Czy żona ma prawo do spadku otrzymanego podczas małżeństwa

Planowanie sukcesji często wymaga rozporządzenia majątkiem jeszcze za życia przyszłego spadkodawcy, np. poprzez darowiznę. Warto zwrócić uwagę, że darowizna do majątku osoby pozostającej w związku małżeńskim, w którym panuje wspólność majątkowa, wiąże się ze szczególnymi konsekwencjami.

Zasada jest taka, że majątek przekazany w darowiźnie stanowi majątek osobisty obdarowanego, także wówczas, gdy pozostaje on w związku małżeńskim, w którym panuje wspólność majątkowa. Oznacza to, że małżonkowi obdarowanego nie przysługują prawa do majątku przekazanego w drodze darowizny.

Darowizna małżeńska z na rzecz jednego z małżonków

 Darczyńca ma prawo odstąpić od powyższej zasady i przekazać majątek do wspólnego majątku małżonków. Żeby to zrobić, darczyńca powinien wyraźnie zaznaczyć w umowie darowizny, że przedmiot darowizny ma trafić do obojga małżonków. W przeciwnym przypadku zastosowanie znajdzie podstawowa zasada.

Jak przygotować się do biznesowej zmiany warty? Zobacz nasz krótki instruktaż!

Przepisy przewidują jednak wyjątek od ogólnej zasady. Odnosi się on do przedmiotów zwykłego urządzenia domowego, służących do użytku obojga małżonków.

Tego typu składniki majątku, nawet w sytuacij gdy zostały przekazane w drodze darowizny tylko jednemu z małżonków, z mocy ustawy wchodzą do majątku wspólnego. Przedmiotami zwykłego urządzenia domowego mogą być np.: meble, sprzęty kuchenne, wyposażenie mieszkania.

Sprawdź nasze inne artykuły i wpisy dotyczące dziedziczenia działalności gospodarczej oraz wycenie majątku firmy.

 Warto też podkreślić, że środki uzyskane ze zbycia (np. sprzedaży) składników wchodzących do majątku osobistego, również wchodzą do majątku osobistego i nie zostają objęte wspólnością majątkową małżeńską.

Darowizna dla córki – przykład:

Rodzice przygotowując się do sukcesji, postanawiają darować swej córce nieruchomość. Córka pozostaje w związku małżeńskim, w którym obowiązuje wspólność majątkowa.

W związku z faktem, że darczyńcy w umowie darowizny nie zastrzegli, że nieruchomość ma wejść do majątku wspólnego małżonków, jedynym właścicielem nieruchomości zostaje córka. Córka postanawia następnie sprzedać otrzymaną w darowiźnie nieruchomość za 1 000 000 zł.

Powyższa kwota, a także wszystko, co zostanie za nią nabyte, stanowić będzie majątek osobisty córki i nie będzie objęte wspólnością majątkową małżeńską.

Podstawa prawna: art. 888 i nast. k.c.; art. 33 pkt 2, art. 34 k.r.o.

Ryszard Cichy

Czy żona ma prawo do spadku otrzymanego podczas małżeństwaCzy żona ma prawo do spadku otrzymanego podczas małżeństwa

Powrót do PYTANIA I ODPOWIEDZI

Więcej na ten temat znajdziesz w książce „Zmiana warty”. Zamów już dziś!

Czy spadek wchodzi do majątku wspólnego?

  • Publikacja: 2022-04-22
  • Joanna Korzeniewska

Małżeństwo to nie tylko związek o charakterze uczuciowym, ale również realna i materialna wspólnota o charakterze prawnym i majątkowym.

W czasie trwania małżeństwa nabywane są różne dobra, które najczęściej tworzą majątek wspólny małżonków. Od tej reguły są jednak istotne wyjątki, do których należą m.in. dobra pozyskane w drodze dziedziczenia.

W dzisiejszym artykule przyjrzymy się temu zagadnieniu w kontekście podziału majątku, gdy małżeństwo ulega rozwiązaniu przez rozwód.

