Separacja a obowiązki męża względem żony

Autor

W dzisiejszych czasach coraz częściej dochodzi do problemów w małżeństwie. Jedni małżonkowie starają się ratować związek, inni od razu decydują się na rozstanie.

Kiedy w małżeństwie zaczyna dziać się coraz gorzej, a zwłaszcza kiedy małżonkowie dostrzegają, że oddalili się od siebie na różnych płaszczyznach, wówczas zaczynają zastanawiać się nad przyszłością swojego związku. Nierzadko pierwsza myśl, jaka przychodzi im do głowy, to ta dotycząca rozwodu.

Wiele osób zapomina, że poza rozwodem w prawie istnieje także separacja, która nie kończy definitywnie związku małżeńskiego, a daje małżonkom czas na zastanowienie, co dalej z ich związkiem, oraz na pracę nad poprawą wzajemnych relacji.

  • Pamiętać należy, że orzeczenie przez sąd separacji nie zamyka drogi do późniejszego orzeczenia rozwodu, zwłaszcza gdyby mimo występujących w momencie orzeczenia separacji szans na uratowanie związku sytuacja pomiędzy małżonkami nie uległa poprawie lub jeszcze się pogorszyła.
  • Decyzję o tym, czy zdecydować się na wystąpienie z żądaniem orzeczenia przez sąd separacji, czy na rozwód, należy podjąć z uwzględnieniem istnienia ewentualnych szans na uratowanie związku lub też ich braku, gdyż wyrok dotyczący separacji w praktyce bardzo często ma przełożenie na wyrok rozwodowy.

Przesłanki do orzeczenia separacji 

Dla orzeczenia przez sąd separacji koniecznym jest wykazanie, że nastąpił zupełny rozkład pożycia małżeńskiego.

Zupełność rozkładu pożycia małżeńskiego następuje w momencie, kiedy pomiędzy małżonkami ustały łącznie następujące więzi:

  • uczuciowa,
  • fizyczna,
  • gospodarcza.

Istnienie chociażby jednej z powyższych więzi prowadzić będzie do uznania, że nie zaszła przesłanka zupełnego rozpadu pożycia, a tym samym sąd nie będzie mógł orzec separacji.

Przykład 1.

Pomiędzy małżonkami brak jest więzi emocjonalnej i cielesnej, ale wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. W takim wypadku nie można mówić o zupełnym rozkładzie pożycia małżeńskiego i żądanie orzeczenia separacji nie będzie mogło zostać uwzględnione.

Separacja a obowiązki męża względem żony

Elementy wyroku orzekającego separację

Pod względem prawnym przy orzeczeniu separacji sąd stanowi o tych samych elementach, które musi zawierać wyrok rozwodowy, a są nimi:

  • kwestia winy, o ile małżonkowie zgodnie nie wniosą o wydanie przez sąd orzeczenia separacji bez orzekania o winie lub sąd nie uzna, że żaden z małżonków nie ponosi winy za rozkład pożycia;
  • wysokość alimentów na rzecz małoletnich dzieci;
  • sposób wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron;
  • sposób wykonywania kontaktów z małoletnimi dziećmi stron;
  • sposób korzystania ze wspólnego mieszkania;
  • podział majątku.

Negatywne przesłanki orzeczenia separacji

Zarówno orzeczenie separacji, jak i rozwodu nie będzie możliwe w sytuacji wystąpienia negatywnych przesłanek określonych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, tj. gdy będzie to sprzeczne z dobrem wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Pojęcia te są pojęciami nieostrymi, dlatego koniecznym jest ich wyjaśnienie.

Aby wyjaśnić, na czym polega negatywna przesłanka orzeczenia separacji, jaką jest sprzeczność orzeczenia separacji z dobrem małoletnich dzieci małżonków, należy wskazać, że sąd zobowiązany jest rozważyć aktualną sytuację małoletnich oraz sytuację, jaka hipotetycznie może mieć miejsce po orzeczeniu separacji. Sąd weźmie pod uwagę następujące czynniki: sytuację życiową małoletniego; to, jak przedstawiać się będą kontakty małoletniego z każdym z rodziców, jeśli nie będą zakłócone wrogą atmosferą; pogodzenie się małoletniego z sytuacją rodzinną; sytuację materialną i opiekuńczą dziecka.

  1. Wskazuje się, że sąd odmówi separacji z powołaniem się na negatywną przesłankę jego orzeczenia z uwagi na sprzeczność z dobrem dziecka, wtedy gdy wyżej wskazanych celów nie można osiągnąć poprzez zawarcie odpowiednich regulacji w wyroku orzekającym separację.
  2. W orzecznictwie wskazuje się również na następujące przyczyny oddalenia żądania orzeczenia separacji, jeśli pozwalają one ochronić dobro dziecka: konieczność zapewnienia małoletnim odpowiednich warunków materialnych; konieczność zapewnienia małżonkom sprawowania wspólnej pieczy nad dzieckiem; brak porozumienia małżonków w zakresie sprawowania władzy rodzicielskiej po orzeczeniu separacji.

POLECAMY

Ogłoszenia o pracę z całej Polski

  • Poznaj wybrane oferty pracodawców
  • Weź udział w rekrutacji
  • Podziel się opinią

Zobacz ogłoszenia

Dowiedz się, ile możesz zarabiać w innej firmie na tym samym stanowisku!

Przykład 2.

Jan Kowalski złożył pozew o separację. Jego żona Anna Kowalska wniosła o oddalenie jego żądania orzeczenia separacji, powołując się na okoliczność, że wspólnie z małoletnim synem zamieszkują w domu, który Jan Kowalski odziedziczył jako jego majątek osobisty po dziadkach.

Jan Kowalski natomiast, kiedy żona odkryła jego zdradę, wyprowadził się z tego domu i poinformował żonę, że z uwagi na wniesienie przez niego pozwu o separację ma wraz z synem opuścić dom.

