Powrót ojca z zagranicy i staranie się o zaległe alimenty

Przedawnienie alimentów stanowi istotne zagadnienie zarówno dla osób zobowiązanych do ich płacenia, jak i pokrzywdzonych dzieci, rodziców czy małżonków. Przedstawiciele obydwu tych grup powinni wiedzieć, czy polskie prawo dopuszcza możliwość przedawnienia długu alimentacyjnego, a jeśli tak, to kiedy i na jakich zasadach.

Jak pokazują dane zgromadzone przez Biuro Informacji Gospodarczej ERIF, wartość zaległych zobowiązań polskich dłużników alimentacyjnych przekracza 12 mld złotych.

Co więcej, mimo zaostrzenia przepisów Kodeksu karnego, alimentów nadal nie płaci ponad 300 tys. rodziców. Spora część z nich liczy, że po pewnym czasie nastąpi przedawnienie roszczeń alimentacyjnych i w efekcie nie będą już zmuszeni do ich zaspokojenia.

Tylko czy słusznie oczekują, że permanentne uchylanie się od zapłaty rozwiąże ich problemy?

Powrót ojca z zagranicy i staranie się o zaległe alimenty

Czym jest przedawnienie?

Dłużnicy alimentacyjni, jak również wszyscy inni zalegający ze spłatą zobowiązań, muszą mieć świadomość, że przedawnienie nie jest równoznaczne z unieważnieniem. W praktyce, stanowi ono instytucję prawa cywilnego, która pozwala legalnie uchylić się od obowiązku spełnienia roszczenia po upływie określonego czasu.

Gdy dochodzi do przedawnienia długu, wierzyciel nie może już wyegzekwować świadczenia nawet na drodze sądowej.

W takiej sytuacji zadłużenie staje się jednak tak zwanym zobowiązaniem naturalnym i nadal wywołuje negatywne konsekwencje – może skutkować choćby wpisem do rejestru dłużników i trudnościami w zaciąganiu kredytów i pożyczek.

Do przedawnienia niektórych długów, na przykład bankowych, dochodzi z urzędu. W przypadku roszczeń alimentacyjnych tak jednak nie jest, a to oznacza, że dłużnik musi podnieść zarzut przedawnienia przed sądem. Jeśli w czasie trwania postępowania sądowego nie dopełni wspomnianej formalności, sąd wyda nakaz zapłaty zaległych alimentów.

Powrót ojca z zagranicy i staranie się o zaległe alimenty

Przedawnienie alimentów

W kontekście omawianego zagadnienia niezwykle istotny jest fakt, że czym innym jest przedawnienie roszczeń alimentacyjnych, a czym innym przedawnienie prawa do roszczeń alimentacyjnych. Kwestia ta jest szczególnie istotna w przypadku alimentów na dziecko.

Te ostatnie, zgodnie z art.

137 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przedawniają się po upływie 3 lat, ale samo prawo do nich wygasa dopiero po uzyskaniu samodzielności przez dziecko – może nastąpić to w wieku 18 lat, po zakończeniu edukacji, lub w innym terminie, który wskaże sąd po przeprowadzeniu szczegółowego badania danego przypadku.

Niezależnie czy mowa o przedawnieniu alimentów na dziecko, czy wobec byłego współmałżonka, zapłaty można domagać się przez okres 3 kolejnych lat; ponieważ alimenty płacone są w ratach, każda z nich przedawnia się w innym terminie.

Co ważne, trzyletni bieg terminu przedawnienia przerywają określone działania, mające na celu wyegzekwowanie zaległej płatności; takim działaniem jest wniesienie sprawy do sądu, wszczęcie mediacji czy uznanie roszczenia przez dłużnika.

Niemniej jednak, nawet gdy jego bieg nie zostanie przerwany, przedawnienie alimentów na dziecko może nastąpić później, niż po upływie 3 lat licząc od dnia ich wymagalności. Kiedy jest to możliwe?

Jeśli dziecko podlegało pełnej lub choćby częściowej władzy rodzicielskiej rodzica-dłużnika alimentacyjnego, to bieg przedawnienia jest liczony dopiero od momentu, w którym ukończyło ono 18 lat. Może zdarzyć się zatem tak, że 20-latek będzie miał prawo domagać się zapłaty zaległych alimentów sprzed 5 czy nawet 10 lat.