Czy żona ma prawo do spadku otrzymanego podczas małżeństwa

Wspólnota majątkowa i składniki majątku wspólnego

Większość małżonków nie zawiera umów majątkowych małżeńskich, a więc z mocy prawa powstaje między małżonkami ustawowa wspólnota majątkowa. W jej skład wchodzą składniki majątkowe nabyte przez oboje małżonków lub przez jednego z nich, a zaliczane do majątku wspólnego, np. zarobki i inne dochody.

Zasadniczo wszystko, co nie zostało wprost wyłączone, jest elementem majątku wspólnego. W związku z tym ustawodawca jasno określił, co nie wchodzi do majątku wspólnego, a pozostaje w majątku osobistym.

Był to zabieg konieczny, gdyż to, co nie zostało wyłączone, jest elementem majątku wspólnego, który w przypadku rozwodu może zostać poddany podziałowi.

Do wyjątków, które nie wchodzą w skład majątku wspólnego, należą:

  • przedmioty nabyte przed powstaniem wspólnoty majątkowej,
  • przedmioty nabyte w drodze dziedziczenia, darowizny lub zapisu, chyba że darczyńca czy spadkodawca wyraźnie zastrzegł, że przedmiot ma być podarowany lub odziedziczony przez oboje małżonków,
  • elementy majątku wynikające ze wspólności majątkowej łącznej podlegającej innym przepisom niż Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,
  • prawa niezbywalne mogące przysługiwać jednej osobie,
  • przedmioty do użytku osobistego,
  • przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za rozstrój zdrowia lub zadośćuczynienie za doznaną krzywdę,
  • nagrody za osobiste osiągnięcia małżonka (ale nie np. wygrana w totolotka, bo to nie jest osobiste osiągnięcie),
  • przedmioty nabyte w zamian za przedmioty z majątku osobistego (np. ktoś miał dom przed ślubem, sprzedał go i za te pieniądze kupił mieszkanie).

Małżonkowie mają również możliwość rozszerzenia wspólnoty majątkowej ponad to, co zostało określone w ustawie, jednakże również i wówczas istnieją pewne ograniczenia.

Mianowicie nie jest dopuszczalne rozszerzenie wspólnoty majątkowej na przedmioty nabyte wskutek dziedziczenia, zapisu, darowizny, a także prawa niezbywalne mogące przysługiwać tylko jednej osobie, prawa wynikające ze wspólności łącznej, która podlega innym przepisom, wierzytelności z tytułu uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.

WAŻNE!

Poza określonymi wyjątkami wszystko, co małżonkowie nabędą lub zarobią w trakcie małżeństwa, wchodzi w skład majątkowej wspólnoty małżeńskiej. Są jednak wyjątki wyraźnie określone w ustawie i należą do nich m.in.

składniki majątku nabyte wskutek dziedziczenia czy zapisu. Mogą one wejść do majątku wspólnego jedynie wówczas, gdy spadkodawca w testamencie wyraźnie zapisał, iż spadkobiercami są łącznie obydwoje małżonkowie.

Postępowanie o podział majątku wspólnego a spadek

Po rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód ustaje między małżonkami wspólnota majątkowa. Majątek wspólny może zostać podzielony – zarówno podczas postępowania sądowego, jak i w drodze ugody zawartej przed notariuszem. Postępowanie takie często bywa skomplikowane i długotrwałe, w szczególności jeśli byli małżonkowie nie potrafią dojść do porozumienia co do sposobu podziału.

Istnieje kilka sposobów na dokonanie podziału majątku wspólnego. To, jaki zostanie wybrany, uzależnione jest w dużej mierze od woli stron, ale również możliwości dokonania podziału. Możliwe jest więc dokonanie podziału majątku w następujący sposób:

  • przyznanie małżonkom określonych składników majątku wspólnego tak, aby wypadało to po równo dla każdego z małżonków bez obowiązku spłaty,
  • przyznanie całości lub części składników majątku wspólnego z obowiązkiem dopłaty na rzecz współmałżonka,
  • podział fizyczny określonego składnika (składników) majątku wspólnego,
  • podział do używania, korzystania,
  • sprzedaż licytacyjna i podział uzyskanych środków.
See also:  Mąż hazardzista – zabezpieczenie majatku

Postępowanie o podział majątku może obejmować jedynie te składniki, które wchodzą w skład majątku wspólnego niezależnie od tego, co w nim jest, czy są tam jedynie ruchomości, czy również nieruchomości i ile ich jest. W związku z tym, jeśli któreś z małżonków odziedziczyło jakieś składniki majątku, np.

dom lub samochód, to nie podlegają one procedurze podziału majątku, jako że spadek wchodzi do majątku osobistego. Wyjątkiem byłaby sytuacja, gdyby małżonek, który odziedziczył spadek, później podarował w nim udział współmałżonkowi, co jest dopuszczalne i zgodne z prawem.

