Dom kupiony przez męża za wspólne pieniądze, co należy się żonie?

Gdy nadchodzi wyczekiwany moment ślubu, niewiele osób zawraca sobie głowę kwestiami majątkowymi.

W końcu wybieranie dekoracji ślubnych, kosztowanie tortów weselnych i ta wspaniała myśl o wspólnym życiu to coś znacznie przyjemniejszego niż jakieś skomplikowane prawo majątkowe w małżeństwie.

???? Nie sposób się z tym nie zgodzić. Jednak zdarzają się sytuacje, w których warto tej kwestii dopilnować. 

W artykule dowiesz się: 

  • czym jest majątek wspólny i osobisty małżonków?
  • czy warto zadbać o podpisanie intercyzy?
  • jak wygląda proces dziedziczenia?

Wspólne życie, które wkrótce rozpoczniecie niesie ze sobą wiele niespodzianek, szczęśliwych chwil, ale i wyzwań.

Po ślubie zaczną się pojawiać myśli o nabyciu pierwszej, wspólnej nieruchomości (o ile już do tego nie doszło????), zaczniecie gromadzić razem oszczędności i pewnie przyjdzie czas na jakieś inwestycje.

Gdy się zagłębimy w te wszystkie czynności, to wywołują one pewne konsekwencje prawne.

Dowiedz się, czym w praktyce jest prawo majątkowe w małżeństwie!

Prawo majątkowe w małżeństwie – majątek wspólny, a majątek osobisty

Dom kupiony przez męża za wspólne pieniądze, co należy się żonie?

W momencie, w którym w świetle polskiego prawa staniecie się oficjalnie małżeństwem, powstanie między Wami wspólność majątkowa. Oczywiście poza przypadkami, gdy przed ślubem zdecydujecie się na spisanie intercyzy. 

Możemy wyróżnić trzy rodzaje majątku małżeńskiego:

  • wspólny małżonków,
  • osobisty żony,
  • osobisty męża. 

Skoro już znamy wszystkie możliwe rodzaje majątku, czas sprawdzić, co dokładnie kryje przed nami prawo majątkowe w małżeństwie.

Co wchodzi w skład majątku wspólnego?

Gromadzenie wspólnego majątku dla wielu małżeństw jest odzwierciedleniem najwyższego zaufania i bezgranicznej miłości. Nagle wszystko, co było tylko i wyłącznie “moje”, staje się “nasze”, a więc należy również do drugiej połówki. 

Zgodnie z polskim prawem w skład majątku wspólnego wchodzą

  • pobrane wynagrodzenia za pracę i wszelkie inne dochody z działalności zarobkowej,
  • dochody z majątku wspólnego i osobistego małżonków,
  • środki zgromadzone na rachunkach emerytalnych,
  • kwoty składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego w ZUS.

Innymi słowy, niemal wszystko, co zarobisz Ty i Twój małżonek, a także wszelkie oszczędności emerytalne po ślubie stają się wspólne. Również korzyści finansowe, które osiągasz z majątku osobistego wchodzą do wspólnoty majątkowej (np. dochód z wynajmu kupionego przed ślubem mieszkania).

Jednakże istnieją od tego pewne wyjątki – część praw i obowiązków małżonków należy wyłącznie do majątku osobistego, nawet w przypadku wspólnoty majątkowej. 

Co to jest majątek osobisty małżonka?

Dom kupiony przez męża za wspólne pieniądze, co należy się żonie?

Wielu przyszłych nowożeńców przed ślubem zgromadziła już jakiś majątek. Być może w formie gotówki, która czeka na koncie oszczędnościowym, a może w formie nieruchomości (np. działki, domu) lub ruchomości (np. samochodu). Od razu pojawia się pytanie, co dzieje się z tym wszystkim po ślubie? Czyją własnością stają się te rzeczy?Aby to dobrze zrozumieć, należałoby się odnieść do doktryny prawa i kwestii majątku osobistego.

Wszystkie składniki, które wchodzą w skład majątku osobistego zostały uregulowane w art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. 

Do majątku osobistego należą w szczególności:

  • przedmioty majątkowe, które zostały nabyte przed ślubem; 

Przykład: Ania przed ślubem kupiła mieszkanie.

Zdecydowała razem z mężem, że nie będą zawierać intercyzy. W takim przypadku, po ślubie to mieszkanie w dalszym ciągu będzie wchodziło do majątku osobistego Ani.

Zatem w przypadku ewentualnego rozwodu, nie będzie musiała się tym mieszkaniem podzielić. 

  • przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca postanowił inaczej;

Przykład: Kasia podczas trwania małżeństwa otrzymała darowiznę od babci w postaci działki budowlanej. Wówczas ta działka należy wyłącznie do Kasi, chyba że zapis w umowie darowizny stanowiłby, że jest przeznaczona dla obojga małżonków. 

  • przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków; 

Przykład: Jowita uwielbia trenować na rowerze i kiedy tylko ma okazję wyrusza na trasy rowerowe. Rower jest używany wyłącznie przez nią i nigdy nie korzystał z niego jej mąż. Po ustaniu małżeństwa rower będzie jej własnością.

  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

Przykład: Anita ze względu na rodzaj wykonanej pracy otrzymała prawo do mieszkania służbowego, w którym zamieszkuje wspólnie z małżonkiem. Po rozwodzie takie prawo będzie przysługiwało wyłącznie Anicie. 

  • przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

Przykład: Emilka w trakcie trwania małżeństwa brała udział w konkursie literackim i wygrała w nim kwotę 10 000 zł. Po ustaniu związku małżeńskiego kwota nagrody nie wchodzi w skład zgromadzonego majątku wspólnego. 

  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

Przykład: Karolina po ślubie uzyskała patent na zgłoszony przez nią wynalazek. Ten patent wchodzi wyłącznie do jej majątku osobistego. 

  • przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego.

Przykład: Beata otrzymała od rodziców przed ślubem kolekcję unikatowej, kolekcjonerskiej porcelany. Po ślubie sprzedała tę kolekcję i za pieniądze z niej uzyskane kupiła samochód. Ten samochód nie będzie wchodził do majątku wspólnego małżonków. 

Gdy wszystko układa się pomyślnie, prawo majątkowe w małżeństwie nie ma aż tak wielkiego znaczenia. Niemniej czasem, nawet mimo wielkiego uczucia osoby decydują się zabezpieczyć przed sytuacjami losowymi, które niestety czasem się zdarzają i w związku z tym decydują się na intercyzę.

Zobacz także:Intercyza. Musisz TO wiedzieć o umowie małżeńskiej! 

Czy warto podpisać intercyzę?

Dom kupiony przez męża za wspólne pieniądze, co należy się żonie?

Intercyza jest małżeńską umową majątkową, dzięki której małżonkowie mogą ograniczyć lub rozszerzyć wspólność majątkową, czy też wprowadzić całkowitą rozdzielność majątkową. Nie sposób pominąć tego aspektu, gdy na świeczniku jest rozpatrywane prawo majątkowe w małżeństwie.

Główne powody, które przemawiają za podpisaniem intercyzy:

1. Bezpieczeństwo finansowe małżonków

Dla jednego bezpieczeństwem jest posiadanie wspólnego majątku, inni zaś widzą w tym zagrożenia. W końcu nigdy nie wiadomo, co przyniesie życie.

Czasem zdarza się, że jeden z małżonków popada w długi (np. przez nieudany pomysł na biznes), wówczas w przypadku majątku wspólnego zobowiązania zostaną pokryte nie tylko z majątku osobistego osoby, która wpadła w tarapaty, ale też z majątku jego małżonka. 

Dzięki intercyzie można temu zapobiec. W takim przypadku za długi odpowie tylko ta osoba, która je zaciągnęła, zaś majątek drugiego małżonka pozostaje bezpieczny.

2. Niezależność finansowa

Intercyza umożliwia całkowitą swobodę w dysponowaniu gromadzonymi dochodami. Każdy z małżonków ma swoje oddzielne finanse. Jeśli zatem jeden z małżonków chce dokonać większego zakupu, np. nieruchomości i finansować ją kredytem hipotecznym, wtedy bank będzie badać wyłącznie zdolność kredytową zainteresowanego. 

Zazwyczaj przy większych kredytach tj. powyżej 20 000 zł (w zależności od banku) wymagana jest zgoda małżonka na zaciągnięcie zobowiązania. Zatem dopóki małżonek nie wyrazi zgody, mamy związane ręce.

3. Rozwód bez podziału majątku

Zdaję sobie sprawę, że biorąc ślub nikt nie zakłada rozwodu. W końcu po co brać ślub, gdy myśli się o rozwodzie. Niemniej, analizując prawo majątkowe w małżeństwie nie sposób nie wspomnieć o tej kwestii. 

Podczas rozprawy rozwodowej zazwyczaj największe batalie toczone są o opiekę nad dziećmi i pieniądze. Oczywiście na nic nie ma utartej reguły i schematu, a życie jest nieprzewidywalne. Można jednak ograniczyć ciężar ewentualnych komplikacji podpisując intercyzę i w ten sposób zapewnić sobie spokój. To prawie, jak ubezpieczenie od ewentualnych konfliktów i problemów.????

Co tracisz podpisując intercyzę?

Oprócz pozytywnych aspektów, jakie wynikają z podpisania intercyzy, ma ona też swoje ciemne strony. 

1. Wspólne rozliczenie podatkowe

Jeśli jeden z małżonków zarabia zdecydowanie więcej niż drugi, wówczas dużo korzystniejszym rozwiązaniem jest wspólne rozliczenie podatkowe. Niestety nie jest to możliwe, jeśli u małżonków ustanowiono rozdzielność majątkową.

2. Zaciąganie razem zobowiązań kredytowych

W przypadku, gdy małżonkowie chcą zaciągnąć kredyt, a wcześniej podpisali intercyzę, wówczas ich zdolność kredytowa jest liczona oddzielnie. Niekiedy oznacza to niestety pogorszenie warunków kredytowych. 

Skoro znamy już wady i zalety, jakie wynikają z podpisania intercyzy, pora przejść do kwestii dziedziczenia. 

Ślub jednostronny – czym jest i jak go zorganizować

Dziedziczenie, a prawo majątkowe w małżeństwie

Dom kupiony przez męża za wspólne pieniądze, co należy się żonie?

Podobnie jak o rozwodzie, nikt nie chce myśleć też o śmierci. Aczkolwiek w niektórych przypadkach warto wcześniej uregulować kwestię dziedziczenia. Zwłaszcza, jeśli chcemy rozdysponować majątek inaczej, aniżeli wynika wprost z przepisów (np. spisując testament).

W ten sposób możemy zapewnić bezpieczeństwo finansowe bliskim zgodnie z naszą wolą.

Kwestie dziedziczenia po małżonku zostały uregulowane w przepisach kodeksu cywilnego. Wyróżniamy następujące sytuacje:

Dziedziczenie ustawowe w przypadku posiadania małżonka i zstępnych

pierwszej kolejności do spadku powołane są dzieci i małżonek, przy czym dziedziczą oni w równych częściach. Do tego zostało dodane zastrzeżenie, że część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. 

Przykład. W skład majątku spadkodawcy i jego żony (majątku wspólnego) wchodzą zgromadzone oszczędności w kwocie 100 000 zł. Para posiada czworo dzieci.

Po śmierci spadkodawcy do podziału będzie przypadało 50 000 zł. Jakie udziały będą przypadały poszczególnym osobom?

