Rozszerzenie własności budowanego domu na małżonka

Rozszerzenie własności budowanego domu na małżonka

Artykuł odpowiada na pytanie : Czy wspólnie  wybudowany dom na działce należącej do jednego z małżonków wchodzi do ich  majątku wspólnego?

Majątek wspólny – co obejmuje

W świetle art. 31 par. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO) z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność majątkowa, jeżeli strony nie zawierały wcześniej intercyzy.

Wspólność majątkowa małżeńska obejmuje w takiej sytuacji przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Do majątku wspólnego należy m.in. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków, dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków (art. 31 par. 2 KRO).

Majątek osobisty – co obejmuje

Rozszerzenie własności budowanego domu na małżonka

Stosownie do dyspozycji wynikającej z art. 33 pkt. 2 KRO, do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.

Tak będzie w przypadku gdy, jedno z małżonków otrzymało w darowiźnie lub w spadku działkę (nieruchomość). Wchodzi ona zatem co do zasady do jego majątku osobistego i nie podlega  podziałowi.

Jeżeli darczyńca (umowa darowizny) lub spadkodawca w testamencie (zapis windykacyjny) zaznaczył, że przeznacza ją obojgu małżonkom, wówczas małżonkowie są jej właścicielami. Nieruchomość wchodzi wtedy w skład ich majątku wspólnego.

Prawo własności działki a własność domu

W art. 48 Kodeksu cywilnego (K.c.) ustawodawca rozszerzył definicję części składowej gruntu (art. 47 par. 2 K.c.). Podał w nim wyjątek „(-) do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwałe z gruntem związane”.

W piśmiennictwie podkreślono: „Ocena, czy budynek lub inne urządzenie jest związane z gruntem w sposób trwały, musi być dokonywane z uwzględnieniem konkretnych okoliczności. W wyr. SN z 23.7.

1963 (III CR 137/63, OSN  1964, Nr 7- 8, poz.

156), który zachował aktualność wyjaśniono, że dom drewniany, niezależnie od tego, czy postawiony jest na podwalinach, czy na podmurówce stanowi zawsze część składowa nieruchomości gruntowej”. [1]

Dom wybudowany w czasie trwania małżeństwa (ustawowa wspólność małżeńska) na nieruchomości należącej do jednego z małżonków niezależnie od tego kto inwestował w jego budowę należy do właściciela działki (grunt). Jest to jego majątek osobisty. W Kodeksie cywilnym właściwy jest art. 191.

Ustawodawca podaje w nim, że własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową. Ilustruje on obowiązującą w prawie polskim zasadą superficies solo cedit.

„Związanie ruchomości z nieruchomością  (posadzenie roślin, wzniesienie budowli) powoduje, że traci ona swoją odrębność prawną; przestaje być przedmiotem odrębnej własności.

Bez znaczenia dla powstania takiego skutku jest wartość rzeczy przyłączonej (może przekraczać wartość gruntu) oraz okoliczność, kto dokonuje takiego przyłączenia (osoba uprawniona czy nieuprawniona)”. [2]

Intercyza w czasie trwania małżeństwa a wydatki na wspólny dom

W czasie trwania wspólności ustawowej żadna ze stron nie może żądać podziału majątku wspólnego.

Tak może być gdy w czasie trwania małżeństwa zostaje zawarta umowa majątkowa małżeńska  tzw. intercyza (art. 47 par. 1 KRO). Poprzez intercyzę małżonkowie mogą  m.in.

ustanowić rozdzielność majątkową. Na wniosek jednego z małżonków może wtedy zostać dokonany podział majątku.

W związku z powyższym istnieje możliwość dochodzenia z art. 45  par. 1 KRO zwrotu nakładów na majątek osobisty współmałżonka:

  • z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków,
  • z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek osobisty drugiego z małżonków.

W wyroku z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie IV CKN 1108/00 Sąd Najwyższy uznał:
Nakłady z majątku odrębnego jednego małżonków na majątek odrębny drugiego podlegają rozliczeniu z majątku wspólnego tylko wówczas, gdy na przedmiot majątkowy stanowiący majątek odrębny jednego z małżonków dokonano nakładów zarówno z majątku wspólnego, jak i z majątku odrębnego małżonków”.

