Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

Zasadą jest, że małżonkowie mają równe prawa do korzystania z przedmiotów wchodzących w skład ich majątku wspólnego. Czy brak możliwości współkorzystania z majątku wspólnego daje jakieś prawa małżonkowi pozbawionemu tej możliwości? Czytaj dalej

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

Zasadą jest, że przedmioty nabyte w trakcie trwania związku małżeńskiego, w którym panuje ustrój wspólności majątkowej, wchodzą do majątku wspólnego. Przepisy jednak wprost wskazują, co i w jakich przypadkach, pomimo istniejącej wspólności małżeńskiej, zasila majątek osobisty jednego z małżonków. Zatem jak ustalić, które przedmioty wchodzą w skład majątku osobistego małżonka? Czytaj dalej

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

Naturalną konsekwencją rozstania jest dokonanie podziału zgromadzonego wspólnie majątku. Niektóre składniki majątku przysparzają większe problemy niż pozostałe. I to nie tylko przy ustalaniu, do której masy majątkowej należą, ale także przy ustalaniu sposobu ich podziału. Przykładem może być działalność gospodarcza. Więc jak podzielić się firmą po rozwodzie? Czytaj dalej

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

Pomiędzy małżonkami – co do zasady – od dnia zawarcia małżeństwa istnieje wspólność majątkowa. Wspólność ta powstaje z mocy prawa.

Ale oczywiście jak coś jest zasadą, to musi się w prawie znaleźć co najmniej jeden wyjątek.

Wyjątek w tym przypadku polega na tym, że małżonkowie sami w drodze umowy mogą zmienić ustrój majątkowy panujący w ich małżeństwie. Jakie możliwości daje prawo i jak je wdrożyć w życie? Czytaj dalej

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

W większości przypadków, sądy orzekające w sprawach o podział majątku wspólnego małżonków, stosują zasadę równych udziałów małżonków w majątku.

Są jednak sytuacje, które wymagają uregulowania w inny sposób tej kwestii.

Kiedy zachodzą podstawy do żądania ustalenia, że udziały małżonków nie są równe? Kiedy orzeka się o udziałach małżonków w majątku wspólnym? Po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, Czytaj dalej

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

W wyroku rozwodowym sąd obowiązkowo orzeka w kwestiach dotyczących dzieci małżonków. Ale jak ustalić opiekę nad ukochanym zwierzęcym domownikiem? Sytuacja jest prosta kiedy małżonkowie dochodzą do porozumienia i pupil zostaje w domu rodzinnym wraz z jednym z opiekunów. Co należy zrobić, gdy oboje małżonkowie zaciekle walczą o prawo do opieki nad zwierzakiem?

Czytaj dalej

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

Coraz więcej par rezygnuje ze ślubu – tworzą nieformalne związki.

Różnic w statusie małżonków i partnerów jest wiele, poczynając od prawa noszenia wspólnego nazwiska, przez kwestie związane z dziećmi, sprawy majątkowe, na dziedziczeniu kończąc.

Najwięcej problemów powstać może w przypadku konieczności dokonania rozliczenia finansowego pomiędzy partnerami, w tym na wypadek rozstania lub śmierci jednego z nich.

Czytaj dalej

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

W akcie notarialnym – umowie kupna nieruchomości obok kluczowych elementów określających strony umowy, jej przedmiot oraz pozostałe niezbędne do jej zawarcia postanowienia, pojawiają się także oświadczenia małżonka/małżonków dotyczące zakupu danej nieruchomości do konkretnej masy majątkowej (do majątku wspólnego lub majątku osobistego któregoś z małżonków) oraz o pochodzeniu środków finansowych na jej zakup.

Czytaj dalej

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

Podział majątku wspólnego małżonków budzi wiele emocji, szczególnie kiedy nie ma szans na porozumienie i pozostaje droga sądowa.

Klienci w skrajnych przypadkach chcą dzielić wszystko, dosłownie wszystko (w jednej sprawie, były już mąż naszej klientki, złożył wniosek o podział kompletu ręczników i dwóch koszy wiklinowych na bieliznę… wolno? Wolno! Czy warto? To już inna kwestia).

Na liście składników majątku zgłaszanych do podziału pojawiają się, oprócz klasyki czyli nieruchomości i ruchomości również spółdzielcze prawa do lokalu.

Czytaj dalej

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

Zgodnie z obietnicą z ostatniego artykułu, w którym podział majątku omawiany był na szczegółowym przypadku, przedstawiam zbiór najistotniejszych informacji w tym temacie i zapraszam do lektury wszystkie osoby które z różnych powodów interesują się tematem.

Czytaj dalej

Podział majątku wspólnego konkubentów

Aktualnie obowiązujące przepisy prawa nie regulują wprost zasad podziału majątku osób, które żyły w konkubinacie, a które postanowiły się rozstać, w przeciwieństwie do szeroko omówionych, tak w orzecznictwie, jak i doktrynie, zasad podziału majątku między małżonkami.

Mimo iż brak specyficznej dla konkubinatu regulacji, to w praktyce sądy niejednokrotnie spotykają się z koniecznością dokonania podziału, między osoby żyjące w nieformalnym związku, zgromadzonego wspólnie przez nie majątku wspólnego, czyli wszystkiego, co wspólnie nabyli.

Co istotne, w przypadku konkubentów w odniesieniu do przedmiotów, które wspólnie nabyli mamy do czynienia ze współwłasnością w częściach ułamkowych, czyli z odmienną sytuacją niż ma to miejsce w przypadku małżonków.

Jakie przepisy zatem mają w takiej sytuacji zastosowanie?

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 2 lipca 1955 r. II Co 7/55 (OSN 1956, z. III, poz. 72) stwierdził, że “Do stosunków majątkowych osób pozostających w związku pozamałżeńskim nie mogą być stosowane w drodze analogii przepisy art. 21 i nast. KRO o wspólności ustawowej.

Związek pozamałżeński sam przez się nie wywołuje żadnych skutków o charakterze prawnomajątkowym miedzy osobami, które w związku takim pozostają. Jeśli powstają między nimi stosunki prawnomajątkowe, prawa i obowiązki stąd wynikające ocenić należy na podstawie przepisów właściwych dla tych stosunków.

” Pogląd ten pozostaje aktualny również w chwili obecnej co potwierdza np. wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 5 października 2011 r.

IV CSK 11/11 gdzie jasno stwierdza, że “Do partnerów z konkubinatu nie mogą być stosowane przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego odnoszące się do osób pozostających w związku małżeńskim.”

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

Odnosząc się zatem do wskazania konkretnych rozwiązań prawnych mogących mieć zastosowanie w przypadku rozliczeń konkubinatu wskazać należy poglądy, iż stosować należy wówczas przepisy o zniesieniu współwłasności, o bezpodstawnym wzbogaceniu czy też o spółce cywilnej.

Warto przy tym zaznaczyć, iż analizując głębiej problematykę zasad podziału majątku wspólnego konkubentów znajdziemy wiele sprzecznych stanowisk w tym przedmiocie, również wśród tez prezentowanych przez orzecznictwo. I tak, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego – Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 30 stycznia 1986 r.

III CZP 79/85 – Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że “Nakłady konkubentów, czynione wspólnie w czasie trwania konkubinatu na majątek jednego z nich winny być rozliczone według przepisów o zniesieniu współwłasności.” Odmienne stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 listopada 1997 r.

I CKU 155/97 gdzie czytamy, że “Jeśli jeden z konkubentów dochodzi zwrotu równowartości nakładów pochodzących z majątku własnego na nieruchomość będącą własnością partnera, a nie roszczenia z tytułu posiadania, w tym dokonania nakładów na rzeczy nabyte przez obie strony na współwłasność, to rozliczenie tych nakładów nie może nastąpić w postępowaniu o zniesienie współwłasności rzeczy wspólnych.” Zgodnie zaś z postanowieniem Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 1 kwietnia 1998 r. II CKN 684/97 “Rzeczy nabyte w czasie nieformalnego związku wspólną wolą nabycia ich na współwłasność stają się istotnie przedmiotami objętymi współwłasnością w częściach ułamkowych, do których należy stosować odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego o współwłasności. Nie można jednak mówić o powstaniu wspólności określonych przedmiotów majątkowych w razie wspólnego wzniesienia przez konkubentów budynku na gruncie stanowiącym własność wyłącznie jednego z nich. W takim wypadku bowiem budynek staje się częścią składową gruntu, którego własność przysługuje niepodzielnie tylko jednemu z konkubentów (art. 47 § 1 i art. 48 KC). Dlatego też nakłady z majątku jednego konkubenta na nieruchomość będącą własnością drugiego konkubenta nie mogą być rozliczane w postępowaniu o zniesienie współwłasności rzeczy nabytych wspólnie w czasie trwania konkubinatu.” Jak zaś wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2004 r. V CK 388/03 “Do stosunków majątkowych między konkubentami nie mają zastosowania, nawet w drodze analogii, przepisy dotyczące małżeńskich stosunków majątkowych. Stosunki te oceniać należy na podstawie przepisów dla nich właściwych. Takimi zaś mogą być, w zależności od okoliczności, przepisy dotyczące umowy o pracę lub inne usługi, spółki cywilnej, współwłasności lub bezpodstawnego wzbogacenia.” Stanowisko negatywne co do rozliczenia konkubinatu na zasadzie przepisów odnoszących się do spółki cywilnej wyraził Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 30.01.1986 r., sygn. III CZP 79/85.