  • żona – 50 000 zł * ¼ = 12 500 zł
  • każde z dzieci – 50 000* ¾ : 4 = 9 375 zł

Dziedziczenie, a dzieci z poprzednich związków

Dzieciom z poprzednich związków przysługuje dokładnie takie samo prawo do dziedziczenia, jak dzieciom z obecnego małżeństwa. 

Przykład. W skład majątku spadkodawcy i jego żony (majątku wspólnego) wchodzą zgromadzone oszczędności w kwocie 200 000 zł. Spadkodawca posiadał dziecko z poprzedniego małżeństwa, a z obecną małżonką nie posiadał dzieci.

Żona zachowuje połowę zgromadzonego kapitału. Zatem kwota, jaka będzie do podziału spadkowego to 100 000 zł. Żona i dziecko z poprzedniego związku zgodnie z przepisami dziedziczą w równych częściach. Ile otrzymają?

  • żona – 100 000 zł : 2 = 50 000 zł
  • dziecko z poprzedniego związku – 100 000 : 2 = 50 000 zł

Dziedziczenie w przypadku braku zstępnych spadkodawcy

  • Gdy małżonek nie pozostawił zstępnych, do spadku zostają powołani z ustawy jego małżonek i rodzice. 
  • Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy wynosi połowę spadku. 
  • Małżonek dziedziczący w zbiegu z innymi spadkobiercami może jednak w takiej sytuacji żądać ze spadku, ponad swój udział spadkowy wszelkich przedmiotów codziennego użytku, z których za życia korzystał wspólnie z małżonkiem lub sam (zapis naddziałowy). 

Testament

Jeśli spadkodawca sporządził testament i powołał małżonka do dziedziczenia, jako jedynego spadkobiercę, wówczas dzieciom przysługuje jedynie prawo do zachowku po śmierci rodzica.

See also:  Odliczenie darowizny przekazanej córce przy podziale majątku

W przypadku, gdy uprawniony do zachowku jest niezdolny do pracy lub małoletni przysługuje mu ⅔ wartości udziału spadkowego, który należałby mu się według przepisów o dziedziczeniu ustawowym. W pozostałych sytuacjach wartość zachowku wynosi połowę należnego udziału. 

Jak widzisz, prawo majątkowe w małżeństwie kryje w sobie wiele zawiłości i rzeczy, z których totalnie możemy nie zdawać sobie sprawy na etapie zawierania małżeństwa. Niemniej przed ślubem warto omówić z narzeczonym kwestie prawne i zadbać o wspólną spokojną przyszłość. Pozwoli Wam to na późniejszym etapie uniknąć zbędnych nieporozumień czy rozczarowań. 

A jeśli mowa o dobrym przygotowaniu do ślubu, to nie zapomnij pobrać darmowej aplikacji Wedding Dream APP!???? Nasza Redaktor Naczelna ma dla Ciebie tam mnóstwo wskazówek, przydatnych narzędzi i materiałów, dzięki którym zorganizujesz swoje wymarzone wesele ???? 

Dom kupiony przez męża za wspólne pieniądze, co należy się żonie?

Podział majątku – wszystko co trzeba wiedzieć

W momencie zawarcia związku małżeńskiego, o ile nie zostanie podpisana intercyza, powstaje wspólność majątkowa.

Oznacza to, że wszelkiego rodzaju dobra materialne w postaci: zarobków, oszczędności, nabytych ruchomości i nieruchomości oraz innych dochodów stają się własnością obojga małżonków.

Ma to ogromne znaczenie w przypadku rozwodu – wówczas dokonanie podziału majątku może okazać się skomplikowaną operacją.

Majątek wspólny a majątek osobisty – podstawowe różnice

Jak wspomniano powyżej, w skład majątku wspólnego małżeństwa wchodzą wszystkie dobra nabyte w trakcie trwania związku. Chodzi zarówno o te dobra, które wspólnie nabyli małżonkowie, jak i te, które zostały uzyskane przez jednego małżonka.

Do majątku wspólnego należą też środki zgromadzone w funduszach emerytalnych, dochody z majątku wspólnego oraz z majątków osobistych obojga – w tym np. z czynszu za wynajem mieszkania będącego osobistą własnością męża lub żony.

Reasumując, na majątek wspólny składa się wszystko to, co nie wchodzi w skład majątku osobistego.

Dom kupiony przez męża za wspólne pieniądze, co należy się żonie?Majątek osobisty obejmuje wszelkie dobra zakupione przed zawarciem małżeństwa, otrzymane w wyniku dziedziczenia lub darowizny, odszkodowania za utratę zdrowia lub z tytułu zadośćuczynienia za wyrządzoną krzywdę. Wyjątek stanowi renta z powodu utraty zdolności do pracy. Należy pamiętać o tym, że do majątku osobistego włącza się również prawa autorskie i pokrewne, dobra uzyskane jako nagroda za osobiste osiągnięcia, przedmioty nabyte w zamian za składniki majątku osobistego oraz przedmioty użytku osobistego. Polski ustawodawca nie ustalił definicji legalnej majątku osobistego. W przepisach można znaleźć wyłącznie wyliczenie dotyczące przedmiotów wchodzących w skład tego rodzaju majątku.

Intercyza

W trakcie trwania wspólnoty majątkowej nie jest możliwy podział majątku. Można go przeprowadzić jedynie dzięki wcześniejszemu ustanowieniu rozdzielności majątkowej, którą potocznie określa się jako intercyzę.

W języku prawnym taka umowa nosi nazwę umowy majątkowej małżeńskiej. Wielu osobom pojęcie intercyza małżeńska kojarzy się wyłącznie z intercyzą przedślubną, tj.

umową zawieraną jeszcze przed zawarciem małżeństwa, mającą na celu zabezpieczenie finansowe jednej ze stron – z reguły bardziej zamożnej.

