Przypisanie ojcostwa mężowi

Autor: Jacek Sosnowski Kancelaria Adwokacka, sprawy-rozwodowe.info

Przypisanie ojcostwa mężowi

Bardzo często zdarza się, że mimo iż małżonkowie nie żyją ze sobą od dłuższego czasu, czasem nawet od kilku lat, to jednak formalnie wciąż pozostają małżeństwem.

Z reguły dla osób, które nie planują po raz kolejny wstąpić w związek małżeński kwestia rozwodu jest sprawą drugorzędną i jeśli nowy partner nie nalega na rozwiązanie i definitywne prawne zakończenie poprzedniego związku to taki stan rzeczy może utrzymywać się bardzo długo, zwłaszcza jeśli po stronie drugiego małżonka również nie istnieje inicjatywa do wystąpienia z pozwem o rozwód.

Nie lada problem może jednakże pojawić się wówczas, gdy żona, faktycznie związana z innym mężczyzną, lecz formalnie pozostająca w związku małżeńskim, zajdzie w ciążę, gdyż wówczas domniemanym ojcem dziecka jest jej mąż.

Domniemanie ojcostwa – ojcem jest mąż matki

Zgodnie bowiem z regulacjami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia, domniemywa się, że pochodzi ono od męża matki.

Powyższe oznacza zatem, iż jeżeli małżeństwo formalnie nadal trwa, to ojcostwo dziecka przypisuje się mężczyźnie, który jest mężem matki dziecka, nawet jeśli małżonkowie nie widzieli się ze sobą od kilku lat.

Wskazane domniemanie ojcostwa trwa ponadto nadal również po rozwodzie i jeżeli dziecko urodziło się przed upływem trzystu dni od orzeczenia rozwodu, wówczas ojcostwo również przypisuje się byłemu już wówczas mężowi matki dziecka.

Od powyższego ustawodawca przewidział jednakże wyjątek stanowiąc, iż jeżeli dziecko urodziło się przed upływem trzystu dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa, lecz po zawarciu przez matkę drugiego małżeństwa, domniemywa się, że dziecko pochodzi od drugiego męża matki.

Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów za ojca dziecka uznaje się więc przede wszystkim męża matki, bez znaczenia jest zatem fakt, jak małżeństwo się układało i funkcjonowało, gdyż dopóki nie zostanie wytoczone powództwo o zaprzeczenie ojcostwa, to formalnie ojcem dziecka pozostanie mąż matki.

Zaprzeczenie ojcostwa możliwe jest w ciągu 6 miesięcy

Mąż matki może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę, nie później jednak niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności.

Powództwo o zaprzeczenie ojcostwa wytoczyć należy przeciwko dziecku i matce, a jeżeli matka nie żyje – przeciwko dziecku, samo zaś zaprzeczenie ojcostwa następuje przez wykazanie, że mąż matki nie jest ojcem dziecka.

Ciężar dowodowy w tym przypadku obciąża mężczyznę, który chce wykazać, że dziecko jego żony nie jest jego dzieckiem, w sprawach o zaprzeczenie ojcostwa tylko więc takie dowody są miarodajne, które w sposób absolutnie pewny prowadzą do wykazania, że mąż matki nie jest ojcem dziecka.

Jeśli więc małżonkowie od dłuższego czasu nie mieszkali ze sobą i nie utrzymywali kontaktów fizycznych to okoliczność ta oczywiście będzie obalać domniemanie ojcostwa, w niektórych jednak przypadkach do zaprzeczenia ojcostwa konieczne będzie przeprowadzenie grupowego badania krwi lub badania DNA. Pamiętać ponadto należy, iż zaprzeczenie ojcostwa nie jest dopuszczalne, jeżeli dziecko urodziło się w następstwie procedury medycznie wspomaganej prokreacji, na którą mąż matki wyraził zgodę.

Ustalenie ojcostwa innego mężczyzny

W sytuacji, gdy doszło do zaprzeczenia ojcostwa, a więc, gdy nie zachodzi domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż jego matki, gdyż domniemanie to zostało obalone, ustalenie ojcostwa innego mężczyzny może nastąpić albo przez uznanie przez niego ojcostwa albo na mocy orzeczenia sądu, przy czym należy pamiętać, iż uznanie ojcostwa nie może nastąpić, jeżeli toczy się sprawa o ustalenie ojcostwa.

Uznanie ojcostwa następuje, gdy mężczyzna, od którego dziecko pochodzi, oświadczy przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, że jest ojcem dziecka, a matka dziecka potwierdzi jednocześnie albo w ciągu trzech miesięcy od dnia oświadczenia mężczyzny, że ojcem dziecka jest ten mężczyzna. Sądowego ustalenia ojcostwa może natomiast żądać dziecko, jego matka oraz domniemany ojciec dziecka. Jednakże matka ani domniemany ojciec nie mogą wystąpić z takim żądaniem po śmierci dziecka lub po osiągnięciu przez nie pełnoletności.

Ciężar dowody w takim przypadku spoczywa zaś, zgodnie z ogólnymi regulacjami, na stronie powodowej, jeśli więc z żądaniem ustalenia ojcostwa występuje matka, wówczas to ona musi wykazać, przy pomocy właściwych dowodów, że ojcem dziecka jest konkretny mężczyzna. Najczęściej ustalenie ojcostwa następuje w oparciu o przeprowadzone grupowe badania krwi lub badania DNA.