Biorąc pod uwagę przytoczone orzeczenia, nie sposób więc stwierdzić, jakie stanowisko i jaka linia orzecznicza znajdzie uznanie w oczach Sądu orzekającego w naszej sprawie. Z praktycznego punktu widzenia najistotniejszą jest kwestia wielkości udziału, jaki przypada danej osobie w konkretnym składniku majątku.

W sporze o rozliczenie konkubinatu trzeba zatem dokładnie wykazać stosownymi dowodami swoje nakłady na wspólny majątek.

W przypadku konkubinatu nie ma bowiem zastosowania funkcjonujące na gruncie prawa małżeńskiego domniemanie równości udziałów w majątku czy też konsekwencje związane ze wspólnością majątkową (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 października 2011 r. IV CSK 11/11, Legalis).

Z drugiej strony cytowany wyrok wskazuje jednak, że “nie można wykluczyć w konkretnych okolicznościach sprawy, że stosunki majątkowe pomiędzy konkubentami mogły być ukształtowane w ten sposób, że gospodarowali oni „ze wspólnego portfela”, nie rozliczając wnoszonych dochodów i ponoszonych wydatków, które traktowane były jako jednakowe (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2007 r., (sygn. akt IV CSK 301/07, OSNC 2009/2/29) Jest to jednak wynik konkretnych ustaleń faktycznych.” To, jakie udziały w majątku wspólnym posiadają konkubenci, zależy zatem zawsze od konkretnego przypadku i ewentualnych ustaleń stron w tym zakresie.

Lepiej zawczasu zadbać o przyszłe rozliczenia

Dla wyeliminowania mogących powstać w przyszłości problemów z rozliczeniami między konkubentami najwłaściwsze wydaje się być zadbanie już na etapie zawierania konkretnej umowy, np. w przypadku zakupu mieszkania o dokładne określenie w jej treści, kto z konkubentów wykłada jaką część ceny zakupu nieruchomości.

W przypadku ewentualnego sporu sądowego będzie to niewątpliwie istotny dowód w sprawie podziału majątku. Jeśli dochodzi do sytuacji, w której do aktu notarialnego staje tylko jeden z partnerów np.

ze względu na fakt, że tylko on finansuje zakup warto aby uzyskał on od drugiej strony oświadczenie, w którym partner ten przyzna, skąd pochodziły środki na pokrycie ceny zakupu.  

Proces o podział majątku w konkubinacie nie jest zazwyczaj prosty i z pewnością nie pomagają w tym zakresie funkcjonujące odmienne poglądy co do zasad jego rozliczania.

Warto jednak pamiętać, że bez względu na tryb jaki będzie właściwy dla dokonania podziału majątku w naszej konkretnej sprawie obowiązujące przepisy prawa dają nam możliwość dochodzenia swoich praw majątkowych wynikających z pozostawania przez jakiś czas w nieformalnym związku.

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

Podział majątku i dziedziczenie w konkubinacie

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

Jakie prawa mają byli konkubenci po ustaniu konkubinatu? Czy polskie prawo przewiduje specjalny rodzaj dziedziczenia wobec osób, które żyjących w takich związkach? W poniższym artykule sprawdzamy, jak przebiega podział majątku w konkubinacie.

Z tego artykułu dowiesz się:

Polskie prawo nie zawiera dokładnej definicji konkubinatu. Uznaje się, że konkubinat jest nieformalnym związkiem dwojga osób. Konkubenci nie usankcjonowali swojego stanu jako małżeństwo. Konkubinat polega zatem na pożyciu partnerów, ale w sposób niesformalizowany.

Ten rodzaj związku nie jest chroniony w prawie tak jak małżeństwo. To z kolei prowadzi do faktu, że podział majątku w konkubinacie często bywa trudniejszy niż w małżeństwie. Do stwierdzenia ważności związku małżeńskiego niezbędny jest udział osób trzecich.

Konieczność taka nie występuje w przypadku zawarcia konkubinatu.

Podział majątku w konkubinacie — podstawowe informacje

W przypadku zawarcia małżeństwa z mocy prawa powstaje wspólność majątkowa. (Na temat wspólności oraz ustanowienia rozdzielności majątkowej małżonków przeczytasz w poprzednim wpisie).

Wspólność majątkowa obejmuje środki zdobyte podczas trwania małżeństwa przez obydwu małżonków lub jednego z nich.

Dotyczy to w szczególności sytuacji, kiedy jedna osoba zostaje w domu, druga natomiast podejmuje pracę zawodową.

Konkubinat nazywa się inaczej związkiem kohabitanckim. Kiedy partnerzy pozostają w konkubinacie, żyją oni podobnie jak mąż i żona. Konkubenci, żyjąc ze sobą, utrzymują więź emocjonalną, fizyczną oraz gospodarczą.

Charakter ich związku nie jest sformalizowany. Polskie prawo nie reguluje dokładnie zasad dotyczących konkubinatu. To z kolei może przyczyniać się do pewnych problemów.

Mogą one dotyczyć coraz większej liczby osób ze względu na fakt, że obecnie ten rodzaj związku staje się coraz popularniejszy.

Konkubinat może być niekorzystny dla osoby o słabszej sytuacji ekonomicznej. By uzyskać zwrot poniesionych kosztów, konieczne jest ich udowodnienie. Konkubenci podczas trwania związku zazwyczaj żyją wspólnie i dzielą wspólny majątek.

Mimo to prawo do przedmiotów nabytych w trakcie trwania konkubinatu nie należy do obojga partnerów. Przysługuje ono temu partnerowi, który dokonał zakupu.

Jeśli jakiś przedmiot partnerzy nabyli wspólnie, w takim przypadku występuje zasada zwykłej współwłasności.

Konkubinat a małżeństwo

By małżeństwo można było zawrzeć, konieczne jest spełnienie przesłanek z art. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Należą do nich m.in. złożenie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński.

W przypadku przebywania za granicą należy je złożyć przed konsulem lub osobą spełniającą funkcję konsula. Jeśli nie zostaną spełnione przesłanki dotyczące małżeństwa, w świetle związek ten będzie konkubinatem.

Dotyczy to głównie sytuacji, kiedy związek małżeński został zawarty przed nieodpowiednią osobą, która nie miała uprawnień do udzielenia ślubu. Konkubinat to zjawisko, które przestaje istnieć po wygaśnięciu pożycia partnerów. Koniec istnienia konkubinatu ma zatem miejsce bez spełnienia żadnych formalnych czynności.

Małżeństwo natomiast istnieje do momentu jego prawnego ustania. Warto zaznaczyć, że w związku, jakim jest konkubinat, mogą być jedynie kobieta i mężczyzna. Relacje homoseksualne nie są uznawane za konkubinaty.

W niektórych sytuacjach partnerzy wybierają formę konkubinatu, by nie utracić korzyści po zawarciu nowego związku małżeńskiego. Dotyczy to w głównej mierze kwestii takich jak alimenty. Przestają one bowiem przysługiwać w momencie wejścia w nowy związek małżeński.

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

Podział majątku w konkubinacie po rozstaniu i alimenty

Konkubinat nie został także uregulowany w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Brak regulacji w ustawie alimentacyjnej oznacza, że po zakończeniu związku żadna ze stron nie może domagać się alimentów.

Byli partnerzy żyjący w konkubinacie mogą po rozstaniu dochodzić swoich praw na drodze sądowej. Ponieważ konkubinatu nie objęto prawem w stopniu takim, jak małżeństwa, dochodzenie swoich praw jest w takiej sytuacji utrudnione. Nie powstały także procedury, które umożliwiają rozliczenie majątku nabytego w trakcie trwania konkubinatu.