Tymczasem tego rodzaju porozumienie można podpisać także w czasie trwania małżeństwa i w większości wypadków oznacza ono wprowadzenie pełnej rozdzielności majątkowej.

Intercyza służy przede wszystkim utrzymaniu niezależności finansowej małżonków, co w razie separacji lub rozwodu eliminuje konieczność przeprowadzenia podziału majątku (postępowanie w tej sprawie jest nie tylko trudne, ale także bardzo bolesne emocjonalnie). Warto pamiętać o tym, że dzięki takiemu porozumieniu możliwa jest ochrona majątku przed ewentualną egzekucją – np.

wówczas, gdy jedno z małżonków prowadzi działalność gospodarczą. Co ważne, intercyza nie dotyczy wyłącznie ustanowienia rozdzielności majątkowej. Tego rodzaju umowa pozwala na rozszerzenie lub ograniczenie umowy majątkowej.

Podział majątku w wyniku intercyzy

Rozdzielność majątkową można przeprowadzić drogą postępowania sądowego. Istnieje także możliwość zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Jest to rozwiązanie szybsze i mniej kosztowne, zaś od momentu podpisania każdy z małżonków ma swój majątek osobisty. Ponadto istniejący dotychczas majątek wspólny podlega podziałowi na równe części, chyba że strony postanowią inaczej.

Dom kupiony przez męża za wspólne pieniądze, co należy się żonie?Kiedy dochodzi do rozwodu lub separacji, a małżonkowie dokonują podziału majątku, bardzo trudno jest ustalić, co stanowi majątek wspólny, a co nie. Umowa majątkowa małżeńska oznacza, że w razie czego sąd nie musi przeprowadzać podziału majątku wspólnego, gdyż wszystkie ustalenia zawarte są w umowie. Podział majątku w zasadzie już został dokonany. Intercyza ma jednak swoistego rodzaju wady. Małżonkowie, którzy ją podpisali, muszą zdawać sobie sprawę z tego, że niemożliwe będzie wspólne zadłużanie się. Oznacza to, że mąż i żona muszą zapomnieć o wzięciu kredytu na zakup wspólnego mieszkania. Co więcej – wzięcie pożyczki w przypadku rozdzielności majątkowej jest na tyle utrudnione, że często trzeba szukać poręczyciela.

Podział majątku po rozwodzie

Jeżeli małżeństwo postanawia wziąć rozwód lub separację, a do tej pory obowiązywała ich wspólnota majątkowa, można zdecydować się na specjalne porozumienie i polubownie dokonać odpowiednich podziałów majątku. Naturalnie pierwszym krokiem będzie ustanowienie rozdzielności w formie aktu notarialnego.

Dopiero potem dokonuje się umownego podziału majątku. W zasadzie obie umowy można podpisać podczas jednej wizyty u notariusza – najpierw o rozdzielności, następnie o podziale.

Istnieje ponadto możliwość ustanowienia rozdzielności majątkowej sądownie, na wniosek jednej ze stron i nawet bez zgody drugiej strony, ale tylko z istotnych przyczyn.

Podział majątku po rozwodzie dokonywany jest zawsze przez złożenie wniosku, w którym wskazuje się podstawę prawną ustania wspólnoty małżeńskiej i opisuje majątek podlegający podziałowi.

Bardzo ważny jest fakt, że o podział majątku po rozwodzie można wystąpić nawet kilka lat po jego uzyskaniu, albowiem prawa do udziału we wspólnym małżeńskim majątku nie ulegają przedawnieniu. Podział majątku za porozumieniem stron jest najbardziej zalecany.

Przede wszystkim jest to związane z wysokimi kosztami postępowania (trzeba wziąć pod uwagę m.in. wynagrodzenie biegłego, wynagrodzenie adwokata, koszty mediacji itd.).

Co stanie się z naszym mieszkaniem?

Najczęściej to mieszkanie jest najbardziej wartościowym składnikiem majątku wspólnego małżonków. Jeżeli dochodzi do rozwodu, nieruchomości stają się prawdziwą „kością niezgody”.

Skomplikowane postępowanie dotyczy prawie wszystkich par, także tych, które na mieszkanie zarabiały wspólnie w trakcie trwania małżeństwa. Teoretycznie rozwiązanie konfliktu jest bardzo proste. Jedna ze stron może zrzec się swoich praw do mieszkania.

W praktyce tego typu sytuacja zdarza się jednak bardzo rzadko.

Innym sposobem na załatwienie sprawy jest sprzedanie mieszkania i równy podział zdobytych w ten sposób pieniędzy. Jeżeli jednak jeden z małżonków chce nadal mieszkać w tym samym miejscu, musi drugą osobę spłacić. Nie lada trudność pojawia się wtedy, gdy spór dotyczy mieszkania objętego spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu.

Wówczas należy doprowadzić do przekształcenia umowy, ponieważ spółdzielcze mieszkania lokatorskie mogą funkcjonować wyłącznie w odniesieniu do małżeństwa. Niekiedy mieszkanie po rozwodzie pozostaje we wspólnym użytkowaniu.

Tego rodzaju orzeczenie może być wynikiem oceny sytuacji dzieci – większą przestrzeń przydziela się tej osobie, która sprawuje opiekę nad dziećmi.

Prawnik jest istotny!

Dom kupiony przez męża za wspólne pieniądze, co należy się żonie?Wstępując w związek małżeński raczej nie zakładamy możliwości rozstania z drugą osobą. Dlatego też większość z nas nie podejmuje decyzji o podpisaniu tzw. intercyzy. Z tego powodu po ślubie niejako automatycznie powstaje wspólność majątkowa. Zupełnie inaczej sprawy dotyczące finansów po ślubie są regulowane na Zachodzie. Regułą w krajach Unii Europejskiej jest ustawowa rozdzielność majątkowa. W Polsce jednak, bez odpowiednich porozumień, nie można dochodzić swoich praw. Jeśli dojdzie do rozwodu lub małżonkowie zdecydują się na spisanie umowy o rozdzielności majątkowej, konieczne jest przeprowadzenie podziału majątku. Niestety, jak z pewnością każdy dobrze wie, podział ten nie jest łatwym procesem – konieczna jest pomoc doświadczonego prawnika.