Powrót ojca z zagranicy i staranie się o zaległe alimenty

Alimenty z Funduszu Alimentacyjnego

Jeszcze mniej korzystne dla dłużników są przepisy regulujące kwestię przedawnienia alimentów z Funduszu Alimentacyjnego. W tym wypadku mają oni zadłużenie nie wobec swoich dzieci, lecz specjalnego funduszu, z którego pobierały one świadczenie pozwalające im utrzymać się w okresie, w którym nie otrzymywały zasądzonych przez sąd alimentów.

To o tyle istotne, że nie obowiązuje tu trzyletni okres przedawnienia – zgodnie z zapisami Ustawy o świadczeniach rodzinnych, egzekucję należności powstałych wskutek wypłaty świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego prowadzi się aż do ich zaspokojenia.

Zadłużenie jest umarzane tylko w uzasadnionych przypadkach, związanych z trudną sytuacją rodziną lub zdrowotną dłużnika alimentacyjnego.

Warto wspomnieć, że alimenty z funduszu alimentacyjnego są wypłacane dzieciom do momentu ukończenia przez nie 18 roku życia. Jeśli kontynuują one naukę, limit wiekowy zostaje podwyższony do 25 roku życia.

Alimenty zasądzone wyrokiem

Jeśli chodzi o alimenty zasądzone prawomocnym orzeczeniem lub ugodą sądową, to przedawniają się one po upływie 6 lat, licząc od dnia uprawomocnienia się wyroku.

Aby odzyskać całość należnych alimentów trzeba więc złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji przed tym terminem – przy okazji przerwie to bieg okresu przedawnienia.

A co w sytuacji, gdy egzekucja okaże się nieskuteczna? Czy dłużnik alimentacyjny może liczyć, że z czasem nastąpi przedawnienie alimentów u komornika?

Przedawnienie alimentów u komornika

Niektórzy dłużnicy łudzą się, że jeśli tylko toczona przeciwko nim egzekucja komornicza będzie trwała odpowiednio długo, w końcu dojdzie do przedawnienia alimentów zasądzonych wyrokiem. W praktyce jednak, jest to w zasadzie niemożliwe, bowiem zgodnie z art.

142 §1 Kodeksu cywilnego w okresie prowadzenia egzekucji komorniczej, bieg przedawnienia roszczenia alimentacyjnego ulega zatrzymaniu. Jeśli komornik nie będzie w stanie wyegzekwować należnej kwoty, zakończy postępowanie ze względu na jego bezskuteczność.

W takim wypadku trzyletni okres przedawnienia jest liczony od nowa, a pokrzywdzony, na rzecz którego zasądzono alimenty, w każdej chwili może złożyć wniosek o ponowne wszczęcie egzekucji.

Należy pamiętać, że komornik rozpoczyna działania egzekucyjne pod warunkiem otrzymania prawomocnego wyroku sądu lub ugody zawartej przed sądem. Nie może on zatem podjąć się egzekucji roszczeń alimentacyjnych na podstawie umowy sporządzonej pomiędzy rodzicami, czy też ustnej deklaracji rodzica zobowiązującego się do płacenia alimentów.

Powrót ojca z zagranicy i staranie się o zaległe alimenty

Jak dochodzić wpłaty długu alimentacyjnego?

Jeśli osoba zobowiązana do płacenia alimentów nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań, a egzekucja komornicza okazuje się bezskuteczna, poszkodowane dziecko lub współmałżonek nadal ma szanse uzyskać zasądzone środki. Jak w takiej sytuacji może dochodzić spłaty długu alimentacyjnego, albo otrzymać niezbędne wsparcie finansowe?