See also:  Rozliczenia w konkubinacie

Kiedy dochodzimy naszych praw w sądzie, najpierw bierze się pod uwagę ustalenie wysokości wspólnego majątku. W tym celu wskazane jest gromadzenie rachunków będących potwierdzeniem płatności kartą. Problematyczną kwestią może być również wzięcie kredytu na dużą kwotę.

W takiej sytuacji wskazane jest sporządzenie umowy u notariusza. Należy w niej ustalić kwestie dotyczące dokładnych własności i ich proporcji. Dzięki temu łatwiejsze będzie dochodzenie swoich praw po rozstaniu.

Jeśli para żyjąca w konkubinacie bierze kredyt, warto podkreślać fakt, że obie osoby biorą udział w jego spłacie. Przykładem możliwych działań jest np. odpowiednie nazywanie przelewów przeznaczonych na jego uregulowanie.

Myślenie o takich kwestiach w trakcie trwania związku może wydawać się nieadekwatne. Często jednak jest niezbędne, by zabezpieczyć interesy żyjących w konkubinacie partnerów.

Postępowanie w sądzie

W przypadku braku udokumentowania wydatków dochodzenie swoich praw może trwać wiele lat. Polskie prawo nie dopuszcza bowiem stosowania regulacji dotyczących małżeństwa do innych związków, niebędących małżeństwem. Dotyczy to m.in. kwestii takich jak wspólność majątkowa.

Sąd w przypadku rozpatrywania spraw dotyczących podziału majątku w konkubinacie zazwyczaj stosuje przepisy dotyczące zniesienia współwłasności lub bezpodstawnego wzbogacenia. Zazwyczaj tego rodzaju postępowanie w sądzie należy do długoletnich oraz kosztownych. Opłata sądowa w przypadku braku zgody partnerów wynosi 1000 PLN.

Jest ona uiszczana przez osobę składającą wniosek do sądu. Kiedy para doszła do porozumienia, opłata ta jest niższa i wynosi 300 PLN.

Jeśli natomiast chodzi o podział majątku gromadzenia środków pieniężnych, opcją najbezpieczniejszą będzie posiadanie pieniędzy na osobnych rachunkach bankowych. To pozwoli uniknąć wątpliwości i sporów dotyczących tego, jaka część majątku należy do któregoś partnera.

Dziedziczenie majątku po śmierci konkubenta

Polskie prawo dopuszcza dziedziczenie po sobie z ustawy oraz z testamentu. O szczegółach dziedziczenia testamentowego i rodzajach testamentu przeczytasz w poprzednim wpisie. Dziedziczenie ustawowe ma miejsce, kiedy po spadkodawcy nie pozostał testament.

Występuje również, gdy stworzony testament okazał się nieważny. Kolejność dziedziczenia ustawowego określa z góry prawo. W przypadku konkubentów dziedziczenie ustawowe nie jest możliwe. Jest to niezależne od tego, jak długo trwał związek nieformalny.

Nie dojdzie do dziedziczenia ustawowego, nawet jeśli partnerzy przebywali we wspólnym pożyciu przez wiele lat.

Jeśli osoba pozostająca w pożyciu ze zmarłym, zamieszkiwała w wynajmowanym mieszkaniu, w stosunek najmu wstępuje także ona. By było to możliwe, konieczne jest jednak spełnienie pewnego warunku.

Polega on na stałym zamieszkiwaniu z najemcą. Kiedy spadkodawca pozbawił konkubenta prawa do zamieszkiwania po jego śmierci w wynajmowanym lokalu, wola zmarłego jest w takim przypadku nieważna.

Konkubent nie ma także prawa do renty rodzinnej po śmierci drugiego konkubenta.

Jeśli zmarły konkubent posiadał małżonka, z którym się nie rozwiódł lub nie przebywał w separacji, małżonek ten w dalszym ciągu należy do grona spadkobierców. Oznacza to, że może dziedziczyć z mocy ustawy.

Dziedziczenie przez małżonka jest możliwe także w sytuacji, kiedy przebywali oni z dala od siebie i nie utrzymywali ze sobą kontaktu. Konkubent nie może dziedziczyć z ustawy nawet jeśli był jedyną osobą bliską dla zmarłego.

W przypadku, kiedy nie sporządzono testamentu, całość majątku przypada gminie lub Skarbowi Państwa.

Testament

Prawo spadkowe traktuje zatem konkubentów jak osoby obce. Ze względu na to dziedzicząc po swoim konkubencie, konieczne jest uiszczenie podatku. Konkubenci są bowiem umieszczeni w III grupie podatkowej. Ze względu na ten fakt, nie obowiązują ich ulgi dotyczące podatku.

Jeśli konkubenci chcą zapobiec sytuacji, w której ich majątek przypadnie Skarbowi Państwa, powinni oni sporządzić testament. Testament taki należy sporządzić własnoręcznie. Nie jest konieczne specjalne jego oznaczenie.

Elementy, które powinny zostać zawarte w testamencie to własnoręczny podpis, wskazanie spadkobiercy oraz data.

Konkubenci muszą sporządzić osobne testamenty. Jeśli zmarły konkubent sporządził testament, możliwe jest powołanie do spadku swojego partnera. Kiedy w sporządzonym testamencie pominięto spadkobierców ustawowych, mają oni prawo do zachowku.

Dotyczy to zarówno osób całkowicie pominiętych, jak i tych, których powołano do spadku, ale ich udział jest mniejszy, niż wynika to z zachowku. Kiedy konkubent staje się spadkobiercą, zyskuje on prawa zmarłego. Dziedzicząc majątek po zmarłym, dziedziczy się jednak również jego długi, które należy uregulować.

Ponieważ nie zawsze przyjęcie testamentu może być korzystne dla spadkobiercy, polskie prawo przewiduje możliwość odrzucenia spadku.

Coraz więcej osób decyduje się na życie w konkubinacie ze względu na fakt mniej skomplikowanego zakończenia związku. Okazuje się jednak, że podział majątku w konkubinacie może nieść szereg utrudnień. By nie narazić się na długoletni i kosztowny proces w sądzie, warto odpowiednio zabezpieczyć swoje interesy.

Zdrada w związku nieformalnym a podział majątku

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

Niewierność jednego z partnerów to jeden z najczęstszych powodów rozpadu związku. Gdy osoby żyjące w nieformalnej relacji decydują się na jej zakończenie, zaczyna się walka o zgromadzony przez nie majątek. Rozliczenie majątkowe konkubinatu w wielu przypadkach bywa trudniejsze od podziału majątku dorobkowego małżonków. Związki partnerskie nie są w Polsce regulowane prawnie, a rozliczenie majątkowe byłych konkubentów to odwieczny problem polskiego ustawodawstwa.  

Podział majątku w związku nieformalnym

Polski system prawny wciąż nie przewiduje żadnych regulacji dotyczących stosunków prawnych pomiędzy osobami pozostającymi w nieformalnym związku.

Oznacza to, że również po jego rozpadzie niedopuszczalne jest stosowanie przepisów przewidzianych dla instytucji małżeństwa.

Z tego powodu rozliczenie majątku byłych konkubentów musi odbywać się na ogólnie przyjętych zasadach kodeksu cywilnego, które nie uwzględniają wyjątków typowych dla związków małżeńskich.

Byli partnerzy posiadający wspólny majątek powinni rozliczać się poprzez zniesienie współwłasności. Majątek konkubinatu może być rozliczany także jako bezpodstawne wzbogacenie.

Dotyczy to przede wszystkim nakładów, jakie jeden z partnerów dokonał na rzecz drugiego (budowa lub remont domu, kupno samochodu). Należy przy tym dysponować fakturami za wykonane usługi oraz dowodami zakupu wszystkich nabytych przedmiotów.

W przypadku zaciągnięcia wspólnego kredytu na dużą kwotę o zabezpieczeniu należy pomyśleć wcześniej. Proporcje własności powinny zostać określone i potwierdzone stosowną umową sporządzoną u notariusza.

Dzięki temu zakupioną wspólnie działkę czy mieszkanie można sprzedać, a następnie podzielić się zarobionymi z tego tytułu pieniędzmi według proporcji wskazanych w akcie notarialnym.

Czy zdrada jednego z partnerów ma wpływ na podział majątku?

Rozstanie to zawsze bardzo trudne przeżycie dla każdego z partnerów. W wielu sytuacjach nie ma jednak innego wyjścia, ponieważ osoba zdradzona nie potrafi na nowo zaufać niewiernemu partnerowi. Z prawnego punktu widzenia zdrada nie ma jednak żadnego wpływu na decyzję sądu związaną z podziałem zebranych przez partnerów dóbr.