Odpowiednie wsparcie przyda się przede wszystkim wtedy, gdy podział wspólności majątkowej odbywa się w sądzie, w trakcie postępowania rozwodowego. W takim wypadku znajomość przepisów prawa jest wręcz nieodzowna. Oczywiście prawnik może zaproponować podział majątku w drodze umowy pomiędzy stronami.

Warto dążyć do takiego rozwiązania – jest dużo tańsze i łatwiejsze.

Niezależnie od tego, na jaki sposób podziału wspólności majątkowej ostatecznie się zdecydujemy, w każdym przypadku warto skorzystać z porady profesjonalisty, który bezstronnie i przede wszystkim racjonalnie oceni, co dla zgłaszającego się do niego klienta będzie najlepsze.

Zakup mieszkania przed ślubem. Czy mieszkanie kupione przez ślubem wchodzi do majątku wspólnego?

Dom kupiony przez męża za wspólne pieniądze, co należy się żonie?

Para, ślub, mieszkanie

Zdarza się, że pary planujące zawarcie związku małżeńskiego decydują się na zakup mieszkania jeszcze przed tą doniosłą duchowo i cywilnie datą. W jaki sposundefinedb kształtuje się prawo własności mieszkania w sytuacji zakupu mieszkania przez jednego, a jak przez oboje przyszłych małżonkundefinedw?

Czy po zawarciu małżeństwa zakupione przed ślubem mieszkanie uwzględniane jest w majątku wspundefinedlnym małżonkundefinedw? Interesującą kwestią pozostaje zagadnienie związane z zakupem mieszkania do majątku osobistego przez jednego z małżonkundefinedw w czasie trwania małżeństwa.

See also:  Rozszerzenie własności budowanego domu na małżonka

Majątek wspundefinedlny a majątek osobisty małżonkundefinedw

W czasie trwania małżeństwa można wyrundefinedżnić takie przedmioty majątkowe, ktundefinedre należą do majątku wspundefinedlnego małżonkundefinedw oraz takie, ktundefinedre są kwalifikowane jako należące do majątku osobistego każdego z małżonkundefinedw.

Do majątku wspundefinedlnego małżonkundefinedw zalicza się: pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonkundefinedw, dochody z majątku wspundefinedlnego, jak rundefinedwnież z majątku osobistego każdego z małżonkundefinedw, środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonkundefinedw oraz kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie.

Natomiast, zgodnie z brzmieniem art. 33 KRIO, przedmiotami należącymi do majątku osobistego (odrębnego) każdego z małżonkundefinedw są m.in.

przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspundefinedlności ustawowej, przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił, prawa majątkowe wynikające ze wspundefinedlności łącznej podlegającej odrębnym przepisom, przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonkundefinedw oraz prawa niezbywalne, ktundefinedre mogą przysługiwać tylko jednej osobie.

Zakup mieszkania przez ślubem przez jednego z małżonkundefinedw

Zgodnie z treścią art. 31 undefined 1 KRIO z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspundefinedlność majątkowa obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonkundefinedw lub przez jednego z nich. Przedmioty majątkowe nieobjęte wspundefinedlnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonkundefinedw.

Uwzględniając powyższą regulację należy wskazać, że mieszkanie zakupione przez jednego z przyszłych małżonkundefinedw, chociażby w celu wspundefinedlnego zamieszkania, nie wchodzi do majątku wspundefinedlnego małżonkundefinedw, bowiem jego zakup nastąpił przed zawarciem związku małżeńskiego, a zatem przed powstaniem wspundefinedlności majątkowej.

Więcej o ustroju małżeńskiej wspundefinedlności majątkowej przeczytasz tutaj.

Majątek przed ślubem. Po ślubie wspundefinedlny lub osobisty

Wskazałem już wcześniej, że mieszkanie zakupione przez jednego z małżonkundefinedw przed zawarciem związku małżeńskiego należy do majątku osobistego tego małżonka.

Zostało bowiem nabyte przed zawarciem związku małżeńskiego i powstaniem wspundefinedlności majątkowej małżeńskiej.

Sytuacja ta może jednak generować pewne problemy jeżeli po ślubie konieczne okaże się dalsze regulowanie rat kredytu hipotecznego zaciągniętego przez jednego z małżonkundefinedw na zakup mieszkania.

Zgodnie z treścią art. 31 undefined 2 KRIO do majątku wspundefinedlnego małżonkundefinedw zaliczane są w szczegundefinedlności:

  1. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonkundefinedw;
  2. dochody z majątku wspundefinedlnego, jak rundefinedwnież z majątku osobistego każdego z małżonkundefinedw;
  3. środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonkundefinedw;
  4. kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie.

Na szczegundefinedlną uwagę zasługuje punkt pierwszy przywołanego powyżej przepisu. W konsekwencji, dochody obojga małżonkundefinedw uzyskane po zawarciu małżeństwa traktowane są jako majątek wspundefinedlny.

Zatem obowiązek spłaty kredytu na mieszkanie zakupione przez jednego z małżonkundefinedw przed zawarciem małżeństwa obciążać będzie oboje małżonkundefinedw.

Są to tak zwane nakłady i wydatki na majątek osobisty małżonka z majątku wspundefinedlnego małżonkundefinedw.

Czy można odzyskać zwrot nakładundefinedw na mieszkanie zakupione przez jednego z małżonkundefinedw przed ślubem

Zgodnie z ustawą małżonkowie mają rundefinedwne udziały w majątku wspundefinedlnym. Jednak z ważnych powodundefinedw, każdy z małżonkundefinedw może żądać, żeby ustalenie udziałundefinedw w majątku wspundefinedlnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia w ktundefinedrym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku.

