Podział majątku wbrew byłemu małżonkowi

Podział majątku wbrew byłemu małżonkowi

Jak przeprowadzić podział majątku po rozwodzie, by obie strony były zadowolone? W wielu przypadkach jest to niemożliwe, ponieważ każda ze stron może czuć się pokrzywdzona. Czy decydując się na podział majątku wspólnego, lepiej złożyć wniosek do sądu, czy dążyć do ugody? Jak przebiega cała procedura? Jeśli chcesz poznać odpowiedź na wszystkie pytania dotyczące kwestii “rozwód a podział majątku”, zapraszamy do lektury.

Rozwód a podział majątku, czyli kiedy dzielić majątek?

Wraz z chwilą orzeczenia rozwodu ustaje wspólność majątkowa łączna między małżonkami. W praktyce oznacza to, że małżonkowie dalej posiadają pewien wspólny majątek, który wypracowali w trakcie trwania małżeństwa, ale po rozwodzie każdy z nich posiada ułamkową część majątku i może żądać podziału aktywów.

Wbrew pozorom podział majątku wspólnego nie musi być dokonany po rozwodzie. Część par jeszcze przed rozwodem lub w trakcie jego trwania postanawia uregulować kwestię podziału posiadanych nieruchomości, oszczędności i innych aktywów.

 Istnieje także możliwość podziału majątku podczas trwania małżeństwa, po podpisaniu umowy o rozdzielności majątkowej u notariusza lub orzeczeniu jej sądownie. Często podział majątku następuje również po orzeczeniu separacji.

Ponieważ Sąd może oddalić wniosek o podział majątku w trakcie sprawy rozwodowej, gdyby miał on nadmiernie przedłużyć postępowanie, dlatego w większości przypadków pary dokonują podziału majątku później, często nawet po wielu latach.

Jak podzielić majątek – ugoda czy sprawa sądowa?

Sprawa rozwodowa niesie ze sobą dużo negatywnych emocji. Nie inaczej jest w przypadku podziału majątku po rozwodzie. Cały proces można przeprowadzić na dwa sposoby:

  • poprzez negocjacje, zakończone ugodą (w formie umowy), najczęściej zawieraną przed notariuszem,
  • przed sądem, w trakcie sprawy w postępowaniu nieprocesowym.

Podział majątku wspólnego w formie ugody jest nie tylko tańszy, ale i szybszy. Niestety zazwyczaj pozostający w konflikcie byli małżonkowie nie są w stanie samodzielnie osiągnąć porozumienia.

Od czego zacząć, czyli sporządzamy wniosek o podział majątku wspólnego

W sporządzanym wniosku o podział majątku wspólnego powinny znaleźć się wszystkie składniki majątku wspólnego, czyli rzeczy nabyte w trakcie trwania małżeństwa, wraz z ich wartością w chwili sporządzania wniosku (wartość powinna uwzględniać amortyzację, czyli zużycie przedmiotu i związany z tym spadek jego wartości). Taki wniosek przesyłany jest do Sądu Rejonowego, a następnie do byłego małżonka. Wówczas:

  • jeśli były mąż lub żona zgodzi się z naszą wyceną, można rozpoczynać podział majątku wspólnego,
  • w przypadku konfliktu konieczne jest powołanie biegłego sądowego, który oszacuje wartość majątku (dla uczestników postępowania są to dodatkowe koszty – pracę biegłego opłacają z własnych środków).

Jak Sąd podzieli nasz majątek?

Wniosek o podział majątku wspólnego po rozwodzie składa się do Sądu Rejonowego właściwego dla miejsca położenia nieruchomości.

 Przy składaniu wniosku należy uiścić opłatę w wysokości 1000 złotych lub 300 złotych, jeśli strony doszły do porozumienia co do wartości i sposobu podziału wszystkich składników majątku. Sąd przede wszystkim dąży do podziału majątku wspólnego w naturze.

Oznacza to, że zamiast spieniężać aktywa, przyznaje je jednemu z uczestników postępowania. W praktyce np. były mąż otrzymuje zmywarkę i meble z salonu, a była żona lodówkę i meble z sypialni.

Co do zasady udziały małżonków w majątku wspólnym są równe, dlatego każde z nich powinno otrzymać rzeczy stanowiące połowę wartości majątku wspólnego. Gdy któryś z byłych małżonków otrzyma więcej, Sąd zasądza spłatę na rzecz drugiego z uczestników postępowania. Może także dojść do:

  • przyznania pewnych składników majątku wspólnego jednemu z uczestników z obowiązkiem spłaty byłego małżonka,
  • podziału cywilnego rzeczy, czyli sprzedaży poszczególnych składników majątku wspólnego i podziału uzyskanych pieniędzy zgodnie z wysokością udziałów,
  • rozliczenia nakładów, które nastąpiły z majątków osobistych małżonków na rzecz majątku wspólnego lub z majątku wspólnego na rzecz majątków osobistych.

Umowa o podziale majątku wspólnego – tańsza, szybsza i bardziej elastyczna

W przypadku gdy rozstanie nastąpiło w zgodzie, warto postawić na podział majątku po rozwodzie w umowie, która może być zawarta w formie:

  • ustnej,
  • pisemnej,
  • pisemnej kwalifikowanej (z datą pewną, z podpisem notarialnie poświadczonym, w formie aktu notarialnego; w przypadku, gdy w skład majątku ulegającego podziałowi wchodzą nieruchomości, przepisy prawne wymagają formy aktu notarialnego).

W umowie o podziale majątku wspólnego małżonkowie mogą:

  • wyłączyć z podziału pewne składniki majątku wspólnego,
  • dowolnie ustalić terminy oraz wysokość ewentualnych spłat,
  • samodzielnie wybrać, komu przypadną poszczególne składniki majątku wspólnego,
  • uwzględnić subiektywną wartość przedmiotów przy ustalaniu ich wartości majątkowej.

Podział mieszkania obciążonego kredytem hipotecznym

Podział majątku po rozwodzie może się także wiązać z podziałem mieszkania obciążonego kredytem hipotecznym.

