Nieobecność małżonka na sprawie rozwodowej

Nieobecność małżonka na sprawie rozwodowej

W polskim systemie prawnym rozwód bez orzekania o winie jest najszybszym i najbardziej komfortowym rozwiązaniem małżeństwa dla obojga małżonków. Zdarza się, że w takim rozwodzie nie trzeba przesłuchiwać nawet świadków. Dobrze więc poznać zalety rozwodu bez orzekania o winie oraz jego kolejne etapy – krok po kroku.

Co to jest rozwód bez orzekania o winie?

Każdy z małżonków może żądać rozwiązania małżeństwa przez rozwód, jeżeli doszło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego (są to tzw. pozytywne przesłanki), tj.:

  • małżonkowie się nie kochają,
  • nie współżyją ze sobą,
  • nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego.

a trwa to co najmniej sześć miesięcy.

Rozwód bez orzekania o winie jest statystycznie najczęściej występującym rozwodem w Polsce. W takim rozwodzie sąd nie ustala, czy któryś z małżonków ponosi winę rozpadu ich małżeństwa.

Powody rozwodu bez orzekania o winie są takie same jak powody rozwodu z orzekaniem o winie. Niemniej jednak nie należy tych kwestii udowadniać oraz roztrząsać przed sądem.

Należy udowodnić jedynie, że zachodzą przesłanki pozytywne rozwodu i nie występują negatywne przesłanki do wzięcia rozwodu.

Przedstawiamy, jak wygląda rozwód bez orzekania o winie – krok po kroku.

Wymaganym dokumentem jest zupełny odpis aktu małżeństwa. Zaleca się, aby skorzystać z porady prawnej u adwokata, zlecić adwokatowi przygotowanie pozwu o rozwód, złożyć pozew o rozwód, następnie założyć konto w sądowym portalu i oczekiwać na odpowiedź na pozew o rozwód i rozprawę.

Kolejnym etapem jest rozprawa rozwodowa w sądzie. W czasie pandemii może się ona odbyć się online. Rozprawa o rozwód może także odbyć się, gdy strony mieszkają za granicą.

Wiele osób zastanawia się, czy jest koniecznie uzasadnienie rozwodu bez orzekania o winie? Nie jest to wymagane, wystarczy uzasadnienie samych przesłanek rozwodu.

Konsekwencje i korzyści rozwodu bez orzekania o winie

Rozwód bez orzekania o winie jest najczęstszym rodzajem rozwodu i jest najbardziej korzystny pod kątem emocjonalnym dla małżonków. Wadą jego jest to, że wyklucza on ustalenie w wyroku rozwodowym w przyszłości alimentów od małżonka wyłącznie „winnego” na rzecz małżonka „niewinnego” za znaczne pogorszenie stopy życiowej. Nie daje także satysfakcji małżonkowi wyłącznie „niewinnemu”.

Pozytywną konsekwencją rozwodu bez orzekanie o winie jest zachowanie poprawnych relacji między małżonkami i ich rodziną oraz przyjaciółmi, zwłaszcza w sytuacji, gdy małżonkowie mają dzieci.

Ponadto ma tego rodzaju korzyść, że daje małżonkowi „niewinnemu” satysfakcję oraz możliwość dochodzenia alimentów na swoją rzecz oraz nierównych udziałów w majątku wspólnym (gdy oczywiście spełnione są przesłanki ku temu).

Pozew o rozwód bez orzekania o winie

Wielu naszych klientów zadaje pytanie, czy przy rozwodzie bez orzekania winy, jest możliwy wspólny pozew o rozwód? Czy to możliwe?

Niestety nie ma wspólnego pozwu o rozwód bez orzekania o winie, ale można (najlepiej samodzielnie) zlecić adwokatowi przygotowanie kompleksowych dokumentów rozwodowych:

  • pozwu,
  • odpowiedzi na pozew,
  • porozumienia małżeńskiego,
  • porozumienia rodzicielskiego.

Najczęściej strony samodzielnie formułują taki pozew jako pozew o rozwód z powodu niezgodności charakterów. Niezgodność charakterów nie może być przyczyną rozwodu, ale taką przyczyną może być, np. zmiana w zachowaniu małżonków, inne marzenia, cele, sposoby spędzania wspólnego czasu, światopogląd itd.

Jak napisać pozew o rozwód bez orzekania o winie? W uzasadnieniu pozwu rozwodowego należy wykazać wszystkie przesłanki rozwodu oraz kwestie, które sąd musi ustalić, czyli:

  • wniosek o rozwód;
  • ustrój majątkowy małżeński;
  • poprzednie postępowania;
  • dzieci wspólne, przysposobione, własne;
  • sytuacja życiowa małżonków i dzieci;
  • sytuacja opiekuńczo-wychowawcza dzieci;
  • inne istotne kwestie.

A jak napisać uzasadnienie pozwu rozwodowego? Najlepiej krótko, na temat, bez zbędnych elementów i emocji. Napisanie pozwu bez emocji jest zazwyczaj ciężkie dla stron, dlatego warto skorzystać z pomocy adwokata rozwodowego.

Jak długo trwa rozwód bez orzekania o winie? Ile trwa rozprawa rozwodowa?

Proces o rozwód bez orzekania o winie trwa najczęściej około kilkunastu tygodni. Na rozprawę w sprawie o rozwód bez orzekania o winie czeka się średnio dwa miesiące. Zależy to od tego, który z sędziów zostanie wylosowany do rozstrzygnięcia sprawy oraz jaki sąd orzeka w przedmiocie rozwodu.