Warto jednak wskazać, że przy ocenie stopnia w jakim każdy z małżonkundefinedw przyczynił się do powstania majątku wspundefinedlnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowywaniu dzieci i we wspundefinedlnym gospodarstwie domowym.

W jaki sposundefinedb można odzyskać nakłady poniesione na mieszkanie zakupione przez jednego z małżonkundefinedw przed zawarciem związku małżeńskiego? Odpowiedź na powyższe pytanie została przez ustawodawcę wskazana wprost w treści art. 45 KRIO.

Każdy z małżonkundefinedw powinien zwrundefinedcić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspundefinedlnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatkundefinedw i nakładundefinedw koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochundefinedd.

Może także żądać zwrotu wydatkundefinedw i nakładundefinedw, ktundefinedre poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspundefinedlny.

Nie można żądać zwrotu wydatkundefinedw i nakładundefinedw zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspundefinedlności.

Warto jednak mieć na względzie, że zwrotu nakładundefinedw dokonuje się co do zasady dopiero przy podziale majątku wspundefinedlnego. Ewentualnie, jeśli wymaga tego dobro założonej rodziny, sąd może nakazać wcześniejszy ich zwrot.

Dom kupiony przez męża za wspólne pieniądze, co należy się żonie?

Zakup mieszkania do wspundefinedlnego zamieszkania przez oboje przyszłych małżonkundefinedw

Jak wskazałem wyżej, w przypadku zakupu mieszkania przez jednego z małżonkundefinedw przed zawarciem związku małżeńskiego zostanie ono zaliczone do majątku osobistego małżonka.

A jak będzie wyglądała sytuacja, gdy mieszkanie zostanie wprawdzie zakupione przed ślubem, ale środki na jego zakup będą pochodziły od oboga przyszłych małżonkundefinedw? Niestety, zakupione mieszkanie nie zostanie uwzględnione w majątku wspundefinedlnym małżonkundefinedw.

Mieszkanie zakupione przed zawarciem małżeństwa zaliczane jest do majątku osobistego każdego z małżonkundefinedw, bowiem dopiero z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje wspundefinedlność majątkowa.

W konsekwencji, nawet po zawarciu małżeństwa, mieszkanie obciążone będzie wspundefinedłwłasnością w częściach ułamkowych i nie znajdą zastosowania przepisy o ustawowej wspundefinedlności małżeńskiej.

Zgodnie bowiem z treścią art. 33 pkt 1 KRIO do majątku osobistego każdego z małżonkundefinedw należą przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspundefinedlności ustawowej.

Uwzględniając powyższe, zarundefinedwno w przypadku zakupu mieszkania przed zawarciem małżeństwa, jak w przypadku jego rozpadu undefined mieszkanie będzie należało do każdego małżonka odrębnie, a zatem do majątku osobistego każdego z nich.

Więcej na temat wspundefinedłwłasności mieszkania przeczytasz tutaj.

Zakup mieszkania do majątku osobistego przed jednego z małżonkundefinedw w czasie trwania małżeństwa

A co jeśli małżonkowie połączeni są już węzłem małżeńskim, ale jeden z nich podejmuje decyzję o zakupie mieszkania do majątku osobistego?

Sytuacja ta może mieć miejsce m.in. w przypadku, w ktundefinedrym małżonek w celu zakupu mieszkania zdecyduje się na sprzedaż działki odziedziczonej po zmarłych dziadkach. W takiej sytuacji zakupiona nieruchomość zaliczona zostanie do majątku osobistego małżonka.

Na marginesie warto tylko wskazać, że nic nie stoi na przeszkodzie aby za pieniądze uzyskane np.

w ramach sprzedaży odziedziczonej działki zakupić mieszkanie, ktundefinedre następnie uwzględnione zostanie w majątku wspundefinedlnym małżonkundefinedw.

W takiej sytuacji, koniecznym będzie złożenie przez drugiego małżonka określonego oświadczenia w ktundefinedrym wyrazi on zgodę na transakcję. Warto jednak pamiętać, że zgoda ta wymaga formy aktu notarialnego.

____

Jeżeli masz pytanie związane z nieruchomościami napisz do nas na [email protected] , a my postaramy się zgłębić temat i odpowiedzieć w formie artykułu.

Dom wybudowany wspólnie na działce jednego z małżonków tak naprawdę wspólny nie jest. Należy w całości do właściciela gruntu

Własny dom to marzenie wielu osób.

Kiedy małżonkowie rozpoczynają jego budowę, zwykle myślą o tworzeniu wspólnej przyszłości, a nie o zabezpieczeniu swojej sytuacji na wypadek rozpadu małżeństwa.

Jeśli jednak mąż i żona zdecydują się na rozwód, jedna ze stron może się zdziwić. Wspólny dom wybudowany na działce małżonka jest bowiem jego własnością, a nie majątkiem wspólnym. 

W momencie zawarcia małżeństwa między małżonkami powstaje wspólność majątkowa. Oznacza to, że od tej pory gromadzony majątek będzie ich wspólną własnością. Od tej zasady są oczywiście wyjątki takie jak chociażby darowizna czy spadek.

 Może się więc zdarzyć, że jeden z małżonków kupił działkę przed wzięciem ślubu. Albo że już w czasie trwania małżeństwa otrzymał grunt w spadku czy w darowiźnie.

Wówczas mimo wspólności majątkowej działka należy do majątku osobistego jednej ze stron.

W praktyce małżonkowie raczej nie zastanawiają się, do kogo formalnie należy działka. Traktują ją jako część wspólnego majątku, nawet jeśli według przepisów jest inaczej. Wspólnie więc zaciągają kredyt na budowę domu albo przeznaczają na ten cel nagromadzone oszczędności. Tym samym razem ponoszą wszelkie wydatki na dom, w którym razem mają zamieszkać.