Przypisanie ojcostwa mężowiJacek Sosnowski Kancelaria Adwokacka

Kancelaria specjalizuje sięw sprawach o rozwód, alimenty, kontakty z dzieckiem. Duże praktyczne doświadczenie w zakresie tego typu zagadnień sprawia, że jest w stanie świadczyć Klientom pomoc prawną nawet w trudnych oraz niecodziennych sprawach. Kancelaria oferuje kompleksową obsługę prawną Klientów na każdym etapie postępowania.

Oddział kancelarii w Warszawie: ul. Grzybowska 4/2, 00-131 Warszawa, (wejście główne), Sekretariat: (22) 295-12-94, Tel kom: 604-905-856, www: sprawy-rozwodowe.info

Podoba Ci się artykuł? Podziel się

Ustalenie ojcostwa: Państwo wie lepiej, kto jest ojcem

Automatyczne uznanie ojcostwa nawet byłego męża to absurd w czasach badań DNA.

Mężczyźni buntują się przeciw dyskryminującemu prawu. Chcą w prostszy sposób móc uznawać swoje ojcostwo lub mu zaprzeczać. Obecnie ojcem dziecka jest zawsze mąż, czasem były mąż, jeżeli urodzi się ono przed upływem 300 dni po rozwodzie.

Tak się dzieje niezależnie od tego, kto faktycznie jest tatą. Na zaprzeczenie ojcostwa jest jedynie pół roku. Prawniczka z Łodzi Maria Wentlandt-Walkiewicz chce kwestionować te przepisy w Trybunale Konstytucyjnym.

Jej zdaniem to wyraz nierówności.

I podaje typowy przykład. Kilka lat temu pan Marek wziął ślub, bo jego dziewczyna była w ciąży. Przekonywała go, że to jego dziecko. Po trzech latach pojawiły się wątpliwości. W końcu przeprowadzono badania genetyczne, które potwierdziły jego podejrzenia. Dziecko nie było jego. Zażądał rozwodu, chciał również zaprzeczyć ojcostwu. Ku własnemu zaskoczeniu dowiedział się, że to niemożliwe. Mimo argumentu w postaci analizy DNA. Zaprzeczyć mógł jedynie do ukończenia przez dziecko sześciu miesięcy.

W sytuacji, w jakiej znalazł się pan Marek, sprawę może wszcząć jedynie prokuratura. A ta zrobi to jedynie wówczas, gdy znajdzie się ojciec dziecka. W tym przypadku jest on nieznany.

– To ewidentna niesprawiedliwość.

Mężczyzna został oszukany przez partnerkę, a teraz dodatkowo spadnie na niego obowiązek płacenia alimentów – mówi Maria Wentlandt-Walkiewicz, która zamierza skierować sprawę do trybunału.

Jest też i druga strona medalu: ojcowie, którzy chcieliby uznać swoje ojcostwo. To również, jak się okazuje, nie jest wcale takie proste. Panu Piotrowi dziecko miało się urodzić 304 dni po rozwodzie partnerki, a zarazem matki jego przyszłego syna.

Los spłatał mu figla – dzieciak urodził się dwa tygodnie wcześniej, czyli zanim upłynęło 300 dni. To oznaczało, że ojcem z automatu stał się były mąż jego narzeczonej.

I to niezależnie od tego, że ten nie chciał dziecka, a biologiczny tata się do niego przyznawał.

Po porodzie musiała się odbyć rozprawa sądowa, podczas której były mąż zaprzeczał ojcostwu, a biologiczny ojciec się do niego przyznał. Na rozprawie sąd musiał ustanowić kuratora dziecka. – Było to bardzo nieprzyjemne.

Tym bardziej że na akcie urodzenia mój syn ma nazwisko byłego męża mojej partnerki. Dopiero na drugiej stronie jest adnotacja, że odbył się proces, zmieniono mu ojca i nazwisko – mówi pan Piotr.

On sam szukał pomocy u rzecznika praw obywatelskich oraz u prawników. Bezskutecznie.

W o wiele gorszej sytuacji jest pan Grzegorz. Pod koniec grudnia 2013 r. urodził mu się syn. Niestety, formalnie nie jest jego, lecz – podobnie jak w przypadku pana Piotra – byłego męża matki dziecka. – Chcieliśmy wziąć ślub i zalegalizować nasz związek przed narodzinami syna.

Mieliśmy już nawet ustalony termin w urzędzie, lecz w związku z licznymi komplikacjami w czasie ciąży narzeczona przebywała cały czas w szpitalu i musieliśmy odwołać ślub. Dopiero później się dowiedzieliśmy, że to oznacza, iż dziecko nie jest uznane jako moje, lecz jako syn jej byłego męża – mówi pan Grzegorz. Na razie nie udało im się doprowadzić do rozprawy.

Jego dziecko czeka na operację niebezpieczną dla życia. – Jeżeli umrze, to z nazwiskiem obcej osoby – dodaje nasz rozmówca.

Ślub przed porodem byłby rzeczywiście rozwiązaniem. Pani Maja, która była świadoma komplikacji, zrobiła wszystko, by zdążyć z rozwodem.

See also:  Separacja czy rozwód - na co się zdecydować?

Dokumenty otrzymała w ósmym miesiącu ciąży, dwa tygodnie później wzięła ślub z nowym partnerem, biologicznym ojcem dziecka. A wszystko po to, by uniknąć rozprawy.

