Informowanie o rozdzielności majątkowej

Rozdzielność majątkowa oznacza, że każdy z małżonków ma swój własny majątek, nie mają majątku wspólnego małżeńskiego i nie odpowiadają wspólnym majątkiem małżeńskim za długi. Rozdzielność majątkową można wprowadzić intercyzą lub na podstawie orzeczenia sądu. Jakie są różnice? Co jest korzystniejsze?

Wspólność czy rozdzielność majątkowa?

Zawierając małżeństwo trzeba się zdecydować, jak będą wyglądały relacje majątkowe między małżonkami. Jeśli małżonkowie nie podejmą żadnej decyzji, to automatycznie w ich małżeństwie będzie obowiązywała wspólność majątkowa.

W trakcie trwania wspólności majątkowej majątek wspólny jest niepodzielny. Żaden z małżonków nie może sprzedać “swojej części” majątku wspólnego.

Wspólność majątkowa obejmuje głównie ten majątek, który został nabyty w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Należą do niego m.in.:

  • pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
  • dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
  • środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

To, co nie jest objęte majątkiem wspólnym, zalicza się do majątku osobistego każdego z małżonków. Są to np. przedmioty majątkowe nabyte przed zawarciem małżeństwa, otrzymane również w czasie trwania małżeństwa darowizny, zapisy lub spadki (chyba, że darczyńca lub spadkodawca wyraźnie zaznaczyli, że mają one wejść do majątku wspólnego).

Zamiast wspólności majątkowej, w małżeństwie może obowiązywać rozdzielność majątkowa

Informowanie o rozdzielności majątkowej

Rozdzielność majątkowa – na czym polega?

Przy rozdzielności majątkowej nie ma majątku wspólnego. Każdy z małżonków ma swój własny majątek, którym samodzielnie zarządza. Sam odpowiada za swoje długi.

Rozdzielność majątkowa może zostać wprowadzona:

  • intercyzą, czyli umową zawartą między małżonkami,
  • przymusowo, orzeczeniem sądu,
  • z mocy prawa, gdy jeden z małżonków został ubezwłasnowolniony lub ogłoszono jego upadłość
  • w razie orzeczenia separacji.
  • Zobacz też:

Rozdzielność majątkowa ustanowiona przez sąd

Jeśli małżonkowie nie są w stanie się porozumieć i podpisać intercyzy, a na rozdzielności zależy jednemu z nich, można skierować sprawę do sądu. Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej (art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Nie ma przeszkód, żeby złożyć do sądu pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej, choć równocześnie toczy się sprawa w sądzie o rozwód.

Sprawy rozwodowe mogą się ciągnąć latami, szczególnie wtedy, gdy małżonkowie toczą spór o to, kto ponosi winę w rozkładzie pożycia i kto ma się opiekować dziećmi.

Złożenie pozwu o rozdzielność majątkową może uporządkować część spraw majątkowych jeszcze przed rozwodem.

Warunkiem orzeczenia przez sąd rozdzielności majątkowej są “ważne powody”. Nie ma nigdzie ich gotowej listy. To sąd musi ocenić, czy w konkretnym przypadku ważne warunek ten jest spełniony.

Przykłady “ważnych powodów” uzasadniających rozdzielność majątkową orzeczoną przez sąd:

  • trwonienie majątku przez jednego z małżonków
  • zatrzymywanie majątku wspólnego tylko przez jednego z małżonków, dla siebie,
  • rażąca niegospodarność,
  • nieuzasadnione uchylanie się od pomnażania wspólnego majątku.

Długotrwała faktyczna separacja a rozdzielność majątkowa

Również długotrwała, faktyczna separacja może uzasadniać wprowadzenie rozdzielności majątkowej.

“Długotrwała faktyczna separacja może usprawiedliwiać ustanowienie rozdzielności majątkowej przez sąd, jeżeli ten stan rzeczy uniemożliwia współdziałanie w zarządzaniu majątkiem wspólnym, pociąga za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków lub też skutkuje trwałym zerwaniem wszelkich stosunków majątkowych i brakiem możliwości podejmowania wspólnych decyzji gospodarczych” – uznał Sąd najwyższy w wyroku z dnia 24 listopada 2017, sygn. akt I CSK 118/17.

Rozdzielność majątkowa w intercyzie i sądowa – różnice

Podpisanie intercyzy wymaga zgody obu małżonków i wizyty u notariusza. Przy rozdzielności majątkowej na podstawie orzeczenia sądu, zgoda małżonków nie jest potrzebna.

Intercyza nie może wprowadzić rozdzielności majątkowej z mocą wsteczną. Jeśli rozdzielność majątkowa jest ustanawiana przez sąd, jest to z ważnych powodów możliwe.

O tym, że sąd ustanowił rozdzielność majątkową, nie trzeba informować kontrahentów. W przypadku intercyzy jest inaczej. Jeśli osoba, z którą zawarto umowę o intercyzie nie wiedziała, to na intercyzę nie można się wobec niej skutecznie powołać.

Rozdzielność majątkowa na wniosek wierzyciela

Sąd może ustanowić rozdzielność majątkową nie tylko na wniosek któregoś z małżonków. Jest przepis, który pozwala złożyć taki wniosek również wierzycielowi jednego z małżonków (art. 52 §  1a K.r.o.).

Po co wierzyciel miałby to zrobić? Może to być jedyny sposób na odzyskanie pieniędzy od dłużnika. Wierzyciel musi uprawdopodobnić w sądzie, że bez podziału majątku wspólnego swojego dłużnika i jego małżonka, nie uda mu się odzyskać należnych mu pieniędzy.

Przykład 1.

Jan N. zawarł umowę pożyczki z Krzysztofem K. Jan N. jest żonaty, w jego małżeństwie obowiązuje wspólność majątkowa. Krzysztof K. nie zadbał o to, żeby żona Jana N. wyraziła zgodę na zaciągnięcie przez Jana N. zobowiązania (na zawarcie pożyczki).

Umowa pożyczki jest ważna, Jan N. powinien jej spłacić, ale tego nie robi.

Cały wartościowy majątek w małżeństwie Jana N. należy do majątku wspólnego małżonków. Krzysztof K. uzyskał wyrok przeciw Janowi N., nakazujący zwrot pożyczki z odsetkami. Ponieważ pożyczkodawca nie dysponuje pisemną zgodą żony Jana N.

na zaciągnięcie zobowiązania, będzie problem z wyegzekwowaniem wyroku. Żona Jana N. może skutecznie się sprzeciwić prowadzeniu przez komornika egzekucji z majątku wspólnego małżonków (np.

objętej wspólnością majątkową nieruchomości, samochodu).