Kiedy drugie z małżonków może być współwłaścicielem wspólnie wybudowanego domu?

W sytuacji, gdy działka oraz dom postawiony na niej należy do jednego z małżonków, drugie z małżonków posiada tylko uprawnienie „(-) do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny” (art. 28 [1] zd. 1 KRO).

Niniejszą sytuację można zmienić przez:

  1. Rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej na tę nieruchomość, czyli przeniesienie własności nieruchomości z majątku odrębnego do majątku wspólnego

Na podstawie  art. 47 par. 1 KRO małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego m.in. rozszerzyć wspólność ustawową m.in. na przedmioty majątkowe należące do majątku osobistego jednego z małżonków w tym np. nabyte przez darowiznę (art. 33 pkt 2 KRO).

Ma  to też na celu „(-) uregulowanie stosunków majątkowych na przyszłość”. [3] Co istotne, umowa taka może poprzedzać zawarcie  małżeństwa, ale „(-) jej skuteczność i moc prawna zaczną się dopiero od daty ślubu”. [4]

W prawomocnym wyroku z dnia z 7 marca 2017 r.

w sprawie II FSK 410/15 Naczelny Sąd Administracyjny  wyraził następujący pogląd: „Włączenie do majątku wspólnego, na mocy umowy rozszerzającej ustawową wspólność małżeńską, nieruchomości należącej do majątku osobistego jednego z małżonków, nie stanowi nabycia tej nieruchomości przez drugiego z małżonków w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.” (Teza II),

  1. Darowiznę udziału drugiego z małżonków w nieruchomości (akt notarialny). Każde z małżonków będzie miało wtedy 1/2 udziału w nieruchomości zabudowanej domem. Obdarowany małżonek może skorzystać wtedy z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.

Ważne!

W obu przypadkach muszą zostać dokonane odpowiednie wpisy do księgi wieczystej nieruchomości.

Druga część artykułu będzie zawierała odpowiedź na pytanie: Do kogo po rozwodzie  będzie należał dom wybudowany na działce jednego z byłych małżonków ?”.

Podstawa prawna:

– art. 28 [1] zd. 1,  art. 31 par. 1, art. 32 – 33 , art. 45 par. 1, art. 47 par. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego

– art. 47 par. 2, art. 48, art. 191 Kodeksu cywilnego

Literatura:

[1] Bocian – Skowrońska E, Warciński M. [w:]  Pietrzykowski K. (red.) , Kodeks cywilny Tom I  Komentarz  art. 1 – 449(10), Warszawa 2015, s. 233

[2] Tamże, s. 568

[3] Ignaczewski J., Kodeks rodzinny i opiekuńczy Komentarz, Warszawa 2010, s. 267

  • [4] Tamże, s. 267
  • Stan prawny na 4 maja 2018 roku
  • Wanda Książek – współpracownik Portalu
  • Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią, jeśli artykuł ten Państwa zainteresował lub potrzebują Państwo więcej informacji.

Download Best WordPress Themes Free DownloadDownload Premium WordPress Themes FreeDownload WordPress ThemesFree Download WordPress Themesfree download udemy courseDownload WordPress Themes Freelynda course free download

Rozszerzenie wspólności małżeńskiej – jak przebiega?

Chociaż rozszerzenie wspólności małżeńskiej jest kategorią prawa rodzinnego, to jednak w przypadku podatników prowadzących działalność gospodarczą może to wywołać określone skutki podatkowe. W szczególności przyjrzymy się przypadkowi, gdy rozszerzenie wspólności małżeńskiej będzie obejmowało składnik majątku wykorzystywany w działalności gospodarczej.

Na czym polega rozszerzenie wspólności małżeńskiej?

Aby zrozumieć, jakie skutki podatkowe wywołuje omawiane przez nas zdarzenie, należy najpierw dokładnie przeanalizować, kiedy mamy do czynienia z rozszerzeniem wspólności małżeńskiej.

Umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżeńską uregulowana została w art.

47 § 1 ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, zgodnie z którym małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa.