Po rozpadzie małżeństwa obaj małżonkowie mają prawo do równego podziału majątku, chyba że sąd w wyniku postępowania toczonego w sprawie rozwodowej postanowi inaczej. Ma to miejsce np. w przypadku, gdy sąd orzeka rozpad małżeństwa z winy jednego z małżonków. Wynika to z regulacji zawartych m.in. w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

W sytuacji związków nieformalnych rozliczenie majątkowe odbywa się na zasadach wymienionych powyżej.

Podział majątku w konkubinacie

Majątek zgromadzony w trakcie konkubinatu i małżeństwa a podział majątku

Rozpad pożycia małżeńskiego zakończony rozwodem skutkuje obligatoryjnym podziałem wspólnego majątku. Jednak coraz więcej osób decyduje się na życie w związku nieformalnym, czyli konkubinacie. W takim wypadku podział wygląda zupełnie inaczej i nierzadko okazuje się trudniejszy. Partnerzy często decydują się na sądowy podział majątku, zwłaszcza, jeśli gromadzili go wspólnie, ale również wtedy, kiedy nie potrafią się porozumieć. Jak zatem wygląda kwestia podziału majątku w konkubinacie?

Podział majątku w konkubinacie a małżeństwie

Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego regulujące małżeńską wspólność ustawową nie mają zastosowania dla par żyjących w konkubinacie, nawet w drodze analogii. Wiele par w związkach nieformalnych wychodzi z założenia, że przy ewentualnym rozstaniu bez problemu podzielą się „wspólnym majątkiem”.

Sytuacja jest prosta, jeśli każdy z partnerów dysponował nim oddzielnie i samodzielnie dokonywał zakupów np. nieruchomości, podpisując umowy wyłącznie na swoje nazwisko. Problem pojawia się w momencie, gdy konkubenci wspólnie nabywali majątek, jednak w zawartych umowach został wskazany wyłącznie jeden partner.

 

Podział majątku w konkubinacie jest znacznie trudniejszy niż w małżeństwie. Prawo polskie nie przewiduje szczególnych uprawnień dla osób żyjących w związkach nieformalnych. Istnieje jednak możliwość sądowego podziału wspólnie zgromadzonego przez nich majątku. Na jakich zasadach?

Podział w związku nieformalnym odbywa się w oparciu o ogólne przepisy Kodeksu cywilnego. Jeśli para posiada „wspólny majątek” konieczne będzie przeprowadzenie dwóch oddzielnych postępowań sądowych.

W podziale majątku zastosowanie będą miały przepisy prawa cywilnego dotyczące:

  • współwłasności w częściach ułamkowych wraz z jej zniesieniem,
  • bezpodstawnego wzbogacenia,
  • spółki cywilnej.

Jak zabezpieczyć swoje sprawy majątkowe w konkubinacie?

Istnieje kilka możliwości, które pomogą zabezpieczyć majątek konkubentów na wypadek rozstania.

  • zawieranie umów wyłącznie w formie pisemnej, przez oboje partnerów; w przypadku zakupu nieruchomości i podpisania umowy w formie aktu notarialnego, oboje zostaną współwłaścicielami, niezależnie od tego, za czyje środki pieniężne została nabyta
  • dokumentowanie wszystkich czynności dotyczących wspólnego majątku, m.in. wyciągów bankowych, rachunków, faktur czy umów,
  • w przypadku nabycia wartościowego przedmiotu przez jednego z partnerów warto, aby drugi domagał się przeniesienia na niego współudziału we własności danej rzeczy.

Kancelaria Gdańsk i Kancelaria Gdynia – pomożemy Ci w Twojej sprawie o podział majątku!

Adwokat podział majątku Warszawa

Decyzja o rozwodzie niesie za sobą konieczność podziału majątku wspólnego małżonków. Niestety w praktyce bywa tak, iż nawet gdy strony dojdą do porozumienia w kwestii rozwodu, opieki nad dziećmi czy alimentów to nie są zgodni w kwestii majątkowej. Czasem walka trwa o najmniejszy przedmiot zgromadzony w trakcie małżeństwa.

Sprawy dotyczące podziału majątku bywają niezwykle skomplikowane tak jak i sytuacje rodzinne zaangażowanych stron.

Kancelaria Lucyny Szabelskiej specjalizuje się w prawie rodzinnym i posiada bardzo duże doświadczenie przy sprawach dotyczących podziału majątku.

Wiele spraw prowadzonych przez kancelarię dotyczyło podziału majątku oraz rozliczenia konkubentów w związku z posiadaniem wspólnego majątku. Klientami kancelarii są także cudzoziemcy.

Podział majątku jest postępowaniem złożonym. Szczególnie, gdy jest sporny. Zależy to również od składu majątku wspólnego, odseparowania majątku osobistego od majątku wspólnego, włożonych nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny oraz ilości składników majątku wspólnego.

Sprawę podziału majątku rozwiedzionych małżonków można uzyskać na dwa sposoby:

  • Polubownie u notariusza – obie strony spotykają się w kancelarii, podpisują stosowny dokument i na tym kończy się całe postępowanie.
  • W sądzie – gdy strony nie mogą dojść do konsensusu polubownie.

Masz pytania? Zadzwoń

Podział majątku wspólnego małżonków

Zdefiniowanie majątku wspólnego obejmuje wszystko to co małżonkowie zgromadzą wspólnie w czasie trwania ich związku. Należy on do obu stron i oboje posiadają do niego równe prawa oraz mogą nim rozporządzać.

Zaliczyć do niego należy, w szczególności: pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków; dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków; środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków.

Majątek osobisty Małżonków

Obok majątku wspólnego należy wymienić majątek osobisty każdego małżonka, który pozostaje do wyłącznej dyspozycji każdego z nich. Kodeks rodzinny i opiekuńczy szczegółowo w katalogu zamkniętym wymienia co można zaliczyć do majątku osobistego małżonków . Są to:

  • przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
  • przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
  • prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  • przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków; prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  • przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość);
  • wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków; przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy; przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

W razie wątpliwości inne przedmioty niewymienione powyżej wchodzą do majątku wspólnego małżonków.

Małżonkowie mogą swobodnie decydować o przesunięciach z majątku osobistego jednego z małżonków do majątku osobistego współmałżonka oraz do majątku wspólnego.

Zawsze trzeba pamiętać, iż nakłady i wydatki z majątku osobistego na majątek wspólny, nadto z majątku wspólnego na majątek osobisty, budzą obowiązek wzajemnych rozliczeń, w szczególności w momencie ustania małżeństwa.

SKONTAKTUJ SIĘ Z NASZĄ KANCELARIĄ

Wniosek o podział majątku wspólnego

W trakcie postępowania o podział majątku należy w rzetelny sposób ustalić składniki majątku wspólnego i osobistych majątków małżonków. Dowodem w takim postępowaniu może być wszystko to co wykaże zasadność podniesionych argumentów.

Ważną kwestią którą należy podnieść podczas omawiania podziału majątku są udziały małżonków w majątku wspólnym. W wyjątkowych sytuacjach majątek można podzielić na nierówne ułamki w zależności od zachowania małżonków w trakcie małżeństwa.

Kodeks podaje za podstawę takiego żądania istnienie ważnych powodów.

Zostały one zdefiniowane przez judykaturę i doktrynę a należy je rozumieć jako względy natury moralnej, które sprawiają, iż w niektórych sytuacjach faktycznych równość udziałów małżonków w majątku wspólnym mogłaby być traktowana jako rozstrzygnięcie kolidujące z zasadami współżycia społecznego.

Wyjaśnić również należy, że praca w domu i opieka nad dziećmi jednego z małżonków (statystycznie w większości przypadków są to kobiety) nie stanowi podstawy do obniżenia proporcji w udziałach. Większe zarobki jednego małżonka w porównaniu do drugiego również nie dają podstawy do odejścia od zasady równości udziałów.

Możliwe jest to gdy małżonek w sposób rażący lub uporczywy nie przyczynia się do powstania dorobku stosownie do posiadanych sił i możliwości, trwoni majątek, celowo nie przyczynia się do budowania tego majątku. Ciężar dowodu wykazania zasadności ustalenia nierównych udziałów spoczywa na tym małżonku, który o to wnosi.

Podział mieszkania i kredytu po rozwodzie

Najbardziej problematyczną kwestią jest podział mieszkania i kredytu z nim związanego. Gdy małżonkowie jeszcze w czasie trwania małżeństwa wspólnie podpisali umowę kredytu to po rozwodzie nadal pozostają dłużnikami banku bez względu na fakt komu przypadnie mieszkanie. Oznacza to, że są odpowiedzialni za kredyt w całości razem.