W takiej sytuacji sąd może oddalić powództwo o separację, z uwagi na to, że małoletni korzysta z majątku odrębnego ojca, przy którym dziecko nie ma miejsca zamieszkania.

  • Przechodząc do omówienia negatywnej przesłanki separacji, jaką jest sprzeczność orzeczenia separacji z zasadami współżycia społecznego, wskazać należy, że będziemy mieli z nią do czynienia, gdy orzeczenie separacji prowadziłoby w istocie do rażącej krzywdy małżonka, który sprzeciwia się separacji, jak też w sytuacji orzeczenia separacji nagradzałoby złe traktowanie małżonka, złośliwy stosunek do osoby małżonka lub inne zachowania, które zakwalifikować należy jako lekceważące instytucję małżeństwa i rodziny lub obowiązków rodzinnych.
  • Sprzeczność orzeczenia separacji z zasadami współżycia społecznego wystąpi w przypadku, gdy jej orzeczenie prowadziłoby do pokrzywdzenia małżonka.
  • W kontekście oceny sprzeczności orzeczenia separacji z zasadami współżycia społecznego sąd bierze pod uwagę następujące kryteria: wiek małżonków, czas pozostawania w związku małżeńskim, rozkład ciężarów w małżeństwie, stan zdrowia małżonków, zdolności do zaspokajania potrzeb małżonków, inne okoliczności charakteryzujące moralne oraz materialne warunki życiowe małżonków.
  • W przeciwieństwie do rozwodu orzeczenie separacji może nastąpić w wypadku, kiedy z żądaniem takim wystąpił małżonek wyłącznie winny rozkładowi pożycia małżeńskiego. 

Żądanie orzeczenia separacji a orzeczenie rozwodu

W praktyce może się zdarzyć, że jeden z małżonków domaga się separacji, zaś drugi rozwodu, co prowadzi do sytuacji, że sąd orzekający musi uznać, które z żądań jest uzasadnione w świetle przedstawionego przez strony stanu faktycznego i wówczas może orzec rozwód albo separację.

Orzeczenie rozwodu jest rozwiązaniem idącym zdecydowanie dalej niż separacja, gdyż rozwód skutkuje definitywnym zakończeniem związku małżeńskiego.

Po orzeczeniu rozwodu każdy z małżonków może ponownie zawrzeć związek małżeński. Separacja zaś prowadzi do uchylenia wspólnoty małżeńskiej. W przypadku separacji nie ma możliwości wstąpienia w związek małżeński z inną osobą.

Ponadto separacja daje możliwość jej zniesienia, czego nie można uczynić przy rozwodzie.

Separacja a obowiązki męża względem żony

  1. Należy mieć na uwadze, że orzeczenie separacji powoduje szereg różnych skutków, o których będzie mowa poniżej.
  2. Po pierwsze, orzeczenie separacji powoduje pomiędzy małżonkami ustanowienie rozdzielności majątkowej.

Po drugie, orzeczenie separacji ma także znaczenie na gruncie przepisów o pomocy społecznej, bowiem jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 7 sierpnia 2008 r.

, IV SA/Po 321/07, „jeśli między małżonkami orzeczono separację, oznacza to, iż nastąpił rozkład pożycia, tzn. ustały więzi uczuciowe, fizyczne i gospodarcze, a zatem nie można mówić o rodzinie w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej”.

Zatem jeśli przepisy ustawy o pomocy społecznej odnoszą się do rodziny, w przypadku orzeczenia separacji nie będzie podstaw do powoływania się na nie.

  • Po trzecie, orzeczenie separacji powoduje takie same skutki jak orzeczenie rozwodu, ale małżonkowie nie mogą zawrzeć nowego związku małżeńskiego.
  • Po czwarte, po upływie 300 dni od uprawomocnienia się orzeczenia separacji ustaje przewidziane w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki.
  • Po piąte, małżonek traci prawo do dziedziczenia ustawowego po współmałżonku.
  • Po szóste, małżonek traci prawo do zachowku po współmałżonku.

Po siódme, małżonek traci również prawo do tzw. ustawowego zapisu naddziałowego przewidzianego w przepisach prawa cywilnego.

Po ósme, orzeczenie separacji prowadzi do ustania solidarnej odpowiedzialności małżonków za zobowiązania zaciągnięte w celu zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny.

Po dziewiąte, małżonkowie tracą możliwość przysposobienia wspólnego oraz powierzenia im wspólnego sprawowania opieki i wykonywania zadań rodziny zastępczej.

Orzeczenie separacji nie daje podstawy do powrotu do poprzedniego nazwiska, gdyż jest to dopuszczalne jedynie w przypadku orzeczenia rozwodu. W takiej sytuacji małżonek zdeterminowany powrócić do poprzedniego nazwiska może to uczynić na podstawie Ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska, jednak musi wykazać ważne powody, dla których chce to zrobić.

Jeżeli zasady słuszności za tym przemawiają, małżonkowie są zobligowani do wzajemnej pomocy w zakresie zarówno osobistym, jak i majątkowym. Obowiązek ten nie jest ograniczony w czasie, o ile trwa separacja. Jednak ustawodawca nie przewidział żadnych form pozwalających na jego wyegzekwowanie, w sytuacji kiedy jeden z małżonków uchyla się od niego.

POLECAMY

Ogłoszenia o pracę z całej Polski

  • Poznaj wybrane oferty pracodawców
  • Weź udział w rekrutacji
  • Podziel się opinią

Zobacz ogłoszenia

Dowiedz się, ile możesz zarabiać w innej firmie na tym samym stanowisku!

Małżonek pozostający w separacji ma prawo do alimentów. Zgodnie z art.

60 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego czynna legitymacja procesowa do wystąpienia o alimenty nie przysługuje małżonkowi, który został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia.

Uprawnienie do alimentów przepis ten uzależnia od tego, aby małżonek dochodzący alimentów nie był uznany za wyłącznie winnego pożycia i pozostawał w niedostatku.