Jeśli Krzysztof K. złoży wniosek do sądu o orzeczenie w małżeństwie Jana N. rozdzielności majątkowej, to wspólny majątek zostanie podzielony po połowie. Komornik będzie mógł zająć połowę należącą do Jana  N. Bez rozdzielności majątkowej będzie to niemożliwe.

Na skróty

Rozliczaj wygodnie swoją firmę online!

  • Księgowość – Fakturowanie – CRM
  • Kadry i płace zintegrowane z eZUS i PUE
  • Proste generowanie i wysyłka JPK i deklaracji

Załóż bezpłatne konto

Zacznij bezpłatny 30 dniowy okres próbny bez żadnych zobowiązań!

Rozdzielność majątkowa w intercyzie – dwa rodzaje

Zawierając intercyzę, w której wprowadzana jest rozdzielność majątkowa, ma się do wyboru jej dwa rodzaje.

  • rozdzielność majątkowa “zwykła”.
  • rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków.

Przy “zwykłej” rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później. Każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem (art. 51 i 51[1] K.r.o.).

Przy rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków, również nie ma majatku wspólnego. Ale w razie rozwodu, ten z małżonków, który w czasie trwania małżeństwa zgromadził mneijszy majątek, moze żądać od drugiego stosownego wyrównania.

Przykład 2.

Jan Nowak i Katarzyna Nowak byli małżeństwem. Podpisali intercyzę, w ich małżeństwie obowiązywała rozdzielność majątkowa. Po 10 latach rozwiedli się.

W trakcie trwania małżeństwa nie było majątku wspólnego, a każdy z małżonków pracował na swój majątek osobisty. W momencie rozwodu majątek Katarzyny Nowak był kilkukrotnie większy niż majątek Jana Nowaka.

Jan Nowak nie może żądać części majątku swojej byłej żony.

Przy rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobku, również nie ma majątku wspólnego małżonków. Każde z nich ma majątek osobisty. Mogą powstać spore różnice w wartości tego majątku, szczególnie wtedy, gdy jedno z małżonków pracuje, a drugie zajmuje się domem.

W razie ustania rozdzielności majątkowej (np. w wyniku rozwodu), istnieje możliwość wyrównania tych dysproporcji. W tym celu oblicza się dorobek każdego z małżonków, czyli wzrost wartości jego majątku po zawarciu intercyzy (rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobku). Ten małżonek, którego dorobek jest mniejszy, może żądać wyrównania od drugiego małżonka.

Informowanie o rozdzielności majątkowej

Informowanie o intercyzie warunkiem jej skuteczności

Parę miesięcy temu podpisałem z żoną intercyzę. Chcieliśmy ułatwić warunki prowadzenia firmy przez żonę, a także ograniczyć ryzyko odpowiedzialności za zobowiązania.

Mimo tego zgłosił się do nas wierzyciel żony i poinformował, że o intercyzie wprowadzającej rozdzielność nie wiedział i będzie domagał się spłaty należności na zasadach obowiązujących we wspólności.

Czy jego żądanie jest uzasadnione?

Problem poruszony w pytaniu dotyczy nie tyle ważności zawartej przez Czytelnika i jego żonę majątkowej umowy małżeńskiej, ale jej prawnej skuteczności w stosunku do osób trzecich.

Odnośnie pierwszej kwestii sprawa jest bardzo prosta – jeśli umowa została zawarta w przewidzianej prawem formie, tj. aktu notarialnego, zastrzeżonej pod rygorem nieważności, wówczas jest ważna. Druga kwestia to informowanie o zawartej umowie.

W myśl przepisów małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome. Stanowi o tym art. 471 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U. z 2017 r. poz. 682).

Wspomniane w przepisie “inne osoby” to osoby trzecie, a więc spoza relacji małżeńskiej, w szczególności wierzyciele jednego bądź obojga małżonków.

Oznacza to, że xxjeśli np. wierzyciel jednego z małżonków nie zostanie prawidłowo poinformowany o podpisaniu intercyzy oraz o rodzaju takiej umowy, wówczas następują skutki (tylko w stosunku do tego wierzyciela) jakby umowa majątkowa (np.

 wprowadzająca rozdzielność majątkową) w ogóle nie została zawarta. Umowa ta jest nadal ważna, ale względem takiego wierzyciela bezskuteczna.

Wierzyciel ma bowiem prawo przypuszczać, że w małżeństwie obowiązuje ustawowa wspólność majątkowa, skoro nigdy nie została mu przekazana odmienna wiadomość – majątkowa wspólność ustawowa to w polskim prawie ustrój domyślny.

Z powyższego wynika zatem, że przepisy nie przyznają osobie trzeciej (np. wierzycielowi) prawa wglądu do takiej umowy – musi otrzymać informację jedynie o fakcie i rodzaju takiej intercyzy.

To właśnie małżonkowie są zatem najbardziej zainteresowani tym, aby stosowna informacja do wierzyciela dotarła. Choć przepis nie nakłada na nich obowiązku informowania o intercyzie, powinni jednak w każdym przypadku tak czynić.

Mogą co prawda powołać się na to, że po prostu wierzyciel wiedział o ich nowym ustroju majątkowym (a mógł się dowiedzieć z innych źródeł niż bezpośrednio od małżonków).

Niemniej jednak dla pewności zawsze to oni powinni taką informację uprzednio przekazać.

O takim fakcie należy informować pisemnie – dla bezpieczeństwa. Najlepszym rozwiązaniem jest zatem zamieszczenie stosownej klauzuli w umowie, którą dany małżonek zamierza podpisać z innym podmiotem.

Informowanie o rozdzielności majątkowej

Posiadam notarialną umowę rozdzielności majątkowej. Umowa została zawarta pół roku temu, a my jesteśmy małżeństwem od 12 lat. Od 8 lat mój mąż ma działalność. Czy jeśli będę informować kontrahentów męża o naszej rozdzielności, to nie będą mnie obciążać żadnymi kosztami? Mąż jest też wspólnikiem spółki – czy rozdzielność zgłasza się do KRS?