Na mocy umowy rozszerzającej wspólność małżonków składnik majątku stanowiący majątek osobisty małżonka (np. nabyty przed zawarciem małżeństwa) zostaje objęty wspólnością małżeńską.

Wspólność małżeństwa jest współwłasnością łączną. Oznacza to, że w tego typu współwłasności nie jest możliwe ustalenie wielkości udziału małżonków we współwłasności (współwłasność bezudziałowa) oraz żaden z małżonków w czasie jej trwania nie może rozporządzać swymi prawami do majątku wspólnego.

  • Możemy zatem powiedzieć, że każdy z małżonków ma pełne prawo do każdego składnika majątku objętego wspólnością małżeńską.
  • Zobacz też:

W dalszej kolejności warto zauważyć, że w myśl art. 34(1) kro każdy z małżonków jest uprawniony do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego oraz do korzystania z nich w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez drugiego małżonka.

Zgodnie natomiast z art. 35 kro w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

  1. Zatem niezależnie od tego, który z małżonków wykorzystuje składniki majątku objęte majątkową wspólnością ustawową w swojej działalności gospodarczej, oboje małżonkowie pozostają ich właścicielami.
  2. Rozszerzenie wspólności małżeńskiej to włączenie przedmiotu stanowiącego majątek osobisty małżonka do majątku wspólnego charakteryzującego się współwłasnością bezudziałową.

Rozszerzenie wspólności małżeńskiej w kontekście prawa podatkowego

  • W kolejnym punkcie należy zastanowić się, jakie ewentualne konsekwencje podatkowe wywołuje sytuacja, w której składnik majątku osobistego zostaje włączony do majątku wspólnego małżonków.
  • Zgodnie z ukształtowaną linią orzeczniczą takie zdarzenie jest neutralne podatkowo.
  • Sądy wielokrotnie podkreślały, że umowy o rozszerzenie wspólności ustawowej w zakresie, w jakim ustanawiają zasadę kształtującą ustrój majątkowy, są stricte umowami majątkowymi małżeńskimi i mają charakter wyłącznie organizacyjny.
  • Skoro na skutek takiego rozszerzenia i objęcia składnika majątkowego wspólnością nie następuje jakiekolwiek wydzielenie udziałów, a żadnemu z małżonków (współwłaścicieli) nie przysługuje własność fizycznie wydzielonej części rzeczy, to nie można przyjąć, że z chwilą rozszerzenia wspólności majątkowej (wspólności ustawowej) strona takiej umowy wyzbyła się prawa do tej rzeczy, czyli dokonała przeniesienia własności.

Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął także w wyroku z 22 marca 2017 roku, sygn. II FSK 456/15, wskazując, że uznanie, iż wskutek rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej jeden z małżonków nabył przedmiot majątkowy wymieniony w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prowadziłoby do opodatkowania także tego małżonka, do którego majątku osobistego należała nieruchomość, na którą rozszerzono wspólność majątkową małżeńską. Zapłata podatku nastąpiłaby wszak z majątku wspólnego małżonków, wskutek czego jego ciężar poniósłby więc także ten z małżonków, który zbyty odpłatnie przedmiot majątkowy niewątpliwie nabył na tyle wcześniej, że obowiązek podatkowy względem niego nie mógłby w ogóle powstać. 

  1. Jeżeli małżonek na skutek umowy rozszerzającej wspólność małżeńską wnosi do majątku wspólnego rzecz, która stanowi jego własność, to również w chwili objęcia tejże rzeczy wspólnością małżeńską będzie on miał pełne prawo własności do tejże rzeczy. 
  2. Skoro zatem nie mamy do czynienia z odpłatnym zbyciem powodującym zmianę właściciela, to rozszerzenie wspólności małżeńskiej należy uznać za zdarzenie neutralne podatkowo.
  3. Na skutek rozszerzenia wspólności małżeńskiej małżonek wnoszący swój prywatny składnik do wspólności nie traci prawa własności.

Polecamy

Rozliczaj wygodnie swoją firmę online!