Jeśli nie ma możliwości fizycznego podziału mieszkania lub gdy nie chcemy go sprzedawać, mieszkanie przypada jednemu małżonkowi, ale nasuwa się pytanie, co dzieje się wtedy z kredytem hipotecznym? Kredyt hipoteczny zostaje i obciąża oboje małżonków, mimo że właścicielem jest już tylko jeden z nich.

Sytuacja jest absurdalna, jeśli małżonek, który przejął mieszkanie, przestaje spłacać kredyt, wtedy bank zwraca się o uregulowanie rat do małżonka, który nie jest już właścicielem mieszkania. Oczywiście temu będzie przysługiwało roszczenie o zwrot zapłaconych rat do byłego małżonka – ale co w sytuacji, gdy ten staje się niewypłacalny?

Jest to najczęściej spotykany problem przy podziałach majątku wspólnego, którego składnikiem jest mieszkanie lub dom obciążony kredytem. Jak się przed nim ustrzec?

Należałoby, zanim zdecydujemy się na wyrażenie zgody, aby mieszkanie przejął jeden z małżonków, sprawdzić zdolność finansową strony, która chce przejął mieszkanie z kredytem. Obecnie banki niechętnie udzielają tzw.

„promesy bankowej”, czyli przyrzeczenia, że po dokonaniu podziału majątku przepiszą kredyt tylko na jedną ze stron, zwalniając drugą. Istnieją jednak sposoby, aby zabezpieczyć się przed ewentualnymi skutkami braku wypłacalności małżonka, który przejął mieszkanie obciążone kredytem hipotecznym.

 Dzięki temu podział majątku po rozwodzie może być znacznie prostszy.

Podział majątku po rozwodzie – jak ustalić wartość nieruchomości kupionej na kredyt?

Podział majątku po rozwodzie wiąże się z koniecznością ustalenia wartości mieszkania lub domu obciążonego kredytem hipotecznym. Dotychczas w orzecznictwie sądowym dominował pogląd, iż ustalając wartość mieszkania obciążonego kredytem, odejmujemy od wartości rynkowej mieszkania wartość kredytu pozostałego do spłaty.

Suma, którą uzyskamy po dokonaniu tego równania, stanowi wartość majątku, który należy podzielić. Osobiście zgadzam się z tym poglądem, aczkolwiek pojawiła się niedawno nowa linia orzecznicza, iż Sąd nie bierze pod uwagę kredytu i dzieli tylko majątek po jego wartości rynkowej po połowie.

Jest to rozwiązanie, które może narazić małżonka, który zostaje z mieszkaniem i kredytem, na obowiązek dodatkowej, wysokiej spłaty na rzecz drugiego małżonka.

Dla naszych Klientów staramy się przeforsować wariant pierwszy, jest on bowiem najbardziej sprawiedliwy i nie powoduje konieczności wszczynania kolejnych postępowań regresowych, związanych ze spłatą kredytu tylko przez jedną ze stron.

Podział majątku po rozwodzie – jak rozliczyć wzajemne nakłady?

Kolejną istotną kwestią związaną z podziałem majątku po rozwodzie jest rozliczenie nakładów jednego z małżonków z majątku odrębnego na majątek wspólny lub z majątku wspólnego na majątek odrębny.

Często zdarza się, że jeden z małżonków sprzedaje mieszkanie, które posiadał przed ślubem, a po ślubie wspólnie małżonkowie kupują większe mieszkanie, również posiłkując się kredytem. Jeśli dojdzie do rozwodu i podziału majątku, pieniądze zainwestowane w majątek wspólny na szczęście można odzyskać.

Jest to jednak skomplikowany proces, bowiem Sąd nie rozlicza nakładów z urzędu, tylko na wyraźny i prawidłowo sformułowany wniosek w postępowaniu o podział majątku wspólnego. Niestety popełnienie błędu w takim postępowaniu może skutkować rozliczeniem majątku wspólnego po połowie, nawet, jeśli zainwestowaliśmy w niego większą część środków.

Radzę więc w tym zakresie skorzystać z pomocy adwokata, bowiem rozliczanie nakładów jest procesem skomplikowanym, wymagającym również przygotowania odpowiedniej dokumentacji do Sądu. Warto wspomnieć, że nakładem jest również rata kredytu hipotecznego, którą spłacamy po ustanowieniu rozdzielności majątkowej.

Jeśli więc po rozwodzie, separacji czy rozdzielności majątkowej zostaliśmy we wspólnym mieszkaniu i spłacamy cały kredyt sami, nie martwmy się, że spłacamy za byłego małżonka, bowiem przy odpowiednio sformułowanym i udokumentowanym wniosku o rozliczenie nakładów, nasze spłaty zostaną rozliczone na naszą korzyść.

Podział majątku po rozwodzie, niezależnie od tego, czy dokonywany jest w formie umowy, czy też przez Sąd, nie należy do łatwych. Trezba jednak zrobić wszystko, by przebiegł jak najmniej boleśnie. W tym celu warto wybrać profesjonalnego pełnomocnika, który pomoże nam skompletować dokumentację i udzieli fachowego wsparcia w trakcie postępowania

Podział majątku wspólnego małżonków po rozwodzie

Podział majątku wbrew byłemu małżonkowiWarunkiem podziału majątku wspólnego małżonków jest zniesienie ustawowej wspólności majątkowej na podstawie umowy bądź orzeczenia sądu (orzeczenia o rozwodzie albo o ustanowieniu rozdzielności majątkowej). Wspólność powstaje z mocy prawa z chwilą zawarcia małżeństwa o ile strony nie postanowiły inaczej. Od tego momentu przedmioty majątkowe nabyte przez jednego lub oboje małżonków, będą stanowić majątek wspólny. Niemniej w majątku osobistym każdego z małżonków pozostaną przede wszystkim przedmioty majątkowe: nabyte przed powstaniem wspólności, nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę (chyba że spadkodawca postanowił inaczej), służące do zaspokajania osobistych potrzeb oraz prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie, a także wszystko co zostało nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem jeżeli małżonek kupił wcześniej mieszkanie i sprzedał w trakcie małżeństwa, a następnie za te pieniądze kupił nowe mieszkanie, to będzie ono stanowić jego majątek osobisty (wyłączną własność). Jeżeli jednak to mieszkanie zostanie komuś wynajęte, to czynsz będzie stanowił dochód obojga małżonków (będzie składnikiem wspólności majątkowej).

 Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 24 października 1996 r. (sygn.

akt II CKU 10/96) z chwilą ustania wspólności ustawowej wspólność ta – dotychczas bezudziałowa – uległa przekształceniu.

Od tej chwili małżonkowie mieli równe udziały w majątku wspólnym, stanowiącym ich dorobek, niezależnie od tego, w jakim stopniu każdy z nich przyczynił się do jego powstania (art. 43 § 1 kro).

Jednocześnie warunkiem ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, a mianowicie istnienia ważnych powodów oraz przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu – art.

43 § 2 kro (Postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 21 listopada 2002 r. sygn. akt III CKN 1018/2000). Natomiast przy ocenie istnienia „ważnych powodów” w rozumieniu art.

See also:  Rozłożenie na raty należności alimentacyjnych

43 kro należy mieć na uwadze całokształt postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w zakresie wykonywania ciążących na nich obowiązków względem rodziny, którą przez swój związek założyli (postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 5 października 1974 r., sygn. akt III CRN 190/74). Ponadto art.

 43 § 2 kro może mieć zastosowanie nie w każdym wypadku faktycznej nierówności przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego, lecz tylko w tych wypadkach, gdy małżonek, przeciwko któremu skierowane jest żądanie ustalenia nierównego udziału, w sposób rażący lub uporczywy nie przyczynia się do powstania dorobku stosownie do posiadanych sił i możliwości zarobkowych (postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 26 listopada 1973 r., sygn. akt III CRN 227/73).

Natomiast w postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 6 maja 2011 r. (sygn.

akt II CSK 495/2010) stwierdzono, iż w przypadku rozwiązania małżeństwa przez rozwód, jak w niniejszej sprawie o stanie majątku podlegającego podziałowi decyduje chwila ustania małżeństwa, a o wartości tego majątku – chwila dokonywania podziału, czyli orzekania o tym podziale (np wartość nieruchomości z daty rozstrzygania sprawy)

 Należy pamiętać, iż podział majątku wspólnego może nastąpić w drodze zgodnej umowy pisemnej bądź orzeczenia sądu po często burzliwej walce.

Jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość nie wystarczy umowa pisemna i konieczny będzie akt notarialny, którego koszt wyniesie w zależności od wartości majątku od kwoty 100 zł do sześciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku.

Zatem paradoksalnie  tańszym choć odleglejszym czasowo rozwiązaniem może być złożenie wniosku o podział majątku dorobkowego w Sądzie Rejonowym miejsca położenia majątku. Wówczas należy uiścić opłatę stałą w kwocie 1000 zł, chyba że wniosek zawiera zgodny projekt podziału majątku, wtedy opłata wynosi kwotę 300 złotych.

Ponadto pamiętajmy, że udziały w majątku wspólnym są równe, ale można we wniosku o podział majątku domagać się ustalenia innych proporcji udziałów np 4/10 i 6/10.

Ustalając nierówne udziały Sąd uwzględnienia stopień, w jakim każda ze stron przyczyniła się do powstania majątku, przy czym bierze także pod uwagę nakład osobistej pracy przy wychowywaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

Ciekawostką jest, że zgodnie z art. 126 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, po rozwiązaniu małżeństwa środki zgromadzone na rachunku członka funduszu, przypadające byłemu współmałżonkowi w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków, są przekazywane w ramach wypłaty transferowej na rachunek byłego współmałżonka w otwartym funduszu.

Inne ciekawostki:

W postępowaniu o podział majątku wspólnego skład, wartość majątku ulegającego podziałowi ustala sąd (postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 11 grudnia 2008 r. (sygn akt II CSK 356/2008).

W postępowaniu apelacyjnym nie można żądać ustalenia nierównych udziałów w sprawie o podział majątku wspólnego, jeżeli przed sądem I instancji takie żądanie nie było zgłoszone (postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 6 kwietnia 1998 r. (sygn. akt I CKN 1113/97).

Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 16 października 1997 r. (sygn. akt II CKN 395/97) o zwrocie wydatków i nakładów z majątku odrębnego na majątek wspólny sąd orzeka wyłącznie na wniosek zgłoszony w postępowaniu w pierwszej instancji.

Natomiast w wyroku Sądu Najwyższego – Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 24 lutego 1989 r. (sygn.

akt I CR 105/89) wskazano, iż w czasie trwania wspólności ustawowej małżonek, który wspólnie ze swym małżonkiem wzniósł budynek na gruncie, stanowiącym majątek odrębny tego współmałżonka, nie może żądać przeniesienia własności takiego gruntu na rzecz obojga małżonków jako ich wspólności ustawowej.

W postanowieniu Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 21 stycznia 2010 r. (sygn. akt I CSK 205/2009) przy podziale majątku wspólnego po rozwodzie sąd musi, ustalając wartość nieruchomości, uwzględnić ciążący na niej dług zabezpieczony hipotecznie.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 września 2004 r.

II CK 538/2003, : przy szacowaniu składników majątku wspólnego należy uwzględnić obciążenie zmieniające rzeczywistą wartość tych składników majątkowych, w szczególności obciążenie o charakterze prawnorzeczowym, za które ponosi odpowiedzialność każdorazowy właściciel nieruchomości, zwłaszcza obciążenie hipoteką i prawami dożywocia. Wartość takich obciążeń odlicza się zarówno przy ustalaniu składników majątku wspólnego, jak i przy zaliczeniu wartości przyznanej jednemu z małżonków nieruchomości na poczet przysługującego mu udziału w majątku wspólnym”.

Nadto w postanowieniu Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 21 stycznia 2010 r. (sygn. akt I CSK 207/2009) zauważono, iż żądanie zwrotu nakładów na majątek wspólny jest co do zasady niezależne od tego, czy przedmiot, na który poniesiono ten nakład, wchodzi jeszcze do majątków wspólników.

Ponadto w bardzo ważnym orzeczeniu Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 5 grudnia 1978 r. (sygn akt III CRN 194/78) podkreślono, że długów zaciągniętych przez oboje małżonków nie można rozliczać przy podziale wspólnego majątku, gdyż mimo takiego podziału dług nadal się utrzymuje. Przerzucenie długu na jednego z małżonków godziłoby w prawa wierzycieli.