See also:  Umowa małżonków w sprawie podziału majątku

Względem osób trzecich, np. kontrahentów spółki, małżonkowie mogą powoływać się na zmianę lub wyłączenie wspólności tylko wtedy, gdy zawarcie umowy majątkowej i jej rodzaj były tym osobom wiadome (art.

47 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Jeżeli osoba trzecia nie zostanie powiadomiona o zawarciu takiej umowy przed powstaniem wierzytelności względem jednego z małżonków, małżonkowie odpowiadają tak, jakby umowa majątkowa małżeńska nie została nigdy zawarta.

Ograniczenie skuteczności małżeńskich umów majątkowych przewidziane w art. 471 (którego odpowiednikiem przed zmianą kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dokonaną ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. był art. 47 § 2) ma na celu ochronę wierzycieli, którym przysługuje prawo zaspokojenia ich wierzytelności z majątku wspólnego małżonków albo z majątku osobistego jednego z nich.

Skuteczność małżeńskiej umowy majątkowej względem innej osoby, uzależniona jest od wiedzy tej osoby o fakcie zawarcia umowy oraz jej rodzaju, tj.

czy jest to umowa rozszerzająca wspólność ustawową, ograniczająca tę wspólność, ustanawiająca rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków.

Nie jest wymagane, żeby inna osoba znała treść umowy i szczegółowy zakres rozszerzenia lub ograniczenia wspólności.

Zobacz również: Przywrócenie wspólności majątkowej

Powiadomienie kontrahentów jednego z małżonków o zawarciu przez niego umowy o rozdzielności majątku 

Małżeńska umowa majątkowa jest skuteczna względem innej osoby wówczas, gdy o jej zawarciu oraz rodzaju osoba ta powzięła wiadomość przed powstaniem przysługującej jej wierzytelności (uchwała SN z dnia 3 kwietnia 1980 r., sygn. akt III CZP 13/80, OSNCP 1980, nr 7–8, poz. 140 z glosami: A.

Dyoniaka, OSPiKA 1981, nr 5, poz. 76 i Z. Świebody, NP 1981, nr 10-12, s. 220). Uściślając tę wypowiedź, należałoby raczej powiedzieć, że właściwą w tym wypadku jest nie chwila powstania wierzytelności, lecz powstania między małżonkami lub jednym z nich a inną osobą stosunku prawnego, z którego wynika wierzytelność tej osoby (J. St.

Piątowski, w: System…, s. 525 i 526).

Ciężar dowodu, że inna osoba wiedziała o zawarciu małżeńskiej umowy majątkowej oraz jej rodzaju, spoczywa na małżonkach lub jednym z nich, którzy powołują się na zawarcie umowy (art. 6 Kodeksu cywilnego).

Jeżeli zawarcie przez małżonków umowy majątkowej oraz jej rodzaj nie było wiadome innej osobie, zachodzi w stosunku do tej osoby bezskuteczność względna częściowa umowy, sięgająca tak daleko, jak tego wymaga ochrona jej interesów.

Względem tej innej osoby stosunki majątkowe małżonków ocenia się wówczas tak, jakby postanowienia umowy godzące w ich interes nie istniały: zamiast postanowień umowy, które są bezskuteczne, mają zastosowanie zasady ustroju majątkowego, jakiemu małżonkowie podlegaliby, gdyby nie zawarli umowy.

Tak – powinna Pani dla własnego dobra powiadomić kontrahentów, ale w taki sposób, aby miała Pani dowód. Wówczas nie będą mogli egzekwować od Pani jakichkolwiek wierzytelności.

Wspomnę tylko na marginesie, iż obecnie tytuł wykonawczy przeciwko małżonkowi może ograniczać się do egzekucji z majątku wspólnego – jeśli takowego nie Państwo posiadacie – nie ma obaw.

Zgodnie z treścią art.

38 pkt 2a ustawy o KRS „w dziale 1 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się następujące dane: w przypadku wspólników spółki jawnej, członków europejskiego zgrupowania interesów gospodarczych, wspólników spółki partnerskiej, wspólników spółki komandytowej oraz komplementariuszy spółki komandytowo-akcyjnej – informacje o pozostawaniu w związku małżeńskim, zawarciu małżeńskiej umowy majątkowej, powstaniu rozdzielności majątkowej między małżonkami, zaznaczenie ograniczenia zdolności do czynności prawnych, o ile takie istnieje”.

Zatem rozdzielność powinna być zgłoszona.

Zobacz również: Rozdzielność majątkowa skutki podatkowe

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Rozdzielność majątkowa (intercyza)

Zasadą jest, że w chwili zawarcia związku małżeńskiego między małżonkami powstaje małżeński ustrój majątkowy określany jako ustawowa wspólność majątkowa. Zasada ta zakłada, że od chwili zawarcia małżeństwa wszystko co jest w jego trakcie wspólnie nabywane przez małżonków wchodzi do ich wspólnego majątku.

Ponad to każdy z małżonków jeszcze przed dokonaniem rozdzielności majątkowej może posiadać majątek osobisty, w którego skład na ogół wchodzą przedmioty nabyte przed małżeństwem oraz z mocy ustawy niewchodzące do majątku wspólnego (np. pochodzące ze spadku lub darowizny).

Od wystąpienia rozdzielność majątkowej małżonkowie mają dwa oddzielne majątki – osobiste. Od chwili ustanowienia rozdzielności majątkowej każdy z małżonków może żądać dokonania podziału majątku wspólnego mimo, że małżeństwo nie ustało.

Rozdzielność może być dokonana w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego i, przez Sąd (co stanowi wyjątek).

Rozdzielność majątkowa umowna

Ustawodawca przewidział, że podstawowym narzędziem w celu dokonania rozdzielności majątkowej jest zawarcie umowy majątkowej miedzy małżonkami. Umowa tak musi zostać sporządzona w formie aktu notarialnego. Wyróżnia się dwa rodzaje rozdzielności majątkowej umownej.

Rozdzielność majątkowa (zwykła)

Dopuszczalność zawarcia umowy małżeńskiej majątkowej zastała wprost uregulowana w przepisach kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, i ustawodawca nie przewidział tu konieczność uzasadnienie takiego działania.

Oznacza to, że sama zgodna wola małżonków aby dokonać rozdzielności jest wystarczająca. Dokonanie rozdzielności majątkowej rodzi skutek w postaci zniesienia między małżonkami ustawowej współwłasności.

