Wskazanie opiekunów dziecka w razie śmierci rodziców

Autor: Agnieszka Sobolewska – specjalista Prawowity.pl

Wskazanie opiekunów dziecka w razie śmierci rodziców

Opieka powstaje na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego. Ustanowieniem opieki jest rozstrzygnięcie sądu wprowadzające system pieczy nad dzieckiem, która ma zastąpić władzę rodzicielską. Powołanie opiekuna zaś oznacza powołanie konkretnej osoby do wykonywania tej pieczy.

Jeżeli tylko zachodzi powód sąd ustanawia opiekę nad dzieckiem, może to zrobić gdy:

  • Rodzice nie żyją
  • Rodzice są nieznani
  • Rodzice nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych
  • Rodzice zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej
  • Władza rodzicielska została zawieszona
  • Powołanie opiekuna

Jest to trudna decyzja z którą łączy się wiele problemów, gdyż sąd musi wybrać właściwą formę opieki, odpowiedniego kandydata na opiekuna. Obecnie opieka może być jednoosobowa bądź dwuosobowa, którą można powierzyć tylko małżonkom. Główną zasadą przy wyborze opiekuna jest dobro małoletniego dziecka.

Nie może zostać opiekunem osoba, która:

  • nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych;
  • została pozbawiona praw publicznych;
  • została pozbawiona władzy rodzicielskiej;
  • została skazana za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności albo umyślne przestępstwo z użyciem przemocy wobec osoby lub przestępstwo popełnione na szkodę małoletniego;
  • wobec której orzeczono zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowywaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub opieką nad nimi lub obowiązek powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach czy miejscach.

Wybierając opiekuna sąd najpierw bierze pod uwagę osoby wskazane przez matkę lub ojca, jeżeli nie byli pozbawieni praw rodzicielskich, może być to wskazane np. w testamencie czy ustnym przekazie.

Następnie bierze pod uwagę krewnych dziecka lub inne bliskie mu osoby np. przyjaciele rodziny. Jeżeli nie ma kandydatów spełniających w/w warunki sąd zwraca się do właściwej placówki np.

organizacja pomocy społecznej, o wskazanie osoby, której mógłby powierzyć opiekę.

Do objęcia opieki dochodzi poprzez złożeniu przez opiekuna przyrzeczenia przed sądem opiekuńczym. Każdy kto zostanie powołany przez sąd ma obowiązek zostać opiekunem, gdyż jest to obowiązek prawny. Uchylanie się od tego jest zagrożone sankcją grzywny. Jedynie ważne powody jak zły stan zdrowia mogą zwolnić daną osobę z tego obowiązku.

Obowiązki wynikające z opieki nad małoletnim, określa kodeks rodzinny i opiekuńczy zgodnie z którym osoba ta:

  • sprawuje pieczę nad dzieckiem
  • zarządza jego majątkiem
  • reprezentuje dziecko
  • We wszystkich ważnych sprawach dotyczących majątku czy osoby dziecka opiekun powinien uzyskać zgodę sądu, dodatkowo opiekun podlega stałemu nadzorowi sądu opiekuńczego.
  • W ramach nadzoru możemy wyróżnić:
  • Nadzór stały w postaci regularnych kontroli działalności opiekuna
  • Nadzór doraźny znajdujący wyraz w wydawaniu konkretnych zarządzeń
  • Nadzór polegający na ustanowieniu kuratora zastępującego opiekuna
  • Nadzór akceptacyjny polegający na wydawaniu przez sąd zezwoleń we wszystkich sprawach dotyczących dziecka i jego majątku

Opieka nad małoletnim ustaje gdy staje się bezprzedmiotowa tzn. kiedy dziecko osiąga pełnoletniość lub przywrócona zostaje nad nim władza rodzicielska. Ustaje również z chwilą śmierci małoletniego. Opieka wygasa kiedy sąd zwolni danego opiekuna z pełnienia tej funkcji lub w razie jego śmierci.

  1. Użytkowników on-line:567
  2. Zalogowanych użytkowników:
  3. Zarejestrowanych użytkowników:23
  4. Udzielone porady:2448
  5. Zamieszczone porady:177
  6. Ilość wzorów pism:111
  7. Ilość artykułów:1079

Wskazanie opiekunów dziecka w razie śmierci rodziców

Opieka nad dzieckiem po rozwodzie i śmierci rodzica opiekuna

Wskazanie opiekunów dziecka w razie śmierci rodziców

W 2009 r. tak się stało w większości z 39 tys. spraw rozwodowych par z niepełnoletnimi dziećmi.. Za dzieci w rozumieniu ustawy uważa się dzieci własne ubezpieczonego lub jego małżonka oraz dzieci przysposobione, a także dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie.. W chwili obecnej jestem w drugim małżeństwie i mam pewną obawę.. Należy jednak pamiętać, że takie wskazanie ma jedynie .- Opiekujesz się zdrowym dzieckiem do lat 8 lub chorym do lat 14, zasiłek opiekuńczy i L4 przysługują ci przez 60 dni w roku.. Mam 6 letniego synka, biologiczny ojciec nie utrzymuje z nim kontaktu od 3 lat, nie płaci alimentów.. W 20,5 tys. spraw sędziowie powierzyli władzę rodzicielską tylko matce, w 1,5 tys. tylko ojcu.Rozwód rodziców to dla dziecka ogromny stres, ale jeszcze większą traumą jest wielomiesięczna walka o prawa do opieki nad dzieckiem.. Jeśli nikt nie chce w tym sporze ustąpić, zamiast zasłaniać się dobrem dziecka, skorzystajcie z pomocy psychologa.. Kwestie nie mniej istotne, o których jest zobowiązany rozstrzygnąć skład orzekający, dotyczą spraw związanych z władzą rodzicielską, alimentacją, sposobem kontaktów oraz opieką nad małoletnim dzieckiem rozwodzących się małżonków.Opieka nad dzieckiem w przypadku śmierci matki.. Dlatego, z psychologicznego punktu widzenia, kluczowa w decydowaniu o zakresie opieki rodziców nad dzieckiem jest umiejętność uwzględnienia perspektywy każdego z nich, jak i małego człowieka..

Szacuje się, że zaledwie 4% ojców sprawuje bezpośrednią opiekę nad potomstwem po rozwodzie.Opiekun (opiekun prawny) – osoba powołana do ochrony interesów osobistych i majątkowych innej osoby, gdy ta takiej opieki potrzebuje (małoletni, osoba całkowicie ubezwłasnowolniona).Opiekun powinien zadbać o potrzeby życiowe osoby oddanej mu pod opiekę, powinien dbać także o jej majątek.