Sama sprawa o rozwód bez orzekania zazwyczaj nie trwa dłużej niż godzinę. Zdarzają się wypadki, że trwa nawet krócej niż pół godziny.

Jak wygląda sprawa bez orzekania o winie? Sąd w trakcie posiedzenia musi przesłuchać małżonków, a dowód z przesłuchania małżonków ma charakter obligatoryjny. Sprawa rozwodowa bez orzekania o winie może odbyć się bez przesłuchania świadków, jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci.  

Alimenty a rozwód bez orzekania o winie

  • W sytuacji rozwodu bez orzekania o winie mamy do czynienia z dwoma rodzajami alimentów:
  • Sąd obligatoryjnie orzeka o alimentach na małoletnie dzieci a o alimentach na małżonka, który pozostaje w niedostatku, sąd orzeka na wniosek tego małżonka.
  • Alimenty są zawsze wypadkową dwóch czynników: usprawiedliwionych kosztów utrzymania osoby uprawnionej do alimentów (dziecka, współmałżonka) oraz możliwości majątkowych i zarobkowych osoby zobowiązanej do alimentów (współmałżonka) a nie rzeczywiście uzyskiwanych bądź deklarowanych dochodów.

Obie przesłanki należy szczegółowo udowodnić.

Nie ma minimalnej ani maksymalnej granicy alimentów oraz wieku, do którego alimenty się należą.

Rozwód bez orzekania o winie a podział majątku

Rozwód łącznie z podziałem majątku wspólnego jest możliwy. Jest to najszybsza i najtańsza forma podziału. Nie ma znaczenia, czy rozwód jest z orzekaniem o winie, czy też bez orzekania o winie. W każdym rozwodzie sąd może podzielić majątek stron. Podział majątku może nastąpić także przed rozwodem, w trakcie rozwodu i już po nim.

Najszybciej i najtaniej podzielić majątek w procesie o rozwód, już w wyroku rozwodowym. Przypomnieć należy, że w podziale majątku dzielimy aktywa, czyli nieruchomości, firmy, pojazdy itd., a nie uwzględniamy pasywów, czyli długów np. kredytów bankowych. Nie ma prawnej możliwości sądowego podziału długu np. kredytu na mieszkanie.

Przed rozwodem bez orzekania o winie oraz w trakcie procesu można dokonać też rozdzielności majątkowej małżeńskiej.   

Ile kosztuje rozwód bez orzekania o winie?

Często klienci pytają, jakie są koszty rozwodu bez orzekania o winie? Opłata sądowa od pozwu o rozwód wynosi 600 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa wynosi 17 zł, a opłata za odpis wyroku wynosi zaś 20 zł.

Koszty związane z adwokatem zależą od stopnia skomplikowania rozwodu oraz dodatkowych kwestii jak: alimenty, kontakty z dziećmi, miejsce zamieszkania dzieci, podział majątku, liczba rozpraw, rodzaj negocjacji przedrozwodowych, udział w mediacjach itd. Łączne koszty rozwodu bez orzekania o winie wynoszą kilka tysięcy złotych.

  1. Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie rozwodu skontaktuj się z naszą kancelarią.
  2. Autor: Adwokat Anna Gręda-Adamczyk
  3. Czytaj też: Rozwód – krok po kroku. Aktualny poradnik, jak się rozwieść

Udostępnij:

Nieobecność małżonka na rozprawie rozwodowej

Podczas postępowania rozwodowego zdarzają się różne sytuacje. Niektóre małżeństwa zgodnie postanawiają o zakończeniu ich związku, natomiast w innych przypadkach jedna ze stron chce utrudnić rozstanie i nie pojawia się na rozprawie rozwodowej.

Kiedy zapada wyrok zaoczny na rozprawie rozwodowej

W rozprawie uczestniczą małżonkowie, którzy chcą zakończyć związek małżeński. Dla przypomnienia: strona, która złożyła pozew o rozwód to powód, natomiast druga strona jest pozwanym. Bardzo ważnym momentem postępowania rozwodowego jest doręczenie pozwanemu odpisu pozwu o rozwód wraz z wezwaniem na rozprawę.

W tym miejscu zaznaczamy jedną ważną kwestię: pozwany nie musi odebrać pisma fizycznie. Awizowaną przesyłkę uznaje się za skutecznie doręczoną. Zatem pozostawienie awiza oznacza, że pozwany otrzymał wezwanie na rozprawę i odpis pozwu rozwodowego. 

Wyrok zaoczny to wyrok, który może zapaść bez obecności pozwanego. Wyrok ten może zapaść w dwóch sytuacjach:

  • pozwany nie stawi się na rozprawie w sądzie i nie zajmie żadnego stanowiska (dotyczy to także stanowiska wyrażonego na piśmie),
  • pozwany stawi się na rozprawie rozwodowej, ale nie zajmie stanowiska. 

Wyrok bez obecności pozwanego, czyli tzw. wyrok zaoczny może zapaść dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, czyli przesłuchaniu świadków, przeanalizowaniu zebranej dokumentacji. Jeśli sąd na podstawie zebranego materiału dowodowego uzna, że nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, wówczas może wydać wyrok zaoczny.

Konsekwencje nieobecności na rozprawie rozwodowej

Unikanie pojawienia się na rozprawie rozwodowej nie jest korzystne dla żadnej ze stron. Nieodbieranie korespondencji z sądu również nie jest dobrym wyjściem. W ten sposób nie da się uniknąć rozwodu. Jak wcześniej wspomniano, sąd może wydać wyrok zaoczny podczas nieobecności pozwanego. 