Umowę taka można jednak w przyszłości zmieniać lub rozwiązać, jeśli taka jest wola małżonków.

W praktyce często zdarza się, że małżonkowie nie mogą, z równych powodów, wspólnie zjawić się u notariusza w celu zawarcia intercyzy a ale ich wola jest aby umowa taka została podpisana. W takim wypadku warto pamiętać o tym, że umowa tak może zostać zawarta również przez pełnomocnika.

Pełnomocnictwo musi zostać udzielone również w formie aktu notarialnego oraz powinno dokładnie określać postanowienia umowy, która ma być zawarta oraz osobę, z którą ma być zawarta.

Majątek osobisty

Po podpisaniu intercyzy każdy z małżonków samodzielnie i swobodnie pomnaża swój majątek oraz nim zarządza. Małżonek nie ma prawa sprzeciwiać się rozporządzeniom w stosunku do składników majątku osobistego dokonywanym przez drugiego z małżonków. Nie ma także obowiązku informowania drugiego małżonka o stanie majątku, ani zaciągniętych zobowiązaniach.

Kiedy można zawrzeć rozdzielność majątkową

Warto również pamiętać, że rozdzielność majątkowa może zostać zawarta jeszcze przez ślubem, a nie tylko w trakcie małżeństwa.

Umowna rozdzielność ustawowa nie działa wstecz. Obowiązuje od chwili jej zawarcia albo od późniejszego terminu oznaczonego w umowie. Oznacza to, że zawarcie intercyzy nie uchroni małżonków przed spłacaniem ich wspólnych długów zaciągniętych przed zawarciem umowy.

Zgodnie z uchwałą Sadu Najwyższego nie stanowi przeszkody do nadania tytułowi egzekucyjnemu, wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim, klauzuli wykonalności także przeciwko jej małżonkowi, z ograniczeniem jednak jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową (art. 787 Kodeksu postępowania cywilnego) okoliczność, że po powstaniu wierzytelności małżonkowie umownie wyłączyli wspólność ustawową. Otrzymanie przez wierzyciela wiadomości o zawarciu umowy majątkowej i jej rodzaju umożliwia małżonkom skuteczne powoływanie się względem wierzyciela na wyłączenie tą umową wspólności ustawowej (art. 47 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) wtedy, gdy otrzymał on taką wiadomość przed powstaniem wierzytelności (Uchwała SN z dnia 3 kwietnia 1980 r., sygn. III CZP 13/80).

  • Należy również pamiętać, że intercyza musi zostać ujawniona przyszłym wierzycielom inaczej mogą oni dochodzić swoich roszczeń tak jakby umowa taka nigdy nie została zawarta.
  • Drugim rodzajem umownej rozdzielności majątkowej jest rozdzielność z wyrównaniem dorobków.
  • Umowa ta co do wymogów czy procedury jej zawierania nie różni się od opisanej wyżej jednak posiada specyficzne postanowienie, które w razie ustania rozdzielności majątkowej pozwala żądać małżonkowi, który uważa, że jego dorobek jest mniejszy niż dorobek drugiego małżonka, wyrównania tego dorobku.

Co jest dorobkiem w wypadku rozdzielności majątkowej?

  1. Jest to wzrost wartości majątku po zawarciu umowy majątkowej.

  2. Jeżeli umowa majątkowa nie stanowi inaczej, przy obliczaniu dorobków pomija się:
  3. – przedmioty majątkowe nabyte przed zawarciem umowy majątkowej;
  4. – nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił, prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie; 
  5. – przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  6. – wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  7. – prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy.
  8. Przy obliczaniu dorobków pomija się także przedmioty nabyte w zamian za przedmioty wyliczone powyżej. Natomiast należy doliczyć wartość: 
  9. – darowizn dokonanych przez jednego z małżonków, z wyłączeniem darowizn na rzecz wspólnych zstępnych małżonków oraz drobnych zwyczajowo przyjętych darowizn na rzecz innych osób; 
  10. – usług świadczonych osobiście przez jednego z małżonków na rzecz majątku drugiego małżonka;
  11. – nakładów i wydatków na majątek jednego małżonka z majątku drugiego małżonka.
  12. Dorobek obliczany jest według stanu majątku z chwili ustania rozdzielności majątkowej i według cen z chwili rozliczenia.

Żądanie wyrównania dorobków w przypadku rozdzielności majątkowej

  • W przypadku ustania rozdzielności majątkowej małżonek, którego dorobek będzie niższy od dorobku drugiego małżonka, może żądać wyrównania dorobków przez zapłatę lub przeniesienie prawa. Zgodnie z powyższym przesłankami skutecznego żądania są: 
  • – ustanie rozdzielności majątkowej 
  • – różnica w dorobkach małżonków (dorobek żądającego jest mniejszy).

Żądanie ulega przedawnieniu z upływem 10 lat od chwili ustania rozdzielności.

Wyrównanie dorobków następuje w dwóch trybach: sądowy (w razie braku porozumienia stron) i umowny.

Żądanie zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobków

Każdy z małżonków z ważnych powodów może żądać zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobków. Strony mogą się porozumieć co do sposobu lub wysokości wyrównania. W razie braku zgody rozstrzyga w tej kwestii sąd.

Rozdzielność majątkowa przymusowa

Ustanowienie rozdzielności majątkowej na mocy orzeczenia sądu (przymusowy ustrój majątkowy)

Art. 52 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego reguluje przymusowy ustrój majątkowy. Każdy z małżonków może wystąpić do sądu z żądaniem ustanowienia rozdzielności majątkowej, ale tylko z ważnych powodów.

See also:  Czy intercyza ma wpływ na dziedziczenie?

Czym są ważne powody?

Przyjęło się, że ważne powody to sytuacja, która wywołuje stan pociągający za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków, zwykle także dobra rodziny.

Uprawnienie do żądania ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej małżonków przysługuje także prokuratorowi. Nie ma on jednak pozycji samodzielnej. Może wytoczyć powództwo jedynie na rzecz jednego z małżonków (art. 55-56 Kodeksu postępowania cywilnego).

Co istotne, z żądaniem może wystąpić również wierzyciel jednego z małżonków. Musi on jednak uprawdopodobnić, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków. Powstanie rozdzielności Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku.

Wyjątkowo, można ustanowić rozdzielność z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa. Dotyczy to szczególnie sytuacji życia małżonków w rozłączeniu.

