Rozwód na odległość i opieka nad dzieckiem

Rozwód na odległość i opieka nad dzieckiem Autor: Getty Images Rozwód rodziców jest dla dziecka ogromną życiową zmianą

Opieka nad dzieckiem po rozwodzie to trudny temat. Choć zasady dzielenia opieki nad dzieckiem powinny mieć zawsze na celu jego dobro, to jednak często ustalenia przebiegają w atmosferze walki i nieustannej niezgody. Na najczęstsze pytania dotyczące opieki nad dzieckiem po rozwodzie odpowiada mecenas Anna Gręda-Adamczyk.

Podział opieki na dzieckiem po rozwodzie to temat rzeka. Na najczęstsze pytania dotyczące tek trudnej kwestii odpowiada mecenas Anna Gręda-Adamczyk, z łódzkiej kancelarii prawa rodzinnego.

Kto decyduje o tym, komu przyznana zostanie opieka nad dzieckiem – sąd czy rodzice? Czy jest możliwość porozumienia się między małżonkami w tej sprawie?

Rodzice zawsze w pierwszej kolejności decydują, komu przyznana zostanie opieka nad dzieckiem oraz jak będzie ona sprawowana.

Sąd rozstrzyga na zasadzie subsydiarności, czyli wtedy, kiedy rodzice nie są w stanie porozumieć się samodzielnie, przy pomocy swoich pełnomocników, psychologów oraz w drodze mediacji.

Nie ma nic lepszego niż porozumienie się rodziców co do opieki nad dzieckiem po rozstaniu albo po rozwodzie.

Zawsze polecam skorzystać z mediacji celem wypracowania porozumienia rodzicielskiego. Pamiętać należy zawsze, że rozwodzi się żona i mąż oraz rozstaje partner i partnerka. Mama i tata nigdy się nie rozwodzą oraz nigdy się nie rozstają, lecz powinni wspólnie dążyć do wychowania i utrzymania wspólnego dziecka.

Kiedy sąd decyduje o ograniczeniu opieki – jakie muszą być warunki do podjęcia takiej decyzji?

  • Opieka nad dzieckiem jest ograniczana wtedy, gdy zagrożone jest, choć hipotetycznie, dobro dziecka – całościowy harmonijny rozwój dziecka na każdej płaszczyźnie, w szczególności rozwojowej, edukacyjnej, zdrowotnej, życiowej.
  • Sąd może ograniczyć władzę rodzicielską przez nadzór kuratora sądowego, sąd może ograniczyć władzę rodzicielską przez zobowiązanie rodziców do podjęcia terapii lub leczenia, sąd może ograniczyć władzę rodzicielską przez umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej, sąd może ograniczyć osobiste kontakty rodzica w ten sposób, że będą one odbywać się w obecności drugiego rodzica lub w obecności kuratora sądowego, sąd może także zakazać osobistej styczności rodzica z dzieckiem.
  • Czytaj również: 500 plus po rozwodzie przy opiece naprzemiennej

Rozwód a dziecko. Kontakty z dzieckiem po rozwodzie: jak je egzekwować? [WYWIAD]

Rozwód a podział opieki nad dziećmi

W przypadku ograniczenia opieki np. ojca, czy ma on w ogóle jakiekolwiek prawa do decydowania o dziecku?

Należy wyjaśnić dwa pojęcia: władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem.

Władza rodzicielska to obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.

Kontakty z dzieckiem to prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów, niezależnie od tego, czy przysługuje rodzicowi władza rodzicielska.

Kontakty obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej. Jeżeli władza rodzicielska ojca jest ograniczona to oznacza to, że ojciec ma prawo i obowiązek podejmować decyzję z matką w pewnym zakresie a w pewnym zakresie decyzje podejmuje wyłącznie matka dziecka samodzielnie.

Przykładowo, jeżeli władza rodzicielska ojca została ograniczona mu do współdecydowania o planowanych zabiegach operacyjnych oraz wyjazdach zagranicznych powyżej 14 dni to oznacza to, że matka może samodzielnie zadecydować o nagłym leczeniu dziecka np.

skomplikowanym leczeniu operacyjnym po upadku z huśtawki oraz o wyjeździe na 10 dni na zagraniczne wakacje, ale ojciec będzie musiał udzielić zgody na planowane usunięcie operacyjne migdałka i wyjazd zagraniczny na dwa miesiące do znajomych matki do Francji.

Kontakty z dzieckiem mogą być ograniczone w ten sposób, że np. będą odbywać się w obecności kuratora sądowego albo drugiego rodzica. Ograniczenie kontaktów nie wpływa na władzę rodzicielską i ograniczenie władzy rodzicielskiej nie wpływa na prawo do kontaktów. Są to zupełnie dwa niezależne i odrębne od siebie prawa i skorelowane z nimi obowiązki.

Na czym polega opieka naprzemienna i z czym się wiąże – czy np. wtedy nie ma alimentów?

Opieka naprzemienna polega na sprawowaniu opieki przez rodziców w powtarzających się okresach np. tydzień opiekę sprawuje matka a tydzień opiekę sprawuje ojciec.

Im dziecko jest młodsze tym okres ten powinien być krótszy. Zdarza się, że to są okresy nawet dwudniowe/trzydniowe w wypadku dzieci w wieku żłobkowym i przedszkolnym.

Stereotypem jest, że “przy opiece naprzemiennej nie ma alimentów”.

Aby ustalona została opieka naprzemienna to rodzice muszą bardzo dobrze, wręcz celująco ze sobą się porozumiewać w sprawach dziecka i ze sobą rozmawiać. Konflikt rodziców wyklucza sprawowanie opieki naprzemiennej.

Często rodzice postanawiają w wypadku opieki naprzemiennej, że każde z nich ponosi koszty utrzymania dziecka, gdy dziecko u niego przebywa (jedzenie, chemia gospodarcza, odzież, artykuły szkolne) a koszty ponadstandardowe typu: wyprawka szkolna, rower, hulajnoga, organizacja komunii świętej, organizacja urodzin, prywatna operacja dzielone są po połowie między rodzicami.

Prawnie możliwe jest zasądzenie alimentów przy opiece naprzemiennej, chociażby w celu wyrównania stopy życia dziecka u każdego z rodziców, gdy np. jedno z rodziców zarabia średnie miesięczne wynagrodzenie a drugie z rodziców wielokrotność średniego miesięcznego wynagrodzenia.