  • Księgowość – Fakturowanie – CRM
  • Wysyłka elektroniczna JPK_V7
  • Kadry i płace zintegrowane z e-ZUS

Załóż bezpłatne konto

Zacznij bezpłatny 30 dniowy okres próbny bez żadnych zobowiązań!

Rozszerzenie wspólności małżeńskiej obejmujące składnik majątku wykorzystywany w działalności gospodarczej

Przechodząc do meritum problemu, należy zastanowić się, jakie skutki podatkowe wywołuje objęcie wspólnością małżeńską składnika majątku (np. środka trwałego) wykorzystywanego w działalności gospodarczej.

Trzeba bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 lit.

a ustawy PIT przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą.

Pojawia się zatem pytanie, czy wniesienie środka trwałego do wspólności majątkowej jest traktowane jako odpłatne zbycie i powinno być opodatkowane w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej?

W tym miejscu należy odwołać się do dotychczasowych ustaleń i w sposób jednoznaczny wskazać, że tego rodzaju czynność nie będzie skutkować koniecznością rozliczenia podatku. Dla obu małżonków taka transakcja będzie neutralna podatkowo.

Dodatkowo warto podkreślić, że takie same wnioski wynikają z wydawanych interpretacji podatkowych.

Przykładowo w treści interpretacji Dyrektora KIS z 17 stycznia 2019 roku, nr 0115-KDIT3.4011.470.2018.2.

DP, możemy przeczytać, że skoro z chwilą rozszerzenia wspólności nie nastąpi żadne wydzielenie części składnika wnoszonego do wspólności, to nie sposób przyjąć, że małżonek prowadzący działalność dokona odpłatnego zbycia środków trwałych z chwilą zawarcia umowy o rozszerzenie wspólności małżeńskiej majątkowej. 

Omawiane przez nas rozszerzenie będzie miało bowiem charakter organizacyjny i nie będzie stanowiło odpłatnego zbycia w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy PIT. Pamiętajmy, że małżeńskiej umowy majątkowej nie można utożsamiać ze zbyciem poszczególnych składników majątku (udziałów w tym majątku).

To z kolei oznacza, że na skutek rozszerzenia wspólności małżeńskiej o środek trwały wykorzystywany na potrzeby firmowe nie dochodzi do powstania przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej ani z pozostałych źródeł przychodu. Przepisy ustawy nie zaliczają czynności objęcia składnika majątku prywatnego wspólnością małżeńską do żadnej z kategorii źródeł przychodów, zatem będzie dla czynność neutralna podatkowo.

Końcowo warto dodać, że także podział majątku wspólnego jest zdarzeniem neutralnym podatkowo. Ta okoliczność wynika jednak wprost z przepisów prawa, jak stanowi bowiem art. 2 ust.

1 pkt 5 ustawy PIT poza zakresem regulacji tejże ustawy są przychody z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.

Wniesienie do majątku wspólnego środka trwałego wykorzystywanego w działalności gospodarczej jest zdarzeniem neutralnym podatkowo. Rozszerzenie wspólności małżeńskiej nie powoduje wygenerowania z tego tytułu przychodu w ramach działalności gospodarczej.

W świetle przedstawionych informacji możemy zatem wskazać, że rozszerzenie wspólności małżeńskiej jest zdarzeniem neutralnym podatkowo w każdej sferze podatkowej i obejmuje to zarówno majątek prywatny, jak i majątek firmowy. Tego typu zdarzenie nie powoduje powstania przychodu podatkowego.

Rozszerzenie własności budowanego domu na małżonka

Włączenie nieruchomości stanowiącej majątek osobisty do majątku wspólnego małżonków

Włączenie do majątku wspólnego nieruchomości wchodzącej uprzednio w skład majątku osobistego jednego z małżonków nie stanowi nabycia tego prawa w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. Datą nabycia nieruchomości przez każdego z małżonków jest data nabycia przez tego małżonka, który nieruchomość włączył do majątku wspólnego.

Stan faktyczny i zdarzenie przyszłe

Dnia 27 czerwca 1994 r. Wnioskodawca wraz z żoną na podstawie aktu notarialnego kupili od Gminy działkę rolną o powierzchni 7.600 m2, na zasadzie ustawowej wspólności małżeńskiej. Po śmierci rodziców żony: ojca w 2001 r. i matki w 2006 r.