  1. Ubiegając się o pieniądze z funduszu alimentacyjnego. Do świadczeń z takiego funduszu uprawnione są dzieci w wieku do 18 lub 25 lat (jeśli kontynuują naukę), a także osoby niepełnosprawne bez względu na wiek. O przyznaniu środków decyduje tu jednak kryterium dochodowe, a ich miesięczna kwota nie może przekroczyć ustalonego progu (obecnie jest to 500 zł).
  2. Zwracając się o pomoc do gminy. W dochodzeniu spłaty zaległych alimentów może pomóc także gmina. Każdy, kto nie otrzymuje należnych alimentów, może złożyć wniosek o egzekucję administracyjną. Wówczas to gmina podejmie działania mobilizujące dłużnika do zapłaty (np. zatrzyma mu prawo jazdy lub skieruje go na prace interwencyjne), albo wystawi tytuł wykonawczy (wtedy należność ściągnie urząd skarbowy).
  3. Egzekwując świadczenie od rodziny dłużnika. Należne świadczenie alimentacyjne można również wyegzekwować z pomocą sądu rodzinnego od rodziny dłużnika. Obowiązek alimentacyjny są zobligowani spełnić krewni dłużnika w linii prostej, czyli rodzice, dziadkowe oraz rodzeństwo.
  4. Wpisać dłużnika alimentacyjnego do rejestru dłużników. Zgłaszając zaległe płatności w BIG-u, można znacząco wpłynąć na zachowanie dłużnika. Jeśli znajdzie się on w rejestrze osób zadłużonych, może mieć spore problemy i utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu. Dlaczego? Otóż, zgłoszeni do Biura Informacji Gospodarczej mają trudności z otrzymaniem kredytu i w podpisywaniu umów abonamentowych na telefon czy Internet. Choć może się to wydawać drobnostką, to jednak skutecznie może zmobilizować dłużnika do uregulowania zaległego zadłużenia. Wpisu do BIG-u można dokonać samemu – wystarczy mieć dostęp do komputera i zalogować się w systemie big.pl.
  5. Skierować sprawę na drogę postępowania karnego. To ostateczny środek, który jest dostępny w sytuacji, gdy dłużnik uporczywie unika zapłaty alimentów, przez co nie można zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych.

Warto dodać, że uprawnieni do alimentów mają do dyspozycji również szereg narzędzi, pozwalających dochodzić spłaty długu, mimo ukrywania majątku lub utrudniania egzekucji należności przez komornika.

See also:  Alimenty na eksżonę

To między innymi sądowy wniosek o wyjawienie majątku, skarga pauliańska, czy usługi detektywistyczne.

Ważne, aby nie zwlekać z podjęciem stosownych działań i nie dopuścić do ewentualnego przedawnienia alimentów.

Fundusz alimentacyjny – jakie warunki, żeby dostać 500 zł?

Autor

Jeśli rodzic nie płaci alimentów na dziecko, może pomóc fundusz alimentacyjny. Trzeba jednak spełniać kilka warunków, m.in. co do dochodu na członka w rodzinie. Maksymalna wypłata z funduszu to 500 zł miesięcznie.

Warunki skorzystania funduszu alimentacyjnego

Żeby fundusz alimentacyjny wypłacił pieniądze nie wystarczy sam fakt, że ktoś nie dostaje należnych mu alimentów od zobowiązanej do tego osoby (np. dziecko nie otrzymuje alimentów od ojca). Musi być łącznie spełnionych kilka warunków. Jakich?

  • dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 900 zł,
  • alimenty zostały przyznane lub zatwierdzone przez sąd, a ich egzekucja okazała się bezskuteczna,
  • Alimenty zostały przyznane dziecku od rodzica,
  • osoba uprawniona do alimentów nie ukończyła 18 lat, a jeżeli kontynuuje naukę – nie ukończyła 25 lat.

Dochód rodziny a fundusz alimentacyjny

Od 1 października 2020 r. podniesiono dochód na osobę w rodzinie, uprawniający do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wynosi on obecnie 900 zł na osobę w rodzinie. Wcześniej było to 800 zł.

  • 900 zł na osobę w rodzinie – maksymalny dochód na osobę w rodzinie, pozwalający na wypłatę z funduszu alimentacyjnego.
  • Przy ustalaniu dochodu na okres świadczeniowy 2020-2021, bierze się co do zasady pod uwagę dochody uzyskane w 2019 roku. 
  • Przy ustalaniu dochodów rodziny, uwzględnia się następujących członków rodziny:
  • osobę uprawnioną do alimentów,
  • rodzica osoby uprawnionej, 
  • małżonka rodzica osoby uprawnionej, 
  • osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko,
  • pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25. rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Na potrzeby obliczania dochodu, do rodziny nie zalicza się:

  • rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz;
  • dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego,
  • dziecka pozostającego w związku małżeńskim.

Powrót ojca z zagranicy i staranie się o zaległe alimenty

Wiek osoby uprawnionej do alimentów z funduszu

Co do zasady fundusz alimentacyjny ma zabezpieczać dzieci uprawnione do alimentów, a nie osoby dorosłe. 

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej:

  • do ukończenia przez nią 18 roku życia, albo
  • w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej – do ukończenia przez nią 25 roku życia;
  • w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo.

W przypadku ukończenia przez osobę uprawnioną szkoły wyższej w trakcie ostatniego roku studiów, prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego przysługuje do zakończenia tego roku studiów, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę uprawnioną 25 roku życia.