Opiekun jest również przedstawicielem ustawowym swojego podopiecznego, czyli może .Ubezwłasnowolnienie / Opieka nad osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie .. Mieszkamy w domu, a po rozwodzie przeprowadziłabym się do swoich rodziców, do niedużego mieszkania.

Dziecko aż do ukończenia 18-ego roku życia pozostaje pod władzą rodzicielską, którą w polskim prawie rozumiemy jako zestaw uprawnień i obowiązków, jakie przysługują rodzicom w stosunku do małoletniego potomka.Ich zadaniem jest zapewnienie mu należytej opieki i ochrona jego interesów..

Zarówno państwowe domy pomocy społecznej, jak i prywatne są kosztownym rozwiązaniem, pozbawionym indywidualnego podejścia do mieszkańców.Opieka nad osobami starszymi nazywana jest publicystycznie nowym obowiązkiem pokolenia 50+..

A ja proszę Palestrę i Wymiar Sprawiedliwości o ochronę dorosłych dzieci, które są zmuszane do opieki nad starymi rodzicami, czy alimentami dla nich podczas gdy ja byłam dzieckiem i do teraz: 1) Ojciec po rozwodzie uciekł za granicę i nie płacił alimentów, ani NIE utrzymywał żadnych kontaktów z dzieckiem.W polskim orzecznictwie rozwodowym nadal utrzymuje się tendencja do przyznawania pełnej opieki nad dzieckiem matce..

Prawo opieki nad dziećmi powierzono matce.. Witam.. W wyniku rozwodu rodziców dzieci zostają emocjonalnie i fizycznie oddalone od taty.. Dodam, że mąż dobrze zarabia i jest dobrym ojcem.. Dzieje się tak, gdy podwładnemu zależy na .Polski system w obecnym kształcie, jeśli chodzi o opiekę nad osobami z niepełnosprawnością po śmierci ich opiekunów, proponuje nam niewiele..

Wiele zależy do tego czy rozwodzący się małżonkowie potrafią dojść do porozumienia w tej sprawie, czy decyzję musi podjąć .Opiekunem faktycznym nie jest rodzic, gdyż ów ma ustawowy obowiązek opieki nad dzieckiem.. Anna Jabłońska .. Moja siostra po rozwodzie wychowuje dziecko, jego ojciec płaci alimenty (trzeba było powołać komornika, który pobiera je z wypłaty).. .

Kto może skorzystać z zasiłku-Z zasiłku opiekuńczego mogą korzystać osoby opłacające obowiązkowe bądź dobrowolne składki na ubezpieczenie chorobowe.Zasiłek opiekuńczy na chorego rodzica przysługuje nawet wtedy, gdy z nim nie mieszkamy, ale przez ten czas faktycznie będziemy sprawować nad nim opiekę.Co więcej, możemy z niego skorzystać także wówczas, gdy rodzic mieszka z .

Rozwód – opieka nad dziećmi, podział majątku, alimenty Ocena: 3,97/5 Decydując się na ślub, a później w jego trakcie wypowiadając słowa przysięgi małżeńskiej „(…) oraz to, że Cię nie opuszczę aż do śmierci…”, wierzymy, że tak właśnie będzie.

Ograniczenie, czy nawet pozbawienie jednego z rodziców władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, nie wyłącza prawa do osobistego kontaktu rodzica z dzieckiem, jednakże w takim przypadku opieka takiemu rodzicowi nie zostanie przyznana..

Warunki otrzymania zasiłku opiekuńczego za czas zwolnienia na dziecko04.12.2019.. Matka ma groźną chorobę.

Opieka nad dzieckiem po rozwodzie Jak wynika z ostatniej III Edycji Statystyki Sądowej obejmującej lata 2011 – 2017, w ponad 60 % orzeczeń dotyczących rozwodów Sąd powierzył opiekę wraz z ustaleniem miejsca pobytu dziecka – matce.Ustanowienie opiekuna prawnego na wypadek śmierci rodzica..

Dodatkowo władza rodzicielska realizuje interesy dorosłych wyrażające się w instynkcie .Dziecko, mimo rozwodu rodziców, wciąż potrzebuje obojga rodziców – ich miłości, opieki i wsparcia..

Opiekun faktyczny, który chce otrzymać świadczenia rodzinne na dziecko, musi do wniosku załączyć zaświadczenie sądu opiekuńczego lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie przysposobienia dziecka.Zobacz również: Dni wolne na opiekę nad dzieckiem 2019 – wzór wniosku..

Ojciec nie ma ograniczonych praw (w zasadzie jest mniej winny rozpadowi, bo matka odchodzi do innego człowieka, z którym chce zawrzeć związek małżeński).. Pytanie: Następuje rozwód.. Jeżeli jednak dziecko pozostające bez opieki ma rodzeństwo, pożądane jest, aby opiekę nad nimi sprawowała jedna osoba.Kiedy rodzice rozstają się, orzeczenie rozwiązania małżeństwa stron przez rozwód, jest tylko jednym z elementów wyroku..

W tym przypadku chodzi oczywiście o opiekę na członkiem rodziny,­ matką lub ojcem, którzy dożywają sędziwego wieku i nie są w stanie funkcjonować samodzielnie.. Pomoże wam określić, z kim malcowi będzie lepiej po rozstaniu rodziców.Za samotnie wychowującego uznaje się wyłącznie rodzica lub opiekuna prawnego posiadającego polską rezydencję ..

że jeśli drugi małżonek posiada prawa do opieki nad dzieckiem, to nawet przy braku faktycznej opieki ze strony takiej osoby i zamieszkiwania osobno, rodzic zajmujący się dzieckiem pozbawiony jest możliwości rozliczania .Dni na opiekę nad dzieckiem po rozwodzie.. Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie nie ma tzw.

“zdolności do czynności prawnych”, nie może zatem sama podejmować decyzji w sprawach, które jej dotyczą.Jeśli porozumienie rodziców w sprawie opieki nad dzieckiem jest niemożliwe, sąd ogranicza władzę rodzicielską jednemu z nich.. Jak podaje Rocznik Demograficzny Głównego Urzędu Statystycznego (wydanie na rok 2014 .

Niejednokrotnie po rozstaniu małżonków, dzieci zostają przy matce, a ojciec może je widywać od czasu do czasu..

Dzieje się tak, gdyż polskie przepisy, w przypadku braku porozumienie pomiędzy rodzicami w temacie sprawowania opieki nad dzieckiem, preferują małżonka dominującego w rodzinie, czyli matkęJedna osoba może być opiekunem kilkorga dzieci, jednakże tylko w wypadku, gdy nie ma sprzeczności pomiędzy ich interesami, gdyż mogłaby zachodzić obawa co do bezstronnego sprawowania opieki..