 Jeśli dług zaciągnięty przez jednego z małżonków w czasie trwania wspólności ustawowej został zużyty na majątek wspólny i spłacony w okresie pomiędzy ustaniem wspólności a podziałem majątku wspólnego, to tak spłacona należność przestaje być długiem i przekształca się w roszczenie o zwrot nakładów na rzecz tego małżonka, który dokonał zapłaty.

Roszczenie takie podlega rozliczeniu na podstawie art. 45 kro.

Postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 13 marca 1981 r. (sygn.

akt III CRN 35/81): jeżeli poczyniono nakłady z majątku wspólnego małżonków na majątek odrębny jednego z nich, to przy podziale majątku wspólnego, po ustaniu wspólności ustawowej, małżonek ten jest obowiązany rozliczyć się z uczestnikami postępowania z kwoty nakładów z majątku wspólnego na jego majątek odrębny stosownie do przysługującego mu udziału w majątku wspólnym. Tak więc nie jest dopuszczalne przydzielenie równowartości nakładów obojgu byłbym małżonkom po połowie, skoro bowiem wnioskodawczyni zatrzymuje całe nakłady dokonane na jej majątek odrębny, choć udział w kwocie pochodzącej z majątku wspólnego na te nakłady ma również uczestnik postępowania, to konsekwencją tego jest uznanie, że wnioskodawczyni powinna mu zwrócić połowę tej kwoty.

Postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 3 kwietnia 1970 r. (sygn. akt  III CRN 90/70):  przepis art. 45 § 1 kro normuje jedynie obowiązek zwrotu przez małżonka wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na jego majątek odrębny, jak również prawo domagania się zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swego majątku odrębnego na majątek wspólny.

Nie są natomiast objęte dyspozycją powyższego przepisu i nie podlegają wyrównaniom przy podziale majątku wspólnego wydatki i nakłady poczynione kosztem majątku odrębnego jednego z małżonków na majątek odrębny drugiego. Rozliczenia te podlegają ogólnym normom prawa i postępowania cywilnego, nakazującym dochodzenie przez byłych małżonków roszczeń, które nie są objęte przepisem art.

45 § 1 kro w postępowaniu procesowym.

Postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 17 kwietnia 2000 roku (sygn. akt V CKN 25/2000) Treść powołanego w kasacji art. 45 KRO, wbrew odmiennemu zapatrywaniu skarżącego, nie wyczerpuje zakresu tych ewentualnych rozliczeń między małżonkami, dotyczących czasu, kiedy pozostawali oni we wspólności majątkowej.

Każdy bowiem z małżonków może żądać rozliczenia z tytułu nieuzasadnionego zbycia i roztrwonienia przez drugiego małżonka składników majątku wspólnego. Roszczenie takie ma charakter odszkodowawczy i swą ogólną podstawę znajduje w art.

415 KC, może zatem obejmować nie tylko powstałą stratę, jak w sprawie, ale i utracone korzyści, które weszłyby do majątku wspólnego. Rozliczenie zaś tej straty przeprowadza się m.in.

w sposób, w jaki to uczyniły sądy niższych instancji, mianowicie kwoty, które małżonek obowiązany jest zwrócić na rzecz majątku wspólnego dolicza się do wartości tego majątku, a następnie zalicza na udział małżonka zobowiązanego do zwrotu.

Postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna  z dnia 2 lutego 2005 roku (sygn. akt IV CK 454/2004) :  Nabyty przez małżonków przedmiot majątkowy wchodzi w skład majątku wspólnego, jeżeli małżonkowie inaczej nie postanowili, jednak małżonkowi, z którego majątku odrębnego przeznaczono środki finansowe na ten cel, przysługuje roszczenie o zwrot nakładów z majątku odrębnego na majątek wspólny.

Uchwała Sądu Najwyższego – Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 11 marca 1985 roku (sygn. akt III CZP 7/85) : Małżonek, który wspólnie ze swym współmałżonkiem dokonał budowy na gruncie stanowiącym majątek odrębny tego współmałżonka, może w postępowaniu o podział majątku dorobkowego – na podstawie art. 231 kc żądać przeniesienia własności udziału w tej nieruchomości na swoją rzecz.

Uchwała Sądu Najwyższego – Izba Cywilna, z dnia 5 października 1990 roku (sygn.

akt III CZP 55/90) : Wartość nakładu z majątku odrębnego jednego z małżonków na ich majątek wspólny, polegającego na wpłacie dokonanej przez tego małżonka na wkład mieszkaniowy związany ze spółdzielczym prawem do lokalu, odpowiada w chwili podziału tego majątku takiej części wartości spółdzielczego prawa do lokalu, jaką część stanowiła ta wpłata w stosunku do całego wkładu mieszkaniowego wpłaconego przez małżonków, od zgromadzenia którego uzależniony był przydział mieszkania.

Uchwała Sądu Najwyższego – Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 25 lipca 1986 roku (sygn.

akt III CZP 37/86): Współmałżonek, który przed powstaniem wspólności ustawowej dokonał z majątku odrębnego nakładów na nieruchomość stanowiącą własność osób trzecich, może żądać zwrotu tych nakładów, jeżeli po powstaniu wspólności ustawowej nieruchomość ta weszła w skład majątku wspólnego, a małżonkowie w drodze umowy nie rozszerzyli wspólności ustawowej na tego rodzaju nakłady.

Postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 21 stycznia 2010 roku (sygn. akt I CSK 207/2009) : Żądanie zwrotu nakładów na majątek wspólny jest co do zasady niezależne od tego, czy przedmiot, na który poniesiono ten nakład, wchodzi jeszcze do majątków wspólników.

Na wstępie wskazałem opcję złożenia pozwu o ustanowienie rozdzielności majątkowej – jest to możliwość uzyskania rozdzielności majątkowej bez potrzeby wnoszenia pozwu o rozwód i pomimo braku zgody współmałżonka.