Jakie kwoty wypłaca fundusz alimentacyjny?

Fundusz alimentacyjny nie wypłaca całych należnych dziecku alimentów, których nie płaci rodzic. Maksymalna kwota wypłaty to 500 zł miesięcznie, ale nie więcej, niż należne alimenty.

  1. 500 zł miesięcznie – maksymalna wypłata z funduszu alimentacyjnego.
  2. Przykład 1.

Przyznane przez sąd od ojca na dziecko alimenty wynoszą 900 zł miesięcznie. Ojciec nie płaci alimentów, ich egzekucja okazała się bezskuteczna. Dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 900 zł. W tej sytuacji można złożyć wniosek o przyznanie alimentów z funduszu alimentacyjnego. Fundusz alimentacyjny będzie wypłacać 500 zł miesięcznie, bo taki jest maksymalny miesięczny limit.

POLECAMY

Ogłoszenia o pracę z całej Polski

  • Poznaj wybrane oferty pracodawców
  • Weź udział w rekrutacji
  • Podziel się opinią

Zobacz ogłoszenia

Dowiedz się, ile możesz zarabiać w innej firmie na tym samym stanowisku!

Alimenty przyznane lub zatwierdzone przez sąd

Do starania się o alimenty z funduszu alimentacyjnego nie wystarczy to, że rodzic nie płaci na utrzymanie dziecka. Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci wynika wprawdzie bezpośrednio z przepisów prawa. Jednak żeby pieniądze wypłacił fundusz alimentacyjny, alimenty od rodzica muszą być przyznane przez sąd lub zatwierdzone przez sąd.

Do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy dołączyć m.in.:

  • zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne albo oświadczenie stwierdzające bezskuteczność egzekucji,
  • odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpis postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, odpis protokołu zawierającego treść ugody sądowej lub ugody zawartej przed mediatorem, 
  • informacje właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności, w szczególności w związku z brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą.

Bezskuteczność egzekucji alimentów

Fundusz alimentacyjny ma pomagać dzieciom, gdy nie można wyegzekwować alimentów od dłużnika. Warunkiem skorzystania z funduszu jest bezskuteczność egzekucji.

Bezskuteczności egzekucji – oznacza egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych.

Za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Polski, w szczególności z powodu:

  • braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika,
  • braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą. Powrót ojca z zagranicy i staranie się o zaległe alimenty

Wniosek i wymagane dokumenty

Fundusz alimentacyjny przyznaje prawo do świadczeń na tzw. okres świadczeniowy: od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.

Wnioski o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na nowy okres świadczeniowy są przyjmowane od dnia 1 sierpnia danego roku, a w przypadku wniosków składanych drogą elektroniczną – od dnia 1 lipca danego roku.

Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Za małoletnie dzieci wniosek składa przedstawiciel ustawowy (rodzic).

Wniosek można złożyć:

  • w formie tradycyjnej, papierowej, wypełniając formularz i składając go w urzędzie miasta lub gminy, lub
  • w formie elektronicznej, na portalu empatia.

Do wniosku trzeba dołączyć szereg dokumentów potwierdzających spełnienie warunków do skorzystania z funduszu.

Odzyskanie pieniędzy przez fundusz od dłużnika

Dłużnicy alimentacyjni mają obowiązek zwrócić funduszowi alimentacyjnemu wypłacone z niego pieniądze, i to z odsetkami. Pieniądze ściąga od dłużnika komornik. Jeśli komornikowi uda się wyegzekwować od dłużnika jakieś kwoty, to w pierwszej kolejności trafiają one do funduszu alimentacyjnego, na spłatę długów wobec funduszu.

Powrót ojca z zagranicy i staranie się o zaległe alimenty

Jak odzyskać zaległe alimenty

Powrót ojca z zagranicy i staranie się o zaległe alimenty

Płacenie alimentów należy do obowiązków dłużnika alimentacyjnego; powinno następować regularnie i w pełnej wysokości. Niestety, nierzadko zdarzają się sytuacje, w których dłużnik, z różnych powodów, przestaje płacić na rzecz osoby uprawnionej. Stawia to taką osobę często w bardzo trudnej sytuacji finansowej, zwłaszcza, gdy otrzymywane kwoty pieniężne stanowią ważną część domowego budżetu. Polskie prawo przewiduje jednak w tym zakresie rozwiązania, dzięki którym osoba uprawniona może odzyskać zaległe alimenty.