Art. 60 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi drugą z podstaw dochodzenia alimentów od małżonka w wypadku orzeczenia separacji, która zastosowanie znajdzie wówczas, jeżeli jeden z małżonków obciążony został winą za rozkład pożycia, a z żądaniem alimentów występuje małżonek niewinny, którego orzeczenie separacji pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej.

Separacja jest rozwiązaniem nieograniczonym czasowo. Dopuszczalne jest jej zniesienie, które może nastąpić orzeczeniem sądu wydanym na zgodne żądanie małżonków. Na skutek zniesienia separacji ustępują jej skutki. Jednak sąd musi orzec o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi małżonków.

Znosząc separację i orzekając o władzy rodzicielskiej, sąd kieruje się naczelną zasadą prawa rodzinnego, jaką jest dobro dziecka. W zależności od konkretnych okoliczności sąd może pozostawić pełną władzę rodzicielską rodzicom lub ją przywrócić, ale również orzec o ograniczeniu, pozbawieniu czy zawieszeniu władzy rodzicielskiej.

See also:  Ujawnienie korespondencji e-mail na sprawie rozwodowej

Zniesienie separacji przywraca: domniemanie pochodzenia dziecka ze związku małżeńskiego, prawa współmałżonka wynikające z przepisów prawa spadkowego, obowiązek alimentacyjny na podstawie art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Należy też wspomnieć o rozwiązaniu, jakim jest separacja na zgodny wniosek małżonków. Sąd może ją orzec w sytuacji, gdy małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci. Wniosek ten nie jest dla sądu wiążący, bo i w tym wypadku koniecznym jest zbadanie, czy wystąpił zupełny rozkład pożycia małżeńskiego oraz czy orzeczenie separacji nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Na koniec trzeba też przywołać często spotykany termin, jakim jest „separacja faktyczna”. Jest to sytuacja, w której doszło do zupełnego rozpadu pożycia małżeńskiego, ale nie zostało to uregulowane prawnie poprzez orzeczenie separacji przez sąd.

  1. Ważne jest, aby mieć świadomość tego, że separacja faktyczna nie wywołuje skutków takich, jak separacja prawna orzeczona przez sąd.

Oznacza to nic innego jak fakt, że aktualne pozostają skutki wynikające z małżeństwa, a w szczególności – obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny obejmujących także potrzeby małżonka, jak i konieczność wzajemnej pomocy. Ponadto, jeżeli nie zostało to uregulowane przez małżonków w inny sposób, pozostają oni w ustroju wspólności majątkowej i odpowiadają za swoje zobowiązania.

Separacja a obowiązki męża względem żony

Separacja nieformalna – Kancelaria Klisz i Wspólnicy

Separacja nieformalna. Zazwyczaj rozpad małżeństwa można porównać do małego tornada,  które przetacza się przez Wasze życie, wywracając cały porządek świata do góry nogami. Bywa jednak, że rozkład pożycia małżeńskiego jest powolnym procesem, któremu nie towarzyszy wielka rewolucja.

Małżonkowie coraz mniej mają ze sobą wspólnego, zamieszkują osobno. Aż w końcu trudno im odpowiedzieć na pytanie czy są w jakimś związku, czy nie. Często żadne z nich do tej pory nie pokusiło się o sformalizowanie takiego stanu. W tej sytuacji mamy do czynienia z tzw. „separacją faktyczną”.

Separacja nieformalna – czym się charakteryzuje?

Separacja małżeńska polega na ustaniu wspólnego pożycia małżonków. Po trzech filarach małżeństwa zostaje już tylko wspomnienie: między stronami nie ma już więzi uczuciowych, fizycznych i gospodarczych.

Separacja nieformalna i formalna to jednak coś innego. Główna różnica polega na braku orzeczenia sądowego stwierdzającego ten stan. W przypadku separacji nieformalnej pomiędzy małżonkami nie ma już więzi małżeńskich, ale jest to ich prywatna decyzja o czasowym rozstaniu, bez konsekwencji przewidzianych przez przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Z kolei separacja małżeńska ustanowiona na mocy orzeczenia sądu będzie niosła dla małżonków szereg konsekwencji prawnych.

Jakie skutki ma orzeczenie separacji przez sąd?

Skutki separacji sądowej w znacznej części są zbliżone do skutków rozwodu. Niemal wszystkie prawa i obowiązki małżonków względem siebie ustają.

Separacja małżeńska jednak nie powoduje ustania małżeństwa i jest stanem odwracalnym. Jeżeli para zdecyduje się do siebie wrócić, na jej żądanie ustaną konsekwencje, jakie towarzyszą orzeczeniu separacji.

Małżonkowie pozostający w separacji nie mogą wstąpić w nowy związek małżeński – w dalszym ciągu trwają w małżeństwie. Z tego samego powodu nie ma również możliwości powrotu do przedmałżeńskiego nazwiska.

Pomiędzy małżonkami istnieje również obowiązek alimentacyjny funkcjonujący na analogicznych zasadach jak w przypadku rozwodu. Alimenty są zasądzane na żądanie jednego z małżonków, a zasadność alimentów jest uzależniona od winy w rozkładzie pożycia.

W orzecznictwie sądów jest sporne, czy orzeczenie separacji znosi obowiązek dochowania wierności. Chociaż wydaje się, że szala przechyla się na korzyść zwolenników ustania takiego obowiązku. Wszystko zależy od tego jak spojrzymy na separację. Czy ma ona na celu stworzyć stan pozwalający małżonkom na powrót do wspólnego pożycia. Czy tylko porządkuje sytuację jaką mamy.

Z perspektywy stosunków majątkowych odnotować należy, że na skutek separacji w małżeństwie następuje ustrój rozdzielności majątkowej z mocy samego prawa. Oznacza to, że to co od tego momentu zarobisz, będzie Twoim majątkiem osobistym.

Jakie jeszcze obowiązki będą ciążyć na osobie będącej w separacji?