Dodatkowo można wnosić o ustanowienie takiej rozdzielności z datą wsteczną np datą rozpoczęcia życia w rozłączeniu. Złożenie takiego pozwu może okazać się istotne w kontekście kredytów – większość banków udziela kredytów do 20 tysięcy złotych bez zgody współmałżonka.

See also:  Jakich argumentów mogę użyć, wnioskując o podwyższenie alimentów?

Wspominam o tym bowiem zdarza się, iż współmałżonek zostaje obciążany długami małżonka z którym pozostaje w faktycznej separacji.

Dodatkowe informacje:

Kancelaria Adwokacka Siedziba Aleje Jerozolimskie 29 lok. 24 00-508 Warszawa

Portal Orzeczeń
Sądu Okręgowego w Kielcach

  • Dnia 25 września 2017 r.
  • Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy
  • w składzie następującym:
  • Przewodniczący: SSO Magdalena Bajor-Nadolska
  • Sędziowie: SSO Barbara Dziewięcka, SSO Anna Pać-Piętak

Protokolant: st. sekr. sądowy Justyna Bińkowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy

z wniosku T. M.

z udziałem A. G.

  1. o podział majątku wspólnego
  2. na skutek apelacji uczestniczki
  3. od postanowienia Sądu Rejonowego w Staszowie

z dnia 20 marca 2017 r. sygn. akt I Ns 94/15

postanawia: 1) zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie V (piątym) w całości i zasądzić od A. G. na rzecz T. M.

tytułem dopłaty i rozliczenia nakładów kwotę 230 251,87 (dwieście trzydzieści tysięcy dwieście pięćdziesiąt jeden 87/100 ) złotych, którą rozłożyć na 7 (siedem) rat, przy czym pierwsza rata w kwocie 50 251,87 (pięćdziesiąt tysięcy dwieście pięćdziesiąt jeden 87/100) złotych płatna do dnia 30 stycznia 2018 roku, a kolejne raty w kwotach po 30 000 (trzydzieści tysięcy) złotych płatne w terminach do: 30 maja 2018 roku, 30 września 2018 roku, 30 stycznia 2019 roku, 30 maja 2019 roku, 30 września 2019 roku, 30 stycznia 2020 roku, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku uchybienia terminu płatności którejkolwiek z rat; 2) oddalić apelację w pozostałej części; 3) orzec, że wnioskodawca i uczestniczka ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Sygn. akt II Ca 770/17

Postanowieniem z dnia 20 marca 2017 roku, sygn. akt I Ns 94/15, Sąd Rejonowy w Staszowie ustalił, że w skład majątku wspólnego byłych małżonków T. M. i A. M. (1) wchodzą: 1. rzeczy ruchome; 2. wierzytelność z tytułu zawartej przez A. G. umowy ubezpieczenia na życie w V. L. Towarzystwo (…) z funduszem kapitałowym w kwocie 13.

760,41 zł; 3. 68,047 jednostek funduszu inwestycyjnego P. (…) w kwocie 1.544,67 zł. Sąd dokonał podziału majątku wspólnego, w ten sposób, iż ruchomości opisane w pkt I ppkt l lit. a), b) postanowienia oraz wierzytelność z tytułu zawartej przez A. G. umowy ubezpieczenia na życie wskazaną w pkt I ppkt 2 przyznał na wyłączną własność A.

G., jednostki funduszu P. opisane w pkt 1 ppkt 3 przyznał na wyłączną własność T. M., zaś co do pozostałych rzeczy ruchomych opisanych w pkt I ppkt 1 lit c – mm zarządził sprzedaż licytacyjną, zaś uzyskaną kwotę nakazał podzielić pomiędzy T. M. i A. G. po 1/2 części.

Nadto ustalił wartość majątku wspólnego podlegającego podziałowi na kwotę 41.230,08 zł. Ustalić, że wnioskodawcy T. M. przysługuje w stosunku do uczestniczki A. G. wierzytelność w kwocie 216.744 zł tytułem nakładów poczynionych na nieruchomość położoną w S. składającą się z działki o numerze ewidencyjnym (…) o pow.

0,1350, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w Busku Zdroju prowadzi księgę wieczystą (…).

Zasądził od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy tytułem spłaty kwotę 230.281,87 zł, przy czym należność tę rozłożył na 5 rat w kwotach: I rata 70.281,87 zł, II, III, IV i V rata po 40.

000 zł, płatnych w odstępach czteromiesięcznych następujących po sobie na koniec danego miesiąca, począwszy od miesiąca, w którym orzeczenie się uprawomocni wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat;

Sąd Rejonowy ustalił, że wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach, sygn. akt I C 1601/13 małżeństwo stron zostało rozwiązane bez orzekania o winie. W skład majątku wspólnego byłych małżonków T. M. i A. G. wchodzą rzeczy ruchome opisane w pkt I sentencji postanowienia.

Ponadto wierzytelność z zawartej przez A. G. umowy ubezpieczenia na życie w V. L. Towarzystwo (…) S.A. V. (…) z funduszem kapitałowym w kwocie 13.760,41 zł oraz 68,047 jednostek funduszu inwestycyjnego P. (…) w kwocie 1.544,67 zł.

Wartość majątku wspólnego podlegającego podziałowi wynosi 41.230,08 zł.

Portal Orzeczeń
Sądu Okręgowego w Płocku

D. C. (1) w dniu 19 sierpnia 2014 roku wniosła do Sądu Rejonowego w Żyrardowie o podział majątku wspólnego jej i D. C. (2). Wniosła o ustalenie, iż w skład majątku wspólnego byłych małżonków C. wchodzą nieruchomości i ruchomości, w tym dwa samochody. Wniosła również o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym w ten sposób, że udział D. C. (1) wyniesie ¾, a D. C. (2) ¼.

W odpowiedzi na wniosek o podział majątku wspólnego D. C. (2) nie kwestionował składu majątku wspólnego. Również wniósł o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym, z tym, że jego udział powinien wynieść 8/9, a wnioskodawczyni 1/9.

Na skutek pozwów złożonych przez D. C. (2) do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie o zapłatę z tytułu zwrotu wydatków na wspólne kredyty poniesione z majątku osobistego, do sprawy zostały przekazane sprawy o zapłatę kwot: 16.191,57 zł, 24.065 zł, 16.782,71 zł.