Pomimo sądowego ustanowienia rozdzielności małżeńskiej, można zawrzeć małżeńską umowę majątkową.

W przypadku ustanowienia rozdzielności majątkowej na żądanie wierzyciela jednego z małżonków umowę majątkową małżeńską można zawrzeć po dokonaniu podziału majątku wspólnego lub po uzyskaniu przez wierzyciela zabezpieczenia, albo zaspokojenia wierzytelności, lub po upływie trzech lat od ustanowienia rozdzielności.

Ustanowienie rozdzielności majątkowej z mocy prawa (przymusowy ustrój majątkowy)

  1. Oprócz intercyzy i orzeczenia sądu, ustawa przewiduje ustanowienie rozdzielności z mocy prawa.

    Przesłankami powstania rozdzielności jest:

  2. – ubezwłasnowolnienie (częściowe i całkowite) jednego z małżonków,
  3. – ogłoszenie upadłości jednego z małżonków lub 
  4. – orzeczenie separacji.

  5. Rozdzielność majątkowa z mocy prawa powstaje z dniem uprawomocnienia się decyzji sądu.

  6. Jeśli ubezwłasnowolnienie zostanie uchylone, postępowanie upadłościowe uchylone, umorzone lub ukończone, a separacja zniesiona, powstanie między małżonkami ustawowy ustrój majątkowy.

W przypadku separacji występuje możliwość utrzymania rozdzielności majątkowej na zgodny wniosek małżonków. Gdy małżonkowie zgłoszą zgodny wniosek, sąd orzeka o utrzymaniu między małżonkami rozdzielności majątkowej.

Podstawa prawna:

– Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012, poz. 788);

– Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (ostatnia zmiana: Dz.U. z 2012 r., poz. 908).

Adwokat Warszawa sprawy rodzinne. Adwokat Warszawa rozwód.

Rozdzielność majątkowa a długi – odpowiedzialność za małżonka – 17bankow.com

Rozdzielność majątkowa, czyli intercyza dla wielu osób jest bardzo dobrym rozwiązaniem. Interzyca gwarantuje znacznie większe zabezpieczenie przed długami małżonka. Okazuje się jednak, że posiadanie wspólnego majątku z małżonkiem ma także całkiem sporo zalet. Jaka dokładnie jest odpowiedzialność za zadłużonego małżonka? Na to oraz wiele innych pytań odpowiadamy w dzisiejszym artykule.

W jaki sposób małżonkowie odpowiadają za swoje długi?

Warto wiedzieć, iż razem z zawarciem małżeństwa pomiędzy małżonkami powstaje małżeńska wspólnota majątkowa. Istnieje jednak inne rozwiązanie.

Mianowicie, małżonkowie mogą za pomocą specjalnego aktu notarialnego małżeńską wspólnotę majątkową rozszerzyć bądź ograniczyć. Wiele małżeństw decyduje się również na ustanowienie rozdzielności majątkowej.

Umowa odnośnie majątku małżeńskiego jest skuteczna wobec wszystkich wierzycieli tylko wtedy, gdy jej zawarcie a także ich rodzaj był dla nich wiadomy.

Do powstania rozdzielności majątkowej między małżeństwem może dojść także w ramach orzeczenia sądu, który ustanowi między małżonkami rozdzielność majątkową bądź orzekającego separację małżonków.

Kolejną okolicznością pozwalającą na wprowadzenie rozdzielności jest ogłoszenie przez jednego z małżonków upadłości konsumenckiej. Rozdzielność majątkowa może także zostać ustanowiona przez sąd na wniosek wierzyciela jednego z małżonków.

Dzieje się tak wtedy, gdy wierzyciel potwierdzi, iż jest to konieczne dla zaspokojenia wszystkich powstałych wierzytelności.

Sprawdź tytaj: Czy rozdzielność majątkowa jest przeszkodą w momencie wnioskowania o kredyt?

Rodzaje intercyzy

Wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami może zostać zmieniona poprzez podpisanie stosownego dokumentu u notariusza. Małżeńska umowa majątkowa, czyli intercyza, pozwala na zmianę wspólności majątkowej na kilka sposobów. Wyróżniamy następujące rodzaje intercyzy:

  • intercyza ograniczająca wspólność majątkową,
  • intercyza całkowicie wyłączająca wspólność majątkową,
  • intercyza rozszerzająca wspólność majątkową,
  • intercyza przywracająca wspólność majątkową.

Ważna informacja jest również taka, że intercyzę można zawierać w dowolnie przez siebie wybranym momencie – zarówno przed jak i po ślubie.

Pełny zakres wyłączenia odpowiedzialności za długi współmałżonka działa tylko po ustanowieniu jednej z form rozdzielności majątkowej. Należy zawsze pamiętać o tym, iż intercyza (jak każdy inny akt prawny) nie działa wstecz.

Intercyza nie jest również dokumentem ostatecznym – w dowolnym momencie można ją unieważnić.

Majątek osobisty małżonka – co to takiego?

Gdy małżonkowie zdecydowali się na podpisanie rozdzielności majątkowej, każdy z nich posiada osobny majątek osobisty. Nie posiadają wówczas wspólnego majątku.

Na majątek osobisty każdego z małżonków składają się wszelkie przedmioty danego małżonka, które zakupiono przed zawarciem dokumentu o rozdzielności majątkowej, połowa udziałów w istniejącym do tej pory majątku wspólnym oraz przedmioty zakupione podczas wspólności majątkowej oraz przed datą jej zawarcia.

Małżeńska wspólność majątkowa – najważniejsze zasady jej funkcjonowania

Jeśli pomiędzy małżonkami funkcjonuje wspólnota majątkowa, to zgodnie z przepisami polskiego prawa wszystkie przedmioty majątkowe, które zostały zakupione w trakcie trwania małżeństwa przez oboje małżonków bądź jednego z nich, od razu stają się częścią wspólnego majątku.

Na majątek wspólny składają się wynagrodzenia z tytułu aktywności zawodowej oraz jakiejkolwiek innej aktywności zarobkowej.

Z kolei do majątku osobistego każdego z małżonków zalicza się wszystkie przedmioty majątkowe, które zostały przez niego nabyte przed ustanowieniem wspólnoty majątkowej a także przedmioty majątkowe nabyte w drodze dziedziczenia bądź nabyte w zamian za składniki majątku osobistego.

W jaki sposób małżonkowie ze wspólnotą majątkową odpowiadają za długi?