, dnia 27 lutego 2007 r. został łącznie przeprowadzony podział spadku w wyniku którego żona i jej dwie siostry weszły w posiadanie działki rolnej o powierzchni 2.500 m2, przy czym udział każdej z nich wynosi 1/3 (833 m2) powierzchni działki.

Dnia 18 czerwca 2007 r. na podstawie aktu notarialnego siostry żony w formie darowizny przekazały Wnioskodawcy wraz z żoną swoje udziały w tej działce o łącznej powierzchni 1667 m2, które zostały włączone do ustawowej wspólności małżeńskiej. W wyniku niedopatrzenia udział żony w ww. działce pozostał jako jej odrębna część spadkowa i nie został włączony do ustawowej wspólności małżeńskiej.

Dnia 11 lipca 2018 r. na mocy aktu notarialnego żona przekazała Wnioskodawcy w formie darowizny swój udział w działce o powierzchni 833 m2, postanawiając jednocześnie, że darowany udział wejdzie do majątku objętego ustawową wspólnością małżeńską.

W najbliższym czasie (2019 r.) Wnioskodawca wraz żoną planują scalenie działek a następnie podział na mniejsze i ich sprzedaż.

Pytanie Wnioskodawcy

Jaką datę nabycia działki przez Wnioskodawcę w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy przyjąć w przypadku scalenia, a następnie podziału i ich sprzedaży?

Stanowisko Wnioskodawcy

Zdaniem Wnioskodawcy, rozszerzenie ustawowej wspólności małżeńskiej poprzez akt darowizny ma charakter czynności prawnej rozporządzającej o charakterze nieodpłatnym. Włączenie do majątku wspólnego nieruchomości stanowiącej majątek odrębny jednego ze współmałżonków nie stanowi nabycia tej nieruchomości przez drugiego współmałżonka.

Dlatego też za datę nabycia tej nieruchomości przez każdego z małżonków należy uznać datę jej nabycia przez tego z małżonków (27 lutego 2007 r.), który włączył ją do majątku wspólnego. Sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego. Opodatkowując jednego ze współmałżonków automatycznie opodatkowany zostałby drugi współmałżonek.

Stanowisko i uzasadnienie KIS

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1509) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

– nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

– spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz p…

Pozwolenie na budowę tylko na męża, który wnioskował o wydanie warunków zabudowy

Wioletta Dyl • Opublikowane: 2018-11-14 • Aktualizacja: 2021-07-05

Mąż i żona są współwłaścicielami nieruchomości (zabudowanej działki budowlanej), nie mają rozdzielności majątkowej. Mąż jednoosobowo złożył w gminie wniosek o wydanie warunków zabudowy dla zewnętrznej instalacji gazowej.

Wójt gminy wydał decyzję o warunkach zabudowy, przesyłając jej treść odrębnie do męża i do żony.

Następnie małżeństwo wspólnie złożyło wniosek o wydanie decyzji pozwolenia na budowę instalacji gazowej w starostwie powiatowym wraz z wymaganym projektem budowlanym, w którym znalazła się decyzja o warunkach zabudowy wydana na męża.

Starostwo powiatowe twierdzi, że stroną tego postępowania – mającego na celu wydanie pozwolenia na budowę instalacji gazowej – może być tylko mąż, a nie oboje małżonkowie, mimo że są współwłaścicielami nieruchomości. Przecież mąż składał wniosek o warunki zabudowy w ich wspólnym imieniu! Czy to jest uprawnione działanie starostwa powiatowego i czy powinno wydać decyzję na oboje małżonków?

Wniosek o pozwolenie na budowę złożyli wspólnie małżonkowie, z tym że decyzję o warunkach zabudowy otrzymał tylko mąż, który nie przeniósł uprawnień z tej decyzji na żonę. Zatem nic dziwnego, że adresatem pozwolenia na budowę został mąż.

Natomiast żona jako współwłaścicielka nieruchomości pozostaje stroną postępowania, dlatego też decyzja o pozwoleniu na budowę zostanie jej również doręczona (a przynajmniej powinna). W brzmieniu art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.