Nie da się w inny sposób egzekwować tego obowiązku rodzica (konsekwencją braku zainteresowania może być ograniczenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej).. Wybierając opiekuna prawnego dla osoby małoletniej sąd musi wziąć także pod uwagę wskazania rodziców zawarte w testamencie, jeżeli takowe były.. Boje się tego, że jeżeli przed 18 rokiem życia mojego dziecka ja umarłabym, to .

Czy sąd przyzna mi opiekę nad dziećmi, na tym najbardziej mi zależy, skoro obecnie nie pracuję (jestem na wychowawczym), a w przyszłości mogę mieć duży problem ze znalezieniem pracy?. Rodzic z ograniczoną władzą rodzicielską ma prawo np. do wyjazdu z dzieckiem czy spotykania się z nim.

Opieka naprzemienna, jako system sprawowania opieki nad małoletnimi dziećmi, jest rozwiązaniem często występującym w bogatszych państwach europejskich (np. w Skandynawii), ale też chociażby w Stanach Zjednoczonych.Najogólniej rzecz biorąc polega ona na tym, że dziecko po rozstaniu rodziców (najczęściej spowodowanym przez rozwód, ale też przez rozpad związków nieformalnych .Prawo do dziecka po rozwodzie to jedna z ważniejszych kwestii, które musi rozstrzygnąć sąd w każdej sprawie rozwodowej.. – napisał w Sprawy rodzinne: Dostałam rozwód z orzekaniem o winie męża 4 lata temu..

See also:  Rozszerzenie własności budowanego domu na małżonka

Wskazanie opiekunów dziecka w razie śmierci rodziców

Wraz z żoną mamy dziecko. Czy w testamencie każde z nas może wskazać osoby, które miałby stać się pełnoprawną rodziną w przypadku mojej i żony śmierci? Osoby, o których piszę, nie są naszą rodziną, a tylko rodzicami chrzestnymi.

Czy będzie to wystarczające dla sądu w momencie oceny, kto ma zająć się dzieckiem? Jeśli tak, to czy odręcznie napisany testament z PESEL-ami naszymi oraz wskazanych osób jest wystarczający? Jeśli nie, to jaką formę miałby on mieć?

Z treści Pana pytania wynika, że pozostaje Pan w związku małżeńskiego, z którego pochodzi małoletnie dziecko. Zastanawia się Pan, czy w testamencie możecie Państwo wskazać osoby, które mają (na wypadek Państwa śmierci) zaopiekować się Państwa dzieckiem. Istotne jest, iż osoby te w żaden sposób nie są spokrewnione ze dzieckiem, ani Państwem.

W pierwszej kolejności wyraźnie podkreślić należy, iż każde z Państwa musi sporządzić osobny testament. Prawo polskie nie zna bowiem formy wspólnego testamentu. Spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą.

Testament może być także sporządzony w formie aktu notarialnego. Istotne jest, iż zgodnie z art. 942 K.c. testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy. Innymi słowy każde z Państwa może sporządzić osobny testament.

Testamenty mogą być oczywiście tej samej treści z różnicą na odmianę z uwagi na płeć.

Zobacz również: Babcia jako opiekun prawny dziecka

Wskazanie opiekunów dziecka w razie śmierci rodziców

Wskazać należy jednak, iż wskazanie w testamencie osób, które miałby się zaopiekować Państwa dzieckiem na wypadek Państwa śmierci, nie jest wiążące dla sądu.

Na pewno sąd opiekuńczy w czasie sprawy ustalenia miejsca zamieszkania dziecka oraz powierzenia opieki nad nim będzie Państwa wolę brał pod uwagę, co nie oznacza jednak, że wolą tą będzie związany.

Sąd bada bowiem sprawę pod kątem dobra dziecka, a nie dobra czy też woli rodziców.

W treści testamentu każde z Państwa powinno nie tylko podać dane osób, które miałoby się zaopiekować dzieckiem na wypadek śmierci (z imienia, nazwiska, numeru PESEL, daty urodzenia), ale dobrze byłoby gdyby wskazanie tej osoby zostało w jakiś sposób usprawiedliwione. Innymi słowy proszę w testamencie wskazać, dlaczego osoby te mają być opiekunami dziecka.

Zobacz również: Pozostawienie dziecka pod opieką dziadków

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Ustanowienie opieki dla małoletniego, strata rodziców

Zakres tematyczny:

  • Wstęp
  • Opieka, Władza rodzicielska
  • Zasady główne
  • Obowiązek informacyjny
  • Uczestnicy postępowania
  • Kryteria wyboru opiekuna
  • Przyrzeczenie, Zaświadczenie
  • Obowiązki opiekuna
  • Kontrola sądu

Wstęp

Strata przez małoletnie dziecko obojga rodziców w wypadku komunikacyjnym jest ogromną tragedią.

W opinii autora artykułu jest także największą możliwą szkodą osobową do jakiej może dojść w sytuacji straty bliskiej osoby (gdy żadne z rodziców nie było sprawcą).

Z doświadczenia wiemy że sądy przyznają wówczas najwyższe świadczenia za doznaną krzywdę, wyższe tym bardziej im młodszy był w momencie tragedii powód. 

W jednej z prowadzonych przez nas spraw uzyskaliśmy dla niespełna 2 letniego w momencie wypadku powoda odszkodowanie łączne ponad 850.000zł słownie osiemset pięćdziesiąt tysięcy złotych za śmierć obojga rodziców.

W związku z tragedią dziecko traci obu przedstawicieli ustawowych, powstaje konieczność ustanowienia opiekuna (brak władzy rodzicielskiej choćby jednego z rodziców), który dbałby o jego interesy osobowe i majątkowe.

Opieka

Opieka nad małoletnim to uprawnienia i obowiązki związane z dbałością o jego osobę i majątek, pozostające pod ścisłym nadzorem państwa (Sąd Opiekuńczy). Zakresem uprawnień i obowiązków opieka jest bardzo zbliżona do władzy rodzicielskiej.

Art.  155. Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego [Piecza nad osobą i majątkiem] 

§  1. Opiekun sprawuje pieczę nad osobą i majątkiem pozostającego pod opieką; podlega przy tym nadzorowi sądu opiekuńczego.§  2. Do sprawowania opieki stosuje się odpowiednio przepisy o władzy rodzicielskiej z zachowaniem przepisów poniższych.

Odesłanie do przepisów o władzy rodzicielskiej

Zgodnie z art. 155 § 2 do sprawowania opieki nad małoletnim stosuje się odpowiednio przepisy o władzy rodzicielskiej. Odesłanie to nie ogranicza się tylko do sposobu wykonywania opieki przez opiekuna, ale do treści samej opieki (zob. J. Ignatowicz, w: System prawa rodzinnego…, s. 1153).