Czytaj również: 25 lat badań nad rozwodami – wniosek? „To najgorsza krzywda, jaką możecie wyrządzić dziecku”

Pozew rozwodowy: jak napisać pozew o rozwód? Wzór, koszt

Czy jeden z rodziców może zmienić miejsce zamieszkania i przenieść się np. na drugi koniec Polski? Co w takiej sytuacji w widywaniem dziecka?

Taka samodzielna zmiana miejsca zamieszkania może być poczytana jako nadużycie władzy rodzicielskiej. Oboje rodzice powinni więc podjąć taką decyzję. Gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom to każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. W istotnych zaś sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie.

Wyprowadzenie się z Małopolski na Zachodnie Pomorze jest istotną sprawą dziecka, bo wiąże się z ogromnymi zmianami: placówki edukacyjnej, placówki zdrowotnej, grupy rówieśniczej itd.

W praktyce, gdy jeden z rodziców wyprowadza się “na drugi koniec Polski” sądy zobowiązują rodzica, u którego mieszka dziecko do partycypowania w kosztach dojazdów na kontakty albo do odwożenia dziecka na kontakty do drugiego z rodziców.

Możliwa jest także zmiana miejsca zamieszkania z miejsca zamieszkania matki na miejsce zamieszkania ojca, gdy dziecko nie chce zmiany miejsca zamieszkania.

Słyszałam o przypadku mamy, która miała wyłączną opiekę nad dzieckiem. Jej były mąż zabrał dziecko do psychologa bez jej wiedzy. Czy wyłączna opieka nad dzieckiem np. matki, oznacza, że to ona decyduje o leczeniu, wyjazdach za granicę itd.?

Jeżeli ojciec został pozbawiony władzy rodzicielskiej to ojciec nie ma prawa decydować o leczeniu, czy też terapii psychologicznej dziecka i jej wykonywać.

Wizyty psychologiczne winny się odbywać za zgodą i w porozumieniu obojga rodziców, którym przysługuje prawo wykonywania władzy rodzicielskiej.

Wartość opinii czy zaświadczeń psychologicznych na zlecenie jednego z rodziców jest także dość niska.

Czy dziecko może samo zadecydować, z którym rodziców chce mieszkać?

Sąd, tak jak i rodzice, ma obowiązek uwzględniać rozsądne życzenia dziecka. Ponadto sąd ma prawo wysłuchać dziecko we wszelkich sprawach jego dotyczących, najlepiej w tzw. Niebieskim Pokoju.

Dziecko może także określić swoje preferencje podczas badania psychologicznego na zlecenie sądu.

Wskazania dziecka zostaną poddane ocenie biegłych psychologów, zwłaszcza w zakresie, czy ktoś wpływał na stanowisko wyrażane przez dziecko.

Co robić, jeśli jeden z rodziców ogranicza drugiemu kontakty z dzieckiem, mimo ustaleń sądu?

Jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy w pierwszym etapie, uwzględniając sytuację majątkową tej osoby, zagrozi jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku.

W drugim zaś etapie zostanie zasądzona zapłata od jednego z rodziców na rzecz drugiego z rodziców. Postępowanie rodzica, który ogranicza kontakty drugiemu z rodziców może także stanowić nadużycie władzy rodzicielskiej, co w skrajnych wypadkach może doprowadzić do zmiany miejsca zamieszkania dziecka.

Adwokat Anna Gręda-Adamczyk Rozwód na odległość i opieka nad dzieckiem

Autor: archiwum prywatne

Adwokat Anna Gręda-Adamczyk

Od ponad pięciu lat specjalizuje się wyłącznie w prowadzeniu spraw rodzinnych i spraw spadkowych na każdym etapie postępowania: porady prawne, sporządzanie pism procesowych, reprezentacja w sądzie, prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Przy jej pomocy wiele małżeństw zostało rozwiązanych przez rozwód, a sytuacja prawna małoletnich dzieci została prawnie uregulowana w zakresie: alimentów, kontaktów, władzy rodzicielskiej i miejsca zamieszkania.

Rozwód na odległość i opieka nad dzieckiem Małgorzata Wójcik

Podział opieki nad dzieckiem przed i po rozwodzie

Rozwód na odległość i opieka nad dzieckiem

  • Podział opieki nad dzieckiem przed i po rozwodzie
  • Stan faktyczny: Pokrótce przedstawię moja sytuację.
  • Pozostaje w związku małżeńskimo
  •  Od 10 lat, z którego urodziła się nasza corka-5 lat.

Chce odejść od męża, wyprowadzić się. Nie możemy porozumieć się w kwestii opieki nad dzieckiem. I ja i On nie wyobrażamy sobie że jedno z nas sprawuje opiekę i nie możemy się w tej sprawie porozumieć. Obawiam się, że z momentem kiedy ja się z dzieckiem wyprowadze to On po prostu fizycznie mi ją zabierze- bo tutaj gdzie obecnie mieszkamy jest jej dom, a ja mam robić co chce..Ale Ona ma tutaj swoje miejsce. Proszę o poradę czy możemy to jakoś formalnie rozwiązać. Chce odejść, jednak jego postawa mnie stopuje, ponieważ obawiam się jego reakcji. Nadmieniam, że żadne rozmowy nie przynoszą skutku.

  1. Podział opieki nad dzieckiem przed i po rozwodzie
  2. Przedłożone dokumenty: brak
  3. Akty prawne:
  1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 1974 Nr 24 poz. 141)
  1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59)

Podział opieki nad dzieckiem przed i po rozwodzie

W Pani przypadku należy rozważyć 2 sytuacje: opieki nad dzieckiem przed i po rozwodzie. Co do opieki po rozwodzie, sprawa nie będzie skomplikowana.

Jeżeli chciałaby się Pani wyprowadzić z dzieckiem już teraz, wyjaśniam co następuje. 

Podejmując jakiekolwiek działania, musi Pani mieć świadomość, iż ojcu dziecka, posiadającemu pełnię praw rodzicielskich, przysługuje prawo do kontaktu z dzieckiem.

W związku z tym ma on prawo wiedzieć, gdzie i z kim dziecko przebywa, jaki jest jego stan zdrowia, jak się rozwija (emocjonalnie, fizycznie), jakie czyni postępy w rozwoju oraz o wszelkich codziennych sprawach z życia dziecka.

Ojciec dziecka ma także prawo do kontaktów z dzieckiem, jak również do zabierania go do siebie, na weekendy czy wakacje.