) – do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć między innymi decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z kolei zgodnie z art. 55 w związku z art. 60 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.

) decyzja ta wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę pod względem również podmiotowym. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do tego, aby samodzielnie weryfikować decyzję o warunkach zabudowy.

Skoro status inwestora w warunkach zabudowy wskazywał na męża, to z uwagi na konieczność zachowania tożsamości podmiotów, pozwolenie na budowę będzie również wydane na męża. Skoro zatem mąż nie wystąpił o przeniesienie uprawnień z decyzji o warunkach zabudowy na Krystynę, może samodzielnie wystąpić o pozwolenie na budowę. Pod warunkiem zrealizowania przesłanki z art. 33 ust.

2 pkt 2 Prawa budowlanego, tzn. posiada tytuł do nieruchomości na cele budowlane. Zatem wystąpienie o pozwolenie na budowę razem z żoną niczego niestety w tej sytuacji nie zmienia, ponieważ i tak adresatem pozwolenia na budowę będzie jedynie mąż z uwagi na fakt, iż to on jest beneficjentem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, ale to jest jedynie kwestia formalna, ponieważ w niczym nie zmienia to uprawnień żony jako współwłaścicielki nieruchomości.

Zarządzanie majątkiem wspólnym w małżeństwie

Ponadto warto zauważyć, że skoro małżonków łączy wspólność majątkowa małżeńska, to zgodnie z brzmieniem przepisu art. 36 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy – każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy stanowią inaczej.

U podstaw tego przepisu leży założenie o zgodnym i lojalnym współdziałaniu małżonków dla dobra rodziny (art. 23), tworzących dobrowolnie życiową wspólnotę osobisto-majątkową, której odpowiednika nie ma w innych stosunkach prawnych polegających na współdziałaniu stron (np. w spółce cywilnej czy w stosunku współwłasności ułamkowej).

Artykuł 36 § 2 zawiera ustawowe upoważnienie każdego z małżonków do działania we własnym imieniu, ze skutecznością względem współmałżonka, w zakresie zarządu majątkiem wspólnym, tj. do samodzielnego wykonywania uprawnień w stosunku do tego majątku przysługujących zarówno jemu, jak i drugiemu małżonkowi (bliżej o tym S. K.

Rzonca, Instytucja zarządu w prawie cywilnym a zarząd majątkiem wspólnym małżonków, SC 1981, t. XXX, s. 134 i nast., s. 142 i nast.; por. też A.Dyoniak, Ustawowy ustrój, s. 195 i nast.

, który uprawnienia małżonka do dokonywania czynności prawnych, jak i faktycznych zarządu majątkiem wspólnym wyprowadza z treści stosunku prawnego ustawowej wspólności majątkowej). W stosunkach zewnętrznych, tj.

w stosunkach prawnych z osobami trzecimi, czynność prawna jednego z małżonków, dotycząca majątku wspólnego, jest w pełni skuteczna, natomiast ważność czynności prawnej dokonanej przez jednego małżonka w sprawach wymienionych w art. 37 § 1 zależy od zgody drugiego z małżonków albo od późniejszego potwierdzenia przez niego czynności. W przepisie zaś art. 37 § 1 zostały wyczerpująco wymienione czynności, które wymagają zgody drugiego małżonka.

Rozporządzenie przez męża nieruchomością na cele budowlane nie przekroczyło czynności zwykłego zarządu, bowiem nie doprowadziło do uszczuplenia majątku wspólnego, a tylko wówczas można by o takim przekroczeniu mówić. W związku z tym nie było wymagane uzyskanie zgody na budowę również od małżonki.

A zatem jedno z małżonków, będących inwestorami, może samodzielnie wystąpić z zawiadomieniem o zakończeniu budowy, czy też dochodzić dopuszczenia budynku do użytkowania, zmierzając do zachowania prawa wynikającego ze wspólności majątkowej, dążąc do dopełnienia wymogów prawa budowlanego w zakresie wspólnej z inwestycji.