Trzy główne zasady opieki

Opieka opiera się na trzech głównych zasadach:

  • Dobro podopiecznego (pupila) – Dobro małoletniego zawsze jest kryterium rozstrzygającym, czy to w sytuacji wyboru opiekuna, treści opieki, decyzji Sądu Opiekuńczego.
  • Powszechności opieki – Opiekę ustanawia się obowiązkowo co do każdej osoby co do której zachodzą przesłanki jej ustanowienia.
  • Ustanowienia z urzędu – tzn. bez koniecznej inicjatywy osób zainteresowanych.

Ustanowienie opieki

Opieka ustanawiana jest przez Sąd Opiekuńczy z urzędu, gdy Sąd poweźmie wiadomość, że zachodzą ku temu przesłanki. Sądem Opiekuńczym jest wydział rodzinny i dla  nieletnich. Właściwy miejscowo jest Sąd na obszarze którego małoletni ma miejsce zamieszkania bądź pobytu.

Obowiązek informacyjny

Każdy kto ma informacje o zachodzących podstawach ustanowienia opieki powinien o tym poinformować Sąd Opiekuńczy. W szczególności obowiązek taki mają organy gminy, inne sądy, prokuratury, notariusze, organy administracji, policja, placówki oświatowe, społeczne organy pomocnicze sądu oraz organizacje i zakłady zajmujące się opieką nad dziećmi.

Uczestnicy postępowania o ustanowienie opieki

Uczestnikami postępowania w sprawie o ustanowienie opieki są:

  • małoletni, który ukończył 13 lat,
  • osoby bliskie małoletniego (krewni, osoby sprawujące nad nim faktyczną pieczę, rodzice, nawet jeśli zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, także kandydat na opiekuna). 

W sprawie o ustanowienie opieki osobisty udział małoletniego Sąd może wyłączyć lub ograniczyć, jeżeli przemawiają za tym względy wychowawcze.

W przypadku małoletniego, który nie ukończył 13 lat, celowe może się okazać nakazanie sprowadzenia go do sądu, by umożliwić sędziemu przeprowadzenie rozmowy z dzieckiem, ocenę jego reakcji na osobę kandydata na opiekuna.

Wysłuchanie małoletniego nastąpuje poza salą posiedzeń, jeżeli przemawiają za tym względy wychowawcze. Gdy przeciwko publicznemu rozpoznaniu sprawy sprzeciwia się dobro dziecka, sąd zarządzi odbycie posiedzenia przy drzwiach zamkniętych.

Art.  576. Kodeksu Postępowania Cywilnego [Wysłuchanie małoletniego] 

§  1. Przed wydaniem orzeczenia co do istoty sprawy sąd opiekuńczy wysłucha przedstawiciela ustawowego osoby, której postępowanie dotyczy. 

W wypadkach ważniejszych powinien ponadto w miarę możności wysłuchać osoby bliskie tej osoby.

§  2. Sąd w sprawach dotyczących osoby lub majątku dziecka wysłucha je, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala, uwzględniając w miarę możliwości jego rozsądne życzenia. Wysłuchanie odbywa się poza salą posiedzeń sądowych.

Kryteria wyboru opiekuna

Sąd może powierzyć opiekę jednej osobie lub małżonkom wspólnie. Nie mogą sprawować opieki wspólnej konkubenci. Sądy faworyzują opiekę wspólną, sprawowaną przez małżonków ponieważ jest najbardziej zbliżona do naturalnej rodziny. Opieka powinna być powierzona jednej osobie gdy między nią a pupilem nawiązała się silna więź uczuciowa. Zawsze decyduje najlepsze dobro dziecka.

Art.  146. Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego [Opiekun] 

Opiekę sprawuje opiekun. 

Wspólne sprawowanie opieki nad dzieckiem sąd może powierzyć tylko małżonkom.

Opiekunem nie może być

  • Osoba, która nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych albo została pozbawiona praw publicznych
  • Osoba, która została pozbawiona władzy rodzicielskiej
  • Osoba, która została skazana za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności albo za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy wobec osoby lub przestępstwo popełnione na szkodę małoletniego lub we współdziałaniu z nim,
  • Osoba, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowywaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub opieką nad nimi, lub obowiązek powstrzymywania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami lub zakaz opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu.
  • Osoba, w stosunku do której zachodzi prawdopodobieństwo, że nie wywiąże się należycie z obowiązków opiekuna

Art.  148. Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego [Negatywne przesłanki podmiotowe] 

§  1. Nie może być ustanowiona opiekunem osoba, która nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych albo została pozbawiona praw publicznych.

§  1a.

Opiekunem małoletniego nie może być ustanowiona także osoba, która została pozbawiona władzy rodzicielskiej albo skazana za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności albo za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy wobec osoby lub przestępstwo popełnione na szkodę małoletniego lub we współdziałaniu z nim, albo osoba, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowywaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub opieką nad nimi, lub obowiązek powstrzymywania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami lub zakaz opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu.

§  2. Nie może być ustanowiony opiekunem ten, w stosunku do kogo zachodzi prawdopodobieństwo, że nie wywiąże się należycie z obowiązków opiekuna.

Na opiekuna małoletniego ustanowiona powinna być przede wszystkim osoba wskazana przez ojca lub matkę, jeżeli nie byli pozbawieni władzy rodzicielskiej. Zasadniczo rodzice wyznaczając opiekuna chcą jak najlepiej dla swojego dziecka. Wyznaczenie może nastąpić w testamencie, ustnym przekazie, na piśmie.

Decydujące znaczenie przy wyborze opiekuna mają właściwe kwalifikacje osoby, która będzie gwarantem jak najlepszego pokierowania dzieckiem. Sąd powołując osobę na opiekuna musi brać pod ocenę takie okoliczności jak:

  • więź emocjonalną
  • kwalifikacje moralne,
  • poziom umysłowy,
  • predyspozycje wychowawcze,
  • stan zdrowia,
  • wiek,
  • wykonywany zawód, itp.

Opiekun nabywa prawa i obowiązki wynikające z opieki po złożeniu przyrzeczenia wobec sądu. Opiekun w przyrzeczeniu zapewnia, że powierzoną pieczę sprawował będzie z najwyższą starannością.

Po złożeniu przyrzeczenia sąd wydaje opiekunowi zaświadczenie, które stanowi dowód jego uprawnień w stosunku do podopiecznego, np. przymiot przedstawiciela ustawowego.