Małżonek może darować udział w odziedziczonej nieruchomości poprzez dokonanie darowizny z majątku osobistego do majątku wspólnego lub też z majątku osobistego do majątku osobistego drugiego małżonka.

Jeśli zostałaby dokonana darowizna z majątku osobistego do majątku wspólnego, wówczas w trakcie postępowania o podział majątku wspólnego także taka nieruchomość podlegałaby podziałowi, jako że stałaby się częścią majątku wspólnego.

Na marginesie należy nadmienić, iż nawet jeśli nieruchomość należy do majątku osobistego jednego z małżonków, drugi małżonek ma prawo do zamieszkiwania w niej do czasu prawomocnego wyroku orzekającego rozwód. Nawet jeśli małżonkowie są w trakcie rozwodu, nie jest możliwe dokonanie eksmisji, co jest dopuszczalne dopiero po rozwodzie.

WAŻNE!

Majątek spadkowy należy do tych składników, które nie wchodzą w skład majątku wspólnego, nawet jeśli do spadkobrania dochodzi w trakcie trwania małżeństwa.

Dlatego też składniki spadku co do zasady nie będą brane pod uwagę przy postępowaniu o dokonanie podziału majątku wspólnego. Nawet umowa majątkowa małżeńska nie może rozszerzyć wspólnoty majątkowej o majątek odziedziczony przez jednego z małżonków.

Jednak jeśli małżonek dokona darowizny majątku spadkowego do majątku wspólnego, wówczas przy podziale majątku zostanie on również wzięty pod uwagę.

Podział majątku a nakłady na majątek spadkowy

Postępowanie o podział majątku wspólnego po rozwodzie potrafi być czasem bardzo skomplikowane oraz długotrwałe. Przy wydawaniu orzeczenia trzeba wziąć pod uwagę bardzo wiele kwestii oraz aspektów dotyczących majątku wspólnego.

Należy przede wszystkim sprawdzić i dokonać analizy, co wchodzi w skład majątku wspólnego, jakie są składniki majątku. Na stronach postępowania ciąży obowiązek wskazania ich wszystkich, w przeciwnym wypadku sąd je po prostu pominie. Dlatego też strony powinny dochować należytej staranności.

Niekiedy pojawiają się również kwestie dodatkowe, takie jak np. nakłady z majątku z majątku osobistego na wspólny lub też ze wspólnego na majątek osobisty.

Wyobraźmy sobie sytuację, iż jedno z małżonków odziedziczyło nieruchomość. Mieszkali w niej oboje przez lata, inwestowali, remontowali. Następnie doszło do rozwodu i nieruchomość nie została podzielona, gdyż wchodziła do majątku osobistego, zatem drugi małżonek nic z niej nie otrzymał.

Co jednak z poczynionymi nakładami, które były dokonywane przez wiele lat? Otóż zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, np. nieruchomość, która została nabyta w drodze spadku.

Wyjątkiem są wydatki i nakłady konieczne czynione na przedmioty majątkowe przynoszące dochód, tak więc przy nieruchomości zamieszkanej przez małżonków zasadniczo nie ma to miejsca. Jeśli nakłady wynosiły przykładowo 100 tys. zł, małżonek, który nie jest właścicielem nieruchomości, może dochodzić zwrotu 50 tys.

 zł, jako że to (mówiąc w uproszczeniu) jego połowa wniesionych nakładów. W tego typu postępowaniach największe trudności nastręczają kwestie dowodowe. Małżonek, który domaga się zwrotu nakładów, powinien wskazać, na czym polegały, co poczyniono i jaka była ich wysokość.

Może to wymagać z jednej strony zeznań stron oraz świadków, by wykazać, jakie nakłady poczyniono (co dokładnie wyremontowano i kiedy) oraz na przykład paragonów czy rachunków, aby wykazać ich wysokość.