W postępowaniach rozwodowych warto ustosunkować się do twierdzeń drugiej strony, które zostały zawarte w pozwie. Warto przedstawić swoje stanowisko w danej kwestii.

Branie aktywnego udziału w postępowaniu rozwodowym, jeśli posiadasz dobre i wystarczające argumenty, może skutkować np. korzystniejszym orzeczeniem w kwestii winy za rozpad małżeństwa czy wysokości alimentów.

Pozwany, który nie pojawia się na rozprawie rozwodowej, nie ma możliwości obronienia się przed zarzutami drugiej strony, co może prowadzić do niekorzystnych rozstrzygnięć.

Odwołanie od wyroku zaocznego

Od wyroku zaocznego pozwanemu przysługuje odwołanie. Zasady są dokładnie takie same jak w przypadku standardowego orzeczenia, kiedy strony brały czynny udział w rozprawie rozwodowej.

Pozwany w treści sprzeciwu może uwzględnić swoje argumenty oraz udowodnić je zebranymi dowodami.

Termin na wniesienie odwołania od wyroku zaocznego to 2 tygodnie od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem. 

Zespół Kancelarii Centrum Spraw Rozwodowych

Rozwód bez obecności pozwanego małżonka?

Często jeden z małżonków straszy drugiego, że „nie da mu rozwodu”. Twierdzi też, że nie zamierza odpowiadać na pozew rozwodowy ani pojawiać się na rozprawie. Czy należy obawiać się, że uniemożliwi to orzeczenie rozwodu? Niekoniecznie, ponieważ istnieją prawne możliwości wyjścia z takiego kryzysu. W sprawie o rozwód może bowiem zapaść tzw. wyrok zaoczny.

Tak jak w każdej innej sprawie do której zastosowanie mają przepisy procedury cywilnej, Sąd może w sprawie o rozwód wydać wyrok zaoczny. Kiedy tak się dzieje? Ogólną zasadę wydania wyroku zaocznego znajdziemy w art.

See also:  Kiedy obowiązek alimentacyjny wygasa?

340 § 1 k.p.c., zgodnie z którym Sąd wyda wyrok zaoczny, jeżeli mimo niezłożenia odpowiedzi na pozew skierowano sprawę do rozpoznania na rozprawie, a pozwany nie stawił się na tę rozprawę, albo mimo stawienia się nie bierze w niej udziału.

Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie, także w sprawie o rozwód Sąd może wydać wyrok zaoczny.

Stanowisko w tej sprawie zajął Sąd Najwyższy, który orzekł, że: „Jeżeli pozwany nie żądał przeprowadzenia rozprawy w swej nieobecności ani nie składał w sprawie wyjaśnień ustnie lub na piśmie, a na rozprawę nie stawił się albo mimo stawienia się nie brał udziału w rozprawie, wyrok także w sprawach małżeńskich jest zaoczny” (uchwała 7 sędziów z dnia 12 maja 1952 r., sygn. akt C 1572/51).

Przy założeniu zatem, że pozwany otrzymał odpis pozwu wraz z wezwaniem do stawiennictwa i został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, a pomimo to nie stawił się w sądzie, ani też nie złożył odpowiedzi na pozew, otwiera się możliwość wydania wyroku zaocznego.

Wydanie wyroku zaocznego nie musi nastąpić na pierwszej rozprawie. Jeżeli na rozprawę wyznaczono więcej niż jedno posiedzenie, wydanie wyroku zaocznego jest możliwe, o ile nadal istnieją ku temu podstawy, tj.

pozwany, mimo prawidłowego powiadomienia, nie stawił się również na kolejne terminy rozpoznania sprawy albo mimo stawienia się nie brał udziału w postępowaniu.

Jeżeli zatem w chwili zamknięcia rozprawy występują przesłanki wydania wyroku zaocznego, sąd może go wydać niezależnie od tego, ile było posiedzeń przeznaczonych na rozpoznanie danej sprawy (Komentarz do art. 339 KPC, T. IA red. Góra-Błaszczykowska 2020, wyd. 3/Góra-Błaszczykowska, Legalis).

W sprawie o rozwód nie można oprzeć rozstrzygnięcia wyłącznie na uznaniu powództwa lub przyznaniu okoliczności faktycznych, ponadto w sprawach tych nie jest możliwe wydanie wyroku zaocznego na posiedzeniu niejawnym (art. 431 k.p.c.).

W przypadku postępowania o rozwód Sąd rozwodowy musi przeprowadzić postępowanie dowodowe, ponieważ przy biernej postawie pozwanego nie może z góry uznać za prawdziwe twierdzeń powoda (tak dzieje się w przypadku większości postępowań cywilnych, np. o zapłatę).

Postępowanie dowodowe ma przede wszystkim na celu ustalenie okoliczności dotyczących rozkładu pożycia, jak również okoliczności dotyczących dzieci stron i ich sytuacji, a w razie uznania powództwa – także przyczyn, które skłoniły do tego stronę pozwaną.

W praktyce zatem Sąd przesłucha świadków zgłoszonych przez powoda, samego powoda, zasięgnie opinii kuratora sądowego (w celu ustalenia warunków w których żyją i wychowują się dzieci stron), a dopiero później wyda wyrok rozwodowy.

Co w końcu istotne, bez udziału pozwanego w sprawie nie będzie możliwe uzyskanie rozwodu bez orzekania o winie. Taki wyrok może bowiem zapaść tylko i wyłącznie wówczas, gdy wnioskują o to obie strony postępowania (art. 57 § 2 k.r.o.

stanowi, iż tylko na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie.). Sąd nie może domniemywać zgody drugiego małżonka na rozwód bez orzekania o winie.