Prawo stanowi, że jeżeli dziecko urodzi się nawet krócej niż 300 dni po rozwodzie, ale już w nowym związku małżeńskim, ojcem jest aktualny mąż.

Teoretycznie takie prawo ma chronić dziecko. Zabezpiecza jego przyszłość, gwarantując opiekę, choćby tę finansową. – Jednak ten przepis jest anachroniczny w czasach, kiedy mamy szybkie i proste badania DNA. Dlaczego trzeba wpisywać w akcie urodzenia jako ojca byłego męża, nawet jeżeli biologiczny ojciec się do dziecka przyznaje. To upokarzające – mówi pan Piotr. Maria Wentlandt-Walkiewicz utrzymuje, że to niesprawiedliwe traktowanie. Utrzymywanie fikcji.

>>> Dzisiaj Szwedzi „są bardziej w ciąży” niż kilkanaście lat temu. Ale proces odchodzenia od tradycyjnych społecznych norm definiujących rolę mężczyzny myśliwego jeszcze potrwa. Faceci z przyprawionymi brzuchami

300 dni dzieci urodzone w takim czasie po rozwodzie są automatycznie przypisywane byłemu mężowi

6 miesięcy tyle czasu na zaprzeczenie ojcostwa dziecka mają mężczyźni

Nieślubne dziecko mojej żony – jak zaprzeczyć ojcostwu męża matki

  • Jeśli bowiem dziecko to urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia, domniemywa się, że pochodzi ono od męża matki.
  • Kiedy zachodzi domniemanie ojcostwa męża matki?
  • Domniemanie ojcostwa opiera się na dwóch istotnych faktach:
  1. pozostawanie matki dziecka w związku małżeńskim oraz:
  2.  urodzenie się dziecka w czasie trwania tego związku albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia.

Domniemanie to pozostaje zatem całkowicie niezależne od tego, czy małżonkowie  w czasie trwania ich związku (tj. do chwili jego ustania lub unieważnienia) albo też przed upływem trzystu dni od ustania lub unieważnienia ich małżeństwa, rzeczywiście obcowali ze sobą fizycznie.

Z punktu widzenia oceny ustawowych przesłanek przypisania ojcostwa, liczy się bowiem jedynie przewidziana treścią art. 62 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, potencjalna możliwość doprowadzenia przez małżonków do poczęcia nowo narodzonego dziecka w tym okresie.

Możliwe są więc sytuacje gdy prawnie – ojcem dziecka pozostawać będzie np.

mężczyzna pozostający z żoną w faktycznej, wieloletniej separacji (nie orzeczonej formalnie przez sąd), na co dzień zamieszkujący zagranicą i prowadzący tam życie z nową partnerką.

Niedopilnowanie przez małżonków kwestii formalnego rozwiązania węzła małżeństwa, przed datą narodzin potomka żony, zadecyduje bowiem w tym przypadku o przypisaniu ojcostwa wciąż aktualnemu mężowi matki.

Pod pojęciem daty „ustania związku małżeńskiego” rozumieć należy:

  1. datę uprawomocnienia się orzeczenie sądu o rozwiązaniu małżeństwa stron poprzez rozwód (patrz: wyrok SN z 6 listopada 1967 r., I CR 355/67, LexisNexis nr 319096, OSNCP 1968, nr 7, poz. 123), a także:
  2.  datę śmierci jednego z nich.

Warto dodać w tym miejscu, iż wyrok rozwodowy nie zawsze uprawomocnia się w tym samym czasie co wszelkich postanowień zawartych w jego sentencji.

Sentencja ta składa się bowiem z kilku części: rozwiązania małżeństwa stron (z winy jednej ze stron, bez orzekania o winie, z winy obu stron), orzeczenia o sposobie korzystania z ich wspólnego mieszkania, o kwestii władzy rodzicielskiej nad wspólnymi dziećmi, o kontaktach z nimi o alimentach itp.

Może więc zdarzyć się, iż jedno z małżonków zaskarży wyrok tylko w części dotyczącej alimentów lub np. władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron. W tym przypadku wyrok uprawomocni się po upływie 21 dni od daty jego ogłoszenia lub wydania, tylko w części niezaskarżonej.

 Jeżeli więc dziecko urodziło się po ogłoszeniu, lecz przed uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego jego matki, to urodziło się w czasie trwania małżeństwa i ma za sobą domniemanie z art. 62 § 1. Podobnie rzecz się przedstawia, jeżeli od dnia uprawomocnienia się wyroku rozwodowego do daty urodzenia dziecka nie upłynęło 300 dni.

Z kolei pod pojęciem „daty unieważnienia małżeństwa”, należy rozumieć datę uzyskania prawomocności przez wyrok sądu unieważniający małżeństwo stron z przyczyn enumeratywnie wymienionych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Przykład 1:

Państwo Tomasz i Joanna są małżeństwem od 2005r. Od roku Pani Joanna nie mieszka z mężem, pozostając w nieformalnym związku z Panem Grzegorzem, z którym spodziewa się dziecka. Pani Joanna złożyła pozew rozwodowy do Sądu, domagając się orzeczenia przez Sąd o rozwodzie z winy obu stron.