Wynika to z tego, iż sąd dzieląc majątek wspólny stron dzieli tylko aktywa a zobowiązania pozostają poza jego kognicją. W sytuacji, kiedy dochody jednego z małżonków są na tyle wysokie bank może wyrazić zgodę na przejęcie przez tego małżonka całego kredytu.

Niezbędne wtedy jest porozumienie, na podstawie którego jeden z małżonków otrzymuje całą nieruchomość oraz tym samym cały kredyt do spłaty.

Sądem właściwym do rozpoznania wniosku o podział majątku jest sąd rejonowy w jednoosobowym składzie.

Wniosek podlega opłacie w wysokości 1000 zł. Jeżeli małżonkowie przedstawią wspólny projekt podziału, opłata od wniosku jest niższa i wynosi 300 zł.

Masz pytania? Zadzwoń

Podział majątku – w sądzie czy polubownie?

Podział majątku przed sądem bywa skomplikowany, często nie ze względu na skomplikowane procedury sądowe, ale ze względu na zachowanie samych stron, które często próbują zataić część majątku mogącego ulec podziałowi.

Strony mają obowiązek przedstawienia materiału dowodowego, wyliczeń nakładów i wydatków, na podstawie których sąd dokona własnej oceny i dokona rozliczenia majątku wspólnego, i ustali podział majątku.

Po podziale majątku strony tracą prawo do dysponowania częścią majątku.

Podział majątku przy rozwodzie

Podział majątku przy rozwodzie jest przeprowadzany niezwykle rzadko, ponieważ wymaga złożenia zgodnego wniosku małżonków. Najczęściej rozwiedzeni małżonkowie dzielą majątek po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu o rozwodzie, wymagane jest wtedy złożenie oddzielnego wniosku do sądu, i rozpoczęcie odrębnego postępowania.

Podział majątku w trwającym małżeństwie może być dokonany po ustanowieniu rozdzielności majątkowej. W trakcie trwania wspólności majątkowej nie można skutecznie podzielić majątku.

Ważna jest więc tu kolejność czynności prawnych, najpierw sądowe potwierdzenie ustania wspólności majątkowej (o rozdzielności majątkowej, sposobach na jej ustanowienie przeczytasz w tym wpisie Rozdzielność majątkowa, a dopiero potem można dokonać podziału majątku wspólnego.

Dlaczego warto skorzystać z pomocy prawnika przy podziale majątku?

Podziału majątku można dokonać nie tylko przy rozwodzie, ale także w trakcie trwania związku małżeńskiego i po jego ustaniu- nie każdy ma tego świadomość, podobnie jak w przypadku wielu kwestii związanych z podziałem majątku.

Podział majątku Kancelaria Warszawa

Mam doświadczenie w prowadzeniu spraw o podział majątku (majątek składający się z wielu elementów, w tym np. przedsiębiorstwa, rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny itp.). Zapraszam do kontaktu.

Masz pytania? Zadzwoń

Rozliczenie konkubinatu – podział majątku konkubentów / w związku partnerskim

W polskim porządku prawnym brak uregulowań dotyczących konkubinatu / związku partnerskiego, czyli trwałego związku faktycznego. Fakt ten jest o tyle problematyczny, że obecnie coraz więcej osób rezygnuje z instytucji małżeństwa na rzecz właśnie konkubinatu.  Aktualnie nie ma możliwości zastosowania  regulacji prawnych dotyczących instytucji małżeństwa (rozwodu, w tym wspólności majątkowej i podziału majątku wspólnego małżonków) do konkubinatu. Tym samym rozstanie osób nie będących w formalnym związku małżeńskim nastręczać będzie więcej problemów prawnych przy rozliczaniu majątku konkubentów. Praktyka pokazuje, że bywa to trudniejsze niż podział majątku dorobkowego małżonków.

Jakie zatem przepisy będą miały zastosowanie przy podziale majątku?

Po rozpadzie konkubinatu / związku partnerskiego należy sięgać do ogólnych zasad kodeksu cywilnego, które nie uwzględniają wątków typowych dla małżeństwa.

Dokonanie właściwego wyboru uzależnione będzie od okoliczności danej sprawy. Inaczej mówiąc, konkretny stan faktyczny warunkuje podstawę prawną roszczenia.

Najczęściej jednak stosowane są regulacje prawne dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia oraz zniesienia współwłasności.

W sytuacji rozliczania konkubinatu w zakresie nakładów dokonanych przez konkubentów na majątek jednego z nich zastosowanie znajda przepisy regulujące instytucję bezpodstawnego wzbogacenia, tj. art. 405 k.c. i następne.

Przepisy te stanowią, że kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

Oczywiście sięganie do tej regulacji konieczne jest jedynie w sytuacji, gdy konkubenci nie byli w stanie w drodze porozumienia dokonać rozliczenia nakładów.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury, przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu należy stosować wtedy, gdy brak jest innej podstawy prawnej do rozliczenia konkubinatu, na jakiej możliwe byłoby przywrócenie równowagi majątkowej, naruszonej bez prawnego uzasadnienia, chyba że szczególne okoliczności faktyczne sprawy wskazują na istnienie innej podstawy prawnej tych rozliczeń, jak również wtedy, gdy inne środki połączone są z większymi trudnościami (wyrok SA w Szczecinie z dnia 31 października 2013 r.I ACa 423/13).

Majątek nabyty przez konkubentów wspólnie w trakcie trwania ich związku, a zatem zakupiony na zasadach współwłasności ułamkowej określonego prawa majątkowego, będzie natomiast rozliczany w oparciu o przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, tj. art. 210 i nast. k.c.

W tym przypadku istotne jest wykazanie, że dane składniki majątku zostały nabyte w czasie trwania związku ze środków wspólnych oraz że wolą konkubentów było nabycia tych składników na współwłasność.

W praktyce może to niejednokrotnie nastręczać wiele problemów, bowiem zakupu dokonuje zazwyczaj jeden z konkubentów.

Warto również wspomnieć, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego  dzień wyroku jest podstawą podziału majątku zgromadzonego w związku partnerskim, z uwzględnieniem jego zużycia (Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 18 stycznia 2017 r. V CSK 198/16).

W przypadku pytań jestem do dyspozycji.

Nasza kancelaria adwokacka z Wrocławia specjalizuje się w takich postępowaniach o podział majątku w konkubinacie. Obsługujemy klientów z całej polski i z zagranicy

Adwokat Ewa Wąsowicz

Podział majątku | Kancelaria Adwokacka Legnica

W większości przypadków podział majątku przeprowadzany jest w postępowaniu sądowym po orzeczeniu rozwodu. Ma on na celu rozdysponowanie majątku, który został zgromadzony w trakcie trwania małżeństwa. W sprawach o podział wspólnego majątku rola adwokata jest kluczowa.

Bezpośrednio przekłada się na wartość majątku przyznanego danemu małżonkowi oraz zasądzonej spłaty na rzecz współmałżonka. Adwokat wnikliwie przeanalizuje każdą sprawę. Rozważy, czy jest możliwe wyłączenie części składników majątku spod podziału, gdyż tę część można uznać za wchodzącą w skład majątku osobistego Klienta.

Adwokat rozliczy również nakłady na odrębny majątek współmałżonka, jak również zbada, czy istnieją przesłanki do nierównego podziału wspólnego majątku.

Kancelaria Adwokacka adwokat Maciej Michalski w Legnicy i filią w Polkowicach posiada zarówno szeroką wiedzę z tej dziedziny prawa, jak również wieloletnie doświadczenie w sprawach o podziały majątku.

Ponadto znając prawo, wiemy również, jak je w praktyce na rzecz klienta wykorzystać.

Proponujemy rozwiązania niestandardowe, wykraczające w swych ramach poza zwykły podział majątku wspólnego, tak aby orzeczenie sądu uwzględniało rzeczywisty udział małżonków w gromadzeniu przez nich poszczególnych składników majątku.

Oferujemy kompleksową pomoc m.in zapewniając:

  • fachowe doradztwo w zakresie podziału majątku,
  • przygotowanie niezbędnych wniosków i pism procesowych,
  • reprezentowanie klienta przed sądem,
  • sporządzenie umowy o ustanowienie lub zniesienie rozdzielności majątkowej,
  • uczestnictwo w negocjacjach z drugą stroną i uzgodnienie wspólnego stanowiska stron.

Decydując się na współpracę z naszą Kancelarią, klient zyskuje fachowe wsparcie adwokata doświadczonego w sprawach o podziały majątku. Zapraszamy do kontaktu wszystkich, którzy chcą dowiedzieć się, jak przebiega proces podziału majątku oraz tych, którzy pragną ustanowić rozdzielność majątkową.