Sprawa rozwodowa: niestawiennictwo pozwanego na rozprawie

Przyczyny braku aktywności pozwanego na rozprawie mogą być różne. Małżonek może być za granicą, może być trudno dostępny lub może mu się wydawać że takim działaniem utrudni postępowanie.

Na pewno więcej komplikacji jest kiedy sprawa rozwodowa dotyczy małżeństwa w którym jeden małżonek nie jest obywatelem Polski (chociażby z punktu widzenia właściwości sądu polskiego w sprawie rozwodowej).

Czy jednak brak jakichkolwiek działań pozwanego jest dla niego korzystny?

Oczywiście optymalnym rozwiązaniem by było gdyby małżonek nie tylko zajął stanowisko w sprawie rozwodowej – czyli napisał czy wnosi o oddalenie pozwu, czy też chce rozwodu bez orzeczenia winy lub z orzeczeniem winy.

Dobrze by również, było gdyby stawił się na wyznaczonej rozprawie aby sąd mógł go przesłuchać na okoliczność trwałego i zupełnego rozkładu pożycia stron.

W tym miejscu trzeba przypomnieć, że co do zasady, dowód z przesłuchania stron jest w przypadku spraw rozwodowych obowiązkowy, co oznacza, że sąd taki dowód musi przeprowadzić. Nie zawsze jednak to jest możliwe:

  • Zdarzają się sytuacje, że małżonkowie mają tak złe relacje, że nie są w stanie na siebie patrzeć ani komunikować się. Chcą oni uniknąć jakiejkolwiek konfrontacji, w tym także i w sądzie. Niestety taka postawa do niczego nie prowadzi, efektem jest pozostawanie w fikcyjnym formalnym związku.
  • Zdarzają się też sytuacje, gdy małżonkowie całkowicie tracą ze sobą kontakt, nie znają swoich adresów zamieszkania, czy nawet kraju pobytu. W takiej sytuacji powstaje dodatkowy problem jakim jest doręczenie odpisu pozwu dla pozwanego małżonka. Rodzi to dodatkowe komplikacje przy rozpoznawaniu sprawy o rozwód – o czym napiszę w kolejnym artykule.

Wróćmy jednak do meritum. W sytuacji gdyby pozwany małżonek nie złożył odpowiedzi na pozew i nie podjął jakichkolwiek działań w postępowaniu, sąd jak najbardziej może  wydać wyrok. Sprawa rozwodowa nie jest uzależniona od aktywności pozwanego.

Co jednak z obowiązkowym dowodem z przesłuchania stron i niestawiennictwem opornego małżonka?

Zgodnie z przepisami (art. 428 k.p.c.) taka rozprawa rozwodowa odbywa się bez względu na niestawiennictwo jednej ze stron.

Wyjątkiem jest tutaj niestawiennictwo powoda na pierwszym posiedzeniu sądowym, wyznaczonym w celu przeprowadzenia rozprawy. W takiej sytuacji postępowanie ulega zawieszeniu.

Wyjątkiem jest sytuacja w której prokurator popiera żądanie unieważnienia albo ustalenia istnienia lub nieistnienia małżeństwa.

Jakie są konsekwencje dla niestawiającej się strony pozwanej, w przypadku gdy sąd wezwał stronę do osobistego stawiennictwa?

Sąd w takim przypadku może na stronę nałożyć grzywnę, nie może jednak nakazać przymusowego sprowadzenia strony do sądu. Chociaż czasami wydaje mi się że niektórzy klienci chętnie nadaliby sądowi takie uprawnienia. Nie z uwagi na to co miałby zeznać taki małżonek, ale raczej z uwagi na pewną satysfakcję, że jednak sąd przymusił opornego małżonka do stawiennictwa.

Jakie są dalsze konsekwencje niestawiennictwa strony pozwanej?

W rzeczywistości skutkiem niestwiennictwa najbardziej pożądanym przez powoda jest wydanie przez sąd wyroku zaocznego w sprawie. Pomimo bowiem niestawiennictwa pozwanego czy też w sytuacji gdy pozwany nie bierze udziału w rozprawie – sąd może wydać wyrok, w którym orzeknie rozwód.

Należy jednak pamiętać, że sąd może taki wyrok wydać tylko gdy zachodzą przesłanki do jego orzeczenia, czyli nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia stron. W tym celu musi przeprowadzić postępowanie dowodowe, nie wystarczą same twierdzenia powoda – bowiem sąd w sprawach rozwodowych nie może wydać wyroku zaocznego wyłącznie w oparciu o twierdzenia powoda.

Na marginesie dodać też trzeba, że nawet niewystarczające dla sądu jest uznanie powództwa lub przyznanie przez pozwanego okoliczności faktycznych.

Co więc pozostaje?

Postępowanie dowodowe i przesłuchanie powoda w charakterze strony. Sam fakt, że sąd nie przesłucha, z przyczyn opisanych wyżej, pozwanego nie oznacza, że w ogóle nie przeprowadza się dowodu z przesłuchania stron.

W takiej sytuacji sąd ograniczy ten dowód do przesłuchania jednej ze stron, czyli strony powodowej na okoliczności ważne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, czyli przede wszystkim trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego, sytuacji opiekuńczo – wychowawczej dzieci (o ile małżonkowie je posiadają), kwestii finansowych (alimenty dla dzieci i małżonka) i inne (w przypadku zgłoszenia np. żądania eksmisji małżonka pozwanego, ustalenia sposobu korzystania z mieszkania itd.).