See also:  Nierzetelny prawnik w sprawie rozwodowej

Podział opieki nad dzieckiem przed i po rozwodzie

Oczywiście dziecko powinno zamieszkiwać z obojgiem rodziców – przynajmniej do chwili, gdy władza rodzicielska przysługuje Państwu obojgu i nie zostało ustalone w inny sposób miejsce pobytu dziecka, np. tylko u jednego z Państwa.

W związku z tym w sytuacji, gdy wyprowadzi się Pani z domu z dzieckiem bez wiedzy ojca, może on powiadomić o tym fakcie policję i zgłosić uprowadzenie dziecka. Aby tego uniknąć, wystarczy, by wyprowadzając się z domu, poinformowała Pani ojca dziecka o tym, gdzie dziecko będzie od tej pory zamieszkiwać.

Koniecznie proszę to zrobić przy świadkach lub na piśmie, za potwierdzeniem od partnera, iż otrzymał on to pismo od Pani. Jeszcze lepiej, gdyby udało się zostawić ojcu dziecka pisemną informację o miejscu zamieszkania dziecka, jak również samą wyprowadzkę przeprowadzić w obecności świadka.

Dzięki temu w sytuacji, gdyby ojciec dziecka „nasłał na Panią” policję, by odebrała dziecko, będzie Pani miała dowód, iż robi on to całkowicie złośliwie.

Wyprowadzając się, proponuję, by od razu złożyła Pani wniosek do sądu o uregulowanie kontaktów z dzieckiem.

We wniosku tym wystarczy, iż wykaże Pani, z jakich powodów się Pani wyprowadziła oraz zaproponuje Pani, w jaki sposób będą ustalane kontakty ojca z dzieckiem.

Winna Pani wskazać, kiedy, w jakim miejscu i w czyjej obecności ojciec dziecka może spotykać się z dzieckiem, czy może zabierać dziecko do siebie, na jak długo, kiedy dziecko musi wrócić do Pani itp.

Jedyne, co ojciec dziecka może w tej sytuacji zrobić, to wystąpienie do sądu o ustalenie miejsca pobytu dziecka u niego – z doświadczenia wiem, iż sądy w 99% spraw ustalają, że dzieci winny przebywać u matki, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie są przez nią zaniedbywane, a matka nie ma problemów z alkoholem i narkotykami.

Oczywiście może także wnosić o pozbawienie Pani władzy rodzicielskiej, jednak tutaj musiałby wykazać Pani karygodne zachowanie, zaniedbywanie dziecka, bicie, znęcanie się, a także Pani uzależnienie od alkoholu, narkotyków czy niemoralne prowadzenie się. Bardzo rzadko pozbawia się rodziców władzy rodzicielskiej.

Okoliczność, iż jest Pani osobą uczącą się i nieosiągającą dochodu, nie jest podstawą do odebrania Pani dziecka.

Podział opieki nad dzieckiem przed i po rozwodzie

Ojciec dziecka może także odmówić dobrowolnego płacenia alimentów na dziecko. Dlatego też, by uniknąć takiej sytuacji, winna Pani wystąpić do sądu o zasądzenie alimentów na dziecko. Gdy będzie Pani posiadać wyrok zasądzający alimenty, będzie Pani mogła nawet wbrew woli partnera egzekwować je za pośrednictwem komornika.

Ojciec dziecka może także zjawić się u Pani z policją, żądając wydania dziecka. Ponieważ nie mają Państwo uregulowanych kwestii miejsca zamieszkania dziecka, policja po wyjaśnieniu sytuacji odstąpi od czynności, tłumacząc, iż nie mają podstaw prawnych do zabrania dziecka od Pani.

Ojciec dziecka może też odmówić podpisania zgody na wydanie paszportu dziecku, jeżeli chciałaby Pani wyjechać za granicę. Wówczas będzie Pni musiała wystąpić do sądu o wydanie takiej zgody.

Najprawdopodobniej ojciec dziecka wystąpi po prostu do sądu o ustalenie kontaktów z dzieckiem oraz ustalenie kwestii alimentów.

Podsumowując: wyprowadzając się z domu, proszę mieć na to świadków i pamiętać o konieczności poinformowania ojca dziecka o miejscu nowego zamieszkania dziecka. Po drugie, proszę jak najszybciej wystąpić z wnioskiem do sądu o ustalenie miejsca zamieszkania dziecka u Pani oraz o uregulowanie kontaktów ojca z dzieckiem, jak i zasądzenie alimentów na rzecz dziecka.

Proponuję, by po wyprowadzce z domu udała się Pani do urzędu gminy i zapytała, jakie świadczenia rodzinne lub z opieki społecznej mogą Pani przysługiwać (np. świadczenie rodzinne, dodatek za samotne wychowywanie dziecka).

  • Podział opieki nad dzieckiem przed i po rozwodzie
  • Jeżeli taka będzie Pani wola, możemy przygotować dla Pani pisma konieczne do złożenia w sądzie.
  • Jeżeli chciałaby Pani podzielić władzę po rozwodzie, wyjaśniam co następuje. 

Treść władzy rodzicielskiej określona jest w K.r.io. Zgodnie z art. 95 „władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka”. Władza rodzicielska na mocy wyroku rozwodowego została powierzona obojgu rodzicom.

Wynika z tego, że każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania, jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie, a w przypadku braku porozumienia pomiędzy nimi rozstrzyga sad opiekuńczy.

Przepisy Kodeksu nie precyzują pojęcia „istotne sprawy dziecka”, jednakże zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym do istotnych spraw dziecka należy m.in miejsce jego zamieszkania.

Dlatego też, pomimo orzeczenia w wyroku rozwodowym miejsca zamieszkania dziecka przy matce, zmiana miejsca zamieszkania dziecka powinna być podjęta za zgodą i w porozumieniu z ojcem dziecka, który także ma prawo do sprawowania władzy rodzicielskiej.

Prawomocny wyrok sądu okręgowego orzekającego o rozwodzie może zostać zmieniony w zakresie władzy rodzicielskiej, niezależnie od procedury wznawiania postępowania. Jest to wyjątek od zasady prawomocności wyroków sądowych, w związku z czym należy go interpretować zawężająco.

Wyraźnie podkreślić należy, że niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.

Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.

Podział opieki nad dzieckiem przed i po rozwodzie

Innymi słowy, nawet jeżeli matka i ojciec dziecka posiadają pełną władzę rodzicielską (nie ograniczoną sądownie), nie można owej bezwzględności rozciągać na prawo do kontaktów, bowiem to, jak wynika z art. 1131 § 1 K.r.io., jest niezależne od władzy rodzicielskiej.