Wnioskodawczyni wnosiła o oddalenie wszystkich ww. roszczeń z tytułu spłat kredytów.

W piśmie z 20 lipca 2016 roku D. C. (1) wniosła o rozliczenie nakładów w wysokości 41.773,15 zł z majątku osobistego na nieruchomość położoną w Ż.

w postaci remontu domu po ustaniu wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w 2015 roku. Ponadto wniosła o rozliczenie nakładów w kwocie 10.

580 złotych, które poniosła poprzez spłatę kredytu na budowę domu w B., który to dom znajduje się w posiadaniu D. C. (2).

Uczestnik wniósł o oddalenie wniosku zwrot nakładów z majątku osobistego wnioskodawczyni na remont domu mieszkalnego w Ż.

Pismem z 27 października 2017 roku D. C. (2) wniósł o rozliczenie dochodów uzyskanych przez D. C. (1) w latach 2014 -2016 z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w kwocie 311.751,88 złotych, którą to kwotę, jak twierdził wyliczył na podstawie danych statystycznych odnoszących się do zysków uzyskiwanych z prowadzenia gospodarstwa rolnego podawanych przez GUS.

Ponadto uczestnik podniósł, że dokonał spłaty kredytu w kwocie 40.200 złotych zaciągniętego na poczet budowy domu w B..

W piśmie z 30 października 2017 roku D. C. (2) złożył wniosek o rozliczenie dopłat unijnych uzyskanych przez D. C. (1) z (…).

W piśmie z 23 lutego 2018 roku D. C. (2) rozszerzył swoje stanowisko odnośnie sprzętu wchodzącego w skład majątku wspólnego. Podniósł, że dodatkowo żąda wyceny: betoniarki, dwóch pił spalinowych marki H.

, skutera marki Y., myjki ciśnieniowej typu K.

, sprężarki powietrza wraz z wyposażeniem, miernika wilgotności ziarna, lin, łopaty, siekiery, wyposażenia warsztatu podręcznego, dwóch profesjonalnych wiertarek wraz z wyposażeniem.

W piśmie z 8 sierpnia 2018 roku D. C. (1) wniosła o rozliczenie dalszych nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny poprzez uiszczenie kwoty 29.320 złotych tytułem spłaconego kredytu przeznaczonego na budowę domu na nieruchomości w B..

W piśmie z 7 września 2018 roku uczestnik wniósł m.in. o uzupełnienie wyceny co do rozsiewacza do wapna marki P..

W piśmie z 17 października 2018 roku D. C. (2) wniósł o rozliczenie dopłat z UE za kolejne lata.

Postanowieniem z 19 grudnia 2018r. Sąd Rejonowy w Żyrardowie w sprawie I Ns 626/14 z wniosku D. C. (1) z udziałem D. C. (2) ustalił w punkcie I, że w skład ich majątku wspólnego wchodzą następujące składniki majątkowe:

a)  zabudowana nieruchomość położona w B., gm. (…), stanowiąca działki gruntu nr (…) o powierzchni 14.500 m 2, dla której Sąd Rejonowy w Żyrardowie prowadzi księgę wieczystą (…) o wartości 1.112.000 zł,

b)  niezabudowana nieruchomość położona w B., gm. B., stanowiąca działki gruntu nr (…) o powierzchni 0,7699 ha, dla której Sąd Rejonowy w Żyrardowie prowadzi księgę wieczystą (…) o wartości 383.861 zł,

c)  niezabudowana nieruchomość położona w B., gm. B., stanowiąca działki gruntu nr (…) o powierzchni 1,3192 ha, dla której Sąd Rejonowy w Żyrardowie prowadzi księgę wieczystą (…) o wartości 669.636 zł,

d)  niezabudowana nieruchomość położona w B., gm. B., stanowiąca działki gruntu nr (…) o powierzchni 1.488 m 2, dla której Sąd Rejonowy w Żyrardowie prowadzi księgę wieczystą (…) o wartości 73.219 zł,

e)  zabudowana nieruchomość położona w Ż. i T., gm. B., stanowiąca działki gruntu nr (…) o powierzchni 9,53 ha, dla której Sąd Rejonowy w Płocku prowadzi księgę wieczystą (…) o wartości 604.009 zł,

f)  niezabudowana nieruchomość położona w Ż., gm. B., stanowiąca działkę gruntu nr (…) o powierzchni 7,32 ha, dla której Sąd Rejonowy w Płocku prowadzi księgę wieczystą (…) o wartości 374.620 zł,

g)  niezabudowana nieruchomość położona w T., gm. B., stanowiąca działkę gruntu nr (…) o powierzchni 5,5287 ha, dla której Sąd Rejonowy w Płocku prowadzi księgę wieczystą (…) o wartości 314.384 zł,

h)  niezabudowana nieruchomość położona w N., gm. B., stanowiąca działki gruntu nr (…) o powierzchni 2,15 ha, dla której Sąd Rejonowy w Skierniewicach prowadzi księgę wieczystą (…) o wartości 181.280 zł,

i)  niezabudowana nieruchomość położona w D., gm. S., stanowiąca działki gruntu nr (…) o powierzchni 10,7771 ha, dla której Sąd Rejonowy w Sierpcu prowadzi księgę wieczystą (…) o wartości 531.680 zł,

j)  niezabudowana nieruchomość położona w D., gm. S., stanowiąca działkę gruntu nr (…) o powierzchni 0,1631 ha, dla której Sąd Rejonowy w Sierpcu prowadzi księgę wieczystą (…) o wartości 6.881 zł,

k)  niezabudowana nieruchomość położona w B., gm. L., stanowiąca działkę gruntu nr (…) o powierzchni 9,26 ha, dla której Sąd Rejonowy w Lipnie prowadzi księgę wieczystą (…) o wartości 144.623 zł,

l)  traktor Z. F. 125+ nr rej. (…) o wartości 87.220 zł,

m)  traktor Z. 5320 nr rej. (…) i ładowacz czołowy o wartości 50.960 zł,

n)  przyczepa P. 653/2 6T nr rej (…) o wartości 17.444 zł,

o)  przyczepa P. 653/2 6T. rej. (…) 29KV o wartości 17.444 zł,

p)  agregat uprawowy typ 750 o wartości 16.072 zł,

q)  agregat podorywkowy o wartości 5.292 zł,

r)  siewnik do poplonów (…)o wartości 4.116 zł,

  • s)  siewnik do zbóż o wartości 4.704 zł,
  • t)  opryskiwacz polowy 400 l o wartości 1.470 zł,
  • u)  pług zagonowy o wartości 1.568 zł,
  • v)  rozsiewacz do nawozów o wartości 2.156 zł,
  • w)  brony o wartości 588 zł
  • x)  przenośnik ślimakowy o wartości 931 zł,
See also:  Przesłanki orzeczenia rozwodu

y)  N. (…) o wartości 27.340 zł,

z)  O. (…) nr rej. (…) o wartości 5.949,97 zł

o łącznej wartości 4.651.837,97 zł.

