się uczą). W efekcie 80 proc. z nich  wraca wtedy do rodzin biologicznych, często patologicznych.

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają wnioski obywateli o podjęcie działań, aby możliwość przysposobienia rozszerzyć także na osoby pełnoletnie.

See also:  Czy sąd weźmie pod uwagę zdradę przy sprawie rozwodowej?

Skargi pochodzą od rodzin zastępczych, od lat zajmujących się osobami z niepełnosprawnościami, najpierw dziećmi, a następnie dorosłymi. Podkreślano, że osoby te osiągnęły pełnoletność jedynie kalendarzowo – nie są one w stanie podjąć samodzielnej egzystencji i pozostają na mentalnym poziomie dziecka.

Zgodnie z polskim prawem (art. 114 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) adoptować można jedynie osobę małoletnią i tylko dla jej dobra. Wymóg małoletności powinien być spełniony w dniu złożenia wniosku o przysposobienie.

Tymczasem wnioski rodzin zastępczych o adopcję były spóźnione wobec osiągnięcia przez podopiecznych 18 lat. A termin na złożenie wniosku nie mógł być przywrócony – sądy musiały odrzucać takie wnioski.

Rzecznik zwraca uwagę, że u źródeł współczesnego przysposobienia leży wywodząca się ze starożytnego Rzymu instytucja adopcji, w której nie było wymogu małoletności.  Również obecnie nie tylko w obcych kulturach prawnych (np. w japońskiej), ale także w Republice Federalnej Niemiec czy w niektórych stanach USA, możliwe jest przysposobienie osób dorosłych.

Także wcześniejsze przepisy polskie nie zawierały wymogu małoletności adoptowanej osoby. Do lipca 1939 r.

obowiązywał przepis Kodeksu cywilnego Królestwa Polskiego, który wręcz stanowił: „Przysposobienie nie może mieć mieysca przed pełnoletnością przysposobić się maiącego” (czyli przysposabianego).  Ustawa z 13 lipca 1939 r.

o ułatwieniu przysposobienia małoletnich nie ograniczała zaś możliwości adopcji tylko do dzieci. Zmienił to Kodeks rodzinny z 27 czerwca 1950 r. I taki stan prawny trwa do dziś.

Zarazem ważne znaczenie ma orzeczenie Sądu Najwyższego z 2 czerwca 1980 r., że art. 114 Kro “nie jest wyrazem podstawowych zasad naszego porządku prawnego w dziedzinie ochrony rodziny przez Państwo”. Możliwe jest zatem uznanie w Polsce zagranicznego orzeczenia o adopcji osoby pełnoletniej.

W opinii Rzecznika idea rozszerzenia instytucji przysposobienia w szczególnych wypadkach na osoby pełnoletnie warta jest rozważenia. Nie trzeba byłoby wykreślać przymiotnika „małoletnia” z art. 114 Kro. Wystarczyłoby dodać, że w wyjątkowych okolicznościach przysposobić można osobę pełnoletnią – jeśli przemawiają za tym zasady współżycia społecznego.

Regulacja taka mogłaby stanowić alternatywę dla systemu ubezwłasnowolnienia oraz opieki lub kurateli prawnej – gdy adoptowana osoba jest niezdolna do samodzielnej egzystencji lub wymaga wsparcia.

RPO od dawna domaga się zastąpienia instytucji ubezwłasnowolnienia innymi formami wsparcia (o co walczą środowiska osób z niepełnosprawnościami i co Polsce rekomenduje Komitet ONZ ds.

Praw Osób z Niepełnosprawnościami).

Odpowiednią formą faktycznego wsparcia osoby wymagającej pomocy i opieki byłoby wtedy jej przysposobienie przez dotychczasowych opiekunów. To ważne, zwłaszcza w kontekście braku wystarczającej liczby kandydatów na opiekunów czy kuratorów.

Zastępca RPO Stanisław Trociuk poprosił ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobrę o rozważenie podjęcia odpowiednich kroków legislacyjnych.

IV.7023.11.2019

Adopcja i jej wpływ na obowiązek alimentacyjny biologicznego rodzica | Rozwód à la carte

Przysposobienie, czyli potocznie adopcja, możliwe jest jedynie względem osoby małoletniej i tylko dla jej dobra. Dobro dziecka jest najważniejsze, ale przecież właśnie tym kryterium kierują się przyszli rodzice adopcyjni. Nikt nie podejmuje trudu i nie angażuje się w czasem długotrwały proces, tylko dla zabawy. Nagrodą jest założenie nowej rodziny.

O przysposobieniu

Prawo przewiduje trzy rodzaje przysposobienia:

  1. niepełne – przysposobienie takie wywołuje jedynie skutki pomiędzy przysposobionym dzieckiem i przysposabiającym, skutki takie nie powstają względem dalszych krewnych. Wyjątkiem są zstępni przysposabianego.
  2. pełne – przysposobienie takie wywołuje skutki nie tylko pomiędzy przysposobionym a przysposabiającym, ale także względem dalszych krewnych. Oznacza to także, że ustają jakiekolwiek więzi pomiędzy przysposobionym a jego naturalną (biologiczną) rodziną.
  3. całkowite, tzw. pełne nierozwiązywalne – to przysposobienie jest najpełniejsze z możliwych i nie podlega rozwiązaniu. Co prawda pozew o rozwiązanie przysposobienia nie może zostać złożony, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby nastąpiło ponowne przysposobienie (przez innego/innych przysposabiających). Takie przysposobienie możliwe jest w sytuacji, kiedy rodzice dziecka wyrazili przed sądem opiekuńczym zgodę na przysposobienie bez wskazywania osoby przysposabiającej.