Wyjątek ten ustanawia art. 106 K.r.io. Stanowi on o możliwości zmiany orzeczenia o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonania, jeżeli wymaga tego dobro dziecka i nastąpiła zmiana okoliczności.

Sąd może zmienić wyrok wyłącznie przy spełnieniu tych dwóch warunków:

  1. dobro dziecka,
  2. zmiana okoliczności (musi nastąpić zmiana okoliczności świadcząca o konieczności zmiany orzeczenia; zmiana ta obejmuje pojawienie się nowych faktów nieprzedstawionych i niewystępujących w trakcie orzekania o rozwodzie).

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 05.02.2004 r., sygn. akt III CZP 113/2003, Biuletyn Sądu Najwyższego 2004/2, str. 4, OSNC 2005/5, poz.

 75, „sprawa o zmianę zawartego w wyroku rozwodowym orzeczenia o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania, zmierzająca do powierzenia wykonywania władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców i ograniczenia władzy drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jest sprawą o ograniczenie władzy rodzicielskiej w rozumieniu art. 509 pkt 1 kpc”.

Podział opieki nad dzieckiem przed i po rozwodzie

Z kolei, jak określono w postanowieniu Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 15.12.1998 r., sygn. akt I CKN 1122/98, Biuletyn Sądu Najwyższego 1999/4, str.

 10, „kierując się celowością, przy uwzględnieniu stopnia dojrzałości małoletniego oraz charakteru sprawy opiekuńczej, właściwy sąd powinien zapoznać się ze stanowiskiem tego małoletniego, mając na względzie jego dobro (art.

 12 Konwencji o prawach dziecka oraz art. 573, 574 i 576 § 2 kpc)”.

Oznacza to, że jeżeli ojciec dziecka wniesie o zmianę wyroku, to w toku postępowania sąd wysłucha dziecko, pytając, gdzie i z kim chce mieszkać. O ile nie będzie się temu sprzeciwiać dobro dziecka, powinien podtrzymać już wydany wyrok – można tak przyjmować w świetle informacji od Pana uzyskanych.

Ojciec dziecka może wezwać również świadków. RODK to potocznie zwany psycholog. Jeśli brak będzie dowodów na to, że dziecku źle się dzieje u matki – ojciec może podjąć inicjatywę i poprosić o opinię RODK.

Wyrok na pewno nie zapadnie na pierwszej rozprawie; przy świadkach, RODK – będą przynajmniej dwie.

Bardzo istotne dla rozstrzygnięcia sprawy będą kwestie nawyków dziecka, które to nawyki mogą zburzyć lub też nie jego dotychczasowy system wartości. Rozważyć zatem należy warunki jakie dziecko ma zapewnione przy matce a jakie przy ojcu.

Jeżeli matka dziecka prowadzi gospodarstwo domowe z należytą rozwagą, nie prowadzi zbyt intensywnego życia nocnego, stroni od używek, zapewnia dziecku spokojne i zgodne z jego potrzebami funkcjonowanie – nowy znajomy matki nie może w żaden sposób rzutować na ocenę sądu.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone w stosunku do jednego z rodziców. Ograniczenie władzy rodzicielskiej może nastąpić natomiast wtedy, gdy dobro dziecka jest zagrożone i sąd może wówczas, np.

określić, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu, albo poddać rodziców innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun, poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego, bądź zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, w szczególności do pracy z asystentem rodziny.

  1. Podział opieki nad dzieckiem przed i po rozwodzie
  2. Pozbawienie rodzica władzy rodzicielskiej jest możliwe tylko wówczas, gdy zaistnieje przynajmniej jedna z przyczyn wskazanych w ustawie, a więc wówczas, gdy istnieje trwała przeszkoda w jej wykonywaniu, rodzic nadużywał władzy lub dopuścił się rażącego zaniedbywania swych obowiązków.
  3. W doktrynie wskazuje się, iż przeszkoda trwała to taka, która według rozsądnego przewidywania będzie istniała przez długi czas, niedający się ustalić albo wprawdzie możliwy do przewidzenia, ale obejmujący długi okres, z reguły wieloletni.

Natomiast jako konkretne przyczyny pozbawienia rodziców władzy rodzicielskiej z powodu jej nadużywania lub zaniedbań w wykonywaniu można, kierując się dotychczasową praktyką i piśmiennictwem, wymienić: nałóg pijaństwa rodziców; ich rozwiązły tryb życia; uprawianie przestępczego procederu (np.

utrzymywanie się z kradzieży); uchylanie się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka; nadmierne karcenie, zwłaszcza cielesne, dziecka; wykorzystywanie dziecka do czynów nierządnych, w tym nakłanianie go do uprawiania prostytucji; zmuszanie dziecka do nadmiernej pracy w domu, jak też zarobkowej; wychowywanie dziecka we wrogości do drugiego z rodziców; nakłanianie dziecka do przestępczego procederu; doprowadzenie, przez brak dbałości, do nagannego zachowywania się dziecka w szkole i do złych jego postępów w nauce; zamieszkanie wraz z dzieckiem z nowym partnerem, jeżeli taki układ wywiera niekorzystny wpływ na wychowanie dziecka.

  • Rozważając pozbawienie rodzica władzy rodzicielskiej sąd musi zatem ocenić czy zachowanie rodzica negatywnie oddziałuje na dziecko.
  • Podział opieki nad dzieckiem przed i po rozwodzie
  • Podobnie sytuacja kształtuje się w przypadku ograniczenia władzy rodzicielskiej, gdyż ograniczenie władzy jest uzasadnione tylko ze względu na dobro dziecka, interwencja sądu opiekuńczego nie jest jednak ograniczona do sytuacji, w których nastąpi naruszenie dobra dziecka, gdyż wystarczający jest sam stan zagrożenia tego dobra.

Aby ograniczenie władzy rodzicielskiej było możliwe powinny zatem pojawić się takie okoliczności, które w świetle doświadczenia życiowego w konkretnym stanie faktycznym wywołują istotne prawdopodobieństwo naruszenia interesów osobistych lub majątkowych dziecka.

See also:  Małżonkowie w mieszkaniu rodziców żony a rozwód

Z tych względów w piśmiennictwie wskazuje się, że ingerencję sądu opiekuńczego uzasadniają jedynie przypadki, w których zagrożenie dotyczy istotnych spraw dziecka i jest poważne.