Jak odzyskać zaległe alimenty – sposoby

Sposobów na to, jak odzyskać zaległe alimenty jest kilka. W pierwszej kolejności osoba uprawniona może starać się odzyskać zaległe alimenty w drodze postępowania egzekucyjnego.

Może też złożyć wniosek o wszczęcie postępowania karnego wobec dłużnika alimentacyjnego, ponieważ w pewnych sytuacjach niepłacenie alimentów jest uznawane przez polskie prawo za przestępstwo.

Wreszcie, można skorzystać z pomocy funduszu alimentacyjnego, którego działanie reguluje m.in. ustawa z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

See also:  Rozliczenie majątku po rozwodzie

Dochodzenie alimentów w postępowaniu egzekucyjnym

Pierwszym krokiem, jaki należy podjąć, by odzyskać zaległe alimenty, jest próba wyegzekwowania ich od dłużnika w drodze egzekucji sądowej w postępowaniu cywilnym.

Jeżeli podstawą jego obowiązku alimentacyjnego jest prawomocny wyrok sądu zasądzający alimenty, to jest on jednocześnie tytułem egzekucyjnym.

Następnie sąd na wniosek wierzyciela nadaje takiemu tytułowi klauzulę wykonalności, dzięki czemu powstaje tytuł wykonawczy, który stanowi podstawę umożliwiającą wszczęcie egzekucji.

Warto również pamiętać, że wyrok sądu zasądzający alimenty jest z urzędu zaopatrzony w rygor natychmiastowej wykonalności. Obejmuje on w tym przypadku wszystkie raty alimentów płatnych po dniu wniesienia powództwa, a co do rat płatnych przed jego wniesieniem – za okres nie dłuższy niż trzy miesiące.

Jeżeli dłużnik przestał płacić alimenty lub nigdy nie zaczął ich płacić, wtedy osoba uprawniona może z takim wyrokiem udać się do komornika sądowego, który przeprowadzi postępowanie egzekucyjne mające na celu ściągnięcie zaległych należności od dłużnika uchylającego się od płacenia alimentów.

Może on w szczególności dokonać egzekucji z wynagrodzenia za pracę, w tym celu zwraca się do pracodawcy dłużnika z poleceniem przekazywania części jego wynagrodzenia na poczet zaległych alimentów. Egzekucję z wynagrodzenia za pracę komornik prowadzi z wyłączeniem części wynagrodzenia wolnej od zajęcia, czyli kwoty w wysokości aktualnej pensji minimalnej.

Możliwe jest również zajęcie rachunków bankowych, ruchomości oraz nieruchomości w celu ich zlicytowania i uzyskania kwoty należnych alimentów.

Jak odzyskać zaległe alimenty – postępowanie karne

W pewnych sytuacjach uporczywe niepłacenie alimentów może być w świetle prawa uznawane za przestępstwo, uregulowane w art. 209 Kodeksu karnego.

Według niego ten, kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem, albo innym organem, albo inną umową, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Dodatkową przesłanką jest to, że łączna wysokość zaległych alimentów stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych (np. trzech miesięcznych rat alimentacyjnych) albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące.

W przypadku, gdy niepłacący dłużnik naraża osobę uprawnioną na niemożliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Ściganie za przestępstwo niealimentacji (czyli za niepłacenie alimentów przez dłużnika) następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego, czyli wójta, burmistrza, lub prezydenta miasta, który jest organem w postępowaniu o udzielenie pomocy państwowej osobom uprawnionym do świadczeń alimentacyjnych.

Jeżeli nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego dłużnik uiścił w całości zaległe alimenty, to nie podlega karze.

W przypadku narażenia osoby uprawnionej do alimentów na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych sąd odstępuje od wymierzenia kary wtedy, gdy nie później niż w terminie 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego dłużnik alimentacyjny uiścił w całości zaległe alimenty.

Wyjątek stanowi sytuacja, w której wina i społeczna szkodliwość czynu przemawiają przeciwko odstąpieniu od wymierzenia kary dłużnikowi.

Skazanie dłużnika niewypełniającego zobowiązań alimentacyjnych na karę pozbawienia wolności nie oznacza jednak zawieszenia obowiązku alimentacyjnego na skutek ograniczenia możliwości zarobkowania.