  • Obowiązek pieczy nad osobą dziecka – Dbanie o jak najlepsze wychowanie, rozwój duchowy i fizyczny, ochrona przed zagrożeniami, dbanie o jak najlepsze warunki egzystencji, uzyskiwanie zgody Sądu w ważniejszych sprawach.
  • Obowiązek pieczy nad majątkiem dziecka – Spis inwentarza przy znaczniejszym majątku, dochody dziecka powinny być przekazywane na jego utrzmanie, uzyskiwanie zgody Sądu w ważniejszych sprawach.
  • Reprezentowanie podopiecznego – Opiekun jest przedstawicielem ustawowym małoletniego. Reprezentuje go we wszystkich czynnościach prawnych, a także w czynnościach podejmowanych przed sądem (z pewnymi wyłączeniami przewidzianymi w KRIO).
See also:  Ustanowienie rozdzielności majątkowej

Sąd na bieżąco kontroluje wykonywanie opieki. Kontrola Sądu polega ona na zaznajamianiu się na bieżąco z działalnością opiekuna, np.

przez wywiad środowiskowy, udzielanie opiekunowi odpowiednich wskazówek i poleceń, żądaniu przez sąd wyjaśnień we wszelkich sprawach dotyczących opieki, np.

w zakresie postępów w nauce, badanie i zatwierdzanie dokumentów, które opiekun obowiązany jest przedłożyć sądowi. 

Opiekun ma obowiązek przedkładać sądowi sprawozdanie dotyczące osoby podopiecznego, które powinno zawierać: stan zdrowia, stopień rozwoju, wyniki osiągane w nauce.

W sytuacji gdy wymaga tego dobro małoletniego pozostającego pod opieką Sąd może zmienić swoje postanowienie o opiece, nawet prawomocne.

Art.  577. Kodeksu Postępowania Cywilnego [Zmiana postanowienia przez sąd opiekuńczy] 

Sąd opiekuńczy może zmienić swe postanowienie nawet prawomocne, jeżeli wymaga tego dobro osoby, której postępowanie dotyczy.

Wyznaczanie opiekuna prawnego dla dzieci w testamencie – o tym kto będzie opiekował się dziećmi oraz jak zabezpieczyć ich interesy na wypadek śmierci obojga rodziców – Benefit Legal Lawyers

Komu powierzyłbyś opiekę nad swoimi dziećmi, gdyby coś nieoczekiwanego spotkało Ciebie i Twojego partnera? Podjęcie tej decyzji choć trudne, pozwoli zapewnić Twoim pociechom bezpieczną przyszłość.

Skontaktuj się z naszym biurem Benefit Legal Lawyers, a prawnik od prawa spadkowego – Rafał Rogusz pomoże Ci wybrać najlepsze rozwiązanie dla Twojej rodziny. Jesteśmy dostępni pod numerem telefonu 0423780123 lub elektronicznie: r.

[email protected]

Obawa, że coś niespodzianego może nam się przydarzyć i w konsekwencji nie będziemy w stanie opiekować się naszymi pociechami jest szczególnie silna kiedy dzieci są małoletnie lub niepełnosprawne. Ta myśl budzi wiele emocji, czasem też powoduje konflikt między rodzicami. Z tego względu wiele osób zwyczajnie odsuwa ją na dalszy plan.

Należy pamiętać o tym, że ustalenie opieki prawnej przydaje się nie tylko w przypadku gdy oboje rodzice umrą czy zginą, ale też w przypadku kiedy rodzice czy rodzic żyje, ale nie jest w stanie fizycznie zajmować się i opiekować dzieckiem.

Na przykład rodzic ma wypadek w pracy w wyniku którego zostaje sparaliżowany. Warto przeanalizować własną sytuację i ocenić ryzyko swojego zawodu, czy stylu życia.

Nie jesteś w stanie kontrolować wszystkiego, co może Ci się przydarzyć, ale możesz przygotować plan awaryjny, który pomoże Twoim najbliższym.

Każdy rodzic od momentu gdy po raz pierwszy trzyma swoje dziecko w ramionach ślubuje o nie dbać dopóki nie osiągnie wieku dorosłego, a w większości przypadków i dłużej.

Integralną częścią tego procesu powinno być planowanie na wypadek nieoczekiwanych nieszczęść. Tylko wówczas możemy realnie wypełnić tę obietnicę.

Posiadanie dzieci to niezwykle ważny czynnik w zarządzaniu majątkiem i należy w każdej sytuacji rozważyć, kto będzie opiekował się dziećmi i zostanie ich opiekunem prawnym, jeśli rodzice dziecka umrą.

Wyznaczenie opiekuna nieletnich dzieci w testamencie może pomóc w uniknięciu sporów między członkami rodziny w razie nieoczekiwanego zdarzenia.

Łatwo jest wyobrazić sobie sytuację w której członkowie rodziny, czy też bliscy przyjaciele pozostający w żałobie pod wpływem silnych emocji będą spierać się o to, kto będzie wychowywał dzieci. Pogorszyłoby to wówczas i tak już bardzo trudną sytuację najmniejszych.

Warto uchronić swoje pociechy przed takim scenariuszem. Jeśli nie wyznaczono opiekuna, sprawa opieki nad dziećmi zostanie rozstrzygnięta przez sąd rodzinny. To rozwiązanie może być jednak kosztowne zarówno w wymiarze emocjonalnym, jak i finansowym.

Dzięki wyrażeniu przez rodziców ich woli w testamencie usuwa się wszelkie wątpliwości co do woli rodziców w tej kwestii i zmniejsza możliwość powstania sporów.

Z naszego doświadczenia wynika, że wiele osób zakłada, iż dziadkowie, czy rodzeństwo automatycznie otrzymają opiekę nad dzieckiem. To błędne myślenie. Jeżeli rodzice nie wyznaczą opiekuna prawnego, sąd po konsultacji z pracownikiem socjalnym, kierując się dobrem dziecka, wskaże osobę, która wydaje się sądowi najbardziej odpowiednią.

Ten wybór może znacznie odbiegać od Twojego wyobrażenia odpowiedniej osoby. Twoje dziecko znajdzie się w nowym położeniu i w nowej rodzinie. Może to być wyjątkowo uciążliwe dla dziecka, nawet jeśli nowa rodzina to dziadkowie lub inni krewni.

Tej sytuacji można uniknąć, jeśli rodzic wyznaczy prawnego opiekuna dla swojego dziecka w testamencie.

Kim jest opiekun prawny?