Sąd wydał wyrok rozwodowy zgodnie z żądaniem powódki. Pan Tomasz zaskarżył orzeczenie Sądu w części orzekającej o rozwodzie stron, domagając się wydania przez Sąd orzeczenia rozwodu z winy małżonki. W oczekiwaniu na wyrok sądu odwoławczego, Pani Joanna urodziła dziecko Pana Grzegorza.

Z uwagi na fakt, iż orzeczenie sądu w zakresie dotyczącym rozwiązania małżeństwa stron pozostawało w tym czasie nieprawomocne (pomimo nawet uprawomocnienia się tegoż orzeczenia w pozostałej części dotyczącej, np.

alimentów, władzy rodzicielskiej nad pozostałymi dziećmi małżonków, kontaktów z tymi dziećmi) – ojcem najmłodszego dziecka formalnie pozostaje zatem Pan Tomasz.

Jeśli więc mąż matki posiada pewność co do tego, iż nie jest ojcem dziecka narodzonego w trakcie trwania jego związku małżeńskiego z matką dziecka lub w okresie pierwszych 300 dni od daty ustania lub unieważnienia małżeństwa wiążącego go z małżonką, jedynym sposobem na „wyzbycie się” ojcostwa względem nowo narodzonego dziecka pozostaje powództwo z art. 63 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.Gdzie i kiedy wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa?

Powództwo to winno zostać wytoczone przed sąd rejonowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego (tj. małżonki oraz jej dziecka). Jeśli jednak brak jest podstaw dla wytoczenia powództwa według przepisów o właściwości ogólnej (według miejsca zamieszkania matki oraz dziecka), o właściwości miejscowej sądu zadecyduje miejsce zamieszkania powoda (ojca dziecka).

Mąż matki może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę, nie później jednak niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności.

Jeżeli mąż matki został całkowicie ubezwłasnowolniony z powodu choroby psychicznej lub innego rodzaju zaburzeń psychicznych, na które zapadł w ciągu terminu do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, powództwo może wytoczyć jego przedstawiciel ustawowy.

Termin do wytoczenia powództwa wynosi w tym wypadku sześć miesięcy od dnia ustanowienia przedstawiciela ustawowego, a jeżeli przedstawiciel powziął wiadomość o urodzeniu się dziecka dopiero później – sześć miesięcy od dnia, w którym tę wiadomość powziął.

Przykład 2:

Pan Tomasz jest chory na schizofrenię. Stan ten uniemożliwia mu normalne funkcjonowanie i podejmowanie codziennych decyzji. Sądową opiekę nad Panem Tomaszem objęła jego matka – Pani Eleonora.

Pani Eleonora dowiedziała się o fakcie narodzin dziecka, żony Pana Tomasza i jej nowego partnera 10 marca 2015r. Dziecko to urodziło się 15 czerwca 2014r. a do tej pory matka Tomasza nie miała wiedzy na temat jego istnienia. Pani Eleonora ma zatem czas do 10 września 2015r.

na wniesienie powództwa w imieniu syna o zaprzeczeniu jego ojcostwa nad nowo narodzonym dzieckiem jego żony.

Jeżeli przedstawiciel ustawowy męża całkowicie ubezwłasnowolnionego nie wytoczył powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, mąż może wytoczyć powództwo po uchyleniu ubezwłasnowolnienia.

Termin do wytoczenia powództwa wynosi w tym wypadku sześć miesięcy od dnia uchylenia ubezwłasnowolnienia, a jeżeli mąż powziął wiadomość o urodzeniu się dziecka dopiero później – sześć miesięcy od dnia, w którym tę wiadomość powziął.

Przykład 3:

Stan Pana Tomasza poprawił się na tyle, iż dnia 10  kwietnia 2015r. sąd uchylił orzeczone wobec niego ubezwłasnowolnienie.

Jego dotychczasowa przedstawicielka  ustawowa – Pani Eleonora, na miesiąc przed uchyleniem ubezwłasnowolnienia syna, poinformowała go o fakcie narodzin dziecka jego żony.

Pan Tomasz ma więc czas do 10 października 2015r. (6 miesięcy) na złożenie powództwa o zaprzeczenie jego ojcostwa.

Jeśli Pani Eleonora przekazałaby synowi tę samą informację po dacie uprawomocnienia się wyroku uchylającego ubezwłasnowolnienie np. 10 sierpnia 2015r., czas na złożenie powództwa zakończyłby się 10 lutego 2016r., tj. po upływie 6 miesięcy od dnia w którym mąż matki dziecka – Pan Tomasz dowiedział się o fakcie narodzin potomka żony.

Warto dodać, iż przesłanki te obowiązują także w przypadku braku formalnego orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu ojca dziecka.

Jeśli bowiem mąż matki zapadł na chorobę psychiczną lub innego rodzaju zaburzenia psychiczne w ciągu terminu do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, ale pomimo istnienia podstaw do ubezwłasnowolnienia całkowitego nie został ubezwłasnowolniony, może on wytoczyć powództwo w ciągu sześciu miesięcy od ustania choroby lub zaburzeń, a gdy powziął wiadomość o urodzeniu się dziecka dopiero później – w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym tę wiadomość powziął.

See also:  Rozwiązanie umowy z prywatną szkołą dziecka, czy potrzebna zgoda obojga rodziców?

Kogo należy pozwać?