W przypadku, gdy oboje małżonkowie są stronami czynności prawnej, wierzycielowi przysługuje prawo do tego, aby żądać zaspokojenia powstałego w ten sposób długu – dotyczy to zarówno majątku osobistego każdego z małżonków jak i majątku wspólnego. Aby tak się stało, wierzyciel musi uzyskać odpowiedni tytuł wykonawczy, który będzie skierowany przeciwko obojgu małżonkom. Egzekucja będzie wówczas prowadzona z majątku wspólnego oraz majątku osobistego.

Sprawdź, ile wynoszą koszty komorniczne!

Z kolei jeżeli stroną danej czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, jednak czynność ta została dokonana przy zgodzie drugiego małżonka, to wierzyciel także może wyrazić żądanie zaspokojenia powstałego w ten sposób długu z majątku osobistego małżonka oraz wspólnego majątku małżonków.

W tej sytuacji wierzyciel do przeprowadzenia egzekucji będzie musiał uzyskać od sądu tytuł wykonawczy skierowany przeciwko obojgu małżonkom, jednak musi on ograniczać się do odpowiedzialności drugiego małżonka do majątku objętego wspólnością majątkową.

Aby uzyskać ten tytuł, wierzyciel musi jednak najpierw udowodnić przed sądem, iż długi jednego z małżonków powstały za pełną zgodą drugiego.

Z jeszcze inną sytuacją mamy do czynienia, gdy stroną czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, zaś drugi w ogóle nie wiedział o tym, iż zaciąga on długi.

W takich okolicznościach wierzycielowi przysługuje prawo wyłącznie do żądania zaspokojenia długu z majątku osobistego małżonka, który jest dłużnikiem.

W żadnym wypadku nie może on jednak zająć majątku ze wspólnoty majątkowej bądź majątku osobistego drugiego z małżonków.

Jeśli dług powstał w związku z prowadzeniem przez jednego z małżonków przedsiębiorstwa, które wchodziło w skład majątku wspólnego małżonków, to wtedy wierzyciel może żądać, aby dług został zaspokojony również z przedmiotów majątkowych, które wchodzą w skład danej firmy.

W tych okolicznościach wierzyciel uzyskać musi tytuł wykonawczy od sądu przeciwko obojgu małżonkom, jednak musi on ograniczać się wyłącznie do odpowiedzialności drugiego małżonka.

Aby uzyskać tytuł wykonawczy, wierzyciel musi także uzasadnić, że wierzytelność powstała w wyniku prowadzonej przez dłużnika działalności gospodarczej.

Ostatnia z możliwości to sytuacja, w której stroną czynności prawnej jest wyłącznie jeden z małżonków, zaś dokonano jej przed powstaniem wspólności majątkowej bądź gdy wierzytelność wynikająca z czynności prawnej dotyczy wyłącznie majątku osobistego małżonka.

W takim przypadku wierzyciel również nie ma prawa sięgać po majątek osobisty drugiego małżonka ani po majątek ze wspólności majątkowej. Może tylko zająć osobisty majątek małżonka-dłużnika.

Oznacza to, że w tytule wykonawczym wydanym przez sąd może znaleźć się wezwanie wyłącznie przeciwko małżonkowi-dłużnikowi.

Naszych czytelników zachęcamy także do sprawdzenia, czym jest sprzedaż wierzytelności.

Małżeństwo ze wspólnotą majątkową a odpowiedzialność za długi podatkowe współmałżonka

Wiele osób zastanawia się również nad tym, jak wygląda kwestia zaległych zobowiązań podatkowych współmałżonka.

Okazuje się, iż odpowiedzialność z tytułu zobowiązań podatkowych podatnika-dłużnika, który jest we wspólności majątkowej ze swoim współmałżonkiem obejmuje zarówno jego majątek osobisty jak i majątek wspólny.

Wyłączenia bądź ograniczenia wspólności majątkowej nie dotyczą jednak tych zobowiązań podatkowych, które powstały przed zawarciem umowy dotyczącej ograniczenia bądź wyłączenia wspólności majątkowej.

Umowa majątkowa pomiędzy małżonkami a odpowiedzialność za długi

Umowa majątkowa, która zmienia zasady klasycznej wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami, nie jest żadną przeszkodą ku temu, aby sąd mógł wydać klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której o zawarciu małżeńskiej umowy majątkowej oraz jej rodzaju został poinformowany wierzyciel.

Wszystkie osoby prowadzące swoją własną działalność gospodarczą, które zawarły umowy majątkowe ze swoimi małżonkami, są zobowiązane do tego, aby w rejestrze przedsiębiorców zamieścić informacje w tym zakresie. Wtedy wszyscy ich kontrahenci w przyszłości nie będą mogli twierdzić, iż nie mieli pojęcia o ich rozdzielności majątkowej.

Upadłość małżonka, który prowadzi działalność gospodarczą we wspólnocie majątkowej

Jeśli małżonek prowadzący działalność gospodarczą zdecyduje się na ogłoszenie upadłości, wówczas wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami zostaje zakończona na mocy prawa w tym samym dniu, w którym ogłoszona została upadłość.

Małżonkowi upadłego przysługuje prawo do dochodzenia swoich należności na takich samych prawach jak wszyscy inni wierzyciele.

Zgodnie z polskim prawem stosuje się zasadę, która mówi o tym, iż cały majątek wspólny, który powstał w czasie funkcjonowania przedsiębiorstwa prowadzonego przez upadłego małżonka, był nabyty ze środków, które był dochodami tej firmy.

Zupełnie inaczej jest, jeśli wspólność majątkowa była wyłączona umową majątkową małżeńską. Wówczas cały dotychczasowy wspólny majątek małżonków nie trafia do masy upadłościowej. Jest jednak jeden warunek: od daty zawarcia umowy musiały upłynąć minimum dwa lata.

Czy prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą, możesz wnioskować o kredyt gotówkowy?

W jaki sposób małżonkowie z rozdzielnością majątkową odpowiadają za długi?

Rozdzielność majątkowa powoduje, że każdy z małżonków we własnym zakresie zarządza swoim majątkiem osobistym. Chodzi tutaj o to, że sam zaciąga wszelkie zobowiązania oraz samodzielnie rozporządza swoim majątkiem. Za wszystkie długi powstałe w wyniku działań prawnych, odpowiada wyłącznie swoim majątkiem osobistym.