Zaspokajanie potrzeb rodziny nadal pozostanie obowiązkiem małżonka. O ile w jej skład wchodzą dzieci – rodzic niezamieszkujący z dziećmi ma obowiązek łożenia na ich utrzymanie.

Małżonkowie żyjący w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy tylko wówczas, gdy wymagają tego względy słuszności np. gdy jedno z nich zachoruje. Obowiązek wzajemnej pomocy może dotyczyć zarówno sfery materialnej jak i niematerialnej – może polegać na wsparciu finansowym, ale też psychicznym.

Kiedy nie dojdzie do orzeczenia separacji?

Podobnie jak w przypadku rozwodu, separacji nie orzeka się, jeżeli sprzeciwiało by się jej dobro wspólnych małoletnich dzieci, albo zasady współżycia społecznego. Inaczej jednak niż w przypadku rozwodu, orzeczeniu separacji nie stoi na przeszkodzie to, że żąda jej małżonek winny rozkładu pożycia małżeńskiego.

Separacja faktyczna – czy niesie za sobą jakieś skutki prawne?

Separacja nieformalna nie jest na gruncie prawa tak doniosła jak orzeczenie separacji przez sąd. Nie zmienia się nic w stosunkach majątkowych, obowiązki małżonków żyjących w rozłączeniu są takie same jak małżonków żyjących wspólnie. Nadużyciem jednak byłoby stwierdzenie, że separacja nieformalna nie pociąga za sobą żadnych skutków prawnych.

Jednym z obowiązków małżeńskich jest wspólne pożycie. Jeżeli na skutek zachowania żony albo męża takie pożycie ustaje, może mieć to znaczenie w postępowaniu o rozwód przy ustalaniu winy za rozkład pożycia małżeńskiego.

I to właśnie ze wspólnym pożyciem lub jego brakiem ustawodawca wiąże konsekwencje prawne.

Przykładowo:

  • brak wspólnego pożycia małżeńskiego jest mocną podstawą do orzeczenia rozdzielności majątkowej, nawet z datą wsteczną.
  • tylko małżonek pozostający we wspólnym pożyciu może domagać się nakazania przez sąd wypłaty wynagrodzenia za pracę drugiego małżonka do swoich rąk – jeżeli drugi małżonek nie przyczynia się do zaspokajania potrzeb rodziny.
  • małżonkowie mieszkający wspólnie w szczególnych sytuacjach mogą działać wzajemnie w swoim imieniu.

Brak wspólnego pożycia wywołuje też skutki w sferze prawa spadkowego, ale sam w sobie nie wyłącza małżonka z dziedziczenia.

Separacja sądowa a separacja nieformalna

Zazwyczaj w sytuacji małżonków pozostających w separacji nieformalnej spełnione są przesłanki do orzeczenia separacji sądowej.

Przesłanką orzeczenia separacji jest zupełność rozkładu pożycia małżeńskiego, czyli ustanie więzi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej. Identyczny wymóg istnieje w przypadku rozwodu, z tym że wówczas rozkład pożycia małżeńskiego musi być trwały.

Co oznacza, że brak jest perspektyw na to, że małżonkowie do siebie wrócą. Dla orzeczenia separacji wystarczy zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, który jeszcze się nie utrwalił.

Co oznacza, że istnieją choćby niewielkie szanse na to, że do siebie wrócicie.

Separacja nieformalna nie znosi również zaspokajania potrzeb rodziny. Nawet małżonkowie, którzy nie mieszkają ze sobą powinni żyć na równej stopie życiowej.

Postępowanie sądowe o orzeczenie separacji

  • Wniosek lub pozew o separację należy złożyć do Sądu Okręgowego właściwego ze względu miejsce zamieszkania stron.
  • Tryb w jakim jest wydawane orzeczenie sądu o separacji jest uzależniony od tego czy małżonkowie mają dzieci oraz czy złożyli wspólny wniosek o orzeczenie separacji, czy też nie.
  • Separacja a obowiązki męża względem żony

Separacja na zgodny wniosek

Jeżeli  żądanie małżonków jest zgodne i w małżeństwie nie ma wspólnych małoletnich dzieci, to separacja małżeńska orzekana jest przez jednego sędziego, w trybie nieprocesowym.

W trybie nieprocesowym nie ma powoda i pozwanego, a jedynie uczestnicy postępowania. Sprawę inicjuje wniosek, a nie pozew o separację, obowiązują również inne odrębności w stosunku do procesu sądowego. Separację orzekaną na zgodny wniosek z całą pewnością można otrzymać szybciej z uwagi na to, że postępowanie dowodowe będzie prowadzone w o wiele węższym zakresie.

Jeżeli zdecydowaliście się wspólnie złożyć wniosek o orzeczenie separacji, sąd nie może orzekać o winie rozkładu pożycia. Przyjmuje się wówczas, że żaden z małżonków nie ponosi winy.

Opłata sądowa od zgodnego wniosku o orzeczenie separacji wynosi 100 zł.

Separacja, której żąda tylko jeden małżonek

Jeżeli w małżeństwie są dzieci lub kwestia separacji jest sporna pomiędzy małżonkami, wówczas postępowanie przebiega w trybie procesowym i będzie zainicjowane przez złożenie pozwu o separację. Każde z Was może wytoczyć powództwo o separację i podobnie jak przy rozwodzie opłata sądowa od pozwu będzie wynosić 600 zł.

W takiej sytuacji orzeczenie rozwodu i orzeczenie separacji pod względem proceduralnym nie różnią się bardzo od siebie.

Musisz wiedzieć, że przy separacji toczącej się w trybie procesowym, podobnie jak w sprawach o rozwód. Sąd może ustalać przyczyny rozkładu pożycia oraz orzec o tym kto ponosi za nie winę.

W wyroku orzekającym separację, sąd zamieści także rozstrzygnięcia dotyczące władzy rodzicielskiej, kontaktów oraz zostanie ustalona wysokość alimentów na dzieci.