Nowy związek rodzica nie może zatem być  powodem do ograniczenia władzy rodzicielskiej

Przy ustalaniu władzy rodzicielskiej sprawdza się, które z rodziców zapewni dziecku lepsze warunki do rozwoju osobowego i lepszą sytuację materialną. Bada się relacje panujące w rodzinie. W tym celu przeprowadza się wywiad środowiskowy, przesłuchuje się świadków, w niektórych przypadkach także dziecko w obecności psychologa.

Podział opieki nad dzieckiem przed i po rozwodzie

Z uwagi na racjonalność Państwa argumentacji, ojciec dziecka nie ma podstaw do ewentualnego odmawiania zgody matce na np. pozostawanie dziecka w domu pod obecność ewentualnego partnera matki a sąd nie ma podstaw do ograniczenia władzy rodzicielskiej. Powyższe winno znaleźć wyraz w piśmie procesowym. Sąd opiekuńczy, mając na uwadze dobro dziecka, może w szczególności:

Pragnę zauważyć, iż przewodnią zasadą Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest dbałość o dobro dziecka.

Innymi słowy sąd opiekuńczy właściwy do rozpoznania sprawy będzie w pierwszej kolejności rozpatrywał sprawę z punktu widzenia dobra dziecka, a dopiero później będzie respektował prawa ojca do kontaktów z dzieckiem.

Z tego względu należy skupić się również na relacji matki i ewentualnie dziadków z dzieckiem oraz relacji dziecka z ojcem. 

Jednocześnie informujemy, że serwis prawnikonline24 świadczy pomoc w sporządzaniu wniosków w sprawach rodzinnych i pozwów cywilnych. Prosimy o wiadomość jeżeli będzie Pani zainteresowana naszym wsparciem.

Podział opieki nad dzieckiem przed i po rozwodzie

Opieka nad dzieckiem w razie rozwodu | Kancelaria KWW

Opublikowano 09:41 w Małżeństwo i rozwód przez Kancelaria 60 komentarzy

Powierzenie opieki nad dzieckiem jednemu z małżonków w przypadku rozwiązania małżeństwa stanowi jeden z obligatoryjnych elementów wyroku rozwodowego. Obowiązek ten wynika z przepisów Kodeksu rodzinnego, co powoduje, że sąd musi zawsze rozstrzygać o tej delikatnej kwestii.

Porozumienie w przedmiocie opieki nad dzieckiem

Rodzice podejmując decyzję o rozwodzie, posiadają uprawnienie do zawarcia porozumienia dotyczącego sposobu i zakresu powierzenia wykonywania opieki nad dzieckiem jednemu z rodziców. Porozumienie może zawierać również warunki kontaktowania się z dzieckiem przez drugiego z rodziców.

W szczególnie konfliktowych przypadkach, gdy nie jest możliwe zawarcie porozumienia przez samych rodziców, z pomocą mogą służyć pracownicy rodzinnego ośrodka diagnostyczno-konsultacyjnego, mediator, a także kurator rodzinny. Sąd opiekuńczy rozstrzygając o sposobie sprawowania opieki nad dzieckiem, powinien brać pod uwagę ustalenia rodziców.

Sąd może samodzielnie określić formę kontaktów w przypadku braku ustaleń rodziców a także, gdy zawarte porozumienie jest sprzeczne z dobrem dziecka. Umieszczone w treści wyroku porozumienia zwiększa pewność jego respektowania. Co więcej, daje podstawę do dochodzenia roszczeń wobec ewentualnego łamania ustaleń przez jednego z rodziców.

Na decyzję sądu w tym zakresie ważny wpływ może mieć opinia ustawowego przedstawiciela małoletniego, a w poważniejszych przypadkach sąd powinien posiłkować się także opinią przedstawianą przez osoby najbliższe. Podobnie jak w kwestii porozumienia, wysłuchanie dziecka lub osób najbliższych może być dokonywane przez pracowników rodzinnego ośrodka diagnostyczno- konsultacyjnego.

Przepisy kodeksu postępowania cywilnego uzależniają możliwość wysłuchania samego zainteresowanego od jego rozwoju umysłowego, stanu zdrowia i stopnia dojrzałości. Wysłuchanie odbywa się poza salą posiedzeń sądowych.

Opieka a władza rodzicielska

Kontakty rodziców z dzieckiem są uzależnione od kilku czynników. Przede wszystkim główny wpływ na decyzję sądu ma zakres praw rodzicielskich posiadanych przez rodziców.

Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego, sąd może: powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, zawiesić władzę rodzicielską jednego lub obojga rodziców, ograniczyć władzę rodzicielską jednego lub obojga rodziców, pozbawić władzy rodzicielskiej jednego lub obojga rodziców. Sąd zobowiązany jest do tego, aby w wyroku zawsze rozstrzygać o kwestiach powierzenia opieki nad dzieckiem, niezależnie od tego, czy wcześniej zapadły orzeczenia dotyczące ograniczenia, zawieszenia, czy pozbawienia władzy rodzicielskiej. Sąd posiada także uprawnienie do przywrócenia władzy rodzicielskiej osobie, która wcześniej została jej pozbawiona. Ponadto, jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania zawarte w wyroku orzekającym rozwód lub separację.

Sposób kontaktowania się z dzieckiem

Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy wymienia przykładowo formy kontaktów z dzieckiem wskazując, że mogą one polegać na przebywaniu z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednim porozumiewaniu się, utrzymywanie korespondencji, korzystaniu z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.

Wymienione w Kodeksie sposoby nie są katalogiem zamkniętym, dlatego sąd opiekuńczy kierując się dobrem dziecka, a także interesem rodziców, może orzec inną formę kontaktów z dzieckiem.

Ponadto, wyrok orzekający o rozwodzie może zawierać w szczególności: zakaz spotykania się z dzieckiem przez jednego z rodziców, zakaz zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu, zezwolenie na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd, ograniczenie kontaktów do określonych sposobów porozumiewania się na odległość oraz zakaz porozumiewania się na odległość. Trzeba pamiętać, że sąd opiekuńczy ze względu na dobro dziecka, posiada możliwość zmiany swojego rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia sposobu kontaktów z dzieckiem. W postępowaniu rozwodowym, określenie formy kontaktowania się rodziców z dzieckiem powinno mieć dla zainteresowanych znaczenie nadrzędne. Rodzice, a także sąd muszą kierować się zawsze zarówno dobrem dziecka, jak i zapewnieniem w miarę możliwości swobodnego kontaktu drugiego rodzica z małoletnim. Powyższe uregulowania stosuje się odpowiednio przy orzeczeniu przez sąd separacji.