Małżeństwo z rozdzielnością majątkową a odpowiedzialność za długi podatkowe współmałżonka

Rozdzielność majątkowa małżonków sprawia, że każdy z małżonków odpowiada wyłącznie za swoje własne zobowiązania podatkowe. Warto jednak wiedzieć, iż nie dotyczy to tych długów podatkowych, które powstały przed podpisaniem dokumentu o rozdzielności majątkowej małżonków.

Upadłość małżonka, który prowadzi działalność gospodarczą w rozdzielności majątkowej

Gdy jeden z małżonków prowadzący działalność gospodarczą ogłosi upadłość, w masie upadłościowej znajduje się wówczas wyłącznie jego majątek osobisty. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w której umowa o rozdzielności powstała wcześniej niż dwa lata przed ogłoszeniem upadłości.

Rozdzielność majątkowa a podział majątku w małżeństwie – różnice

Kwestie majątkowe są zagadnieniem niezwykle istotnym – są ważne dla osób zawierających małżeństwo, pozostających w związkach małżeńskich, ale również dla małżonków, którzy rozwodzą się lub żyją w rozłączeniu.

W swojej praktyce adwokackiej wielokrotnie miałam okazję zaobserwować, że pojęcia: rozdzielność majątkowa i podział majątku bywają rozumiane w sposób niewłaściwy. Niekiedy są mylone, a niekiedy traktowane są nawet jako synonimy.

Postaram się zatem wyjaśnić na czym polegają różnice pomiędzy rozdzielnością majątkową a podziałem majątku. W jakim celu instytucje te się stosuje. 

Rozdzielność majątkowa a podział majątku – po kolei:

  • Rozdzielność majątkowa to jeden z ustrojów majątkowych, który może obowiązywać pomiędzy małżonkami, ustrój inny niż ustawowa wspólność małżeńska. 
  • Podział majątku natomiast to – najprościej mówiąc – dokonanie rozdzielenia tego, co stanowi wspólny majątek małżonków lub byłych małżonków, kiedy przestanie ich obowiązywać ustrój wspólności majątkowej. Oznacza to, że podział majątku wspólnego jest możliwy dopiero po ustaniu małżeństwa albo po wprowadzeniu między małżonkami rozdzielności majątkowej

Kwestie dotyczące małżeńskich ustrojów majątkowych regulują przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w art. 30 – 55). Warto wiedzieć, że ustrój majątkowy, który będzie obowiązywał pomiędzy małżonkami może być przyjęty w sposób ustawowy lub w sposób umowny. 

Ustawowy ustrój to taki, który powstaje z momentem zawarcia małżeństwa i oznacza małżeńską wspólność majątkową. Będzie on obowiązywał, jeżeli małżonkowie nie sporządzą umowy, mocą której uregulują między sobą kwestie majątkowe w inny sposób. 

Umowa majątkowa zwana także intercyzą

Sporządzenie takiej umowy (określanej również mianem intercyzy) może nastąpić albo jeszcze przed ślubem albo w trakcie trwania małżeństwa, a zawiera się ją w formie aktu notarialnego. Na podstawie umowy majątkowej małżonkowie mogą wprowadzić m.in.

ustrój rozdzielności.

Celowo użyłam tu sformułowania „między innymi”, ponieważ kwestie związane z majątkiem małżonków mogą być uregulowane również inaczej: wspólność małżeńska nie tylko może zostać zniesiona, ale może również zostać rozszerzona lub ograniczona jedynie częściowo.

Najprościej zatem rzecz ujmując: rozdzielność majątkowa to jedna z możliwości, a jej skutkiem jest brak ustawowej wspólności małżeńskiej. Zawarcie umowy o ustanowieniu w małżeństwie ustroju rozdzielności majątkowej jest więc wyrazem woli małżonków, ich wspólną decyzją i wyborem

Jeżeli mąż i żona nie podpiszą umowy majątkowej, czyli będą pozostawali w ustroju wspólności ustawowej, to wszystkie rzeczy nabywane w trakcie małżeństwa stanowić będą ich majątek wspólny. Zalicza się do niego nie tylko przedmioty, ale również:

  • wynagrodzenia za pracę i dochody z działalności zarobkowej, 
  • środki zgromadzone na rachunkach bankowych, 

zatem praktycznie wszystko to, co wypracuje i czego dorobi się każdy z małżonków w czasie trwania małżeństwa. 

Do majątku wspólnego nie wejdą przedmioty nabyte przed powstaniem wspólności oraz te odziedziczone czy otrzymane w ramach darowizny, gdyż zalicza się je do majątku osobistego małżonka.

Umowa o rozdzielności majątkowej w praktyce małżeńskiej

Przeanalizujmy sytuację, w której małżeństwo trwa, lecz wskutek zawartej między mężem i żoną umowy o rozdzielności majątkowej, nie łączy ich ustrój wspólności małżeńskiej. 

  • Wówczas małżonkowie nie wypracowują wspólnego majątku, lecz każdy pracuje na własny rachunek, zachowując wyłącznie dla siebie osiągane dochody. 
  • Ich majątki są odrębne i nie stanowią wspólności, każdy z małżonków samodzielne rozporządza i zarządza własnym majątkiem, przy czym może to robić bez zgody współmałżonka. 

Warto wiedzieć, że chociaż małżonków nie łączy wspólność małżeńska, to oczywiście mogą nabywać wspólnie przedmioty – wówczas staną się one ich współwłasnością w częściach ułamkowych, ale nie będą objęte małżeńską wspólnością majątkową, ponieważ takowej nie ma. 

Skutki rozdzielności majątkowej 

Istnienie rozdzielności majątkowej ma konkretne skutki i w pewnym sensie może służyć zabezpieczeniu „rodzinnego majątku”. Małżonek nie odpowiada za długi i zobowiązania zaciągane przez drugiego z nich.  Zatem jeśli np.

jeden z małżonków prowadzi działalność obarczoną ryzykiem finansowym, wówczas drugi małżonek nie będzie ponosił odpowiedzialności wobec potencjalnych wierzycieli (warunkiem jest jednak to, by wierzyciel wiedział o istnieniu rozdzielności).

Jeżeli umowa ustanawiająca rozdzielność majątkową zostanie sporządzona przed lub z momentem zawarcia małżeństwa, wówczas małżonkowie nie wypracują wspólnego majątku. Jeżeli jednak taką umowę podpiszą później np.

kilka lat po ślubie, to majątek, którego się w tym czasie dorobili, będzie stanowił ich małżeńską współwłasność i będzie mógł podlegać podziałowi.