Problemy pojawiają się, gdy przeprowadzany jest podział majątku po rozwodzie. Małżonkowi niebędącemu właścicielem działki może się wydawać, że jest współwłaścicielem wybudowanego domu. Tymczasem zastosowanie znajduje tu zasada znana jeszcze z prawa rzymskiego – superficies solo cedit. Zgodnie z nią budynki znajdujące się na działce i stale z nią związane, należą do właściciela gruntu.

Wspólny dom na działce małżonka a nakłady i wydatki

Zasada superficies solo cedit wydaje się niesprawiedliwa. Jej zastosowanie nie oznacza jednak, że małżonek będący właścicielem działki zagarnie cały majątek na własność.

W opisanej sytuacji ma bowiem miejsce transfer z majątku wspólnego (wspólne zarobki) na majątek osobisty (działka będąca własnością jednego z małżonków). A zgodnie z Kodeksem cywilnym w takim wypadku konieczne będzie rozliczenie nakładów i wydatków po rozwodzie.

Jeśli więc działka należy na przykład do męża, zwróci on żonie połowę poczynionych nakładów.

See also:  Jak sprawdzić czy jest prowadzona przeciwko mnie sprawa o alimenty?

Alternatywa – przeniesienie własności gruntu za wynagrodzeniem

Nie zawsze jednak druga strona jest zainteresowana rozliczeniem nakładów, a zamiast tego wolałaby zatrzymać dom. W takim wypadku zastosowanie znajduje art. 231 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem:

Samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem.

Konieczne jest tu spełnienie dwóch warunków. Po pierwsze, wartość budynku musi przekraczać wartość gruntu. Po drugie, małżonek  musiał być w dobrej wierze w momencie wznoszenia budynku.

Trudno jednak, by jedna ze stron nie zdawała sobie sprawy, że wspólny dom budowany jest na działce małżonka.

W praktyce przyjmuje się jednak, że małżonka, który w chwili rozpoczęcia budowy wiedział, że działka nie jest jego, należy traktować jak posiadacza w dobrej wierze, jeśli wymagają tego zasady współżycia społecznego.

Analogiczne uprawnienie będzie miał także drugi małżonek, będący właścicielem działki. Zgodnie z § 2 tego samego artykułu przysługuje mu prawo żądania, aby żona czy mąż, który wzniósł budynek, nabył własność działki za wynagrodzeniem.

Warto zabezpieczyć swoją sytuację majątkową

Jeśli natomiast małżonkowie chcą uniknąć tego rodzaju problemów, mogą już na etapie budowy domu pomyśleć o zabezpieczeniu swoich interesów. Strona będąca wyłącznym właścicielem gruntu może:

  • sprzedać drugiemu małżonkowi udział w nieruchomości,
  • przekazać udział w nieruchomości w drodze umowy darowizny,
  • rozszerzyć wspólność ustawową, poprzez przeniesienie własności nieruchomości albo udziałów w niej do majątku wspólnego.

Co jest wspólne w małżeństwie? Częste pytania 2021 • Adwokat Kobiet

Co jest wspólne w małżeństwie? Wspólność majątkowa w małżeństwie – jak to jest naprawdę? Z chwilą wstąpienia w związek małżeński już zawsze wszystko jest wspólne? Czy można się przed tym zabezpieczyć? Czy prawo przewiduje jakieś wyjątki od tej zasady? Zapraszam Cię do lektury dzisiejszego artykułu, w którym przedstawię Ci najważniejsze zasady dotyczące majątku wspólnego i osobistego małżonków!

Co jest wspólne w małżeństwie?

Z chwilą wstąpienia w związek małżeński z automatu obowiązuje nas ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Co to oznacza? W uproszczeniu, że wszystko co małżonkowie wypracują i nabędą w trakcie trwania małżeństwa będzie stanowiło majątek obojga małżonków.

Do majątku wspólnego wchodzą w szczególności pobrane wynagrodzenie za pracę i z działalności gospodarczej oraz dochody z majątku – w tym z majątku osobistego.

A także wszystko co za te dochody nabyliśmy – a więc domy, mieszkania, samochody, urządzenia, meble – o ile zostały nabyte w okresie trwania wspólności majątkowej.

Nie ma przy tym znaczenia czy nabywającym był jeden z małżonków czy oboje. Liczy się przede wszystkim źródło pochodzenia środków na dany zakup.

Czyje są pieniądze na wspólnym koncie?

Pieniądze na wspólnym koncie należą do współwłaścicieli. Jeśli nie są małżonkami domniemuje się, że ich udział w zgromadzonych środkach jest równy – po 1/2.

A co jest wspólne w małżeństwie? Jeśli współwłaściciele są małżonkami i łączy ich wspólność majątkowa to pieniądze zgromadzone na tych rachunkach – są częścią majątku wspólnego.

Oznacza to, że każdy z małżonków ma prawo korzystać z nich w pełnym zakresie, nawet jeśli nie wkłada na wspólne konto ani grosza.

Co ciekawe – podobnie sytuacja ma się jeśli chodzi o środki zgormadzone na indywidualnych rachunkach małżonków.

Co prawda – małżonek zakładający indywidualny rachunek bankowy jest jego wyłącznym dysponentem, ponieważ reguluje to umowa pomiędzy nim a bankiem.

Jednak na wypadek, gdyby majątek trzeba było podzielić znajdujące się na nim środki prawdopodobnie podlegałyby podziałowi. Dlaczego? Czytaj dalej!