W uchwale z dnia 26 maja 1995 r., sygn. akt: III CZP 178/94 Sąd Najwyższy stwierdził, że “możliwości zarobkowe zobowiązanego do alimentacji, który odbywa karę pozbawienia wolności i nie jest zatrudniony, ustala się według zasad określonych w art. 135 k.r.o.” (czyli według usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego).

Z powyższego wynika, że pozbawienie wolności nie musi oznaczać automatycznego zawieszenia obowiązku alimentacyjnego. Osoba uprawniona może wtedy złożyć tytuł wykonawczy bezpośrednio dyrektorowi właściwego zakładu karnego, który będzie wtedy wypłacał mu należności za pracę dłużnika lub jego pieniądze znajdujące się w depozycie zakładu karnego.

Jak odzyskać zaległe alimenty – fundusz alimentacyjny

Osoba uprawniona, jeżeli nie udaje jej się wyegzekwować alimentów w postępowaniu cywilnym, może wreszcie skorzystać z funduszu alimentacyjnego w celu uzyskania należnych świadczeń. Procedurę uzyskania tego typu świadczeń reguluje wspomniana wyżej ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Według jej przepisów, w przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona może złożyć do organu właściwego wierzyciela (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej) wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika niewywiązującego się ze swoich zobowiązań alimentacyjnych, np.

zatrzymania prawa jazdy.

Za bezskuteczną egzekucję uważa się również brak możliwości wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu:

  • braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika (niemożność wszczęcia egzekucji za granicą),
  • braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą.

Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do alimentów. Można również złożyć wniosek za pomocą odpowiedniego systemu teleinformatycznego.

Wniosek powinien zawierać:

  • dane dotyczące członków rodziny, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo, płeć, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL – numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz, o ile wnioskodawca posiada – adres poczty elektronicznej i numer telefonu,
  • oświadczenie wnioskodawcy o przekazaniu organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne wszelkich znanych mu informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu,
  • oświadczenie wnioskodawcy o miejscu zamieszkania, wieku, zatrudnieniu i sytuacji ekonomicznej osób zobowiązanych względem osoby uprawnionej do alimentacji.

Do składanego wniosku należy dołączyć zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne (czyli najczęściej komornika sądowego) o bezskuteczności egzekucji zawierające informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów.

Komu przysługują alimenty z funduszu alimentacyjnego

Według ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo.

Ważne przy ustalaniu wysokości świadczeń jest kryterium dochodowe. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 900 zł. Szczegóły odnośnie do obliczania dochodu reguluje ustawa.

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł.

Nie przysługują one jednak, jeżeli osoba uprawniona została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, lub w pieczy zastępczej lub zawarła związek małżeński.

Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następuje bądź na wniosek osoby uprawnionej bądź jej przedstawiciela ustawowego. Same świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaca się w okresach miesięcznych.

Warto też pamiętać, że wypłatę alimentów z funduszu alimentacyjnego organ może wstrzymać, jeżeli osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego:

  • odmówili udzielenia lub nie udzielili, w wyznaczonym terminie, wyjaśnień co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń,
  • odmówili udzielenia organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne informacji mających wpływ na skuteczność egzekucji lub udzielili informacji nieprawdziwych,
    nie podejmują świadczeń przez trzy kolejne miesiące kalendarzowe.

Należy też pamiętać, że organ właściwy wierzyciela może bez zgody osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeżeli:

  • uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń,
  • egzekucja stała się skuteczna,
  • osoba nienależnie pobrała świadczenia lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.
See also:  Fałszywe oskarżenia konkubiny o znęcanie się, jak się bronić?

Jak odzyskać zaległe alimenty – obowiązki dłużnika

Po otrzymaniu wniosku, organ właściwy wierzyciela występuje do organu właściwego dłużnika (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika) o podjęcie działań wobec dłużnika.

Dłużnik alimentacyjny, który nie płaci alimentów, jest bowiem zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Działania, jakie organ może zastosować wobec dłużnika, który nie płaci alimentów to:

  • przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego u dłużnika i wyjawienie majątku
    zobowiązanie dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy,
  • zobowiązanie do przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przez właściwy urząd pracy,
  • przekazanie do biura informacji gospodarczej danych osobowych dłużnika i informacji o jego zobowiązaniach
  • zatrzymanie prawa jazdy.

Jak odzyskać zaległe alimenty – pomoc prawnika

Osoba uprawniona do alimentów, chcąca odzyskać alimenty od dłużnika, który nie chce ich płacić, może podjąć wiele czynności przeciwko niemu, by zaległe alimenty odzyskać.