Nieraz okazuje się, że potrzebne jest również przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego rzeczoznawcy do spraw budownictwa lub szacowania wartości nieruchomości, by wskazać, jaka była wartość tych nakładów (jeśli nie ma rachunków i faktur na wszystko, są wątpliwości lub trzeba ustalić, o ile wzrosła wartość nieruchomości po poczynionych nakładach). Takie sprawy potrafią być bardzo skomplikowane i dlatego też nieraz postępowanie o podział majątku trwa dłużej niż sprawa o rozwód.

WAŻNE!

Nieruchomość odziedziczona przez jedno z małżonków pozostaje w jego majątku osobistym. Często jednak z majątku wspólnego zostają na nią poczynione nakłady, których zwrotu można dochodzić w postępowaniu o podział majątku wspólnego. Trzeba jednak wykazać, jakie nakłady poczyniono i jaka była ich wartość.

Mimo że po zawarciu małżeństwa między małżonkami powstaje wspólnota majątkowa, nie wszystko wchodzi w jej skład. Do takich wyjątków należą składniki majątku nabyte w drodze dziedziczenia.

Majątek spadkowy nie podlega podziałowi, gdyż nie jest częścią majątku wspólnego, chyba że później małżonek dokonał darowizny do majątku wspólnego.

Jeśli poczyniono nakłady na majątek spadkowy z majątku wspólnego, małżonek niebędący właścicielem może domagać się zwrotu połowy poniesionych nakładów, co wymaga nieraz przeprowadzenia skomplikowanego postępowania dowodowego.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Ustanowienie rozdzielności majątkowej

Czy żona ma prawo do spadku otrzymanego podczas małżeństwa

W związkach małżeńskich zdarza się, że tylko jedna ze stron ma udział w powstaniu wspólnego majątku. Istnieją także przypadki, kiedy udział mają obie strony, jednak istnieją między nimi duże dysproporcje.

Jeśli jeden ze współmałżonków nienależycie wydaje środki finansowe zebrane przez drugiego z nich lub w nienależyty sposób wykonuje swoje obowiązki, sposobem może okazać się ustanowienie rozdzielności majątkowej.

See also:  Dziecko z mężatką a ustalenie ojcostwa i opieka nad dzieckiem

Zawarcie związku małżeńskiego związane jest z powstaniem wspólności majątkowej, jednak możliwe jest również ustanowienie rozdzielności majątkowej. Istnieją jej 2 rodzaje. Jest to rozdzielność majątkowa umowna oraz rozdzielność przymusowa. Ustanowienie rozdzielności majątkowej małżonków możliwe jest zarówno przed sądem, jak i u notariusza.

O ile małżonkowie nie podpiszą umowy majątkowej, nazywanej intercyzą, w ich majątku będzie istniała wspólność. Oznacza to, że środki finansowe zgromadzone przez małżonków tworzą majątek wspólny. Wspólność dotyczy przedmiotów, które małżonkowie nabyli w czasie trwania małżeństwa.

Niezależnie od tego, w jakim stopniu współmałżonek przykłada się do stworzenia majątku wspólnego, ma w nim taki sam udział.

Wspólność majątkowa

Wspólność majątkowa powstaje z mocy prawa w sytuacji, gdy współmałżonkowie nie podpiszą intercyzy. Jeśli nie zawrze się intercyzy, domyślnym ustrojem majątkowym w małżeństwie będzie właśnie wspólność.

Do wspólnego majątku małżonków włącza się między innymi wynagrodzenie za pracę oraz dochody z innej działalności zarobkowej, dochody z majątku wspólnego i osobistego, a także środki zgromadzone na rachunku funduszu emerytalnego małżonków.

Warto zaznaczyć, że nie wszystko jednak wlicza się do majątku wspólnego. Nawet w czasie trwania małżeństwa dysponują oni majątkiem osobistym.

Zalicza się do niego przedmioty nabyte przed powstaniem małżeństwa, a także otrzymane w trakcie jego trwania darowizny oraz spadki, o ile nie zaznaczono, że mają one wejść do majątku wspólnego.