Majątek osobisty żony i męża

Co zatem nie wchodzi do „wspólności majątkowej”? Poza wspólnym majątkiem małżonków prawo przewiduje również, iż każdy z małżonków może mieć swój majątek osobisty. Do majątku osobistego żony czy męża należeć będą na przykład przedmioty nabyte przed powstaniem wspólności (przede wszystkim przed ślubem).

Majątkiem wyłącznym żony czy męża jest też wszystko to co zostało nabyte w drodze dziedziczenia lub darowizny – chyba że zostało wskazane wyraźnie że spadek/darowizna ma przypaść obojgu małżonkom. Do majątku osobistego wchodzą też wszelkie przedmioty codziennego użytku, jak ubrania, torebki, buty i … biżuteria.

Do najbardziej zaskakujących wyjątków od ogólnej reguły, że wszystko jest wspólne należą: prawa autorskie i pokrewne, niepobrane roszczenia o zapłatę wynagrodzenia z tytułu działalności zarobkowej oraz nagrody za osobiste osiągnięcia.

Sprawdź też: Jak nie odpowiadać za długi męża? – artykuł na blogu Marty Kleczaj – Prawnik Zadłużonych

Czy po ślubie mieszkanie jest wspólne?

A zatem czy po ślubie mieszkanie zawsze jest wspólne? Jeśli kupiliście mieszkanie czy inną nieruchomość w trakcie małżeństwa, za Wasze wspólne środki, to owszem mieszkanie jest wspólne. Pamiętaj, że nawet jeśli środki pochodzą z dochodów tylko jednego z małżonków w okresie trwania wspólności.

Czyje zatem jest mieszkanie kupione przed ślubem? Jeżeli mieszkanie nabyło jedno z Was przed zawarciem małżeństwa to stanowi ono własność wyłącznie tego, który to mieszkanie kupił. Nie ma więc obaw, że mieszkanie kupione przez rodziców przed ślubem będzie przedmiotem podziału czy rozliczenia z mężem.

Zdarzają się czasami sytuacje, w których jeden z małżonków nabywa nieruchomość do majątku osobistego w trakcie trwania wspólności. Dzieje się tak, gdy małżonek posiada środki nieobjęte wspólnością (np. pochodzące ze spadku po babci) i przeznacza je na zakup danej nieruchomości.

Aby zawarcie takiej umowy odbyło się lege artis (czyli zgodnie z prawniczą sztuką), w takiej sytuacji należy jednak wykazać przed notariuszem, że środki pieniężne, za które jeden z małżonków nabywa nieruchomość pochodzą z jego majątku osobistego. Obecność drugiego małżonka na akcie notarialnym jest wtedy obowiązkowa. Musi on potwierdzić, że jest to zgodne z prawdą i wyrazić zgodę na to, aby nabywana nieruchomość stanowiła majątek osobisty małżonka.

Co ważne, jeżeli zakup nieruchomości ma nastąpić do majątku osobistego, to powinni to wynikać nie tylko z oświadczenia małżonków. Jeśli zdarzyłoby się tak, że oświadczenia w tym zakresie są nieprawdziwe, to taką umowę można byłby próbować podważyć w sądzie w ramach postępowania o podział majątku.

Sprawdź też: Co może być dowodem w sądzie?

Czyje są pieniądze ze sprzedaży mieszkania?

Najważniejszą zasadą pozwalającą na zrozumienie, jak działa majątek wspólny małżonków jest subrogacja. Zgodne z tym pozornie trudnym słowem zasadą jest, że przedmioty nabyte w zamian za składniki majątku osobistego stanowią majątek osobisty.

Jeśli więc kupujemy coś za nasze przedmałżeńskie oszczędności – nabywamy dany przedmiot do majątku osobistego.

Jeśli zaś spieniężamy składnik majątku wspólnego i kupujemy w zamian inny – to niezależnie od tego kto fizycznie dokonuje tego zakupu kupujemy do majątku wspólnego.

Dlatego też zawsze przypominam, że pomysł na życie polegający na bogatym wyjściu za mąż i szybkim rozwodzie nie ma większego sensu.

Składniki majątku zgromadzone przed małżeństwem (o ile małżonkowie nie postanowią inaczej) nie staną się bowiem wspólne.

Sprzedaż panieńskiego mieszkania w okresie trwania małżeństwa nie sprawi zatem, że środki pochodzące z tej sprzedaży stają się wspólne. Jeśli zainwestujemy je w nowy, wspólny dom to pamiętajmy o odpowiednim udokumentowaniu poczynionych nakładów.

Sprawdź też: Na co wpływa, a na co nie wpływa orzeczenie o winie

Co jest wspólne w małżeństwie i czy można to zmienić?

Z chwilą wstąpienia w związek małżeński z automatu obowiązuje Was ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Na szczęście, jeśli wystąpi taka potrzeba, możecie się przed tym uchronić.

Ustawową wspólność majątkową można wyłączyć jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego, albo w trakcie jego trwania. W tym celu należy udać się do notariusza, który przygotuje dla Was stosowną umowę.

Na podstawie tej umowy wprowadzicie w swoim małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Oznacza to, że od chwili zawarcia takiej umowy każde z Was ma swój odrębny majątek, którym może samodzielnie zarządzać. Rozdzielność lub wspólność można też rozciągnąć na niektóre składniki majątku.

Ustanowienia rozdzielności majątkowej można też domagać się w drodze postępowania sądowego – ale o tym kiedyś w odrębnym artykule.

Sprawdź też: Rozwód a kredyt – artykuł na blogu adw. Jakuba Ryzlaka – Adwokat Frankowiczów

Chcesz się podzielić majątkiem lub sprawa o podział już się toczy? A może potrzebujesz indywidualnej konsultacji prawnej? Zapraszam Cię serdecznie do mojej kancelarii w Warszawie. Oferuję też porady prawne online. Dowiedz się więcej i zapisz się wygodnie przez kalendarz online.

Możesz też >> pobrać

Leave a Reply

Your email address will not be published.