I ACz 531/18 Szczegóły orzeczenia – System Analizy Orzeczeń Sądowych – SAOS

  • Dnia 16 maja 2018 roku
  • Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie następującym:
  • Przewodniczący: SSA Paweł Rygiel
  • Sędziowie: SA Andrzej Struzik (spr.)
  • SA Józef Wąsik
  • po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 roku w Krakowie
  • na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa K. D. (1)

przeciwko G. O. i W. O.

o zapłatę

na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 13 listopada 2017 r., sygn. akt I C 1244/13


  1. postanawia:

  2. uchylić zaskarżone postanowienie.
  3. SSA Andrzej Struzik SSA Paweł Rygiel SSA Józef Wąsik
  4. Sygn. akt I ACz 531/18

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym (…)wK.w sprawie o sygn. akt VI Ns 142/17/S o podział całego majątku wspólnego M. D. i K. D. (2).

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że powód wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych kwoty 1.000.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem rozliczenia wierzytelności pochodzącej z majątku wspólnego powoda i M. D.

, a to wobec przekazania przez małżonków D. pozwanym w latach 2003 – 2005 wskazanych kwot na zakup i remont domu przy ul. (…) w K.. Nieruchomość tę pozwani w dniu 9 czerwca 2008 r. darowali M. D.

, przy czym nabycie tej nieruchomości nastąpiło do jej majątku osobistego.

Sąd Okręgowy odwołując się do art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. wskazał, że zależność prejudycjalna postępowania cywilnego od wyniku innego postępowania występuje wtedy, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej niemożliwe jest rozstrzygnięcie sprawy w toczącym się postępowaniu.

W ocenie Sądu I instancji skoro powód dochodzi w tej sprawie od pozwanych rozliczenia wierzytelności pochodzącej z majątku wspólnego powoda i M. D. na zakup i remont domu przy ul. (…), a w sprawie o podział majątku wspólnego M. D. zgłosiła to roszczenie (k.

824), to kwestia, czy powodowi w ogóle przysługują wobec pozwanych jakiekolwiek roszczenia związane z tą wierzytelnością jest zagadnieniem prejudycjalnym dla niniejszego postępowania. Gdyby bowiem w sprawie o podział majątku wspólnego sąd rejonowy dokonał podziału majątku w ten sposób, że wierzytelność tę otrzyma M. D.

, to powód w niniejszym postępowaniu nie posiadałaby legitymacji czynnej do dochodzenia tego roszczenia przeciwko pozwanym. Zatem niniejsze postępowanie winno ulec zawieszeniu do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o podział całego majątku wspólnego byłych małżonków.

Jednocześnie Sąd Okręgowy podkreślił, że w trakcie postępowania o podział majątku wspólnego sąd ustala skład tego majątku oraz jego wartość, powinien zwrócić uwagę małżonków na potrzebę wskazania całego majątku podlegającego podziałowi i nie jest związany wnioskami małżonków, jeżeli z oświadczeń ich wyniknie, iż istnieje jeszcze inny majątek wspólny wymagający podziału. Zaznaczył, że rozliczeniu podlega całość stosunków majątkowych między małżonkami według stanu na dzień ustania wspólności, natomiast przedmiotem podziału pozostaje stan czynny masy majątkowej w czasie orzekania o podziale. W szczególności przedmiotem podziału majątku wspólnego są także, np. nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, wierzytelności z tytułu nakładów dokonywanych przez małżonków na rzecz należącą do osoby trzeciej, ekspektatywa uzyskania określonego prawa. Roszczenie o zwrot nakładów dokonanych przez małżonków z majątku wspólnego w czasie trwania wspólności na nieruchomość stanowiącą własność osoby trzeciej wchodzi w skład majątku wspólnego i jako prawo majątkowe winno być ono objęte postępowaniem o podział majątku wspólnego. W postępowaniu o podział majątku wspólnego, sąd nie może wbrew woli uczestnika przyznać mu prawa majątkowego i zasądzić od niego na rzecz innego uczestnika spłaty lub dopłaty (art. 46 k.r.o. w zw. z art. 1035 k.c. i art. 212 § 2 k.c.). Dlatego zdaniem Sądu I instancji orzeczenie sądu rejonowego w powyższej sprawie o podział majątku wspólnego powoda i M. D. będzie miało bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Także wzgląd na jednolitość rozstrzygnięcia i aspekt sprawiedliwego orzeczenia dają, zdaniem Sądu Okręgowego, podstawy do zawieszania niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy toczącej się pod sygn. VI 142/17/S.


Zażalenie
na powyższe orzeczenie wywiódł powód zaskarżając je w całości i wniósł o jego uchylenie i przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego.

Postanowieniu zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj. art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. poprzez:

– błędne uznanie, że postępowanie sądowe toczące się przez Sądem Rejonowym (…)wK., sygn. akt VI Ns 142/17/S ma prejudycjalne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania, zwłaszcza w zakresie ustalenia legitymacji czynnej powoda do wystąpienia z pozwem przeciwko pozwanym w niniejszym postępowaniu,

– błędne uznanie, że ustalenie składu i podział majątku wspólnego w ramach ww. postępowania sądowego stanowi podstawę do ustalenia legitymacji czynnej powoda w niniejszym postępowaniu.