Może przede wszystkim dochodzić alimentów na drodze sądowej w postępowaniu egzekucyjnym, czy też wszcząć przeciwko dłużnikowi postępowanie karne.

Może wreszcie skorzystać ze środków pomocy społecznej, do której należy przede wszystkim państwowy fundusz alimentacyjny, składając odpowiedni wniosek.

W dochodzeniu zaległych alimentów kluczowa może okazać się pomoc doświadczonego prawnika, który zna dobrze przepisy regulujące postępowanie egzekucyjne oraz dotyczące pomocy społecznej i pomoże złożyć wniosek o świadczenia alimentacyjne. Profesjonalny pełnomocnik, dzięki swej wiedzy, zwiększa szansę na odzyskanie zaległych alimentów od dłużnika, dlatego warto rozważyć jego udział w sprawie.

Śmierć dłużnika alimentacyjnego a odzyskanie alimentów | Adwokat Rodacki – Blog

Posłuchaj tej historii. Pan Wojciech po rozwodzie miał płacić alimenty na rzecz dwóch swoich synów. Częściowo rzeczywiście je płacił, a częściowo wzrastał mu dług alimentacyjny. Pewnego dnia pan Wojciech zmarł. Okazało się, że wcześniej wziął ślub i założył nową rodzinę. Czy zatem długi alimentacyjne przejdą na spadkobierców pana Wojciecha, w tym jego nową małżonkę?

W tym wpisie poznasz odpowiedź na pytanie – czy można domagać się zapłaty alimentów przez spadkobierców zmarłego dłużnika alimentacyjnego?

Obowiązek alimentacyjny a zaległe raty alimentacyjne

Na wstępie trzeba rozróżnić dwie rzeczy. Obowiązek alimentacyjny jest zobowiązaniem do płacenia alimentów, wynikającym z więzów pokrewieństwa i ma charakter ściśle osobisty. Obowiązek alimentacyjny jest skorelowany z uprawnieniem do żądania alimentów na przyszłość przez osobę uprawnioną.

Zaległe raty alimentacyjne są natomiast wymagalnym świadczeniem, którego wypłaty można domagać się od osoby zobowiązanej. Można powiedzieć więc, że dotyczą przeszłości.

W kodeksie rodzinnym i opiekuńczym stwierdzono wprost, że: „obowiązek alimentacyjny nie przechodzi na spadkobierców zobowiązanego”.

Nie ma zatem najmniejszych wątpliwości, że uprawnienie do żądania alimentów (przyszłych rat) wygasa wraz ze śmiercią zobowiązanego.

W tym przypadku z uwagi na osobisty charakter świadczeń alimentacyjnych, spadkobiercy nie wstępują na miejsce zobowiązanego i nie muszą płacić za niego dalszych alimentów.

W takim przypadku dzieciom zmarłego pozostaje ewentualne staranie się o rentę rodzinną, jeśli zostaną spełnione stosowne przesłanki. Ewentualnie można spróbować uzyskać środki utrzymania w postaci alimentów od dalszych krewnych (np. dziadków), ale będzie to realne tylko w odpowiednio usprawiedliwionych przypadkach.

Czy można domagać się zapłaty zaległych rat alimentacyjnych od spadkobierców dłużnika?

Jak wcześniej wspomniałem, należy odróżnić obowiązek alimentacyjny od kwestii zapłaty zaległych rat alimentacyjnych. Ta różnica odegra bowiem istotną rolę w przypadku problemu, którego dotyczy ten wpis.

To, że spadkobiercy nie są zobowiązani do dalszego płacenia alimentów na rzecz uprawnionych nie oznacza jeszcze, że nie muszą zapłacić zaległych alimentów zmarłego dłużnika z przeszłości.

Wymagalne raty alimentacyjne wchodzą bowiem w skład spadku po zmarłym, co jednoznacznie przesądził także Sąd Najwyższy w jednej ze swoich uchwał:

„Raty alimentacyjne, które stały się wymagalne za życia uprawnionego i które zostały prawomocnie zasądzone, należą do spadku po uprawnionym.” (Uchwała Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 15 lipca 1965 r., III CO 36/65)

Oznacza to, że spadkobiercy zmarłego dłużnika alimentacyjnego będą musieli zapłacić uprawnionym do alimentów zaległe i wymagalne raty alimentacyjne.

Oczywiście spadkobiercy mogą bronić się, odrzucając spadek po zmarłym, ale wówczas nie otrzymają nic ze spadku.