Mimo powstania rozdzielności majątkowej małżonkowie mogą jednak nabywać pewne rodzaje praw wspólnie. Dotyczy to w szczególności prawa własności.

W takiej sytuacji, na przykład, jeśli kupią oni samochód czy dom, mają prawo do części udziału wyrażonej za pomocą ułamka.

Mogą oni w takiej sytuacji decydować samodzielnie o swojej części majątku i nie wymaga to zgody drugiego małżonka.

Rozdzielność majątkowa w prawie

Kwestie dotyczące rozdzielności majątkowej reguluje prawo rodzinne. Przepisy prawne dotyczące rozdzielności majątkowej zawarto w artykule 52 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego.

Zgodnie z nim „Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej”.

Oznacza to, że rozdzielność majątkowa małżonków możliwa jest między innymi w sytuacji, kiedy to naruszone zostaje dobro rodziny, a także zagrożony jest interes majątkowy drugiego małżonka.

Skutki rozdzielności majątkowej

Najważniejszym skutkiem rozdzielności majątkowej jest fakt, że wraz z jej zaistnieniem przestaje istnieć wspólność majątkowa oraz majątek wspólny.

W przedmiotach, które objęto współwłasnością, małżonkowie będą mieć od momentu powstania rozdzielności po 50% udziału, który wchodzi do majątku prywatnego. Po ustanowieniu rozdzielności majątkowej każdy ze współmałżonków zarządza swoim majątkiem.

Co więcej, to, co nabędzie on w przyszłości, zasila wyłącznie jego majątek. Małżonek w takiej sytuacji nie odpowiada również za długi drugiego małżonka. Wyjątkiem jest jednak sytuacja, w której udzielił on poręczenia.

Rozdzielność majątkowa nie ma wpływu na inne obowiązki i prawa wynikające z faktu pozostawania w związku małżeńskim, zatem cały czas konieczne jest wzajemne wspieranie się małżonków oraz płacenie na utrzymanie rodziny.

Jedną z częstych sytuacji, w której małżonkowie decydują się na rozdzielność majątkową, jest zakładanie własnej działalności gospodarczej. Wtedy to, jeśli dana działalność okaże się niepowodzeniem, nie jest konieczna egzekucja z majątku drugiego małżonka.

Brak odpowiedzialności za długi współmałżonka nie działa jednak wstecz. Oznacza to, że jeden z małżonków nie odpowiada za długi drugiego, o ile jednak powstaną one po ustanowieniu rozdzielności majątkowej.

Jeżeli jakieś zobowiązania powstały przed powstaniem rozdzielności majątkowej i nie spłacono ich, ściąga się je z majątku wspólnego.

Jak ustanowić rozdzielność majątkową?

Jeśli małżonkowie zawrą umowę, po jej zawarciu każdy z nich zachowuje majątek nabyty po zawarciu umowy, a także przed jej zawarciem, który należy do majątku osobistego. Aby zawrzeć taką umowę, konieczne jest przedstawienie aktu małżeństwa, jeśli strony są już małżonkami.

By do zawarcia umowy doszło, obydwie strony muszą mieć pełną zdolność do czynności prawnych. Jeśli podpisano intercyzę, każdy ze współmałżonków samodzielnie zarządza swoim majątkiem oraz go pomnaża.

Jeden z małżonków nie może zatem sprzeciwić się działaniom drugiego małżonka, które dotyczą dysponowania jego własnym majątkiem.

Należy jednak pamiętać, że w pewnych okolicznościach takie rozwiązanie jest niezwykle krzywdzące. Dotyczy to sytuacji, kiedy to jedna z osób pracuje zawodowo i utrzymuje rodzinę, natomiast druga zajmuje się domem.

Warto zaznaczyć, że ustanowienie rozdzielności majątkowej możliwe jest nie tylko przed zawarciem małżeństwa, ale również w trakcie jego trwania. W takim przypadku wspólne udziały zalicza się na rzecz majątków osobistych.

Umowę dotyczącą rozdzielności majątkowej należy sporządzić w formie aktu notarialnego. Do zawarcia takiej umowy konieczna jest zgoda obu stron.

Zawierając intercyzę, zatem decydując się na umowną rozdzielność majątkową, ma się do wyboru 2 jej rodzaje. Jednym z nich jest zwykła rozdzielność majątkowa. Druga to natomiast rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków.