Opiekun prawny to osoba dorosła wyznaczona do opieki nad małoletnim dzieckiem w przypadku śmierci obojga rodziców – to jest przed osiągnięciem przez dziecko wieku dorosłego.
Opiekun prawny przejmuje obowiązki rodziców dziecka do ukończenia przez nie 18 roku życia, co obejmuje możliwość podejmowania decyzji w sprawie:

  • codziennej opieki i kontroli nad dzieckiem;
  • podejmowania decyzji dotyczących wychowania dzieci (w tym miejsca zamieszkania), edukacji, zdrowia i opieki społecznej;
  • zwykle opiekun będzie także jednym z powierników (zarządców – „trustee”) nieruchomości i pieniędzy, które rodzice pozostawili swoim dzieciom w swoim majątku. Aktywa te będą przechowywane przez powierników, dopóki dziecko nie osiągną wieku, który ich rodzice uznają za odpowiedni do samodzielnego zajmowania się pieniędzmi, bez nadzoru; – godne rozważenia jest wyznaczenie osobnego powiernika (zarządcę –„trustee”) do zarządu majątkiem;
  • będą mieć również głęboki wpływ na moralne, filozoficzne i religijne przekonania dziecka, które będą się różnić w zależności od wieku.

Jak wyznaczyć opiekuna prawnego dziecka?

Aby wyznaczyć prawnego opiekuna małoletniego dziecka, rodzic musi wskazać osobę (lub osoby) jako wybranego opiekuna w testamencie.

Rozsądnym w tej sytuacji jest zwrócenie się do zamierzonej osoby oraz ustalenie, czy wyraża zgodę i jest zdolna wziąć na siebie tę odpowiedzialność. W testamencie rodzice mogą wskazać także alternatywnych opiekunów.

Są to osoby które przejmą opiekę nad dzieckiem w przypadku gdyby pierwotnie wskazany opiekun nie był w stanie lub odmówił opieki nad małoletnim dzieckiem.

Pomimo iż wyznaczenie opiekuna w testamencie jest niezbędne dla zabezpieczenia interesów dziecka, ten właśnie zapis jest często pomijany w dokumencie przez niedoświadczonych prawników lub osoby próbujące na własną rękę sporządzić testament (np. posiłkując się gotowymi zestawami DIY „Will Kits”).

Każdy rodzic lub rodzice, którzy mają małe dzieci lub dziecko niepełnosprawne, powinni w testamencie wyznaczyć opiekuna prawnego swojego dziecka!

Jak wybrać odpowiednią osobę na opiekuna prawnego swojego dziecka?

Nikt nie będzie kochał dziecka tak jak jego rodzice. Nikt nie wychowuje dziecka dokładnie tak, jak robią to jego rodzice. Decyzja o tym, kto będzie wychowywał dziecko pod ich nieobecność, jest jedną z najtrudniejszych decyzji, jakie mogą napotkać rodzice.

Wielu z nich twierdzi, że pierwszym krokiem jest przyznanie, że nikt nie jest wystarczająco dobry. Gdy przyjmą to do wiadomości mogą wtedy usiąść i porozmawiać o zaletach i wadach każdej osoby, którą uważają za potencjalnego strażnika swoich dzieci.

Oto kilka rzeczy które warto  wziąć pod uwagę przy wyznaczaniu opiekuna:

  1. Miejsce zamieszkania opiekuna – Czy mieszka w tym samym obszarze, aby dzieci mogły nadal widywać się z przyjaciółmi, chodzić do tych samych szkół, bawić się w tych samych drużynach sportowych itp.? Jeśli opiekun mieszka w innym mieście, stanie czy państwie trzeba poważnie zastanowić się, czy tak ważka zmiana otoczenia nie spowoduje u dziecka jeszcze większej traumy.
  2. Czy opiekun ma podobne wartości moralne, filozofie wychowania dzieci i wierzenia religijne jak Ty?
    3. Wiek dzieci – jeśli są nastolatkami, warto skonsultować bezpośrednio z nimi kogo widzieli by w roli swojego opiekuna prawnego.
  3. Kto w największym stopniu może wziąć na siebie odpowiedzialność za opiekę nad dzieckiem – emocjonalnie, finansowo i fizycznie? Podczas gdy dziadkowie uwielbiają mieć wnuki w pobliżu, jeśli są w podeszłym wieku, stała opieka nad wnukami może być dla nich niezwykłym obciążeniem fizycznym. Luki pokoleniowe mogą być trudne do pokonania. Dziadkowie na ogół znajdują się na etapie życia, w którym planują przejście na emeryturę, planują „podróż życia” i cieszą się wolniejszym, spokojniejszym i wygodniejszym finansowo czasem. Przyjmowanie roli pełnoetatowego opiekuna dla wnuków może być dla nich zbyt uciążliwe, ale ich poczucie obowiązku może mieć dla nich duże znaczenie. Jeśli dana osoba jest samotna i nie ma dzieci, przyjęcie roli opiekuna małych dzieci może nie pasować do ich planu życiowego. Przede wszystkim ograniczyć ich szanse na nawiązanie długoterminowej relacji z potencjalnym partnerem. Jeśli ta osoba przeżywa lub przeżywała w przeszłości trudności w związku / małżeństwie, odpowiedzialność za wychowanie większej liczby dzieci może spowodować nieodwracalne zerwanie ich związku, co z kolei mogłoby wpłynąć negatywnie na dzieci.
  4. Czy rozważana osoba ma inne dzieci? Jeśli tak, czy Twoje dziecko wpasuje się do istniejącej już rodziny, czy nie będzie czuło się zbyt zagubione? Czy dom rodzinny pomieści dodatkowe dzieci, czy może będą zmuszeni do przeprowadzki/rozbudowania domu, czy zakupu większego samochodu. Czy Twoje dzieci podejmują obecnie zajęcia sportowe lub dodatkowe programy nauczania, które są drogie lub czasochłonne. Czy nie będą stanowić zbyt dużego obciążenia dla opiekunów? Czy nowa rodzina znajdzie na to dodatkowe fundusze?

Gdy już stworzycie listę do kilku kluczowych osób, powinniście porozmawiać z zamierzonym opiekunem dziećmi o tym jaka jest ich opinia w tej sprawie.  Może się zdarzyć, że osobę którą uważamy za „pewnik” może odmówić wzięcia na siebie odpowiedzialności. Takie rozmowy pomogą Wam podjąć ostateczną decyzję.

Warto wspomnieć, iż opieka nad dzieckiem może być elastyczna. Jako przykład można podać sytuację, gdy rodzice chcą wyznaczyć dziadków na opiekunów prawnych swoich pociech ale obawiają się, że dziadkowie z uwagi na zaawansowany wiek mogą sobie z tym nie poradzić.

W takim przypadku rodzice mogą wyznaczyć opiekunów na określony czas (przykład: do momentu ukończenia przez dziecko 10 lat). Po upływie tego okresu odpowiedzialność przechodzi na innych – rodzeństwo lub przyjaciela.

Taka zmiana może być trudna dla dzieci, dlatego też przy wyznaczaniu takich warunków w testamencie rodzice muszą dokładnie rozważyć wszystkie opcje i ich konsekwencje. Osoba wybrana na opiekuna będzie mieć przed sobą ważne zadanie.