Może okazać się to nieopłacalne, gdyż w skład spadku oprócz długów wchodzą też aktywa, czyli nieruchomości i ruchomości (np. samochody).

  • Warto więc pamiętać, że śmierć dłużnika alimentacyjnego rzeczywiście doprowadza do wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, ale wcale nie musi powodować utraty szansy na zwrot zaległych rat alimentacyjnych, które mogą obciążyć spadkobierców zmarłego.
  • ***
  • Kancelaria Adwokacka Maciej Rodacki, zakres usług: prawo rodzinne (rozwód, alimenty, podział majątku, władza rodzicielska, kontakty z dzieckiem, sprawy przeciwko nieletnim) oraz inne.
  • tel: 693 253 807
  • e-mail: [email protected]

Podobne artykuły:

Transgraniczne obowiązki alimentacyjne w UE – Your Europe

Na tej stronie

Ostatnio sprawdzono: 02/05/2022

Przepisy dotyczące zobowiązań alimentacyjnych różnią się zależnie od kraju UE, a poziom wsparcia nie wszędzie jest taki sam. Jednak w sytuacji, gdy świadczenia alimentacyjne są wypłacane w jednym kraju UE, a otrzymywane w innym, zastosowanie mają przepisy unijne.

W którym kraju można wnieść sprawę o alimenty?

Sprawę dotyczącą świadczeń alimentacyjnych można wnieść głównie do sądów:

  • w kraju, w którym mieszka były partner lub krewny, którego dotyczą roszczenia
  • w kraju, w którym mieszka osoba dochodząca roszczeń alimentacyjnych
  • do sądów właściwych w sprawach związanych ze stanem cywilnym (np. rozwód) lub władzą rodzicielską – o ile kwestia alimentów jest powiązana z takimi sprawami.

Jeżeli Twój były współmałżonek lub krewny wyrazi na to zgodę, pod pewnymi warunkami możecie wspólnie wybrać, który sąd ma orzekać w Waszej sprawie. Nie ma jednak takiej możliwości, jeżeli spór dotyczy obowiązku alimentacyjnego względem dziecka poniżej 18. roku życia.

Które przepisy mają zastosowanie do mojej sprawy alimentacyjnej?

  • W sprawach z udziałem dwóch lub większej liczby krajów UE prawem regulującym zobowiązania alimentacyjne wcale nie musi być prawo kraju, w którym możesz złożyć wniosek.
  • Dowiedz się, które przepisy mają zastosowanie do Twojej sprawy alimentacyjnej, co można poradzić, jeśli sprawa jest powiązana z prawem różnych państw, i jakich skutków możesz się spodziewać.
  • Urząd do spraw alimentacyjnych w kraju UE, w którym mieszkasz, może pomóc Ci złożyć za granicą wniosek o alimenty: wyszukaj właściwy urząd.

Wykonanie wyroku zasądzającego alimenty za granicą

Orzeczenie w sprawie alimentów wydane i objęte zezwoleniem na wykonanie w jednym kraju UE będzie też podlegało wykonaniu w innym kraju UE.

Wyjątek: Dania

W przypadku orzeczeń wydanych w Danii istnieje uproszczona procedura stwierdzenia wykonalności wyroku zasądzającego alimenty.

Urząd do spraw alimentacyjnych w kraju UE, w którym mieszkasz, może pomóc Ci w dochodzeniu alimentów: wyszukaj właściwy urząd.

Zapoznaj się z informacjami krajowymi na temat środków egzekucyjnych, uproszczonej unijnej procedury dotyczącej wykonywania orzeczeń w sprawie alimentów oraz właściwych organów w interesującym Cię kraju.

Wybierz kraj:

  • Austriaatpl
  • Belgiabepl
  • Bułgariabgpl
  • Chorwacjacrpl
  • Cyprcypl
  • Czechyczpl
  • Daniadken
  • Estoniaeepl
  • Finlandiafipl
  • Francjafrpl
  • Niemcydepl
  • Grecjagrpl
  • Węgryhupl
  • Irlandiaiepl
  • Włochyitpl
  • Łotwalvpl
  • Litwaltpl
  • Luksemburglupl
  • Maltamtpl
  • Niderlandynlpl
  • Polskaplpl
  • Portugaliaptpl
  • Rumuniaropl
  • Słowacjaskpl
  • Słoweniasipl
  • Hiszpaniaespl
  • Szwecjasepl

Masz więcej pytań?

Leave a Reply

Your email address will not be published.