Jak widzisz, brak aktywności pozwanego w sprawie rozwodowej nie musi oznaczać dla ciebie konieczności pozostawania w formalnym związku, możesz uzyskać rozwód i zacząć swoje życie od nowa na swoich warunkach

Jakie skutki niesie za sobą nieobecność stron na rozprawie o rozwód?

Optymalnym rozwiązaniem w każdej sprawie rozwodowej jest nie tylko sytuacja, w której małżonek zajmuje określone stanowisko w sprawie, wskazując, czy zgadza się na rozwód, czy chce orzeczenia winy lub zaniechania orzekania o winie, ale również obecność obu stron na rozprawie.

Pozwanemu w sprawie o rozwód może się wydawać, że swą nieobecnością przedłuży postępowanie w sprawie. Sprawa rozwodowa nie jest jednak uzależniona od aktywności pozwanego, a sąd może wydać wyrok nawet wówczas, gdy pozwany w żaden sposób nie ustosunkuje się do żądań pozwu.

Z drugiej strony ustawa wymaga aktywności powoda na określonym etapie postępowania, a wobec bierności powód sam sobie szkodzi.

Na pierwszej rozprawie powód musi być

Rozprawa rozwodowa odbywa się bez względu na niestawiennictwo jednej ze stron. Jeśli jednak chodzi o pierwsze posiedzenie sądowe wyznaczone w celu przeprowadzenia rozprawy, a powód nie stawi się na nie, postępowanie zostanie zawieszone.

Powód może żądać podjęcia postępowania dopiero po 3 miesiącach od dnia zawieszenia. Skutkiem niezgłoszenia wniosku w ciągu roku po zawieszeniu jest umorzenie postępowania.

Nieobecność powoda w dalszym toku sprawy, na kolejnych rozprawach nie powoduje już takiego skutku.

See also:  Odzyskanie pieniędzy od męża w razie rozwodu

Zaznaczmy jednak, że nieobecność powoda na pierwszym posiedzeniu wyznaczonym w celu przeprowadzenia rozprawy będzie podstawą do zawieszenia postępowania tylko wtedy, gdy jest nieusprawiedliwiona.

Nie powinno dojść do skutecznego zawieszenia postępowania w razie usprawiedliwienia przez powoda swej nieobecności.

Przykładowo nieobecność powoda w skutek choroby będzie usprawiedliwione, gdy powód przedstawi sądowi zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego.

Wyrok zaoczny

Jasne jest więc, jakie konsekwencje niesie za sobą nieobecność powoda na rozprawie, a co z pozwanym? Choć przepisy dotyczące postępowań w sprawach rozwodowych nie przewidują żadnych konsekwencji w stosunku do pozwanego, to stanowią o nich przepisy ogólne k.p.c. o postępowaniu procesowym.

Postępowanie w sprawach o rozwód należy do postępowań odrębnych, do których jednak odpowiednio stosuje się przepisy o procesie. Na tej podstawie stosuje się m.in. przepisy o możliwości wydania przez sąd wyroku zaocznego.

Stanie się tak nie tylko wtedy, gdy pozwany w ogóle nie stawi się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę, ale także gdy stawi się, ale nie bierze w niej udziału. Sąd nie wyda jednak wyroku zaocznego, gdy pozwany zażądał przeprowadzenia rozprawy w swej nieobecności albo złożył już w sprawie wyjaśnienia ustnie lub na piśmie.

Pozwany, zachowując bierność w toku postępowania w sprawie o rozwód traci możliwość przedstawienia w procesie swoich racji i stanowiska w sprawie. Ryzykuje tym, że sąd przyjmie wszystkie twierdzenia powoda za prawdziwe (o ile nie budzą wątpliwości albo nie zostały przytoczone w celu obejścia prawa).

Strona wezwana przez sąd do osobistego stawiennictwa, która nie stawi się na posiedzenie (i niestawiennictwo jest nieusprawiedliwione) ryzykuje też tym, że sąd skaże ją na grzywnę. Sąd nie może jednak nakazać przymusowego sprowadzenia strony do sądu.

Co z przesłuchaniem stron?

Wiemy już z czym może się wiązać nieobecność poszczególnych stron na rozprawie rozwodowej. Jak się jednak ma ta nieobecność do konieczności przesłuchania stron? W każdej sprawie o rozwód sąd zarządza bowiem przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron.

Na pierwszy rzut oka może się wydawać pozwanemu, że swą nieobecnością uniemożliwi realizację przepisu obligującego do przeprowadzenia takiego dowodu, a w konsekwencji nie dojdzie do wydania wyroku i postępowanie będzie się toczyło w nieskończoność. W sprawach małżeńskich dowód z przesłuchania stron odgrywa przecież szczególną rolę.

Jest najlepszym źródłem informacji o problemach pożycia małżeńskiego. Choć przepis nadaje przesłuchaniu stron w sprawie o rozwód charakter obligatoryjny, to jednocześnie mają tu zastosowanie również ogólne zasady dotyczące dowodu z przesłuchania stron.

Zgodnie zaś z tymi zasadami, sąd może przesłuchać tylko stronę obecną, albo dowód ten w zupełności pominąć, gdy z przyczyn natury faktycznej lub prawnej przesłuchać można co do okoliczności spornych tylko jedną stronę. Przenosząc te ogólne zasady na grunt sprawy o rozwód, należy przyjąć, że wchodzi tu w grę pierwsza możliwość, tj.

przesłuchanie jednej (obecnej) strony, nie zaś pominięcie tego dowodu w zupełności. Jeśli istnieją wspomniane przeszkody faktyczne lub prawne do przesłuchanie obu stron, albo jedna ze stron nie stawiła się na przesłuchanie, to w takiej sytuacji zasadą jest przesłuchanie jednej strony, a nie rezygnacja z dowodu z przesłuchania stron w ogóle (por.

wyrok SN z 05.03.1999 r., I CKN 1063/97). Szczególną dokładność i uwagę należy przywiązywać do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron w sprawach małżeńskich, właśnie z uwagi na doniosłość informacji, jakie można uzyskać od stron w toku przesłuchania.