Będzie musiała zaspokoić emocjonalne i fizyczne potrzeby dziecka i wychować je, aby było kompetentnym i spełnionym dorosłym.

Podobne artykuły:

W celu uzyskania dalszych informacji na temat wyznaczenia opiekuna dla dziecka w testamencie prosimy o kontakt z Rafałem Roguszem. Konsultacje możecie Państwo zarezerwować pod numerem 0423 780 123 oraz na adres e-mail [email protected]

See also:  Problem z ojcem alkoholikiem - ubezwłasnowolnienie i leczenie

Czy mogę wyznaczyć opiekuna dziecka na wypadek śmierci?

Uregulowanie opieki nad małoletnim dzieckiem nie nastręcza większych problemów, w przypadku śmierci jednego z rodzic, gdy drugi rodzic żyje i ma pełnię władzy rodzicielskiej, gdyż zwyczajnie on zaopiekuje się dzieckiem. Ale co w przypadkach, gdy dziecko jest zagrożone utratą obojga rodziców?

Stosownie do treści art. 149 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeśli zachodzi potrzeba ustanowienia opiekuna sąd przede wszystkim bierze pod uwagę dobro dziecka.

Gdy wzgląd na pozostającego pod opieką małoletniego dziecka nie stoi na przeszkodzie, opiekunem małoletniego powinna zostać ustanowiona przede wszystkim osoba wskazana przez ojca lub matkę, jeżeli nie byli pozbawieni władzy rodzicielskiej.

Zgodnie z art 149 § 2 kodeku rodzinnego i opiekuńczego w razie braku wskazania osoby przez rodziców małoletniego, sąd wybierając opiekuna, powinien starać się aby osoba ta należała do kręgu rodziny lub osób bliskich małoletniego lub jego rodziców. Ustawodawca użył ogólnych sformułowań „krewni lub inne osoby bliskie”.

W orzecznictwie przyjmuje się jednak, iż sąd zawsze przy uwzględnianiu dobra dziecka powinien poszukiwać osoby, która ma z małoletnim najlepszy, najbliższy i najbardziej życzliwy kontakt, a jednocześnie posiada odpowiednie cechy, aby prawidłowo wykonywać obowiązki opiekuna i zapewni ochronę dobra małoletniego.

Należy pamiętać, iż jednak nie każda osoba może zostać opiekunem. Zgodnie z art 148 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego możliwość sprawowania funkcji opiekuna wyłączają:

  • brak zdolności do czynności prawnych (np. ktoś ubezwłasnowolniony całkowicie),
  • pozbawienie praw publicznych,
  • pozbawienie władzy rodzicielskiej,
  • skazanie za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności albo za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy wobec osoby lub przestępstwo popełnione na szkodę małoletniego lub we współdziałaniu z nim,
  • orzeczenie zakazu prowadzenia działalności związanej z wychowywaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub opieką nad nimi, albo orzeczenie obowiązku powstrzymywania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakazu kontaktowania się z określonymi osobami lub zakazu opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu,
  • prawdopodobieństwo, że dana osoba nie wywiąże się należycie z obowiązków opiekuna.

Powyższe przypadki nie muszą wystąpić kumulatywnie czyli łącznie. Wystarczy wystąpienie jednej z wyżej wymienionych przesłanek (przyczyn) aby uniemożliwić danej osobie sprawowanie funkcji opiekuna małoletniego dziecka. Nie ma znaczenia tutaj nawet fakt wskazania tej osoby przez rodzica dziecka.

Wielu z rodziców zastanawia się w jaki sposób może wskazać opiekuna dla swojego dziecka na wypadek śmierci. Otóż oznaczenie opiekuna dla małoletniego może nastąpić w testamencie.

Należy pamiętać, iż nie daje to stuprocentowej gwarancji przyznania opieki nad dzieckiem wskazanej w testamencie osobie, gdyż zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym wskazanie rodziców nie jest dla sądu wiążące. Sąd jest zobowiązany za każdym razem badać kwalifikacje potencjalnego opiekuna.

Wskazanie opiekuna ma jednak znaczenie pomocnicze. Sąd bierze je pod uwagę pod względem dobra dziecka oraz spełniania przez daną osobę przesłanek prawnych do pełnienia funkcji opiekuna.

Wskazanie przez rodzica w testamencie opiekuna może okazać się również pomocne, gdy drugi rodzić co prawda żyje, ale wystąpiły przesłanki do ograniczenia lub odebrania mu władzy rodzicielskiej.

Oczywiście należy podkreślić, iż w przypadku, gdy po śmierci jednego z rodziców drugi rodzic żyje i posiada władzę rodzicielską, to zgodnie z art. 94 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego władza nad małoletnim dzieckiem przysługuje żyjącemu rodzicowi.

Przypominamy, iż sąd nie będzie brał pod uwagę wskazania opiekuna, jeśli drugi rodzić żyje i nie wystąpiły przesłanki uniemożliwiające objęcie opieki nad dzieckiem.

Ustalenie opiekuna małoletniego dziecka na wypadek choroby lub śmierci

Czy ojciec dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej? Co do zasady, nie ustanawia się opieki, jeżeli dziecko ma przynajmniej jednego rodzica, który nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej.

Rodzice mają wpływ na wybór opiekuna małoletniego dziecka. Kwestię preferencji przy wyborze opiekuna reguluje art. 149 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

„Art. 149. § 1. Gdy wzgląd na dobro pozostającego pod opieką nie stoi temu na przeszkodzie, opiekunem małoletniego powinna być ustanowiona przede wszystkim osoba wskazana przez ojca lub matkę, jeżeli nie byli pozbawieni władzy rodzicielskiej.

§ 2. Jeżeli opiekunem nie została ustanowiona osoba wymieniona w paragrafie poprzedzającym, opiekun powinien być ustanowiony spośród krewnych lub innych osób bliskich pozostającego pod opieką albo jego rodziców.

§ 3.

W braku takich osób sąd opiekuńczy zwraca się o wskazanie osoby, której opieka mogłaby być powierzona, do właściwej jednostki organizacyjnej pomocy społecznej albo do organizacji społecznej, do której należy piecza nad małoletnimi, a jeżeli pozostający pod opieką przebywa w placówce opiekuńczo-wychowawczej albo innej podobnej placówce, w zakładzie poprawczym lub w schronisku dla nieletnich sąd może się zwrócić także do tej placówki albo do tego zakładu lub schroniska”.

Z § 1 wynika wprost dyrektywa nakazująca, aby ustanawiać opiekunem osobę wskazaną przez ojca lub matkę dziecka, jeżeli dobro dziecka nie stoi temu na przeszkodzie, a rodzic nie był pozbawiony władzy rodzicielskiej. Pani – jako matka dziecka – może wskazać opiekuna, ale może to także zrobić ojciec dziecka, jeżeli przysługuje mu władza rodzicielska.