Kiedy ustaje ustawowa wspólność małżeńska?

Wraz z zawarciem małżeństwa pomiędzy małżonkami z mocy ustawy powstaje ustawowa wspólność małżeńska. Podział majątku nie jest możliwy w czasie jego trwania. Również żaden z małżonków nie może w tym czasie, rozporządzać samodzielnie udziałem, który mu w tym majątku przypadnie, po ustaniu wspólności majątkowej.

Ustawowa wspólność majątkowa ustaje w razie:

  • podpisania umowy majątkowi małżeńskiej, tzw intercyzy,
  • rozwiązania związku małżeńskiego poprzez orzeczenie przez sąd rozwodu,
  • sądowego orzeczenia separacji,
  • śmierci jednego lub obojga współmałżonków,
  • orzeczenia ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków,
  • ogłoszenia upadłości konsumenckiej jednego z małżonków.

Kiedy może nastąpić podział wspólnego majątku?

Kancelaria Adwokacka adwokat Maciej Michalski w Legnicy reprezentuje zazwyczaj klientów, gdy małżonkowie są:

  • w trakcie rozwodu lub w separacji,
  • po rozwodzie,
  • chcą ustanowić przed sądem rozdzielność majątkową.

Adwokat może przed sądem reprezentować klienta w sprawie o podział majątku dopiero po ustaniu wspólności majątkowej. Natomiast rozdzielczość majątkowa może być sądownie ustanowiona także w trakcie sprawy rozwodowej, gdy np. klientowi zależy na szybkim podziale majątku ze względu na planowane zaciągnięcie kredytu.

Wniosek o podział wspólnego majątku

Wniosek o podział majątku wspólnego składany jest do sądu rejonowego w miejscu położenia majątku. W praktyce jest to sąd właściwy dla miejscowości, gdzie ulokowana jest wspólna nieruchomość np. działka, dom, mieszkanie.

Kancelaria Adwokacka adwokat Maciej Michalski oferuje pomoc w podziale majątku w poniższych sprawach:

  • ustalenie co wchodzi w skład majątku osobistego,
  • ustalenie co wchodzi w skład majątku wspólnego,
  • ustalenie treści księgi wieczystej,
  • rozliczenie kosztów utrzymania majątku wspólnego,
  • rozliczenie nakładów z majątku osobistego małżonka na majątek wspólny,
  • rozliczenie długu jednego z małżonków spłaconego z majątku wspólnego,
  • rozliczanie konkubinatu,
  • rozliczenie nakładów z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek osobisty drugiego z małżonków,
  • rozliczenie nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty małżonka,
  • podział majątku w naturze,
  • podział majątku poprzez rezygnację ze składnika majątkowego w zamian za spłatę,
  • podział majątku poprzez przyznanie własności wraz z zasądzeniem dopłat,
  • podział majątku wspólnego po śmierci jednego z małżonków,
  • podział majątku poprzez pozostawienie któregoś ze składników we współwłasności,
  • podział majątku poprzez sprzedaż składników majątku wspólnego,
  • zgodny podział majątku wspólnego,
  • ustalanie wartości majątku małżeńskiego,
  • ustalenie nierównych udziałów w powstaniu majątku wspólnego,
  • dopuszczenie do współposiadania składników majątku wspólnego,
  • zniesienie współwłasności nieruchomości obciążonej kredytem hipotecznym,
  • ustanowienie rozdzielności majątkowej przed rozwodem,
  • egzekwowanie orzeczenia sądu w przedmiocie podziału majątku,
  • odpowiedzialność małżonków za zobowiązania zaciągnięte w trakcie małżeństwa,
  • egzekwowanie dopłat i spłat po zakończeniu sprawy działowej,
  • eksmisja małżonka z nieruchomości przyznanej na własność drugiemu z małżonków.

Podział majątku – koszty

Podział majątku to nie tylko koszty związane z wynagrodzeniem adwokata. W przypadku postępowania sądowego o podział majątku opłata stała od wniosku wynosi 1000 zł w przypadkach spornych lub 300 złotych, jeśli małżonkowie są zgodni co do sposobu podziału.

W większości przypadków podział majątku przeprowadzany jest w postępowaniu sądowym po orzeczeniu rozwodu. Ma on na celu rozdysponowanie majątku, który został zgromadzony w trakcie trwania małżeństwa. W sprawach o podział wspólnego majątku rola adwokata jest kluczowa.

Bezpośrednio przekłada się na wartość majątku przyznanego danemu małżonkowi oraz zasądzonej spłaty na rzecz współmałżonka. Adwokat wnikliwie przeanalizuje każdą sprawę. Rozważy, czy jest możliwe wyłączenie części składników majątku spod podziału, gdyż tę część można uznać za wchodzącą w skład majątku osobistego Klienta.

Adwokat rozliczy również nakłady na odrębny majątek współmałżonka, jak również zbada, czy istnieją przesłanki do nierównego podziału wspólnego majątku.

Kancelaria Adwokacka adwokat Maciej Michalski w Legnicy i filią w Polkowicach posiada zarówno szeroką wiedzę z tej dziedziny prawa, jak również wieloletnie doświadczenie w sprawach o podziały majątku.

Ponadto znając prawo, wiemy również, jak je w praktyce na rzecz klienta wykorzystać.

Proponujemy rozwiązania niestandardowe, wykraczające w swych ramach poza zwykły podział majątku wspólnego, tak aby orzeczenie sądu uwzględniało rzeczywisty udział małżonków w gromadzeniu przez nich poszczególnych składników majątku.

Oferujemy kompleksową pomoc m.in zapewniając:

  • fachowe doradztwo w zakresie podziału majątku,
  • przygotowanie niezbędnych wniosków i pism procesowych,
  • reprezentowanie klienta przed sądem,
  • sporządzenie umowy o ustanowienie lub zniesienie rozdzielności majątkowej,
  • uczestnictwo w negocjacjach z drugą stroną i uzgodnienie wspólnego stanowiska stron.

Decydując się na współpracę z naszą Kancelarią, klient zyskuje fachowe wsparcie adwokata doświadczonego w sprawach o podziały majątku. Zapraszamy do kontaktu wszystkich, którzy chcą dowiedzieć się, jak przebiega proces podziału majątku oraz tych, którzy pragną ustanowić rozdzielność majątkową.

Kiedy ustaje ustawowa wspólność małżeńska?

Wraz z zawarciem małżeństwa pomiędzy małżonkami z mocy ustawy powstaje ustawowa wspólność małżeńska. Podział majątku nie jest możliwy w czasie jego trwania. Również żaden z małżonków nie może w tym czasie, rozporządzać samodzielnie udziałem, który mu w tym majątku przypadnie, po ustaniu wspólności majątkowej.

Ustawowa wspólność majątkowa ustaje w razie:

  • podpisania umowy majątkowi małżeńskiej, tzw intercyzy,
  • rozwiązania związku małżeńskiego poprzez orzeczenie przez sąd rozwodu,
  • sądowego orzeczenia separacji,
  • śmierci jednego lub obojga współmałżonków,
  • orzeczenia ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków,
  • ogłoszenia upadłości konsumenckiej jednego z małżonków.

Kiedy może nastąpić podział wspólnego majątku?

Kancelaria Adwokacka adwokat Maciej Michalski w Legnicy reprezentuje zazwyczaj klientów, gdy małżonkowie są:

  • w trakcie rozwodu lub w separacji,
  • po rozwodzie,
  • chcą ustanowić przed sądem rozdzielność majątkową.

Adwokat może przed sądem reprezentować klienta w sprawie o podział majątku dopiero po ustaniu wspólności majątkowej. Natomiast rozdzielczość majątkowa może być sądownie ustanowiona także w trakcie sprawy rozwodowej, gdy np. klientowi zależy na szybkim podziale majątku ze względu na planowane zaciągnięcie kredytu.

Wniosek o podział wspólnego majątku

Wniosek o podział majątku wspólnego składany jest do sądu rejonowego w miejscu położenia majątku. W praktyce jest to sąd właściwy dla miejscowości, gdzie ulokowana jest wspólna nieruchomość np. działka, dom, mieszkanie.