Stąd także ze szczególną ostrożnością należy podchodzić do ograniczenia wspomnianego dowodu do przesłuchania jednej strony. Przesłuchanie jednej strony w sytuacji, gdy przesłuchanie drugiej także było możliwe, stanowi bowiem naruszenie zasady równouprawnienia stron (por. wyrok SN z 08.02.2002 r., II CKN 672/00).

Podstawa prawna:Art. 428, art. 432 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 z późn. zm.)

Rozwód bez udziału pozwanego Rozwody Częstochowa

Zdarza się, że małżonek pozwany o rozwód w Częstochowie nie stawia się na rozprawie albo wręcz grozi, że się na niej nie pojawi. Czy należy się tym przejmować? Czy wydanie wyroku rozwodowego bez fizycznej obecności pozwanego jest w ogóle możliwe?

Dlaczego współmałżonek nie pojawia się na rozprawie?

Nieobecność pozwanego na rozprawie miewa różne przyczyny. Zdarza się, że współmałżonek może przebywać za granicą, albo próbuje takim działaniem utrudnić przebieg postępowania rozwodowego.

Nie ulega wątpliwości, że najlepiej, gdy każda ze stron zajmuje konkretne stanowisko w tej sprawie. Pozwany może wówczas napisać, że wnosi o oddalenie pozwu, albo wręcz przeciwnie – chce rozwodu z orzeczeniem o winie lub bez orzeczenia.

Zdarzają się jednak sytuacje, w których małżonkowie mają wyjątkowo złe relacje i dążą do uniknięcia jakiejkolwiek konfrontacji, także tej w sądzie. Niekiedy osoby pozostające w związku małżeńskim całkowicie też tracą ze sobą kontakt. Co dalej?

Pozwany nie pojawia się w sądzie

Jeśli pozwany małżonek nie złoży odpowiedzi na otrzymany pozew lub/i nie podejmie żadnych działań w postępowaniu, wtedy sąd może wydać wyrok zaoczny. Sprawa rozwodowa nie jest bowiem uzależniona od obecności pozwanego.

Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania cywilnego, W każdej sprawie o rozwód lub o separację sąd zarządza przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, przy czym jeśli któraś ze stron nie stawi się na rozprawę pomimo wezwania i nie usprawiedliwi swojej nieobecności sąd może przesłuchać tylko stronę obecną i pominąć dowód z przesłuchania strony nieobecnej, bowiem zgodnie z art. 428 k.p.c. rozprawa rozwodowa odbywa się bez względu na niestawiennictwo jednej ze stron. Wyjątek stanowi tutaj jedynie niestawiennictwo powoda na pierwszym posiedzeniu sądowym. Jeśli do tego dojdzie, wówczas postępowanie zostanie zawieszone.

Czy pozwany ponosi konsekwencje niestawiennictwa w sądzie?

Sąd może nałożyć na stronę grzywnę. Nie ma jednak żadnych zapisów mówiących, że pozwany musi pojawić się  na rozprawach o rozwód w Częstochowie.

W praktyce, jeżeli pozwany nie żądał przeprowadzenia rozprawy podczas swojej nieobecności, ani nie składał wyjaśnień ustnie lub na piśmie, nie stawił się na rozprawę albo pomimo stawienia się nie brał w niej udziału, sąd może po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, wydać wyrok zaoczny.

Czym jest wyrok zaoczny?

Wyrok zaoczny jest wydany pod nieobecność pozwanego. Zapada wówczas, gdy pozwany pozostaje bierny wobec toczącego się postępowania o rozwód lub alimenty w Częstochowie. W praktyce oznacza to, że nie składa odpowiedzi lub nie pojawia się na rozprawach.

Sąd może taki wyrok wydać tylko wtedy, gdy zachodzą przesłanki do jego orzeczenia, a zatem nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Aby tego dowieść, należy przeprowadzić postępowanie dowodowe.

W tym przypadku nie wystarczą więc same zeznania powoda. Warto jednak pamiętać, że pozwany, nie pojawiając się na rozprawie, na własne życzenie pozbawia się środków obrony.

Brak przedstawienia wniosków dowodowych czy po prostu własnego stanowiska w sprawie to najkrótsza droga do przegranej.

O czym jeszcze należy pamiętać? Wydanie wyroku zaocznego musi zostać poprzedzone prawidłowym zawiadomieniem pozwanego o toczącym się postępowaniu.

W praktyce oznacza to, że należy skutecznie doręczyć odpis pozwu rozwodowego i wezwanie na rozprawę.

Skuteczne doręczenie jest wówczas, gdy korespondencja z dokumentami zostaje skierowana na adres, pod którym pozwany może bez problemów podjąć przesyłkę.

Czy powód może nie pojawić się w sądzie na rozprawie rozwodowej

Powód w pierwszym piśmie procesowym, może złożyć wniosek o przeprowadzenie rozprawy pod jego nie obecność, jednak wniosek taki nie będzie wpływał na możliwość zastosowania przez sąd rygoru wyartykułowanego w art. 428 § 1 k.p.c. tj. mimo złożenia wniosku o przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność powoda, sąd może zawiesić postępowanie.