Przyjmuje się, że z art. 149 wynika również kolejność ustalania opiekuna dla małoletniego dziecka. Stosownie do § 1 w pierwszej kolejności będą brane pod uwagę osoby wskazane przez rodzica, w dalszej kolejności będą to krewni lub inne osoby bliskie, a na samym końcu – osoby wskazane przez właściwą jednostkę organizacyjną pomocy społecznej.

Nie ma przeszkód, by sąd, wyznaczając osobę opiekuna małoletniego dziecka, uwzględnił wolę nieżyjącego rodzica.

Stanowisko to jest aprobowane w doktrynie i jednocześnie wskazuje się, iż „wola rodziców, którzy zmarli, może być przekazana bądź w testamencie (choć nie jest to w tej części rozrządzenie testamentowe w rozumieniu prawa spadkowego), bądź w odrębnym piśmie, bądź nawet w drodze ustnego przekazu. Rodzice żyjący (np.

niepełnoletnia matka) mogą wskazać kandydata na opiekuna w toku przesłuchania przez sąd opiekuńczy. Przyjmuje się, że jeżeli każdy ze zmarłych rodziców wskazał innego kandydata, decydujące jest oświadczenie tego, który zmarł później” (zob. M. Grudziński, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, 1975, s. 834).

Z powyższego wynika, że nie ma wymogu złożenia oświadczenia w formie szczególnej, natomiast w najlepiej rozumianym interesie dziecka jest, aby oświadczenie było dostatecznie jasne i znane sądowi w momencie ewentualnego wyznaczania osoby opiekuna.

Najlepiej w tym celu byłoby porozumieć się z przyszłym opiekunem i poinformować go o sporządzeniu dokumentu zawierającego Pani oświadczenie woli w tej kwestii.

Jeżeli oświadczenie zostałoby złożone przed notariuszem, należałoby opiekuna poinformować, w której kancelarii złożono oświadczenie oraz podać numer repertorium albo zostawić przyszłemu opiekunowi odpis.

Podsumowując, Pani preferencje co do osoby opiekuna będą miały wpływ na wyznaczenie osoby opiekuna, które nastąpi w przypadku Pani śmierci. Osoba ta będzie brana pod uwagę w pierwszej kolejności (jeżeli ojcu dziecka nie będzie przysługiwała władza rodzicielska).

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Opiekun prawny dziecka. Czy możemy wskazać, kto ma się zajmować naszym dzieckiem?

Opiekun prawny dziecka ma chronić jego interesy. Zazwyczaj to rodzice. A co, gdyby coś im się stało? Opiekun potrzebny jest małoletnim, a także niepełnosprawnym. Kogo wyznaczyć na opiekuna prawnego dziecka i w jaki sposób? Co, jeśli tego nie zrobimy?

Doskonale wiemy, że władza rodzicielska – jeśli nie ma innych ustaleń – przysługuje obydwojgu rodzicom. Jeśli jednemu z nich coś się stanie, dzieckiem będzie opiekować się drugi rodzic. A co w sytuacji, gdy nagle opieki nad dzieckiem nie będą mogli sprawować obydwoje?

Najczęściej sąd przyznaje opiekę najbliższym krewnym dziecka – to jego dziadkowie czy rodzeństwo jego rodziców. Opiekuna prawnego mogą także wskazać rodzice. Wtedy pod uwagę będą brane osoby, którym normalnie by się nie przyglądano. Kogo możemy wskazać? Nie tylko członków rodziny, ale i przyjaciół czy inne osoby, z którymi jesteśmy związane.

O tym, jak wygląda opieka nad małoletnim przeczytamy w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Opiekę ustanawia sąd opiekuńczy.

Przede wszystkim pod uwagę bierze on osobę wskazaną przez matkę lub ojca dziecka, a jeśli nie wybrali oni opiekuna lub nie spełnia on wymogów prawnych, opieka może być przyznana krewnym lub innym bliskim osobom.

Jeśli i w ten sposób nie uda się ustalić opiekuna, wskazuje go jednostka pomocy społecznej lub organizacja społeczna, która sprawuję pieczę nad małoletnimi.

Należy pamiętać, że opieka zostaje przyznana jednej osobie, wspólne sprawowanie opieki sąd może powierzyć małżeństwu.

Sąd, wyznaczając opiekuna dziecka, kieruje się przede wszystkim dobrem małoletniego. Najczęściej przychyla się do próśb rodziców, jednak należy wziąć pod uwagę, że nie zawsze się tak dzieje. Kto nie może zostać opiekunem? To osoba, która:

  • jest pozbawiona władzy rodzicielskiej,
  • jest pozbawiona praw publicznych,
  • ma brak zdolności do czynności prawnych,
  • jest skazana za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności albo za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy wobec osoby lub przestępstwo popełnione na szkodę małoletniego lub we współdziałaniu z nim,
  • ma zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowywaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub opieką nad nimi,
  • ma obowiązek powstrzymywania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakazu kontaktowania się z określonymi osobami lub zakaz opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu,
  • nie wywiąże się należycie z powierzonych jej obowiązków.

To, kto ma się opiekować naszym dzieckiem, w przypadku naszej śmierci lub innej sytuacji, gdy nie będziemy mogli sprawować władzy rodzicielskiej, możemy wskazać w dowolnym momencie. W jaki sposób? Należy zrobić to w testamencie. Powinien on być sporządzony w obecności świadka.

Biorąc pod uwagę, że nie może to być małżonek, krewni lub inne osoby, które mogłyby odnieść w jego wyniku jakąkolwiek pomoc, najlepiej spisać go u notariusza. To najpewniejszy sposób.

Możemy w nim także omówić sprawy finansowe, edukację dziecka, czy inne tematy, które są dla nas ważne.

Matka czy ojciec chrzestny mogą stać się  opiekunami dziecka, jednak nie dzieje się tak z automatu. Rolę i obowiązki chrzestnych określa Kodeks prawa kanonicznego, a to, kto sprawuje opiekę nad dzieckiem – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. I chociaż rodzice chrzestni mają brać czynny udział w wychowywaniu dziecka, nie czyni to z nich automatycznie prawnych opiekunów dziecka.

Gdy coś się dzieje rodzicom, opiekuna dzieci wskazuje sąd. Nie jest tak, że po prostu mogą się nim zajmować dziadkowie. Nie jest też tak, że opieka “przechodzi” z jednej osoby na drugą (ciocia nie może przekazać jej swojej mamie, babci dziecka).

***

Konsultacja merytoryczna: radca prawny Cezary Młotek

Leave a Reply

Your email address will not be published.