Kancelaria Adwokacka adwokat Maciej Michalski oferuje pomoc w podziale majątku w poniższych sprawach:

  • ustalenie co wchodzi w skład majątku osobistego,
  • ustalenie co wchodzi w skład majątku wspólnego,
  • ustalenie treści księgi wieczystej,
  • rozliczenie kosztów utrzymania majątku wspólnego,
  • rozliczenie nakładów z majątku osobistego małżonka na majątek wspólny,
  • rozliczenie długu jednego z małżonków spłaconego z majątku wspólnego,
  • rozliczanie konkubinatu,
  • rozliczenie nakładów z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek osobisty drugiego z małżonków,
  • rozliczenie nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty małżonka,
  • podział majątku w naturze,
  • podział majątku poprzez rezygnację ze składnika majątkowego w zamian za spłatę,
  • podział majątku poprzez przyznanie własności wraz z zasądzeniem dopłat,
  • podział majątku wspólnego po śmierci jednego z małżonków,
  • podział majątku poprzez pozostawienie któregoś ze składników we współwłasności,
  • podział majątku poprzez sprzedaż składników majątku wspólnego,
  • zgodny podział majątku wspólnego,
  • ustalanie wartości majątku małżeńskiego,
  • ustalenie nierównych udziałów w powstaniu majątku wspólnego,
  • dopuszczenie do współposiadania składników majątku wspólnego,
  • zniesienie współwłasności nieruchomości obciążonej kredytem hipotecznym,
  • ustanowienie rozdzielności majątkowej przed rozwodem,
  • egzekwowanie orzeczenia sądu w przedmiocie podziału majątku,
  • odpowiedzialność małżonków za zobowiązania zaciągnięte w trakcie małżeństwa,
  • egzekwowanie dopłat i spłat po zakończeniu sprawy działowej,
  • eksmisja małżonka z nieruchomości przyznanej na własność drugiemu z małżonków.

Podział majątku – koszty

Podział majątku to nie tylko koszty związane z wynagrodzeniem adwokata. W przypadku postępowania sądowego o podział majątku opłata stała od wniosku wynosi 1000 zł w przypadkach spornych lub 300 złotych, jeśli małżonkowie są zgodni co do sposobu podziału.

ROZLICZENIE KONKUBINATU | Adwokat Lublin tel. 500-506-506, Adam Bernau

Jak rozumieć właściwie konkubinat w świetle prawa i możliwości jego finansowego rozliczenia po ustaniu konkubinatu?

Konkubinat to wspólne pożycie osób płci odmiennej na co dzień jak małżeństwo, tyle że bez ślubu. Oznacza istnienie wspólnego ogniska domowego, czyli więzi duchowej, fizycznej i ekonomicznej.

Choć partnerzy mogą się rozstać w każdej chwili, konkubinat cechuje pewna trwałość, dlatego konkubinat określa się jako trwały związek faktyczny. Warto odnotować ukształtowana w doktrynie prawa różnicę pomiędzy konkubinatem a związkiem partnerskim.

Ponieważ w związku partnerskim tak rozumianego ogniska domowego jak przy konkubinacie nie ma. Partnerzy oczekują po swym związku zasadniczo przyjemności, a czasem wymiernych korzyści innego rodzaju.

Wspólne zamieszkiwanie przez krótkie okresy czasu oraz utrzymywanie kontaktów seksualnych nie uzasadnia jeszcze uznania związku za konkubinat, który charakteryzuje się cechami identycznymi jak małżeństwo, tyle że nie jest sankcjonowany przez prawo.

W konkubinacie chodzi o związek trwały, połączony więzami uczuciowymi, fizycznymi i ekonomicznymi, to jest wspólnym planowaniem i podejmowaniem ważnych decyzji oraz wspólnym ponoszeniem kosztów egzystencji.

Tak Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 28 października 2009 r. II AKa 176/09.

Konkubinat a związek osób tej samej płci

Do kryteriów konkubinatu zalicza się z reguły brak formalnej podstawy pożycia partnerów oraz ograniczeń zakończenia związku, jego stabilność, istnienie osobisto-majątkowej wspólnoty życiowej oraz odmienność płci partnerów. Wypracowane w doktrynie i orzecznictwie pojęcie konkubinatu traktuje odmienność płci konkubentów jako jedną z jego cech istotnych.

Przeciw objęciu pojęciem konkubinatu wspólnot osób tej samej płci, zorganizowanych na wzór związków heteroseksualnych, przemawia ugruntowana tradycja, także językowa. Jak trafnie podkreśla się w doktrynie, argumentem przeciwnym jest również ujmowanie cech wspólnot konkubenckich w nawiązaniu do modelu wspólnot małżeńskich, a więc dotyczących wyłącznie związków osób różnej płci.

Jaka jest istota rozliczeń konkubinatu?

Istota, uzasadnieniem dla rozliczenia konkubinatu jest zasada, że nikt nie powinien się bogacić bezpodstawnie kosztem drugiego.

Jedną z funkcji norm prawnych, jako regulatora złożonych procesów społecznych i gospodarczych, jest między innymi taka reglamentacja życia gospodarczego aby możliwe było osiągnięcie pewnej równowagi i stabilności oraz zaufania w stosunkach majątkowych, aby oceniane przesunięcia wartości następowały w drodze zgodnej z uznawanymi zasadami.

Na jakiej podstawie można rozliczać konkubentów?

W orzecznictwie Sądu Najwyższego niemal jednolicie przyjmuje się, że do rozliczenia konkubinatu, w tym nakładów dokonanych przez konkubentów na majątek jednego z nich, mają zastosowanie przepisy art. 405 i nast. k.c.

dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia (a ściślej przepisy o nienależnym świadczeniu), chyba że szczególne okoliczności faktyczne sprawy wskazują na istnienie innej podstawy prawnej tych rozliczeń (porównaj między innymi uchwały z dnia 30 września 1966 r.

III PZP 28/66, OSNCP 1967/1/1, z dnia 30 stycznia 1970 r. III CZP 62/69, nie publ. z dnia 27 czerwca 1996 r. III CZP 70/96, OSNC 1996/11/145 oraz wyroki z dnia 26 czerwca 1974 r. III CRN 132/74, nie publ. , z dnia 16 maja 2000 r.

V CKN 32/00, OSNC 2000/12/222) i z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. IV CSK 301/07 (OSNC 2009/2/29, LEX nr 361309). 

Szczególny rodzaj bezpodstawnego wzbogacenia stanowi nienależne świadczenie, do którego w myśl art. 410 § 1 Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Dlatego też do świadczeń między konkubentami zastosowanie znajdują uwagi na temat bezpodstawnego wzbogacenia w stosunkach konkubenckich. Definicję  świadczenia nienależnego zawiera art.

410 § 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

Jednocześnie do ogólnych cech takich rozliczeń można zaliczyć niedopuszczalność stosowania wprost ani przez analogię przepisów z zakresu małżeńskich stosunków majątkowych, brak uniwersalnej podstawy rozliczeń, stosowanie unormowań prawa cywilnego odpowiednich do indywidualnie ustalonego stanu faktycznego, a także trudności wynikające z konieczności stosowania instytucji prawnych stworzonych dla typowego obrotu cywilnoprawnego do sytuacji charakteryzujących się specyficznym splotem więzi osobistych i majątkowych. W rezultacie, w każdej takiej sprawie, przyjęcie prawnej podstawy rozliczenia jest uzależnione od konkretnego stanu faktycznego istniejącego w trakcie trwania związku.

Definicję bezpodstawnego wzbogacenia zawiera art. 405 Kodeksu cywilnego, w myśl którego jest nim uzyskanie korzyści majątkowej bez podstawy prawnej kosztem innej osoby.

 Instytucja ta znajduje zastosowanie w sytuacjach, w których nastąpiło bezpodstawne przysporzenie majątkowe, czyli takie, które nie znajduje żadnej podstawy w szeroko pojętym prawie.

Chodzi o brak podstawy prawnej dla większości przesunięć dokonywanych pomiędzy majątkami partnerów.

Uzyskanie korzyści kosztem innej osoby oznacza najczęściej to, że nastąpiło przesunięcie określonej wartości z majątku jednej osoby do majątku drugiej osoby.

W sprawach tego rodzaju – rozliczeń konkubinatu – nie zawsze występuje proste uszczuplenie majątku jednej z osób, ale zawsze występuje przysporzenie majątkowe po stronie jednego z konkubentów.

A to dlatego, że zdarzają się przypadki wzbogacenia jednego konkubenta kosztem usług świadczonych przez drugiego z nich. Niewątpliwie wzbogacają drugą stronę bezpodstawnie kosztem pierwszej strony. 

Dodatkowo Sąd Najwyższy wskazał w jednym z ostatnich orzeczeń, że Jeśli sąd nie uznaje zaproponowanej podstawy rozliczenia majątkowego partnerów, winien poszukać właściwej podstawy prawnej. A ta może być różna w zależności od konkretnej sprawy.