Co z aktem urodzenia dziecka?

  1. W przypadku przysposobienia niepełnego, do istniejącego aktu urodzenia dziecka dodawana jest wzmianka o fakcie dokonania przysposobienia.

  2. W przypadku przysposobienia pełnego, do istniejącego aktu urodzenia dodaje się wzmiankę o przysposobieniu lub też sporządza się nowy akt urodzenia. Druga z opcji możliwa jest na mocy postanowienia sądu opiekuńczego.

    Sąd może wydać postanowienie na wniosek i za zgodą przysposabiającego i przysposobionego (który skończył 13 lat).

  3. Przy przysposobieniu całkowitym, sporządzany jest nowy akt urodzenia dziecka, w którym jako rodzice wpisywani są rodzice przysposabiający.

    Poprzedni akt urodzenia, zaopatrzony o wzmiankę o wydaniu nowego aktu, jest utajniany (dostęp do niego ma jednak przysposobione dziecko po osiągnięciu pełnoletniości oraz oczywiście sąd).

Jaki wpływ ma przysposobienie dziecka na obowiązek alimentacyjny jego biologicznych rodziców?

Przysposobienie niepełne w zasadzie nie powoduje wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego rodziców biologicznych. Jednak, w pierwszej kolejności obowiązek ten powinien być realizowany przez przysposabiającego.

Inaczej sytuacja wygląda przy przysposobieniu pełnym i całkowitym. Przy takich rodzajach przysposobienia między przysposabiającym i przysposobionym powstaje taki stosunek, jak pomiędzy rodzicami i dziećmi.

Jednocześnie ustają wszelkie prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego biologicznych krewnych.

Ustają też prawa i obowiązki tych krewnych względem przysposabianego, w tym obowiązek alimentacyjny.

Kiedy obowiązek alimentacyjny biologicznego rodzica ustaje?

Od daty uprawomocnienia się orzeczenia o przysposobieniu obowiązek alimentacyjny obciąża już nowych rodziców. Nie ma zatem potrzeby występowania do sądu o uchylenie obowiązku alimentacyjnego biologicznego rodzica.

Warto pamiętać, że świadczenia alimentacyjne rodzica biologicznego pobierane po dokonaniu przysposobienia dziecka będą świadczeniami nienależnymi. Niezależnie od tego czy rodzic płacił je dobrowolnie nie mając wiedzy o przysposobieniu, czy też zaległości alimentacyjne były ściągane przez komornika.

Oczywiście w przypadku zaległości alimentacyjnych, egzekucja może toczyć się w dalszym ciągu względem zaległości z okresu kiedy rodzic biologiczny był zobowiązany do alimentowania małoletniego.

Adopcja dopuszczalna w kilku wariantach – www.prawnik-rodzinny.pl

Gazeta Podatkowa nr 3 (1460) z dnia 8.01.2018

Rozważamy z mężem stworzenie rodziny dla dziecka z domu dziecka – chcemy dokonać adopcji. Dowiedziałam się, że przepisy dopuszczają kilka wariantów adopcji. Jakie są między nimi różnice?

Rzeczywiście, przepisy rozróżniają adopcje (przysposobienia) wywołujące różne skutki prawne.

Pierwsza z nich to tzw. adopcja pełna. W takim przypadku między przysposabiającym a przysposobionym powstaje taki sam stosunek prawny, jak między rodzicami a dziećmi biologicznymi. Stanowi o tym art. 121 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U. z 2017 r. poz. 682).

Skutkuje to tym, że po pierwsze, przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiającego. Po drugie, ustają prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego.

Należy jednak zauważyć, że nie stosuje się tej zasady względem małżonka, którego dziecko zostało przysposobione przez drugiego małżonka, ani względem krewnych tego małżonka, także w razie przysposobienia po ustaniu małżeństwa przez śmierć tego małżonka.

Po trzecie, skutki przysposobienia rozciągają się na zstępnych przysposobionego (czyli również np. na dzieci przysposobionego, które będą wnukami dla przysposabiającego).

Przysposobiony otrzymuje nazwisko przysposabiającego, a jeżeli został przysposobiony przez małżonków wspólnie albo jeśli jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego małżonka – nazwisko, które noszą albo nosiłyby dzieci zrodzone z tego małżeństwa.

Na wniosek przysposabiającego sąd opiekuńczy może w orzeczeniu o przysposobieniu zmienić imię lub imiona przysposobionego. Jeżeli przysposobiony ukończył 13 lat, może to nastąpić tylko za jego zgodą. Przez przysposobienie ustaje dotychczasowa władza rodzicielska lub opieka nad przysposobionym.

Jeżeli jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego małżonka, władza rodzicielska przysługuje obojgu małżonkom wspólnie.

Druga z nich to tzw. adopcja niepełna. W takim przypadku na żądanie przysposabiającego i za zgodą osób, których zgoda jest do przysposobienia potrzebna, sąd opiekuńczy orzeka, że skutki przysposobienia polegać będą wyłącznie na powstaniu stosunku między przysposabiającym a przysposobionym. Jednakże i w tym wypadku skutki przysposobienia rozciągają się na zstępnych przysposobionego.

Nie jest jednak dopuszczalne zastosowanie takiej adopcji, gdy rodzice przysposobionego wyrazili przed sądem opiekuńczym zgodę na przysposobienie dziecka bez wskazania osoby przysposabiającego.

Leave a Reply

Your email address will not be published.