Podobnie jak w sytuacji, gdy małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności i przez cały okres małżeństwa, wypracowywali wspólny majątek, ale gdy ich małżeństwo skończyło się (czyli wspólność majątkowa ustała), mogą dokonać podziału tego, co razem wypracowali.  

Zapamiętajmy więc – jeżeli trwa wspólność pomiędzy małżonkami, żaden z nich nie może żądać podziału majątku wspólnego

Wspólność małżeńska natomiast przestaje obowiązywać po orzeczeniu:

  • rozwodu, 
  • separacji lub 
  • przy ubezwłasnowolnieniu jednego z małżonków albo 
  • po wprowadzeniu ustroju rozdzielności majątkowej.  

Ustrój ten z kolei może być ustanowiony umową małżeńską albo może zostać wprowadzony przez sąd, kiedy małżeństwo formalnie nadal istnieje, choć nastąpi to jednak tylko w szczególnych okolicznościach. 

Ustanowienie rozdzielności majątkowej – zainicjowanie procesu i ważne powody dla ustanowienia rozdzielności majątkowej

Proces sądowy o ustanowienie rozdzielności majątkowej może zainicjować:

  • jeden z małżonków, ale również 
  • uprawienie to przysługuje wierzycielowi któregoś z nich. 

Zgodnie z przepisem art. 52  k.r.o. do ustanowienia rozdzielności przez sąd dochodzi w razie istnienia ważnych powodów, za które uznaje się głównie okoliczności natury majątkowej,  choć nie tylko. 

Takim ważnym powodem może być np. 

  • trwonienie przez jednego z małżonków zarobków stanowiących ich wspólny dorobek czy 
  • powodowanie uszczerbku w majątku wspólnym; 
  • ważnym powodem mogą być także okoliczności stwarzające sytuację, w której wykonywanie zarządu przez każdego z małżonków ich wspólnym majątkiem jest niemożliwe lub znacznie utrudnione. 

Przykładowo małżonkowie mieszkają z dala od siebie, bo jeden z nich przebywa zagranicą i nie informują się wzajemnie o zaciąganych zobowiązaniach finansowych, nie mają wiedzy o podejmowanych przez współmałżonka działaniach czy decyzjach. Będą to również sytuacje, 

  • gdy jeden z małżonków zaniedbuje obowiązki względem rodziny lub ulega nałogom i nie przyczynia się do powstania majątku wspólnego albo majątek ten marnotrawi (np. jest hazardzistą). 

Ważnym powodem mogą być jednak tylko okoliczności zawinione, nie będą się więc do nich zaliczać okoliczności niezależne od woli małżonka (okoliczności niezawinione) np. długotrwała choroba.

Jeżeli zatem wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami już nie istnieje, gdyż są małżonkami rozwiedzionymi lub w separacji ewentualnie została wprowadzona pomiędzy nimi rozdzielność majątkowa (czy to umową małżeńską czy też wyrokiem sądu), to mogą dokonać podziału majątku, który razem wypracowali. Podział może zostać przeprowadzony w ramach postępowania sądowego, ale również można go dokonać w sposób umowny. 

Jeżeli jednak w skład majątku wspólnego wchodzi:

  • nieruchomość, 
  • użytkowanie wieczyste lub 
  • spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, 

to wówczas umowę taką trzeba sporządzić u notariusza.

Podział majątku – sposoby jego przeprowadzenia

O sposobie przeprowadzenia podziału majątku decyduje kilka czynników, a przede wszystkim istotne znaczenie ma to, czy małżonkowie są w tych kwestiach zgodni czy nie.

Postępowanie sądowe w sprawie o podział majątku jest możliwe w obydwu tych przypadkach – przy zgodnym wniosku stron trwa krócej i podlega niższej opłacie sądowej.

U notariusza kwestię tę da się uregulować przy jednorazowej czynności, ale cena będzie tu uzależniona od wartości dzielonego majątku i wynika z tzw. taksy notarialnej. Podział notarialny nastąpi tylko w przypadku zgodnych oświadczeń obydwu stron. 

Dokonując podziału majątku przed sądem, warto mieć świadomość w następujących kwestiach: 

  • podział musi dotyczyć całego majątku wspólnego, czyli nie da się objąć postępowaniem tylko niektórych składników 
  • w sprawie musi zostać określona wartość majątku – na tę okoliczność często powołuje się biegłego, (szczególnie, kiedy strony nie są zgodne co do wartości albo, gdy podane wartości nie odpowiadają wartościom rynkowym).  

Podział majątku – postanowienie kończące

W postanowieniu kończącym sąd określi której ze stron postępowania przypadają konkretne składniki majątku, a także w jaki sposób i w jakich terminach dokonywane będą spłaty lub ewentualne dopłaty. Zasadniczo podział ten powinien być sprawiedliwy i równy, choć o proporcjach mogą zadecydować poczynione nakłady i wydatki. 

Szczegółowe informacje w dotyczące podziału majątku dorobkowego (m.in. dotyczące jego składników, sposobu rozliczania nakładów z majątku odrębnego etc.) znajdą Państwo w kolejnych moich publikacjach. 

Adwokat Agnieszka Cisowska – Chruścicka

Od 12 lat skutecznie wspiera prawnie strony procesowe i udziela pomocy prawnej w obszarze prawa rodzinnego, rozdzielności majątkowej, podziału majątku w małżeństwie. Po zapoznaniu się z okolicznościami danej sprawy, doradza i odpowiada na pytania:

  • Rozdzielność majątkowa a podział majątku w małżeństwie – jakie są różnice?
  • Co należy do majątku wspólnego małżonków?
  • Czym jest majątek wspólny małżonków?
  • W jakich sytuacjach można dokonać podziału majątku w trakcie małżeństwa?
  • Podział majątku w trakcie małżeństwa – jak go dokonać?
  • Podział sądowy – jak przebiega?
  • Co to jest umowny podział majątku?

Adwokat Agnieszka Cisowska – Chruścicka rozumie, że sprawy rodzinne i majątkowe wymagają szczególnej delikatności, ale również podejmowania stanowczych kroków prawnych. Kancelaria adwokacka Wrocław, Kluczbork, Opole 783 670 348

Leave a Reply

Your email address will not be published.