Realizacja obiektu na nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego na podstawie pozwolenia uzyskanego przez Zbigniewa i tak powoduje przysporzenia w majątku wspólnym małżonków. Przymiot inwestora w postępowaniu wcale nie oznacza, że realizuje on obiekt, który będzie do niego wyłącznie należał.

O tym decydują właściwe regulacje prawa rodzinnego, a nie materialnego prawa administracyjnego.

Uprawnienia małżonków a decyzja o warunkach zabudowy wydana przez organ administracyjny

Reasumując: Udziały małżonków, pozostających we wspólności ustawowej, skoro nie są określone, to każdy z nich mógł bez ograniczeń w ramach zwykłego zarządu rozporządzać nieruchomością bez zgody drugiego współmałżonka, co wynika z treści przepisu art. 36 K.r.o. normującego zarząd majątkiem wspólnym.

Rozporządzenie przez jednego z małżonków nieruchomością na cele budowlane nie przekroczyło zatem czynności zwykłego zarządu, bowiem nie doprowadziło do uszczuplenia majątku wspólnego, a tylko wówczas można by o takim przekroczeniu mówić. W związku z tym nie było wymagane uzyskanie zgody na budowę również od drugiego małżonka.

W związku z tym słusznie organ administracyjny wydał pozwolenie na budowę jedynie na męża.

Małżonkowie mogą wnioskować wspólnie, ale pozwolenie na budowę i tak będzie wydane zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy.

Czyli jeżeli w decyzji o warunkach zabudowy widnieje jedynie mąż, to podobnie będzie w pozwoleniu na budowę, mimo iż wnioskowali oboje. Starosta kieruje się tu treścią decyzji o warunkach zabudowy.

Skoro bowiem mąż nie przeniósł uprawnień z decyzji o warunkach zabudowy na żonę, to starosta czyni słusznie.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej czy darowizna do majątku wspólnego

Jak rozwiązać sytuacje, w której jeden z małżonków jest właścicielem nieruchomości i chce ją przekazać do wspólności majątkowej małżeńskiej.

Włączenie majątku do wspólności majątkowej małżeńskiej, jakim jest nieruchomość, wymaga formy aktu notarialnego

  • Jak zatem wprowadzić majątek (nieruchomość) do majątku wspólnego?
  • Jeżeli jeden z małżonków jest właścicielem nieruchomości i chciałby objąć ją wspólnością majątkową, ma dwie możliwości.
  • Sporządzić umowę rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej bądź darowizny do majątku wspólnego.

Nie można przez umowę majątkową małżeńską rozszerzyć wspólności na przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczeniazapisu lub darowizny. (art. 49 Kodeks u rodzinnego i opiekuńczego).

Tak więc jeśli współmałżonek otrzymał nieruchomość w spadku bądź na skutek darowizny, jedyne co może zrobić to darowizna nieruchomości do majątku wspólnego.

Konsekwencją rozszerzonej wspólności majątkowej jest objęcie wspólnością wszystkich przedmiotów majątkowych, które stanowią majątek każdego z małżonków,  bądź też przedmiotów majątkowych określonego rodzaju, jeżeli małżonkowie zawrą takie zastrzeżenie.

Różnica w kosztach jest w przypadku omawianych przykładów znacząca

Umowy majątkowe małżeńskie kosztują 400 zł. Dochodzi jeszcze opłata sądowa oraz koszt wypisów.

  1. W przypadku darowizny wynagrodzenie notarialne jest uwarunkowane wartością czynności, w przypadku lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość a małżonek obdarowany jest uprawniony do skorzystania z ulgi o której mowa w art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 o podatku os spadków i darowizn, w pozostałych przypadkach ustala się całą taksę liczoną w sposób przedstawiony poniżej:
  2. 1) do 3000 zł – 100 zł;
  3. 2) powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł;
  4. 3) powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
  5. 4)powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł;
  6. 5) powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł;
  7. 6) powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł;
  8. 7) powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł
  9. do wynagrodzenia ustalanego w oparciu o wartość nieruchomości należy doliczyć oczywiście opłatę sądową od wniosku o wpis do księgi wieczystej oraz wypisy aktów

Leave a Reply

Your email address will not be published.