Opieka nad dzieckiem po rozwodzie – Kancelaria Klisz i Wspólnicy

Termin „opieka nad dzieckiem po rozwodzie” nie jest właściwym terminem prawniczym. Ale na pewno wyczuwasz, że najlepiej oddaje to, o czym myśli każdy rozwodzący się rodzic, dlatego pozwolę sobie z nie niego korzystać.

Kwestia opieki nad dzieckiem po rozwodzie jest tak samo emocjonująca jak ustalenie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego. O ile wina to często jedynie kwestia honorowa, to władza rodzicielska nad dzieckiem i miejsce jego zamieszkania zawsze będzie miało realne przełożenie na codzienne funkcjonowanie całej rodziny.

Dlatego w tym zakresie pojawia się wiele wątpliwości, które dzisiaj spróbujemy rozwiać.

Władza rodzicielska a miejsce zamieszkania dziecka

 Miejsce zamieszkania dziecka to kwestia zupełnie różna od władzy rodzicielskiej, chociaż na pierwszy rzut oka może się wydawać inaczej.  Zgodnie z przepisami można mieć pełnię władzy rodzicielskie i nie mieszkać na stałe z dzieckiem. Nie myl zatem jednego z drugim.

Dziecko może mieć stałe miejsce zamieszkania tylko przy jednym z rodziców i formalnie tak jest nawet wówczas, gdy rodzice zdecydują się na sprawowanie opieki naprzemiennej. Sąd orzekając w przedmiocie miejsca zamieszkania dziecka nie podaje nazwy konkretnej miejscowości. A jedynie wskazuje, że dziecko będzie zamieszkiwało przy matce lub przy ojcu.

Najczęściej jeśli słyszymy, że ktoś walczy o „opiekę nad dzieckiem po rozwodzie”. To oznacza, że ktoś walczy nie tylko o pełnię władzy rodzicielskiej. Ale głównie o to, by dziecko zamieszkało na co dzień właśnie z nim.

Władza rodzicielska w wyroku rozwodowym – rodzaje rozstrzygnięć

W zakresie władzy rodzicielskiej możemy mieć do czynienia z kilkoma rodzajami rozstrzygnięć. W przypadku rozwodu na tapecie są zazwyczaj tylko dwa z nich.

Pierwsze to powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Nie oznacza to, ze dziecko będzie mieszkało zarówno z mamą jak i z tatą. Ale że oboje będą na równym poziomie decyzyjni, jeśli chodzi o sprawy dotyczące ich syna albo córki.

Po drugie, sąd może również powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców jednocześnie ograniczając władzę rodzicielską drugiego z nich do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka.

Kiedy sąd powierzy obojgu rodzicom władzę? – Opieka nad dzieckiem po rozwodzie 

Zarówno matka jak i ojciec będą posiadali pełnię władzy rodzicielskiej. Jeżeli sąd dojdzie do przekonania, że jest to zgodne z dobrem dziecka. Tak się stanie, jeżeli rodzice ze sobą współpracują i są w stanie na bieżąco się porozumieć.

Jeżeli rodzice są skonfliktowani i już na sali sądowej widać, że powierzenie opieki nad dzieckiem obojgu będzie jednym wielkim pasmem kłótni i nieporozumień, są nie wybierze tego rozwiązania.

Kiedyś obowiązkowe było sporządzenie tzw. porozumienia rodzicielskiego (zwanego także rodzicielskim planem wychowawczym). Porozumienie dotyczyło sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywania kontaktów z dzieckiem, a także innych bieżących kwestii związanych z wychowywaniem dziecka.

 Obecnie takie porozumienie jest mile widzialne, ale nie jest konieczne. W braku takiego porozumienia, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców. Rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Czyli innymi słowy może, ale nie musi zadecydować, że władza będzie wykonywania przez oboje rodziców.

Kiedy sąd powierzy wykonywanie władzy jednemu z rodziców ograniczając władzę rodzicielską drugiego rodzica?

Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczają władzę drugiego rodzica do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do  osoby dziecka – o ile dobro dziecka za tym przemawia.

Ograniczenie wykonywania władzy do określonych obowiązków i praw jest w dużej mierze podyktowane względami praktycznymi. Jeżeli rodzice są skonfliktowani, to zazwyczaj mają problem z podejmowaniem bieżących decyzji dotyczących dziecka. Może to prowadzić do sytuacji sprzecznych z dobrem dziecka.

Na przykład: mama zgadza się na szkolną wycieczkę dziecka, ale tata nie chce podpisać wymaganej zgody. Takie powtarzające się sytuacje mogą być dla dziecka uciążliwością, dlatego gdy widać, że postawa rodziców nie wróży najlepiej.

Sąd dla dobra dziecka decyduje o ograniczeniu władzy jednemu z rodziców.

Wcale to nie musi oznaczać, że rodzic, który ma ograniczoną władzę popełnił jakiś błąd. Można być świetnym rodzicem, ale mieć ograniczoną władzę, bo np. drugi rodzic nie chce współpracować.

Od strony technicznej wygląda to w ten sposób, ze sąd wskazuje, w jakich istotnych sprawach dziecka wymagana jest zgoda obojga rodziców. Zazwyczaj chodzi tutaj o wybór szkoły, sposobu leczenia, wyjazdu za granicę dłuższego niż kilka tygodni.

Opieka naprzemienna a władza rodzica nad dzieckiem

Sprawowanie opieki naprzemiennej polega na czasowym przebywaniu dziecka na zmianę u jednego a potem u drugiego z rodziców.

Takie rozwiązanie polega na zachowaniu równej relacji dziecka z obojgiem rodziców.

Zarówno matka jak i ojciec mają wówczas możliwość sprawowania opieki nad dzieckiem zarówno weekedowo (co często oznacza, że atrakcyjnie). Jak i uprawiając prozę życia i rozwiązując z dzieckiem pracę domową.

Sąd z pewnością nie przyzna opieki naprzemiennej, jeśli dojdzie do wniosku, że taki system nie jest zgodny z dobrem dziecka. Będzie to miało miejsce na przykład w sytuacji: gdy rodzice są skonfliktowani.

Mieszkają w znacznej odległości od siebie, czy dziecko nie jest zachwycone takim rozwiązaniem.