Skutku braku stawiennictwa powoda na rozprawie rozwodowej można uniknąć, poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, który będzie zastępował stronę na posiedzeniu sądu.

 Podobnie rzecz ma się z pozwanym, nawet jeśli nie stawi się on osobiście na pierwszej rozprawie rozwodowej, a będzie zastępowany przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika, postępowanie nie zostanie zawieszone.

Możliwość udziału Stron na rozprawie za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość (rozprawa zdalna)

W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach rozpoznawanych według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, zwanej dalej „Kodeksem postępowania cywilnego”:

  1. rozprawę lub posiedzenie jawne przeprowadza się przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie ich na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (posiedzenie zdalne), z tym że osoby w nim uczestniczące, w tym członkowie składu orzekającego, nie muszą przebywać w budynku sądu;
  2. od przeprowadzenia posiedzenia zdalnego można odstąpić tylko w przypadku, gdy rozpoznanie sprawy na rozprawie lub posiedzeniu jawnym jest konieczne, a ich przeprowadzenie w budynku sądu nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w nich uczestniczących;
  3. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, gdy nie można przeprowadzić posiedzenia zdalnego, a przeprowadzenie rozprawy lub posiedzenia jawnego nie jest konieczne;
See also:  Długi alimentacyjne syna - co robić?

Na wniosek strony lub osoby wezwanej zgłoszony na co najmniej 5 dni przed wyznaczonym terminem posiedzenia zdalnego sąd zapewni jej możliwość udziału w posiedzeniu zdalnym w budynku sądu, jeśli strona lub osoba wezwana wskaże we wniosku, że nie posiada urządzeń technicznych umożliwiających udział w posiedzeniu zdalnym poza budynkiem sądu.

W świetle powyższych regulacji, przeprowadzenie rozprawy nawet, jeśli powoda lub pozwanego nie ma w kraju np.

 z uwagi na pracę zagranicą bądź z uwagi na inne okoliczności, które uniemożliwiają osobiste stawiennictwo w sądzie rozprawa może odbyć się, a strony jeśli tylko dysponują dostępem do komputera i siecią Internet, po złożeniu stosownego wniosku mogą w niej uczestniczyć nawet z drugiego końca świata.

Wprawdzie przytoczone regulacje obowiązują w trakcie trwania epidemii i stanu zagrożenia epidemicznego i rok po ich ustaniu, to wydaje się że możliwość brania zdalnego udziału w rozprawach pozostanie z nami już na stałe.

Skutki niestawiennictwa pozwanego na rozprawie rozwodowej

Skutki niestawiennictwa pozwanego na rozprawie rozwodowej

W swojej praktyce bardzo często spotykam się z pytaniem co się stanie jeżeli Pozwany/a nie przyjdzie na rozprawę rozwodową – czy sąd może wówczas wydać wyrok, a może rozprawę odroczy? Odpowiedź jak zwykle uzależniona jest od kilku czynników.

Skutki niestawiennictwa strony pozwanej na rozprawie należy rozpatrywać w kilku wariantach, w zależności od tego, czy strona pozwana została prawidłowo poinformowana o rozprawie oraz czy zajęła wcześniej jakieś stanowisko na piśmie.

  1. Wariant pierwszy: pozwany został prawidłowo powiadomiony o rozprawie (w aktach znajduje się potwierdzenie odbioru wezwania), ale nie stawił się i nie zajął wcześniej żadnego stanowiska na piśmie.

W takie sytuacji sąd może wydać tzw. wyrok zaoczny. Zgodnie z art. 339.§ 1. kpc „jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny “. Więcej na temat wyroków zaocznych w sprawach o rozwód w artykule: “wyrok zaoczny w sprawach o rozwód”.

  1. Wariant drugi: pozwany został prawidłowo powiadomiony o rozprawie (w aktach znajduje się potwierdzenie odbioru wezwania), ale zajął wcześniej stanowisko na piśmie.

W przedstawionej sytuacji sąd nie może wydać wyroku zaocznego, powinien też wziąć pod uwagę zawarte w odpowiedzi na pozew twierdzenia i wnioski dowodowe. Niestawiennictwo Pozwanego nie wstrzymuje jednak możliwości przerpowadzenia rozprawy – Pozwany prawidłowo wezwany nie stawia się niejako na własną odpowiedzialność, nie będzie zadawać pytań świadkom, a sąd pominie jego zeznania.

  1. Wariant trzeci: pozwany został prawidłowo powiadomiony, ale nie stawił się przesyłając wniosek o odroczenie rozprawy.

W takiej sytuacji odroczenie często zależy od uznania sądu – warto pamiętać, że jeżeli przyczyną niestawiennictwa jest choroba, osoba powinna co do zasady przedstawić zwolnienie poświadczone przez lekarza sądowego.

Uwaga! Zgodnie z art. 429 kpc Jeżeli strona wezwana do osobistego stawiennictwa nie stawi się bez usprawiedliwionych powodów na posiedzenie, sąd może skazać ją na grzywnę według przepisów o karach za niestawiennictwo świadka, nie może jednak nakazać przymusowego sprowadzenia jej do sądu.

  1. Wariant czwarty: pozwany nie stawił się, a w aktach brak jest dowodu doręczenia do niego wezwania.

W takiej sytuacji sąd na pewno odroczy rozprawę.