Mąż matki powinien wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa przeciwko dziecku i matce, a jeżeli matka nie żyje – przeciwko dziecku.Nie może on jednak wystąpić z powództwem o zaprzeczenie swojego ojcostwa, jeżeli dziecko zostało poczęte w następstwie zabiegu medycznego, na który uprzednio wyraził zgodę.

Co istotne – także matka dziecka, a nawet samo dziecko mogą wystąpić z takim powództwem.

Matka powinna wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa przeciwko mężowi i dziecku, a jeżeli mąż nie żyje – przeciwko dziecku. Termin dla wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa przez matkę to sześć miesięcy od urodzenia dziecka.

Dziecko powinno wytoczyć powództwo przeciwko mężowi swojej matki i matce, a jeżeli matka nie żyje – przeciwko jej mężowi. Jeżeli mąż matki nie żyje, powództwo powinno być wytoczone przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy. Dziecko może jednak wytoczyć wskazane wyżej powództwo dopiero po uzyskaniu pełnoletniości, nie później jednak niż w ciągu trzech lat od jej uzyskania.

Kiedy domniemanie ojcostwa nie działa?

Warto dodać, iż domniemania ojcostwa męża matki nie stosuje się, jeżeli dziecko urodziło się po upływie trzystu dni od orzeczenia separacji.

Domniemanie to pozostaje wyłączone, także wówczas jeśli dziecko urodziło się co prawda w okresie pierwszych trzystu dni od  daty ustania lub unieważnienia małżeństwa (np. orzeczenia rozwodu matki z pierwszym mężem), niemniej – po zawarciu przez matkę małżeństwa z kolejnym mężczyzną, domniemywa się, że dziecko to pochodzi od drugiego męża.

Podobnie także – prawomocne zaprzeczenie macierzyństwa kobiety wpisanej w akcie urodzenia jako matka dziecka automatycznie eliminuje domniemanie pochodzenia dziecka od jej męża (patrz: wyrok SN z 2 marca 1966 r., II CR 31/66, LexisNexis nr 314795, OSNCP 1966, nr 11, poz. 198).Jakie są skutki zaprzeczenia ojcostwa dziecka?

Na skutek uprawomocnienia się wyroku zaprzeczającego ojcostwo ustają wszelkie prawa i obowiązki wynikające ze stosunku domniemanego pokrewieństwa dziecka i męża jego matki. Ze skutkiem wstecznym, tj. od daty poczęcia tego dziecka ustaje także nad nim władza rodzicielska męża matki.

W doktrynie przeważa jednak pogląd zgodnie z którym ważność zachowują jednak te czynności prawne, których mąż matki dokonał w imieniu dziecka, do czasu obalenia domniemania jego ojcostwa. Z uwagi na ochronę zasad bezpieczeństwa obrotu prawnego, do chwili uprawomocnienia się takiego wyroku mężowi matki przysługuje bowiem prawo reprezentacji dziecka.

Co istotne, do tej daty ciąży także na nim obowiązek ponoszenia wspólnie z matką kosztów utrzymania i wychowania dziecka.

Prawomocny wyroku zaprzeczający ojcostwo wyłącza ze skutkiem wstecznym (od daty poczęcia dziecka) prawo męża matki do dziedziczenia po nim.

Także dziecko, na skutek uprawomocniania się wskazanego wyroku, nie może dziedziczyć po mężu matki.

Zapadłe już postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, uwzględniające ojcostwo prawne męża matki, może być uchylone lub zmienione w trybie art. 679 k.p.c.

Czy można odzyskać koszty utrzymania poniesione przed zaprzeczeniem ojcostwa?

Jak wskazano powyżej, do czasu uprawomocnienia się wyroku zaprzeczającego ojcostwo męża matki, ma on obowiązek ponoszenia wspólnie z matką kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Pojawia się więc pytanie czy po tej dacie, mąż matki może wystąpić o zwrot poniesionych w tym przedmiocie wydatków?

Odpowiedzi na powyższe udzielił Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów SN z 11 października 1982 r. (III CZP 22/82, LexisNexis nr 301677, OSNCP 1983, nr 1, poz. 2).

W cytowanym rozstrzygnięciu Sąd Najwyższy przyjął zasadę prawną, zgodnie z którą nie ulegają zwrotowi spełnione już świadczenia alimentacyjne, świadczenia te były bowiem spełnione w okresie, gdy miały one usprawiedliwioną podstawę prawną.

Niemniej jednak mąż matki, zobowiązany prawomocnym wyrokiem do świadczenia na rzecz dziecka alimentów, może z chwilą prawomocnego obalenia domniemania jego ojcostwa w drodze zaprzeczenia ojcostwa żądać ustalenia, że jego obowiązek alimentacyjny ustał co do świadczeń alimentacyjnych niespełnionych do tej chwili. Ustaje także obowiązek dalszych świadczeń, a mąż matki może żądać na podstawie art. 138 orzeczenia przez sąd, że jego obowiązek alimentacyjny ustał.