Sąd może również zasądzić alimenty na małżonka.

See also:  Miejsce zamieszkania dzieci po rozwodzie

Jak zakończyć separację nieformalną i formalną pomiędzy małżonkami?

Nie ma żadnej procedury zakończenia separacji faktycznej. Bo w obrocie prawnym nie istniało żadne orzeczenie stwierdzające, że w związku małżeńskim stron istniała separacja. Małżonkowie mogą wrócić do wspólnego pożycia, albo zdecydować się na rozwód.

Natomiast o zakończeniu separacji formalnej pomiędzy małżonkami orzeka sąd na zgodne żądanie małżonków. Sąd wydaje osobne postanowienie w tym przedmiocie.

Czy separacja małżeńska ułatwia uzyskanie rozwodu?

Separacja często jest kojarzona z okresem następującym przed rozwodem, ale uprzednie uzyskanie orzeczenia separacji nie jest konieczne, by uzyskać rozwód.

Z drugiej jednak strony warto wiedzieć, że jeżeli pozostajecie w separacji sądowej. Sąd orzekający rozwód potwierdza tylko, że rozpad więzi małżeńskiej, który między Wami nastąpił jest trwały.

Kwestia zupełności rozkładu pożycia małżeńskiego była już badana w toku spawy o separację. Więc sąd nie musi się nią zajmować ponownie.

Rozkład pożycia jest trwały, jeśli nie ma perspektyw na to, że do siebie wrócicie.

Uzyskanie wyroku rozwodowego jest stosunkowo proste i jeżeli jesteście w pełni zdecydowani o tym, że nie chcecie kontynuować małżeństwa, separacja jest tylko niepotrzebnym półśrodkiem.

Separacja a obowiązki męża względem żony

wszystko co warto wiedzieć oraz porady prawne

Wielu małżonków, którzy czują, że w ich związku dzieje się coś złego, zastanawia się nad rozwodem. Ciągłe kłótnie o drobiazgi są bardzo męczące nie tylko dla małżonków, ale również dla ich dzieci i pozostałych członków rodziny. Warto jednak pamiętać, że rozwód jest ostatecznością, a polskie prawo przewiduje również rozwiązane pośrednie jakim jest separacja.

Cele separacji

Separacja a obowiązki męża względem żonySeparacja ma na celu wspomaganie małżonków w dogadaniu się. Niejednokrotnie taki „odpoczynek” od siebie daje czas, aby oboje partnerzy przemyśleli, co tak naprawdę w ich związku jest złe. Często bowiem kłótnie o przesoloną zupę, późne powroty z pracy czy inne drobiazgi to jedynie wierzchołek góry lodowej. Umiejętnie wykorzystany czas separacji może pomóc naprawić związek małżeński.

Separacja to również dobry sposób na poradzenie sobie z problemami takimi jak zdrada. Kiedy zdradzony człowiek nie potrafi poradzić sobie z mieszkaniem i codziennym funkcjonowaniem w pobliżu małżonka, który zdradził, separacja daje czas na uspokojenie emocji i podejście do wszystkiego z dystansem. Takie czasowe rozstanie niekiedy ratuje związek, ale bywa także, że jest wstępem do rozwodu.

Rodzaje separacji

Jeśli chodzi o wysokość świadczeń, jest ona uwarunkowana funkcjonującą w polskim prawie generalną przesłanką, mówiącą, że dziecko ma prawo do poziomu życia zbliżonego do poziomu życia rodziców, co oczywiście nie oznacza, że dobrze sytuowany ojciec dziecka ma obowiązek płacić alimenty na dziecko w wysokości równej jego dochodom, ale jedynie zapewnić podobny status materialny.

Z kolei ani niskie dochody, ani status osoby bezrobotnej nie stanowią podstawy do zwolnienia z płacenia alimentów na małoletnie dzieci. Wysokość alimentów może podlegać zmianie, nie jest bowiem ustalona raz na zawsze. Wraz ze zmianą potrzeb dziecka można wystąpić o podwyższenie ich wysokości, a w przypadku znaczącego pogorszenia się poziomu życia świadczącego alimenty, o ich obniżenie.

Warto pamiętać

Warto pamiętać, że separacja małżeńska nie zawsze prowadzi prostą drogą do pogodzenia się.

Nierzadko okres ten traktowany jest jako swoista próba, która ma odpowiedzieć na pytanie „Czy dam sobie radę bez żony/męża?”, albo udowodnienie, że „Nie dasz sobie rady beze mnie”.

Wykorzystywanie instytucji separacji w ten sposób może doprowadzić do zupełnie odwrotnych skutków niż zamierzone i warto się z tym liczyć, zanim podejmie się decyzję o rozstaniu.

Przy okazji omawiania separacji, warto podkreślić, że instytucja ta działa na terenie wielu państw. W niektórych z nich, tak jak w przypadku Polski, jest to czas dla małżonków, który powinien zostać wykorzystany na poprawienie stosunków w związku. W innych, jak np.

we Francji, separacja jest traktowana jako swoisty wstęp do rozwodu. Przed orzeczeniem ostatecznego rozwiązania związku małżeńskiego francuskie sądy dają czas małżonkom na przemyślenia – obowiązkową separację.

Jeśli nie przyniesie ona pogodzenia się pary, kolejna rozprawa prowadzi do prawnego zakończenia związku.

Separacja a obowiązki męża względem żonyMówiąc o separacji warto zaznaczyć jeszcze jedną kwestię, dość istotną dla osób wierzących. Należy wiedzieć, że religia katolicka nie uznaje rozwodów. W świetle prawa kanonicznego małżeństwo zawarte przed przedstawicielem Kościoła jest nierozerwalne i obowiązuje od wyrażenia zgody na nie, aż do śmierci jednego ze współmałżonków. Wprawdzie prawo kanoniczne posiada furtkę jaką jest unieważnienie małżeństwa, ale uzyskanie go jest bardzo skomplikowane i wymaga wielu starań. Aby małżeństwo zostało unieważnione konieczne jest spełnienie wielu warunków, których większość par chcących wziąć rozwód państwowy nie spełnia. W takim wypadku, wiele wierzących osób ma poważny problem z podjęciem decyzji o rozwodzie.