See also:  Rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej o jedną nieruchomość

W postępowaniu rozwodowym przeciw sprawowaniu opieki naprzemiennej mogą również wypowiedzieć się biegi, jeżeli zajdzie konieczność zasięgnięcia ich opinii.

System naprzemiennej opieki nad dziećmi ma swoje plusy i minusy. Niezależnie czy jesteś jego zwolennikiem, czy przeciwnikiem, gwarantuję Ci że w tym temacie na pewno znajdziesz coś dla siebie.

Matka czy ojciec dziecka – kto otrzyma władzę rodzicielską po rozwodzie?

Generalnie dla przyznania opieki nad dzieckiem znaczenie ma kilka czynników, ale główna zasada mówi o tym, że każda podjęta decyzja powinna  służyć dobru dziecka.

Zanim sąd wyda rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, w toku postępowania zostaniecie poddani badaniu przez biegłych (kiedyś byli to biegli z Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno – Konsultacyjnego, obecnie podmiot przeprowadzający badania to Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów).

Statystyki prowadzone przez Ministerstwo Sprawiedliwości (https://isws.ms.gov.pl/pl/wyszukiwarka/index,1.html?Query=rozw%C3%B3d%20opieka) nie pozostawiają złudzeń. O wiele częściej opieka nad dzieckiem po rozwodzie przyznawana jest matce niż ojcu. Częściowo bierze się to stąd, że o takie rozwiązanie wnioskują obie strony. Z drugiej strony władza o wiele częściej przyznawana jest matce również wówczas, gdy oboje rodzice walczą o przyznanie opieki nad dzieckiem z równą konsekwencją. Nie wynika to z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ale z praktyki orzeczniczej.

W spornych sytuacjach decydujące znaczenie ma opinia biegłych. Biegli natomiast często stwierdzają, że matka daje lepszą gwarancję zaspokojenia potrzeb emocjonalnych dziecka, niż ojciec.  Jeżeli chcesz udowodnić, że w Twoim przypadku jest inaczej, bądź przygotowany na ciężką przeprawę.

„Opieka nad dzieckiem” – czy dziecko ma coś do powiedzenia?

Zgodnie z przepisami sąd w sprawach dotyczących osoby dziecka wysłucha je. Jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala. Zmuszanie dziecka do opieki naprzemiennej albo zamieszkania z rodzicem, z którym nie che mieszkać. Bo np. jego koledzy mieszkają gdzieś indziej – nie jest zgodne z jego dobrem.

Sąd opiekuńczy stosownie do stanu zdrowia, stopnia dojrzałości dziecka i jego rozwoju umysłowego uwzględni zdanie małoletniego i jego rozsądne życzenia.

Wysłuchanie dziecka teoretycznie powinno być przeprowadzane w sądzie, ale poza salą rozpraw. Rekomenduje się przesłuchanie dziecka w niebieskim pokoju (który jest stworzony na potrzeby spraw karnych). Gdzie dziecko nie ma bezpośredniej styczności z pełnomocnikami.

W praktyce jednak rozstrzygniecie dotyczące sprawowania opieki nad dzieckiem zwykle zostaje wydane bez takiego modelowego wysłuchania. Częściej biegli w trakcie badania zapytują dzieci z kim chciałyby mieszkać i dlaczego i te twierdzenia zostają zawarte w pisemnej opinii biegłych.

Podobnie jak rekomendacje dotyczące np. miejsca pobytu dziecka.

Porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej

Jak już wiesz zawarcie porozumienia o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej nie jest obowiązkowe, by oboje rodzice zachowali władzę rodzicielską. Na pewno jednak jest dobrym argumentem do podjęcia dialogu w przedmiocie opieki nad dzieckiem i być może pozwoli Wam uniknąć konfliktów w przyszłości.

Treść porozumienia powinna obejmować przynajmniej takie kwestie jak podział opieki na dzieckiem. Zakres kontaktów, wskazanie z kim dziecko przebywa w dane święta. Rodzice często decydują się także na szczegółowe uregulowanie kwestii alimentów. Dodatkowych wydatków, zajęć pozalekcyjnych, leczenia ortodontycznego, kwestii dowożenia, wyboru opiekunki do dziecka itp.

Władza rodzicielska a ustalenie kontaktów z dzieckiem

Rozstrzygnięcie dotyczące władzy rodzicielskiej jest niezależne od rozstrzygnięcia o kontaktach rodziców z dzieckiem. Nawet rodzic nieposiadający władzy rodzicielskiej, może mieć kontakty z dzieckiem.

Przy czym w grę wchodzi zarówno bezpośrednie porozumiewanie się jak również korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość (przez telefon, Skype itp.

) Szczególnie obecnie wzrosło znaczenie środków komunikacji elektronicznej jako narzędzi sprzyjających utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.

Kontakty mogą odbywać się poza miejscem pobytu dziecka i zazwyczaj tak się dzieje. Obecnie standardem jest zabieranie dziecka przez rodzica do siebie w co drugi weekend. Ale jeśli to służy dziecku, kontakty mogą mieć szerszy albo węższy zakres. Utrzymywanie korespondencji z dzieckiem również jest formą kontaktów.

Co ciekawe rodzic jest zobowiązany do utrzymywania kontaktów z dzieckiem, podobnie jak dziecko jest zobowiązane do utrzymywania kontaktów z rodzicem.

Jeżeli chciałbyś zabronić rodzicowi kontaktów z dzieckiem, musiałbyś wykazać, że te kontakty są sprzeczne z jego dobrem.

W praktyce jest to rzadka sytuacja i ma miejsce głównie gdy rodzic był sprawcą przemocy wobec dziecka, albo je demoralizuje. W sytuacji gdy dziecko od miesięcy nie widziało rodzica.

Albo bardzo przeżyło porzucenie, biegli częściej rekomendują kontakty w obecności kuratora sądowego albo w obecności drugiego rodzica.

Inne rozstrzygnięcia w wyroku rozwodowym dotyczące władzy rodzicielskiej

Oprócz dwóch opisanych wyżej rozstrzygnięć dotyczących władzy rodzicielskiej, w wyroku orzekającym rozwód mogą znaleźć się również inne zapisy. Sąd może na przykład:

1) pozbawić władzy rodzicielskiej jednego lub obojga rodziców,

2) ograniczyć władzę rodzicielską jednego z rodziców poprzez wydanie odpowiednich zarządzeń (np. ustanowienie nadzoru kuratora sądowego, zobowiązanie do współpracy z asystentem rodziny, w wyjątkowej sytuacji nawet zarządzić umieszczenie dzieci w rodzinie zastępczej, odebranie rodzicowi określonych praw np. rozporządzania majątkiem dziecka.)