Zawierając zwykłą rozdzielność majątkową, małżonkowie zachowują majątek, który nabyli przed zawarciem umowy, jak i majątek, który nabyli później. Małżonkowie zarządzają nim samodzielnie.

Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków różni się od zwykłej rozdzielności majątkowej tym, że ten ze współmałżonków, który zgromadził mniejszy majątek w czasie trwania małżeństwa, może zażądać od drugiego małżonka jego wyrównania np. w przypadku rozwodu.

Wyrównanie dorobku małżonkowie mogą ustalić samodzielnie w umowie, ale mogą oni również wnosić o rozstrzygnięcie przez sąd.

Ustrój przymusowy

Jeżeli małżonkowie nie są w stanie się porozumieć w kwestii zawarcia intercyzy lub jeśli powodem jej podpisania miało być niewłaściwe zachowanie się współmałżonka, prawdopodobnie konieczne będzie sięgnięcie do środków sądowych. Nazywa się to ustrojem przymusowym. Sprawy o ustanowienie rozdzielności majątkowej mogą toczyć się mimo trwającego wyroku rozwodowego.

See also:  Czy mogę sprawdzić wydatki męża?

W przeciwieństwie do intercyzy, w przypadku ustanowienia rozdzielności majątkowej wyrokiem sądu, nie jest potrzebna zgoda małżonków. Aby ustanowić rozdzielność majątkową, można również złożyć do sądu odpowiedni pozew.

Sąd właściwy do rozstrzygania spraw dotyczących rozdzielności majątkowej to sąd rejonowy, wydział cywilny, właściwy dla miejsca zamieszkania pozwanego.

Jeżeli pozew rozpatrzono pozytywnie, rozdzielność powstaje z chwilą wskazaną w wyroku. Zatem najwcześniejszą datą może być dzień wytoczenia powództwa.

W wyjątkowych sytuacjach może się zdarzyć, że sąd wskaże jako początek istnienia rozdzielności majątkowej małżonków dzień, który przypada przed dniem wytoczenia powództwa. Sytuacja taka może wystąpić np. jeśli małżonkowie żyją w rozłączeniu.

Nie wolno zapominać o tym, że pozew taki należy w odpowiedni sposób uzasadnić. Do pozwu należy zatem dołączyć wszystkie dowody, które mogą być istotne dla sprawy. Mogą należeć do nich między innymi rachunki.

Ustanowienie rozdzielności majątkowej z mocy prawa

W niektórych sytuacjach przewidziano powstanie rozdzielności majątkowej z mocy prawa. Dotyczy to sytuacji, w których jednego z małżonków ubezwłasnowolniono częściowo lub całkowicie, ogłosił on upadłość, bądź między współmałżonkami orzeczono separację. W takiej sytuacji rozdzielność majątkowa powstaje z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu.

Mimo faktu, że w pewnych okolicznościach ustanowienie rozdzielności majątkowej jest rozwiązaniem korzystnym, nie jest tak zawsze. Nie w każdej sytuacji rozdzielność małżonków przyniesie skutki, jakich się oczekuje.

Niektóre małżeństwa decydują się na intercyzę. Jak wpływa to na kwestię dziedziczenia?

Co do zasady po ślubie między małżonkami powstaje ustawowa wspólność majątkowa.

Niektórzy jednak z różnych przyczyn decydują się w inny sposób uregulować swoją sytuację majątkową i podpisują intercyzę. Sprawia to, że nie mają majątku wspólnego, a jedynie majątki osobiste.

I tu pojawia się pytanie, jak w takiej sytuacji wygląda dziedziczenie z majątku osobistego małżonka?

Jeśli małżonkowie są objęci ustawową wspólnością majątkową, większość rzeczy, które nabędą w trakcie trwania małżeństwa, wchodzi do majątku wspólnego. Mowa tu chociażby o zarobkach, nieruchomości kupionej po ślubie czy meblach.

Co więcej, domniemywa się, że udziały małżonków są równe. Oznacza to, że nie ma znaczenia, w jakim procencie która ze stron przyczyniła się do jego powstania. W razie ustania wspólności majątkowej (np.

wskutek rozwodu) każdej ze stron będzie przysługiwać co do zasady połowa wartości majątku wspólnego.