Dlatego warto wyraźnie zaznaczyć, że w prawie kanonicznym również istnieje pojęcie separacji małżeńskiej. Dzięki temu rozwiązaniu w przypadku, kiedy w związku źle się dzieje można zastosować tę furtkę, gdyż separacja nie zrywa związku małżeńskiego.

Wielce istotne jest również to, aby w żadnym razie nie deprecjonować znaczenia adwokatów. Być może nie zawsze stać nas na usługi prawnicze, ale pamiętajmy o tym, że adwokat jest niesamowicie pomocny. Może uchronić nas od wielu problemów, które w konsekwencji kosztowałyby nas naprawdę sporo. Zarówno czasu, nerwów, jak i pieniędzy.

Ogólnie separacja nie jest prostym tematem, więc prawnik jest w wielu przypadkach konieczny.

Separacja nie zwalnia małżonków z pewnych obowiązków

Potocznie separację rozumie się jako ograniczony rozwód. Wszak instytucja ta zwalnia małżonków z obowiązku wspólnego pożycia, a także wywołuje większość skutków jakie niesie za sobą orzeczenie rozwodu. Jednocześnie związek małżeński formalnie zostaje utrzymany – małżonkowie nie mogą bowiem wstąpić w nowy związek, czy powrócić do dawnego, przedmałżeńskiego nazwiska.

Warto zwrócić uwagę, iż przesłanką do orzeczenia separacji jest zupełny rozkład pożycia małżeńskiego – oznaczający zanik trzech więzi małżeńskich – duchowej, fizycznej oraz gospodarczej. Nie jest przy tym wymagane aby rozkład ten miał przymiot trwałości. Może zatem wystąpić w krótkim czasie i uzasadniać chęć orzeczenia separacji.

Trwałość rozkładu pożycia między małżonkami uzasadnia natomiast orzeczenie rozwodu. W sytuacji permanentnego rozkładu więzi małżeńskich nie może być bowiem nadziei na restytucję pożycia małżonków.

Separację z kolei wciąż traktuje się jako instytucję, którą można łatwo znieść i niejako przywrócić _ dawne _ małżeństwo.

Dlatego też, mimo iż separacja wywoła większość skutków takich jak rozwód (zwłaszcza w sferze majątkowej małżonków), to jednak będzie zawierała pewne różnice.

W pierwszej kolejności pamiętać należy, że choć między małżonkami przestanie istnieć _ obowiązek dochowania wierności, wspólnego pożycia czy współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli _, to jednak w szczególnych sytuacjach małżonkowie pozostający w separacji obowiązani będą do wzajemnej pomocy. Treść art. 614 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego mówi bowiem, że _ jeżeli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy _. Decydując się na sądowe ustanowienie separacji nie należy zapominać o powyższym fakcie.

Pojęcie _ zasady słuszności _ jest nieostre i może podpadać pod wiele sytuacji.

Dla przykładu jednak, sytuacją uznaną przez Sąd Najwyższy za okoliczność objętą względami słuszności w czasie której małżonkowi pozostającemu w separacji należy się pomoc od drugiego małżonka jest poważna choroba lub niepełnosprawność. Od obowiązku tego nie można się zwolnić mimo że między małżonkami może istnieć sytuacja konfliktowa.

Warto również pamiętać, iż Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje obowiązek alimentacyjny pomiędzy małżonkami w stosunku do których orzeczono separację (art. 614 § 4 K.r.o.).

Przy określeniu zakresu wyżej wskazanego obowiązku ma oczywiście znaczenie (podobnie jak przy rozwodzie) ustalenie osoby winnej rozkładu pożycia.

Co jednak szczególnie istotne – obowiązujące prawo nie ogranicza czasowo obowiązku alimentacyjnego małżonków będących w separacji. Dzieje się tak, z uwagi na fakt, iż separacja nie powoduje ustania małżeństwa.

Orzeczenie separacji, choć zwalniające małżonków od wspólnego pożycia, nie powoduje ustania wszystkich istniejących między nimi obowiązków. Co więcej, w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym ustawodawca nie wymienia podstawowych cech separacji w sposób wyraźny. Ich ustalenie może więc nastręczać pewnych trudności.

Dlatego też, przed podjęciem decyzji odnośnie żądania orzeczenia separacji, warto rozważyć wszystkie koncepcje dotyczące danej sytuacji, jak również usystematyzować wiedzę w przedmiocie skutków separacji.

Pomocą w tym zakresie może służyć prawnik specjalizujący się w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego.

Autorka jest aplikantką adwokacką w Celichowscy Służewska-Woźnicka Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych

Oceń jakość naszego artykułu:

Twoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści.

Sortuj wedługPopularneNajnowszeNajstarsze

Alimenty dla małżonka w separacji w Niemczech?

Podjęcie przez małżonków decyzji o rozstaniu nie należy do łatwych. Często jest ona szczególnie trudna pod względem finansowym dla tego z małżonków, który dotychczas nie pracował zawodowo, a zajmował się głównie obowiązkami domowymi.

See also:  Zrzeczenia się udziału w samochodzie i wykreślenia żony jako współwłaścicielki

W takiej sytuacji istotnego znaczenia nabiera kwestia wzajemnych obowiązków między małżonkami w czasie między rozstaniem a orzeczeniem przez sąd rozwodu (tzw. separacja faktyczna). Ten okres według prawa niemieckiego powinien trwać przynajmniej rok.

Jeżeli dochody małżonków nie były równe, na ten czas ustawodawca przewidział zabezpieczenie finansowe dla tego z małżonków, który uzyskuje niższe dochody, w postaci roszczenia alimentacyjnego wobec drugiego małżonka.