Do pozbawienia władzy rodzicielskiej przez sąd może dojść w sytuacji, gdy rodzice jej nadużywają albo w sposób rażący zaniedbują swoje obowiązki. Pozbawienie władzy rodzicielskiej jest najdalej posuniętą ingerencją sądu we władzę rodzicielską i stosuje się je w ostateczności.

Z kolei ograniczenie wykonywania władzy rodzicielskiej ma miejsce, gdy rodzice nie dają sobie rady na jakimś polu. A dobro dziecka jest przez to zagrożone.

Zarządzenia ograniczające nie mają nic wspólnego z ograniczeniem władzy rodzicielskiej nad dzieckiem jednemu z rodziców w związku z tym, że rodzice żyją w rozłączeniu. Ta druga regulacja ma jedynie usprawnić podejmowanie decyzji w sprawach dziecka. A ta pierwsza jest sygnałem, że rodzic jest w jakiejś kwestii niewydolny wychowawczo i wymaga wsparcia.

Może Cię również zainteresować artykuł: Co tak naprawdę jest ważne w sprawie rozwodowej?

Sprawa rozwodowa i przyznanie opieki nad dzieckiem ojcu

W pierwszej kolejności chciałabym Pana uspokoić, gdyż Pana relacje z żoną, a także wyprowadzenie się z domu, nie mają wpływ na przyszłe kontakty z dzieckiem. Sąd, orzekając o kontaktach, bierze bowiem pod uwagę więź łączącą dziecko i rodzica, a także możliwości każdej strony w tym zakresie. Zgodnie z art. 113 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o):

„§ 1. Niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.

§ 2. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.”

W komentowanym przepisie zaakcentowano, że członkom rodziny przysługuje prawo i obowiązek kontaktowania się oraz obustronność (wzajemność) kontaktów. W praktyce sądowej przepisy te znajdą zastosowanie odnośnie do pozycji prawnej rodziców. Obowiązek po stronie dziecka nie może być rozumiany jako obowiązek egzekwowalny przy użyciu przymusu państwowego.

Sprawowanie władzy rodzicielskiej

Władza rodzicielska nie obejmuje wyłącznie uprawnień, ale również obowiązki. W istocie uprawnienia władcze są służebne, tj. przyznane rodzicom do sprawowania odpowiedzialności rodzicielskiej.

Ta okoliczność powinna mieć też wpływ nie tylko na interpretację przepisów o osobistej styczności rodziców z dziećmi, ale też przepisów odnoszących się do kontaktów dziecka z osobami trzecimi, o czym w dalszej części.

Władza przysługuje zasadniczo matce i ojcu. Na jej treść składa się w szczególności piecza nad dzieckiem, jego wychowanie i kierowanie nim, jak też troska o fizyczny i duchowy rozwój. W doktrynie pieczę charakteryzuje się jako stałą troskę o dziecko, w tym decydowanie o jego miejscu pobytu (zob. J. Ignatowicz, w: System PrRodz, s. 785-787, s. 812-819).

Wniosek o przyznanie opieki nad dzieckiem

Z uwagi na powyższe, jak najbardziej może Pan ubiegać się przed sądem o ustanowienie kontaktów z córką – nawet bardzo częstych.

Jeżeli natomiast, tak jak Pan wskazuje, zależy Panu na opiece nad córką i określeniu jej miejsca zamieszkania przy Panu – powinien Pan to podnieść podczas postępowania i w sposób należyty wykazać, iż taka sytuacja będzie dla dziecka korzystniejsza, aniżeli zamieszkiwanie z matką.

Sąd, określając miejsce pobytu dziecka, bierze przede wszystkim pod uwagę łączącą go z rodzicem więź, jego wiek (im dziecko mniejsze, tym przeważnie zostaje przy matce), tryb życia rodzica – nałogi, harmonogram pracy, warunki mieszkaniowe itp. Jak więc Pan widzi, ocena całokształtu zależy od danej sprawy.

O ile więc harmonogram i tryb życia rodzica jest łatwy przy ocenianiu – wiadomym jest, iż jeżeli jeden rodzic pracuje cały dzień i nie jest w stanie zapewnić dziecku opieki, to drugi rodzic daje większe szanse – to przy ocenie więzi i relacji z dzieckiem powoływany jest dowód z opinii zespołu psychologów OZSS. Opinia ta ma na celu wykazanie, który rodzic posiada większą więź z dzieckiem oraz z którym rodzicem dziecko chciałoby pozostać. W obecnej sytuacji sądy często biorą pod uwagę także opinię samego dziecka – o ile stopień rozwoju intelektualnego na to pozwala.

Dobro dziecka

Mając powyższe na względzie należy wskazać, iż rozstrzygnięcie sądu winno mieć przede wszystkim na uwadze dobro dziecka.

Zgodnie ze stanowiskiem doktryny naczelną zasadą kierującą każdym postępowaniem winno być pojęcie „dobra dziecka” w myśl przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, które jednak nie ma definicji ustawowej.

W piśmiennictwie bowiem niejednokrotnie wskazano, że definicja taka byłaby nieprzydatna i hamowałaby przystosowanie przepisów do potrzeb życia w wykładni. Pojęcie to należy zatem interpretować w taki sposób, aby przystosować je do potrzeb życiowych, a sądy winny w swoich rozstrzygnięciach stawiać je na pierwszym miejscu.

Zgodnie z powyższym, chcąc sprawować bezpośrednią opiekę nad dzieckiem, powinien Pan w tym zakresie zmodyfikować swoje powództwo lub żądanie. Na tę okoliczność powinien Pan przedstawić wyczerpujący materiał dowodowy i wykazać, iż to Pan daje lepszą gwarancję zapewnienia dobra dziecka.

Jak wskazałam, pomocna jest w tym zakresie opinia OZSS, a także dowód z przesłuchania świadków, którzy wykażą Pana rację. Proszę jednak pamiętać, iż taki proces jest długotrwały i musi Pan uzbroić się w cierpliwość. Dlatego też, chcąc uzyskać częstsze kontakty z córką lub bezpośrednią opiekę nad dzieckiem, może Pan złożyć takie żądanie w ramach zabezpieczenia.

Zatem proszę złożyć pismo procesowe określające Pana wnioski i roszczenia.

Leave a Reply

Your email address will not be published.