Nieobecność stron na rozprawie rozwodowej | Adwokat Rodacki – Blog

Pisałem już kiedyś o możliwych konsekwencjach nieobecności pozwanego na rozprawie rozwodowej. Jeśli śledzisz mojego bloga, to wiesz już, że unikanie Sądu nie jest najlepszą metodą obrony. Dzisiaj zastanowię się jeszcze, jakie generalnie mogą być skutki prawne nieobecności stron, w tym powoda (czyli osoby, która złożyła pozew rozwodowy), na rozprawie w sprawie o rozwód.

Podstawowa zasada jest taka, że rozprawa w sprawie rozwodowej odbywa się bez względu na niestawiennictwo stron. Sąd ma więc prawo procedować, a nawet wydać wyrok w przypadku braku aktywności stron. Istnieją jednak od tej zasady pewne wyjątki.

Jednym z takich wyjątków jest nieusprawiedliwiona nieobecność powoda na pierwszym posiedzeniu sądowym w sprawie rozwodowej.

W takim wypadku Sąd zawiesi postępowanie, a podejmie je dopiero na wniosek powoda nie wcześniej niż trzy miesiące od dnia zawieszenia.

Jeśli natomiast powód w ogóle nie złoży wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w ciągu jednego roku od dnia zawieszenia, to wówczas Sąd umorzy całe postępowanie.

Nieobecność powoda na sprawie o rozwód

W tym miejscu od razu nasuwa mi się kilka uwag. Po pierwsze, żeby doszło do zawieszenia – nieobecność musi być nieusprawiedliwiona.

Jeśli zatem powód usprawiedliwi należycie swoją nieobecność na rozprawie (w przypadku choroby – zwolnienie od lekarza sądowego, w innym wypadku – dowody na okoliczność przeszkody do wzięcia udziału w postępowaniu), to wówczas nie powinno dojść do skutecznego zawieszenia postępowania.

Po drugie, jeśli na pierwszym posiedzeniu stawi się pełnomocnik powoda, to wówczas Sąd nie zawiesi postępowania. Udział pełnomocnika będzie bowiem wystarczający, aby zapobiec zawieszeniu postępowania. Choć trzeba oczywiście pamiętać o obligatoryjnym dowodzie z przesłuchania stron, więc powód i tak będzie musiał zapewne pojawić się osobiście w Sądzie na którymś z posiedzeń.

Po trzecie, chciałbym jednak zaznaczyć, że gdyby na pierwszym posiedzeniu nie pojawił się ani powód ani jego pełnomocnik, to Sąd zawiesi postępowanie nawet gdyby powód w pozwie złożył wniosek o rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność. W sprawie rozwodowej taki wniosek nie uratuje sytuacji i zawsze „ktoś” za stronę powodową musi być obecny na pierwszym posiedzeniu.

Skutki nieobecności stron na rozprawie rozwodowej

Przypomnę jeszcze, że w przypadku nieobecności pozwanego nie dochodzi do zawieszenia postępowania. Jeśli pozwany nie stawił się, nie żądał przeprowadzenia rozprawy podczas jego nieobecności ani nie ustosunkował się merytorycznie do żądań pozwu, to może zapaść wyrok zaoczny. Sąd rozwodowy powinien jednak w takim wypadku przeprowadzić postępowanie dowodowe.

Dodam jeszcze, że w jeżeli w sprawie o rozwód strona wezwana do osobistego stawiennictwa nie stawi się bez usprawiedliwionych powodów na posiedzenie, to Sąd może skazać ją na grzywnę. Nie można jednak nakazać przymusowego doprowadzenia takiej osoby do sądu.

Wezwanie czy zawiadomienie z Sądu?

Warto zatem dokładnie czytać pisma z Sądu. Jeśli pismo zostało zatytułowane jako „wezwanie” to zazwyczaj wiąże się to z obowiązkowym osobistym udziałem strony w posiedzeniu. W przypadku spraw o rozwód wynika to najczęściej z konieczności osobistego przesłuchania stron. W tym zakresie pełnomocnik nie może bowiem wyręczyć strony.

Jeśli natomiast pismo z Sądu zostało zatytułowane jako „zawiadomienie” to najczęściej nie będzie wiązało się to z koniecznością osobistej wizyty strony w Sądzie.

Udział takiej osoby w posiedzeniu jest nieobowiązkowy, ale zawsze lepiej się upewnić czy nie doszło do pomyłki np. w nazewnictwie pisma.

W przypadku, gdy strona nie była wzywana do osobistego stawiennictwa przed Sądem, może ją oczywiście również zastępować pełnomocnik.

Podsumowując dzisiejszy temat, zwracam więc uwagę, że strony postępowania o rozwód nie muszą wcale być obecne na każdej rozprawie. Osobista obecność jest wymagana tylko wtedy, gdy zostało to wyraźnie zaznaczone na wezwaniu, czyli zazwyczaj w celu przesłuchania stron.

W pozostałym zakresie strona albo wcale nie musi się pojawiać (na marginesie: uważam, że przy rozwodzie zawsze lepiej być) albo może ją zastępować pełnomocnik. Choć warto pamiętać o wyjątkach, które zaznaczyłem powyżej (np.

co do obowiązkowej obecności powoda na pierwszym posiedzeniu), a w razie wątpliwości co do treści pisma z Sądu najlepiej skonsultować się z prawnikiem.

  • ***
  • Kancelaria Adwokacka Maciej Rodacki, zakres usług: prawo rodzinne (rozwód, alimenty, podział majątku, władza rodzicielska, kontakty z dzieckiem, sprawy przeciwko nieletnim) oraz inne.
  • tel.: 693 253 807
  • e-mail: [email protected]

Podobne artykuły:

Leave a Reply

Your email address will not be published.