Choć oboje żyją oddzielnie, nie ustaje obowiązek solidarności między nimi, jako że małżeństwo do czasu formalnego postanowienia sądu o rozwodzie nadal trwa.

Jeżeli dochód jednego z małżonków jest niższy, może to oznaczać, że w czasie separacji ma on ograniczone możliwości zaspokajania swoich potrzeb materialnych w porównaniu z okresem wcześniejszym, gdy małżonkowie żyli we wspólnym gospodarstwie domowym.

Roszczenie takie nie przysługuje jednak automatycznie. Co zatem decyduje o możliwości dochodzenia świadczenia alimentacyjnego w czasie separacji?

Celem świadczenia alimentacyjnego jest dostarczenie osobie uprawnionej środków do zaspokojenia jej bieżących potrzeb – w przypadku separacji będzie to obowiązek małżonka o wyższych dochodach (zobowiązanego) wobec małżonka o niższych dochodach (uprawnionego), który znalazł się niedostatku.

Tak więc ustalenia wymaga najpierw, jakie potrzeby ma małżonek o niższych dochodach (np. opłaty, zakupy żywności, odzieży, lekarstw). Warto pamiętać, że nie są one ograniczone tylko do podstawowych potrzeb i uwzględnia się tutaj również wydatki takie jak np. utrzymanie auta, którym dojeżdża on do pracy.

Poza tym małżonek ten musi znaleźć się w niedostatku, czyli sytuacji, gdy nie jest on w stanie własnymi środkami zaspokoić zwykłych potrzeb. Co istotne, pod uwagę bierze się tutaj również jego możliwości zarobkowe i majątkowe.

Jeżeli np. mimo wykształcenia i sprzyjających okoliczności nie podejmuje on zatrudnienia, oznacza to, że jest on w stanie zaspokoić swe potrzeby.

Tylko wtedy, gdy w danych okolicznościach nie ma on możliwości sam się utrzymać, jest być mowa o niedostatku.

Z drugiej strony zobowiązany musi dysponować możliwościami zarobkowymi oraz majątkowymi. Tutaj bierze się pod uwagę nie tylko faktycznie uzyskiwane dochody (np. z pracy, emerytury), ale również możliwości finansowe zobowiązanego.

Jeżeli przykładowo mimo wykształcenia celowo nie podejmuje on zatrudnienia odpowiadającego kwalifikacjom, to taki świadomie zaniżony dochód nie wyklucza obowiązku alimentacyjnego.

Ponadto o możliwościach zobowiązanego można mówić dopiero wtedy, gdy dysponuje on kwotą, która pozwala mu zaspokoić własne podstawowe potrzeby. Obowiązuje mianowicie zasada, zgodnie z którą zobowiązanego nie można pozbawić minimalnych środków do życia.

Tak więc odpowiedź na pytanie, czy i w jakiej wysokości roszczenie alimentacyjne przysługuje, można rozstrzygnąć w konkretnym przypadku. Istotna rola przypada orzecznictwu. W celu ujednolicenia orzekanych przez sądy świadczeń, powstała tzw. Düsseldorfer Tabelle.

Choć tabela ta nie jest wiążąca, stanowi wytyczną przy ustalaniu wysokości świadczeń alimentacyjnych i jest średnio raz do roku aktualizowana. Określa ona również wspomnianą kwotę odpowiadającą wydatkom na minimalne środki do życia – w 2017 roku wynosi ona 1200 Euro.

Poniższe przykłady obrazują podstawowe zasady ustalania wysokości świadczenia alimentacyjnego.

Jeśli przy założeniu, że małżonkowie nie mają na utrzymaniu dzieci, żona uzyskuje miesięczny dochód netto w wysokości 3 300 Euro, a mąż nie pracuje, to zgodnie z Düsseldorfer Tabelle przysługuje mu 3/7 dochodu netto żony, czyli 1 414,29 Euro. Żonie pozostanie do zaspokojenia swoich potrzeb 1 885,71 Euro.

W sytuacji, gdy mąż uzyskuje dochód, lecz niższy od żony, np. 1 400 Euro, to wysokość świadczenia alimentacyjnego wynosi 3/7 różnicy między dochodem netto żony i dochodem netto męża (1 900 Euro) czyli 814,28 Euro.

Więcej szczegółów dotyczących ustalania wysokości świadczeń alimentacyjnych znaleźć można bezpośrednio we wspomnianej Düsseldorfer Tabelle.

Jak to, małżonkowie mają jakieś obowiązki?

Powyższe pytanie zdarza się nam słyszeć w naszej praktyce. Tymczasem małżeństwo to instytucja, która powinna zostać wdrożona jako skutek dobrze przemyślanej wspólnej decyzji, którą poprzedza dokładna analiza, również prawna.

Ale rzeczywistość niestety bywa często odmienna…

Wypełnianie obowiązków małżeńskich to przedmiot badania Sądu w każdej sprawie rozwodowej, w każdej, gdzie Sąd pochyla się nad ustaleniem, który małżonek jest winny rozpadu pożycia. Dlatego też postanowiliśmy opowiedzieć o tych obowiązkach trochę więcej.

Choć może to być zaskakujące, to właśnie prawne regulacje i art. 23-30 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wymieniają co najmniej część z obowiązków małżeńskich.

Poniżej prezentujemy niektóre z obowiązków małżeńskich wraz z praktycznymi przykładami:

Obowiązek wspólnego pożycia

Wskazując na obowiązek wspólnego pożycia małżonków musimy mieć na względzie że dotyczy nie samej tylko więzi fizycznej ale również duchowej i gospodarczej. W bardzo ciekawym wyroku Sądu Najwyższego (sygn. akt: V CKN 741/00) stwierdzono cyt.