Pozdrawiam, Adwokat Dagmara Jagodzińska

Uznanie ojcostwa przed urodzeniem dziecka

  • Formularze do pobrania:
  • – nie dotyczy –
  • Złóż wniosek przez Internet:
  • – nie dotyczy –
  • Wymagane dokumenty:
  • Dowody osobiste lub paszporty obojga rodziców
  • Zaświadczenie lekarskie lub karta ciąży

Termin i sposób załatwiania:

Uznanie dziecka poczętego lecz nienarodzonego:

Oświadczenie o uznaniu ojcostwa może być złożone jeszcze przed urodzeniem się dziecka, w czasie trwania ciąży. Rodzice dziecka muszą złożyć takie oświadczenie osobiście przed kierownikiem USC w dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego, tj.:

  • 1) ojciec dziecka składa oświadczenie o uznaniu ojcostwa dziecka
  • 2) matka dziecka potwierdza, że ojcem dziecka jest mężczyzna, który uznał jego ojcostwo**Jeżeli dziecko urodziło się w trwającym małżeństwie, albo przed upływem 300 dni od jego ustania, unieważnienia albo sądowej separacji – domniemywa się, że dziecko pochodzi od męża matki.
  • Osoba, która ukończyła lat 16 a nie ukończyła lat 18 oświadczenie konieczne do uznania ojcostwa może złożyć tylko przed sądem opiekuńczym.
  1. TerminUznanie ojcostwa następuje, gdy mężczyzna, od którego dziecko pochodzi, oświadczy przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, że jest ojcem dziecka, a matka dziecka potwierdzi jednocześnie albo w ciągu trzech miesięcy od dnia oświadczenia mężczyzny, że ojcem dziecka jest ten mężczyzna.
  2. Uznanie dziecka poczętego lecz nienarodzonego:
  3. Rodzice dziecka, którzy w chwili urodzenia dziecka nie pozostawali w związku małżeńskim mogą w chwili jego rejestracji złożyć osobiście przed kierownikiem USC oświadczenia co do pochodzenia dziecka tj.
    • ojciec dziecka składa oświadczenie o uznaniu ojcostwa dziecka
    • matka dziecka potwierdza, że ojcem dziecka jest mężczyzna, który uznał jego ojcostwo**Jeżeli dziecko urodziło się w trwającym małżeństwie, albo przed upływem 300 dni od jego ustania, unieważnienia albo sądowej separacji – domniemywa się, że dziecko pochodzi od męża matki.
  • Miejsce złożenia dokumentów:
  • Oświadczenie o uznaniu ojcostwa można złożyć w dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego.
  • Urząd Stanu Cywilnego
  • Stanowisko 17 i 18ul. Partyzantów 7480-254 Gdańsk
  • tel. 58 323 69 10 lub 58 323 69 31,
  • Jednostka odpowiedzialna:
  • Urząd Miejski w Gdańsku – Urząd Stanu Cywilnegoul. Partyzantów 7480-254 Gdańsk

e-mail: [email protected]

  1. Tryb odwoławczy:
  2. – nie dotyczy –
  3. Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U.2021.709 j.t.)Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U.2020.1359 j.t.)

Klauzula informacyjna dot. przetwarzania danych osobowych na podstawie obowiązku prawnego ciążącego na administratorze (przetwarzanie w związku z ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego i ustawą z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska)
TOŻSAMOŚĆ ADMINISTRATORA Administratorami są:
1.       Minister Cyfryzacji, mający siedzibę w Warszawie (00-060) przy ul. Królewskiej 27 – odpowiada za utrzymanie i rozwój rejestru,

  • 2.       Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, mający siedzibę w Warszawie (02-591) przy ul Stefana Batorego 5 – odpowiada za kształtowanie jednolitej polityki w zakresie rejestracji stanu cywilnego oraz zmiany imienia i nazwiska
  • W zakresie danych przetwarzanych w dokumentacji papierowej i innych zbiorach danych prowadzonych w urzędzie stanu cywilnego administratorem jest:
  • Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku
DANE KONTAKTOWE ADMINISTRATORA Z administratorem – Ministrem Cyfryzacji można się skontaktować poprzez adres email [email protected], formularz kontaktowy pod adresem https://www.gov.pl/cyfryzacja/kontakt, lub pisemnie na adres siedziby administratora. Z administratorem – Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji można się skontaktować pisemnie na adres siedziby administratora. Z administratorem – Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku można skontaktować się pisemnie poprzez adres email [email protected]
lub ul. Nowe Ogrody 8/12, 80-803 Gdańsk
DANE KONTAKTOWE INSPEKTORA OCHRONY DANYCH Administrator – Minister Cyfryzacji wyznaczył inspektora ochrony danych, z którym może się Pani / Pan skontaktować poprzez email [email protected],lub pisemnie na adres siedziby administratora. Administrator – Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wyznaczył inspektora ochrony danych, z którym może się Pani / Pan skontaktować poprzez email [email protected] lub pisemnie na adres siedziby administratora. Administrator – Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku wyznaczył inspektora ochrony danych, z którym może się Pani / Pan skontaktować poprzez email [email protected] Z inspektorem ochrony danych można się kontaktować we wszystkich sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych oraz korzystania z praw związanych z przetwarzaniem danych.
CELE PRZETWARZANIA I PODSTAWA PRAWNA Pani / Pana dane mogą być  przetwarzane w celu:

  • sporządzenia aktu urodzenia dziecka
  • sporządzenia aktu małżeństwa
  • sporządzenia aktu zgonu
  • przyjęcia oświadczeń o uznaniu ojcostwa i realizacji wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego uznanie ojcostwa
  • przyjęcia oświadczenia rozwiedzionego małżonka o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa
  • przyjęcia oświadczeń o nazwisku pierwszego dziecka małżonkówprzy sporządzaniu aktu urodzenia
  • przyjęcia oświadczeń małżonków, że dziecko jednego z małżonków będzie nosiło takie samo nazwisko, jakie nosi albo nosiłoby ich wspólne dziecko
  • przyjęcia oświadczeń o zmianie imienia lub imion
  • wydania zaświadczenia o stanie cywilnym
  • wydania odpisu aktu stanu cywilnego
  • wydania zaświadczenia do zawarcia małżeństwa za granicą  
  • wydania zaświadczenia o zaginięciu lub zniszczeniu ksiąg stanu cywilnego/wydania zaświadczenia o nieposiadaniu księgi stanu cywilnego
  • sprostowania, uzupełnienia, unieważnienia aktu stanu cywilnego
  • realizacji wniosku o sporządzenie polskiego aktu stanu cywilnegona podstawie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego lub innych dokumentów potwierdzających urodzenie/małżeństwo/zgon za granicą  
  • realizacji wniosku o zezwolenie na zawarcie małżeństwa przed upływem terminu, o którym mowa w art. 4 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy
  • realizacji wniosku o wydanie zaświadczenia o przyjętych sakramentach  
  • realizacji wniosku o zmianę imienia lub nazwiska.
  • dołączenia do aktu stanu cywilnego wzmianki dodatkowej lub zamieszczenia przypisku przy akcie
  • wydania dokumentów z akt zbiorowych
  • zameldowania
  • nadania numeru PESEL.  

Dane osobowe z rejestru stanu cywilnego stanowią podstawę wpisów w rejestrze PESEL. Pani/ Pana dane osobowe będą przetwarzane na podstawie  przepisów ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego oraz przepisów ustawy o zmianie imienia i nazwiska.

ODBIORCY DANYCH Kierownik urzędu stanu cywilnego udostępnia dane z rejestru stanu cywilnego wydając uprawnionym podmiotom dokumenty określone w ustawie – Prawo o aktach stanu cywilnego. Dostęp do danych mają także służby.  
Dane osobowe z rejestru stanu cywilnego stanowią podstawę wpisów w rejestrze PESEL.
PRZEKAZANIE DANYCH OSOBOWYCH DO PAŃSTWA TRZECIEGO LUB ORGANIZACJI MIĘDZYNARODOWEJ Dane dotyczące urodzeń, małżeństw i zgonów mogą być przekazywane do państw trzecich na podstawie umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
OKRES PRZECHOWYWANIA DANYCH
  1. Akty stanu cywilnego oraz akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego kierownik urzędu stanu cywilnego przechowuje przez okres:
  2. 1) 100 lat – akty urodzenia oraz akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego
  3. dotyczące aktu urodzenia;
  4. 2) 80 lat – akty małżeństwa, akty zgonu oraz akta zbiorowe rejestracji stanu
  5. cywilnego dotyczące aktu małżeństwa i aktu zgonu.
PRAWA PODMIOTÓW DANYCH Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do Pani/Pana danych oraz prawo żądania ich sprostowania, a także danych osób, nad którymi sprawowana jest prawna opieka, np. danych dzieci
PRAWO WNIESIENIA SKARGI DO ORGANU NADZORCZEGO Przysługuje Pani/Panu również prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego zajmującego się ochroną danych osobowych w państwie członkowskim Pani / Pana zwykłego pobytu, miejsca pracy lub miejsca popełnienia domniemanego naruszenia.
ŹRÓDŁO POCHODZENIA DANYCH OSOBOWYCH
  • Pani / Pana dane do rejestru stanu cywilnego wprowadzane są przez następujące organy:
  • – kierownik urzędu stanu cywilnego sporządzający akt urodzenia, małżeństwa i zgonu oraz wprowadzający do nich zmiany;
  • –  kierownik urzędu stanu cywilnego wydający decyzję o zmianie imienia lub nazwiska.
INFORMACJA O DOWOLNOŚCI LUB OBOWIĄZKU PODANIA DANYCH Obowiązek podania danych osobowych wynika z ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego oraz ustawy o zmianie imienia i nazwiska.
Klauzula informacyjna dot. przetwarzania danych osobowych na podstawie obowiązku prawnego ciążącego na administratorze (przetwarzanie w związku z ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego i ustawą z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska)
TOŻSAMOŚĆ ADMINISTRATORA Administratorami są:
1.       Minister Cyfryzacji, mający siedzibę w Warszawie (00-060) przy ul. Królewskiej 27 – odpowiada za utrzymanie i rozwój rejestru,
2.       Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, mający siedzibę w Warszawie (02-591) przy ul Stefana Batorego 5 – odpowiada za kształtowanie jednolitej polityki w zakresie rejestracji stanu cywilnego oraz zmiany imienia i nazwiska W zakresie danych przetwarzanych w dokumentacji papierowej i innych zbiorach danych prowadzonych w urzędzie stanu cywilnego administratorem jest:
Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku, mający siedzibę w Gdańsku(80-803) przy ul. Nowe Ogrody 8/12.
DANE KONTAKTOWE ADMINISTRATORA Z administratorem – Ministrem Cyfryzacji można się skontaktować poprzez adres email [email protected], formularz kontaktowy pod adresem https://www.gov.pl/cyfryzacja/kontakt, lub pisemnie na adres siedziby administratora. Z administratorem – Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji można się skontaktować pisemnie na adres siedziby administratora. Z administratorem – Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku można się skontaktować poprzez adres email [email protected]
DANE KONTAKTOWE INSPEKTORA OCHRONY DANYCH Administrator – Minister Cyfryzacji wyznaczył inspektora ochrony danych, z którym może się Pani / Pan skontaktować poprzez email [email protected],lub pisemnie na adres siedziby administratora. Administrator – Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wyznaczył inspektora ochrony danych, z którym może się Pani / Pan skontaktować poprzez email [email protected] lub pisemnie na adres siedziby administratora. Administrator – Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Gdańsku wyznaczył inspektora ochrony danych, z którym może się Pani / Pan skontaktować poprzez email [email protected] Z inspektorem ochrony danych można się kontaktować we wszystkich sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych oraz korzystania z praw związanych z przetwarzaniem danych.
CELE PRZETWARZANIA I PODSTAWA PRAWNA Pani / Pana dane mogą być  przetwarzane w celu:

  • sporządzenia aktu urodzenia dziecka
  • sporządzenia aktu małżeństwa
  • sporządzenia aktu zgonu
  • przyjęcia oświadczeń o uznaniu ojcostwa i realizacji wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego uznanie ojcostwa
  • przyjęcia oświadczenia rozwiedzionego małżonka o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa
  • przyjęcia oświadczeń o nazwisku pierwszego dziecka małżonkówprzy sporządzaniu aktu urodzenia
  • przyjęcia oświadczeń małżonków, że dziecko jednego z małżonków będzie nosiło takie samo nazwisko, jakie nosi albo nosiłoby ich wspólne dziecko
  • przyjęcia oświadczeń o zmianie imienia lub imion
  • wydania zaświadczenia o stanie cywilnym
  • wydania odpisu aktu stanu cywilnego
  • wydania zaświadczenia do zawarcia małżeństwa za granicą  
  • wydania zaświadczenia o zaginięciu lub zniszczeniu ksiąg stanu cywilnego/wydania zaświadczenia o nieposiadaniu księgi stanu cywilnego
  • sprostowania, uzupełnienia, unieważnienia aktu stanu cywilnego
  • realizacji wniosku o sporządzenie polskiego aktu stanu cywilnegona podstawie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego lub innych dokumentów potwierdzających urodzenie/małżeństwo/zgon za granicą  
  • realizacji wniosku o zezwolenie na zawarcie małżeństwa przed upływem terminu, o którym mowa w art. 4 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy
  • realizacji wniosku o wydanie zaświadczenia o przyjętych sakramentach  
  • realizacji wniosku o zmianę imienia lub nazwiska.
  • dołączenia do aktu stanu cywilnego wzmianki dodatkowej lub zamieszczenia przypisku przy akcie
  • wydania dokumentów z akt zbiorowych
  • zameldowania
  • nadania numeru PESEL.  

Dane osobowe z rejestru stanu cywilnego stanowią podstawę wpisów w rejestrze PESEL. Pani/ Pana dane osobowe będą przetwarzane na podstawie  przepisów ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego oraz przepisów ustawy o zmianie imienia i nazwiska.

ODBIORCY DANYCH Kierownik urzędu stanu cywilnego udostępnia dane z rejestru stanu cywilnego wydając uprawnionym podmiotom dokumenty określone w ustawie – Prawo o aktach stanu cywilnego. Dostęp do danych mają także służby.  
Dane osobowe z rejestru stanu cywilnego stanowią podstawę wpisów w rejestrze PESEL.
PRZEKAZANIE DANYCH OSOBOWYCH DO PAŃSTWA TRZECIEGO LUB ORGANIZACJI MIĘDZYNARODOWEJ Dane dotyczące urodzeń, małżeństw i zgonów mogą być przekazywane do państw trzecich na podstawie umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
OKRES PRZECHOWYWANIA DANYCH
  1. Akty stanu cywilnego oraz akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego kierownik urzędu stanu cywilnego przechowuje przez okres:
  2. 1) 100 lat – akty urodzenia oraz akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego
  3. dotyczące aktu urodzenia;
  4. 2) 80 lat – akty małżeństwa, akty zgonu oraz akta zbiorowe rejestracji stanu
  5. cywilnego dotyczące aktu małżeństwa i aktu zgonu.
PRAWA PODMIOTÓW DANYCH Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do Pani/Pana danych oraz prawo żądania ich sprostowania, a także danych osób, nad którymi sprawowana jest prawna opieka, np. danych dzieci
PRAWO WNIESIENIA SKARGI DO ORGANU NADZORCZEGO Przysługuje Pani/Panu również prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego zajmującego się ochroną danych osobowych w państwie członkowskim Pani / Pana zwykłego pobytu, miejsca pracy lub miejsca popełnienia domniemanego naruszenia.
ŹRÓDŁO POCHODZENIA DANYCH OSOBOWYCH
  • Pani / Pana dane do rejestru stanu cywilnego wprowadzane są przez następujące organy:
  • – kierownik urzędu stanu cywilnego sporządzający akt urodzenia, małżeństwa i zgonu oraz wprowadzający do nich zmiany;
  • –  kierownik urzędu stanu cywilnego wydający decyzję o zmianie imienia lub nazwiska.
INFORMACJA O DOWOLNOŚCI LUB OBOWIĄZKU PODANIA DANYCH Obowiązek podania danych osobowych wynika z ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego oraz ustawy o zmianie imienia i nazwiska.

Leave a Reply

Your email address will not be published.