Co ważne, oprócz majątku wspólnego małżonkowie posiadają jednak także swoje majątki osobiste. W ich skład wchodzą chociażby przedmioty otrzymane w spadku lub w darowiźnie czy te nabyte jeszcze przed zawarciem małżeństwa.

Nieco inaczej sytuacja wygląda natomiast, jeśli strony zdecydują się na intercyzę. Mogą to zrobić jeszcze przed ślubem albo już w trakcie trwania małżeństwa. W takim wypadku w ogóle nie ma majątku wspólnego, a każdy z małżonków posiada wyłącznie majątek osobisty. Tym samym np.

wynagrodzenie za pracę zostaje wyłączną własnością jednego małżonka, który może samodzielnie nią zarządzać. W ten sposób można też wyłączyć odpowiedzialność za długi współmałżonka, choć należy pamiętać, że nie dzieje się to automatycznie, a wymaga spełnienia dodatkowych warunków.

Na jakich zasadach przebiega dziedziczenie z majątku osobistego małżonka?

Intercyza na dziedziczenie nie ma jednak żadnego wpływu. Zawierając małżeńską umowę majątkową, mąż i żona nie stają się sobie obcy. Oznacza to, że zastosowanie znajdują dokładnie te same zasady dziedziczenia co w sytuacji, gdyby między nimi istniała małżeńska wspólność majątkowa.

Tym samym jeśli małżonek nie spisał testamentu, zastosowanie znajdzie dziedziczenie ustawowe. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności do spadku prawo będzie mieć małżonek i zstępni.

Jeśli mąż i żona nie mieli wspólnych małoletnich dzieci, spadek będzie przysługiwać natomiast małżonkowi zmarłego w wysokości co najmniej ½, a pozostała część – jego rodzicom.

Z kolei w sytuacji, gdy rodzice, rodzeństwo ani ich zstępni nie będą mogli albo nie będą chcieli dziedziczyć, cały majątek otrzyma małżonek zmarłego.

Rozdzielność majątkowa może wpłynąć na wysokość odziedziczonego udziału

Śmierć jednego z małżonków i tak powoduje, że między mężem i żoną ustaje wspólność majątkowa. Oznacza to, że w kontekście dziedziczenia różnica między sytuacją, gdy małżonkowie podpisali intercyzę lub tego nie zrobili sprowadza się właściwie tylko do wielkości dziedziczonego majątku.

Przykładowo, małżonkowie w czasie trwania małżeństwa mogliby kupić dom o wartości 800 tysięcy złotych. Jeśli nie mieliby rozdzielności majątkowej, dom wszedłby w zakres majątku wspólnego.

W momencie śmierci małżonka wspólność majątkowa by jednak ustała.

W efekcie żyjący małżonek byłby właścicielem domu w wielkości ½ udziałów, a pozostała połowa jako udział zmarłego podlegałaby dziedziczeniu.

Z kolei w sytuacji rozdzielności majątkowej, gdyby to zmarły małżonek był wyłącznym właścicielem domu, jego śmierć spowodowałaby, że dom w całości podlegałby dziedziczeniu.

Biorąc pod uwagę, że w razie dziedziczenia ustawowego do spadku mogłyby być uprawnione także inne osoby niż mąż czy żona zmarłego, obie opisane sytuacje różniłaby wartość udziału w nieruchomości, jaka ostatecznie przypadłaby małżonkowi – przy wspólności majątkowej byłaby ona większa (obejmowałaby własny udział + udział odziedziczony w spadku).

Jest jeszcze trzecia możliwość. Małżonkowie mogliby wprawdzie mieć ustanowioną rozdzielność majątkową, ale przy zakupie domu zdecydować się na wpisanie obojga z nich jako współwłaścicieli w równych częściach.

W takim wypadku spadek z majątku osobistego małżonka byłby analogiczny co w przypadku pierwszej sytuacji – skoro ½ własności należałaby do żyjącego małżonka, tylko druga połowa podlegałaby dziedziczeniu na zasadach Kodeksu cywilnego jako majątek spadkowy zmarłego.

Leave a Reply

Your email address will not be published.