W uzasadnieniu żalący dodał, że w tej sprawie powód domaga się od pozwanych zapłaty z tytułu wyrządzenia szkody poprzez niewykonanie umowy powierniczego nabycia nieruchomości. Wskazane postępowanie przed sądem rejonowym o podział majątku wspólnego powoda i M. D.

nie może mieć istotnego znaczenia dla ustalenia, czy pozwani zobowiązani byli do przeniesienia na powoda i M. D. własności ww. nieruchomości do ich majątku wspólnego, czy to zobowiązanie wykonali, a jeśli nie, to czy ponoszą w tym zakresie odpowiedzialność odszkodowawczą.

Wydane przez sąd rejonowy rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia składu majątku wspólnego i jego podziału nie stanowi podstawy faktycznej w tym postępowaniu. Orzeczenie o podziale majątku wspólnego nie może rozstrzygać stosunku spornego między małżonkami a osobami trzecimi.

Pozwani w niniejszym postępowaniu kwestionują swoją odpowiedzialność za niewykonanie umowy powierniczego przeniesienia nieruchomości, także zeznająca w nim jako świadek M. D. twierdzi, że roszczenie to powodowi nie przysługuje.

Zatem to wręcz rozstrzygnięcie wydane w ramach niniejszego postępowania w przedmiocie istnienia wierzytelności w stosunku do pozwanych z tytułu niewykonania umowy powierniczego nabycia nieruchomości, ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia składu majątku wspólnego.

W dalszej kolejności powód zarzucił Sądowi Okręgowemu, że nieprawidłowo przyjął, że w sytuacji przyznania spornej wierzytelności w ramach podziału majątku wspólnego M. D.

– w sytuacji, gdy w ramach postępowania o podział majątku wspólnego nie złożyła ona oświadczenia o przyznanie jej tej wierzytelności, a w ramach niniejszego postępowania negowała jej istnienie – powodowi nie będzie przysługiwać legitymacja czynna w ramach niniejszego postępowania.

Podniósł, że pozew został przez niego wniesiony w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej, a zatem jego wytoczenie jest czynnością zachowawczą, nieprzekraczającą zwykłego zarządu, którą mógł podjąć samodzielnie.

Ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej i wszczęcie postępowania o podział majątku wspólnego nie powoduje, że powód traci legitymację czynną w ramach wszczętego przeciwko osobom trzecim postępowania.

W jego ocenie w sytuacji, gdy wierzytelność wchodziła w skład majątku wspólnego małżonków, po ustaniu tej wspólności, do dochodzenia tej wierzytelności nie jest koniecznym uprzednie przeprowadzenie postępowania o podział majątku dorobkowego. Prowadziłoby to często do przedawnienia roszczeń. Niejednokrotnie też (jak w przypadku tej sprawy) jeden z małżonków nie jest zainteresowany możliwością dochodzenia należnej wierzytelności, np. od osoby bliskiej, a pozbawienie byłego małżonka możliwości dochodzenia należnej mu części wierzytelności do czasu zakończenia postępowania o podział majątku naruszyłoby jego prawa podmiotowe wierzyciela, utrudniało, a niekiedy uniemożliwiało skuteczne dochodzenie wierzytelności.


Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Zażalenie było uzasadnione.

Dopóki trwa postępowanie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności ustawowej małżeńskiej powoda i jego małżonki, toczące się przed Sądem Rejonowym (…)w K., sygn. akt VI Ns. 142/17/S, nie istnieją podstawy do przyjęcia, że powód nie posiada legitymacji czynnej do wystąpienia z niniejszym powództwem wobec pozwanych, a powyższa sprawa jest prejudycjalna dla niniejszej.

Dopiero orzeczenie o podziale majątku wspólnego małżonków z chwilą jego prawomocności stworzy nowy stan w zakresie praw małżonków (byłych małżonków) do poszczególnych składników majątku wspólnego. Zgodnie z art. 46 k.r.o.

od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku. Z kolei art. 1035 k.c.

wskazuje, że jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu). Art. 1034 k.c.

reguluje kwestię ponoszenia odpowiedzialności za długi spadkowe, nie ma natomiast regulacji dotyczącej kwestii dochodzenia wierzytelności spadkowych. W takiej sytuacji poprzez powyższe odesłania wniesienie przez powoda pozwu w niniejszej sprawie znajduje swoje umocowanie w regulacji art. 209 k.c., zgodnie z którym każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa.

Jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy relacja między zagadnieniem prejudycjalnym a przedmiotem postępowania jest taka, że bez wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej niemożliwe jest rozstrzygnięcie w toczącej się sprawie. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z art.

316 § 1 k.p.c. podstawę wyroku stanowi stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Zatem, jeżeli do chwili zamknięcia rozprawy w niniejszej sprawie podział majątku wspólnego nie nastąpi, powód będzie legitymowany czynnie w niniejszej sprawie, chyba że dochodzona wierzytelność małżonkom nie służy.

Rozpoznawana spraw nie jest sprawą pomiędzy małżonkami, ale dotyczy wierzytelności przysługującej w stosunku do osób trzecich, która według twierdzeń powoda wchodzi w skład majątku wspólnego. Niezależnie od okoliczności, że w sprawie o podział majątku wspólnego sąd ma obowiązek ustalić skład tego majątku (art.

567 § 3 w zw. z art. 684 k.p.c.) sąd rozpoznając niniejszą sprawę musi autonomicznie ustalić, czy dochodzona wierzytelność wchodzi w skład majątku wspólnego, gdyż tamto orzeczenie w niniejszej sprawie nie będzie wiążące.

Co więcej, wyłącznie orzeczenie, na mocy którego dochodzona obecnie wierzytelności przypadnie żonie powoda, będzie miało znaczenie dla rozpoznawanej sprawy, pozbawiając powoda legitymacji czynnej, ale dopiero z chwilą jego prawomocności.

Gdyby orzeczenie takie zapadło po zapadnięciu wyroku w niniejszej sprawie, będzie to nowy fakt dający pozwanym możliwość obrony się przed egzekucją w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.).

Wobec powyższego Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.

SSA Andrzej Struzik SSA Paweł Rygiel SSA Józef Wąsik

Leave a Reply

Your email address will not be published.