„Przyjmuje się, że wspólnota duchowa polega na wzajemnym pozytywnym stosunku uczuciowym małżonków, szacunku, zaufaniu, szczerości, lojalności, wyrozumiałości, na respektowaniu osobistych cech małżonka, uwzględnieniu jego osobistych potrzeb oraz gotowości do ustępstw oraz kompromisów”.

Wydawałoby się, że ciężko mówić o utrzymaniu wszystkich trzech więzi w przypadku braku wspólnego miejsca zamieszkania. Odmiennie postanowił Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 30.09.2010 r. (III AUa 474/10), cyt.

„Do utrzymania wspólnego pożycia, nie wymaga się, aby małżonkowie mieli wspólne miejsce zamieszkania”.

Obowiązek wzajemnej pomocy

Obowiązek wzajemnej pomocy jest bardzo ogólnym, dotyka wielu sfer naszego życia i nie da się interpretować go w sposób nadmiernie ścisły. Orzecznictwo przywołuje wiele przykładów i tak, np.

„Porzucenie małżonka w ciężkiej chorobie, a więc wówczas, gdy potrzebuje on specjalnie troskliwej opieki i serdecznego współczucia z reguły spotyka się ze sprzeciwem moralnym ze strony społeczeństwa (SA w wyroku sygn. akt: I ACr 162/97).

Istnieje również możliwość wykonywania go w sposób nieprawidłowy np. „jeden z małżonków składa wniosek o ubezwłasnowolnienie drugiego, nie kierując się jego dobrem, ale w celu uzyskania kontroli nad poczynaniami majątkowymi drugiego małżonka.

Zachowanie takie przyczynia się do rozkładu pożycia (wyrok SA w Poznaniu z 5.10.2004 r., I ACa 683/04). Nie powinien budzić zaskoczenia również fakt, że pomoc ta objawiać powinna się również np. w załatwianiu spraw urzędowych.

Obowiązek wierności

Cytując za Tadeuszem Smyczyńskim, obowiązek ten jest rezultatem związania z drugą osobą całego życia osobistego człowieka, które wyklucza osoby trzecie z najbardziej intymnych kontaktów, jakimi są stosunki seksualne.

Zakres obowiązku wierności obejmuje nie tylko powstrzymywanie się od fizycznych stosunków z osobą trzecią, ale także wyklucza inne przejawy więzi erotyczno-emocjonalnej z osobą trzecią. Zawarcie małżeństwa, według założeń moralno-obyczajowych, wyłącza bowiem wszelkie intymne stosunki o charakterze emocjonalnym z osobami trzecimi.

Należy pamiętać również, że naruszenie obowiązku wierności może prowadzić do żądania separacji. W praktyce, okoliczność ta bywa najczęściej wskazywanym uzasadnieniem.

Obowiązek współdziałania dla dobra rodziny

Ciekawie o tym obowiązku, piszę Grzegorz Jędrejek w swoim komentarzu cyt. „odnosi się on przede wszystkim do zarządu majątkami małżonków (…). Obowiązek pomocy dotyczy również procesów prowadzonych przez drugiego małżonka.

Zgodnie z tezą postanowienia SN z 5.05.1967 r., I CZ 37/67: „Mąż ma obowiązek pomocy wobec żony także w zakresie prowadzenia przez nią procesów sądowych. Zniesienie wspólności ustawowej między małżonkami tego obowiązku nie niweczy”.

Oznacza to, że małżonkowie powinni wspólnie działać w celu rozsądnego zarządzania rodzinnym majątkiem oraz wspierać się w toku toczących się postępowań sądowych, administracyjnych, czy też kontroli podatkowych lub innych.

W praktyce zdarza się również rozpatrywanie go przez pryzmat wzajemnej lojalności. Lojalności opartej na utrzymaniu między sobą odpowiedniej komunikacji, w zakresie informowania się np. o swoich planach.

Małżonkowie powinni również zachować umiar w realizacji własnych zamiarów, pamiętając o obowiązku współdziałania.

Nakreślając granicę swobody życia osobistego małżonka, należy ją wyznaczać przez dobro rodziny, którą przez swój związek małżonkowie założyli.

Obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny

Odrębne uregulowanie obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, służy przede wszystkim skonkretyzowaniu obowiązku współdziałania określonego w art. 23.

Skonkretyzowanie to zgodnie ze stanowiskiem większości autorów jest wyrazem podkreślenia alimentacyjnego charakteru obowiązku, zgodnie z którym małżonkowie zobowiązani są świadczyć na siebie wzajemnie. I tak, np. w uchwale z 13.10.1976 r.

, III CZP 49/76, SN uznał, że małżonkowi przysługuje „roszczenie do współmałżonka na podstawie art. 27 k.r.o. o zaspokojenie swych potrzeb w zakresie odpowiadającym zasadzie równej stopy życiowej małżonków”.

Tym samym, zapamiętać powinniśmy, że oboje z małżonków mają prawo do życia na równym poziomie oraz oczekiwać od siebie, że będą świadczyć na swoją rzecz, aby poziom ten wyrównać.

Gorąco liczymy, że powyższe wskazania lepiej pomogą Ci, zrozumieć jak wymagający stosunek prawny stanowi małżeństwo. Naturalnie zachęcamy do uważnego podejmowania decyzji o zawieraniu związku małżeńskiego oraz sumiennego wywiązywania się z obowiązków z niego wynikających.

Co tyczy się rozwodów, praktyka niejednokrotnie pokazała nam, że dobry rozwód, to taki, który jest szybki, zatem warto przed wizytą w Kancelarii przeanalizować sobie powyższe i zbadać, czy i które z obowiązków były w toku małżeństwa realizowane, a które nie…

Jeśli natomiast potrzebowałabyś lub potrzebowałbyś dowieść zaniechań w zakresie obowiązków małżeńskich, tutaj również służymy pomocą, wspartą naszym długoletnim kancelaryjnym doświadczeniem.

W razie pytań, pozostajemy dostępni pod adresem: [email protected]

Leave a Reply

Your email address will not be published.