Czy do konkubinatu można stosować wprost przepisu prawa rodzinnego dotyczące małżonków i wspólności majątkowej małżeńskiej?

Ze względu na konstytucyjną zasadę ochrony małżeństwa oraz brak podstaw do uznania braku regulacji prawnej związków pozamałżeńskich za lukę w prawie, niedopuszczalne jest stosowanie unormowań z zakresu prawa małżeńskiego (w tym wspólności majątkowej i podziału dorobku), nawet w drodze analogii, do innych niż małżeństwo stosunków cechujących się istnieniem więzi osobisto-majątkowych. Takie konsekwentne i jednolite stanowisko jest, z aprobatą doktryny, przyjmowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego na tle rozliczeń majątkowych osób, które pozostawały w konkubinacie .

Do partnerów z konkubinatu nie mogą być stosowane przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego odnoszące się do osób pozostających w związku małżeńskim. Stanowisko to akceptowane jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. m.in. uchwałę z dnia 30 stycznia 1986 r., III CZP 79/85, OSNCP 1987, nr 1, poz. 2; wyrok z dnia 16 maja 2000 r.

, IV CKN 32/00, OSNC 2000, nr 12, poz. 222. Jednak nie można wykluczyć w konkretnych okolicznościach sprawy, że stosunki majątkowe pomiędzy konkubentami mogły być ukształtowane w ten sposób, że gospodarowali oni „ze wspólnego portfela”, nie rozliczając wnoszonych dochodów i ponoszonych wydatków, które traktowane były jako jednakowe (zob.

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2007 r., (sygn. akt IV CSK 301/07, OSNC 2009/2/29) Jest to jednak wynik konkretnych ustaleń faktycznych.

Nie mogą ich zastąpić funkcjonujące na gruncie prawa małżeńskiego domniemanie równości udziałów w majątku lub też konsekwencje związane ze wspólnością majątkową.

Takie ukształtowanie stosunków majątkowych pomiędzy konkubentami przekłada się na zakres i sposób dowodzenia w sprawie z powództwa konkubenta domagającego się zwrotu kwot wyłożonych na majątek drugiego, zwłaszcza w okresie długoletniego związku. Wspólne gospodarowanie, równie przyczynianie się do powstania majątku wymaga udowodnienia w konkretnej sprawie. 

Będzie to wymagało ustalenia dotyczącego każdej istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, w tym w szczególności okresu trwania konkubinatu, więzi łączących konkubentów, zakresu finansowania np.

budowy domu, ogrodzenia, garażu, wydatków związanych z nasadzeniami, nakładów poczynionych przez konkubentów, co będzie czynione w oparciu o zeznania świadków, często bardzo licznych przy konkubinatach trwających kilkanaście lat, których wiarygodność ostatecznie zostanie oceniona przez sąd.

W wielu wypadkach niezbędne będzie również wywołanie opinii biegłych danych specjalności, najczęściej np. rzeczoznawcy majątkowego.

Zwrot darowanych w trakcie konkubinatu rzeczy po ustaniu konkubinatu.

Istnieje możliwość odzyskania podarowanych w trakcie konkubinatu – trwania nieformalnego związku pieniędzy i przedmiotów wartościowych. Czyli po zerwaniu nieformalnego związku (konkubinatu) partner ma szanse odzyskać to, co dał drugiemu.

Partner musi jednak udowodnić, że druga osoba dawała mu podstawy do stwierdzenia, iż związek będzie trwał dłużej, że celem tej dwójki był właśnie dłuższy związek.

Bowiem jak wskazuje Sąd Najwyższy również luźny związek partnerski (konkubinat) jest bowiem rodzajem umowy, a wzajemne świadczenia partnerów i ich rozliczenia po ustaniu związku podlegają ocenie na podstawie przepisów prawa cywilnego. W tym tonie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12.1.2006 r.

, II CK 324/05, MoP 2006, Nr 4, poz. 172. W jdnej ze spraw sąd stwierdził, że pomoc finansowa, przekazywana ukochanej na przykład na przeprowadzenie remontu czy kontynuację nauki, bez pisemnej umowy i zobowiązania do jej zwrotu może okazać się zwyczajowo przyjętą darowizną.

Adwokat zwraca uwagę, że zgodnie z obowiązującą w postępowaniu cywilnym zasadą kontradyktoryjności sąd nie ma obowiązku zarządzania dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron zawartych w pozwie lub odpowiedzi na pozew i wykrycia środków dowodowych pozwalających na udowodnienie racji powoda lub pozwanego, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy mieć świadomość, że to strona jest obowiązana wskazać dowody dla stwierdzenia faktów i musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami nieudowodnienia swoich racji.

Należy pamiętać, że zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, a według art. 232 Kodeksu postępowania cywilnego strona w postępowaniu sądowym zobowiązana jest wskazywać fakty, oraz dowody na potwierdzenie swoich twierdzeń. 

Jak w procesie ustalamy wartość wzbogacenia jednego z konkubentów?

Aby ustalić wartość wzbogacenia konieczne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który oszacuje np. wartość nieruchomości konkubenta, którego majątek się zwiększył najpierw bez nakładów dokonanych przez drugiego konkubenta, a później po dokonaniu nakładów. Różnica będzie odzwierciedlała stopień wzbogacenia pierwszego konkubenta. 

Wzbogacenie może m.in. polegać na wzroście wartości nieruchomości na skutek budowy domu, finansowanej przez drugiego konkubenta. 

Należy również wiedzieć, że zasądzeniu z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia przy rozliczaniu konkubinatu podlega kwota odpowiadająca wartości wzbogacenia istniejącego w chwili wyrokowania, co oznacza konieczność jej ustalenia według stanu wzbogacenia i cen z chwili wyrokowania. 

Przykład konkubinatu do rozliczenia

Mieszkali razem, prowadzili wspólnie gospodarstwo domowe, dokonywali inwestycji w postaci zakupu mieszkań i urządzania zakładów fryzjerskich oraz ponosili wydatki na ich remonty i koszty związane z prowadzeniem zakładów. Wszystkie dochody i wydatki traktowali jako wspólne.

Dochody uzyskiwane z prowadzonej działalności były lokowane na rachunku bankowym prowadzonym na nazwisko pozwanego, a powód dysponował pełnomocnictwem do korzystania z tego rachunku. Ze zgromadzonych wspólnie oszczędności strony kupiły mieszkanie.

Sąd stwierdził, że nabycie na wyłączną własność lokali mieszkalnych za środki pochodzące ze wspólnych dochodów stron następowało kosztem majątku strony nienabywającej lokalu na własność, stanowiąc przesunięcie pomiędzy ich majątkami pozbawione podstawy prawnej. 

Podatki a konkubinat

Ciekawe orzeczenie w zakresie wpływu stosunków majątkowych występujących w konkubinacie na sprawy podatkowe jednego z konkubentów wydał Naczelny Sąd Administracyjny, który stwierdził, że rzeczy nabyte w czasie trwania nieformalnego związku nie stają się automatycznie przedmiotami objętymi współwłasnością.

Dlatego podatniczka dążąc do uwzględnienia nakładów poniesionych na majątek konkubenta obowiązana była do przedłożenia stosownych dokumentów, nie wykazała jednak wystarczającej aktywności, biernie oczekując od organu zgromadzenia wszystkich dowodów.

Podatnik ma obowiązek współdziałania w gromadzeniu dowodów i ustalaniu faktów mających znaczenie prawne, zaś stawiane organom podatkowym wymagania, dotyczące obowiązku podejmowania wszelkich niezbędnych działań, mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, nie ma charakteru bezwzględnego. W szczególności strona ma prawo, ale i obowiązek związany z własnym procesowym interesem, wskazywać na takie fakty i okoliczności, o których ma wiedzę, a której organ nie posiada i racjonalnie oceniając zdobyć nie może. Innymi słowy – tak jak w realiach niniejszej sprawy – były konkubent ma prawo, a właściwie obowiązek udowadniać w postępowaniu podatkowym, że należy się mniejszy podatek od spadku po zmarłym konkubencie o ile podatnik udowodni np. że od kilkunastu lat pozostawał ze spadkodawcą w konkubinacie i chociaż wchodzące w skład masy spadkowej rzeczy i prawa stanowiły prawnie wyłączną własność zmarłego, to zgromadzony majątek był wspólnym majątkiem stron, w rezultacie przypadający na spadkobiercę majątek spadkowy stanowi połowę całej masy spadkowej, a tym samym należny podatek byłby o połowę niższy.

Leave a Reply

Your email address will not be published.