Spłata dzieci ze spadku, w jakim terminie?

Spłata dzieci ze spadku, w jakim terminie?

Spłata dzieci ze spadku, w jakim terminie?Zgodnie z art. 1015 § 1 kc oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Stosownie do treści art. 1015 § 2 kc brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest równoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.  Zgodnie z art. 1019 § 1 kc jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:

1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;

2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.

Stosownie do treści art. 1019 § 2 kc spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu. Art. 1019 § 3 kc stanowi, iż uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd. Art.

84 § 2 kc stanowi, iż można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny). Stosownie do treści art. 88 § 2 kc uprawnienie do uchylenia się wygasa: w razie błędu – z upływem roku od jego wykrycia.

Na podstawie art. 84 kc, aby móc uchylić się od skutków prawnych oświadczenia woli, błąd musi być istotny i dotyczyć treści czynności prawnej. W przypadku oświadczenia spadkowego, błąd w swojej najbardziej typowej postaci dotyczyć będzie istotnych właściwości spadku.

W doktrynie zgodnie przyjmuje się, że spadkobierca może uchylić się od skutków oświadczenia spadkowego w przypadku mylnego wyobrażenia o stanie aktywów lub pasywów spadku. Może nie wiedzieć o istnieniu pewnych długów lub określonych aktywów, może błędnie zarachowywać w poczet spadku długi lub aktywa nieistniejące.

(Bogudar Kordasiewicz (red.) Prawo Spadkowe. System Prawa Prywatnego tom 10, Warszawa 2015, s. 558).

Oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych braku oświadczenia woli spadkobierca składa zawsze przed sądem (art. 1019 § 1 pkt 1 k.c. w zw. z § 2 art. 1019 k.c.w zw. z art. 628 k.p.c.

), jednocześnie oświadczając, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca (art. 1019 § 1 pkt 2 k.c.). Uchylenie się od skutków prawnych braku oświadczenia wymaga zatwierdzenia przez sąd (art. 1019 § 3 k.c. w zw. z § 2 art. 1019 k.c. w zw. z art. 690 k.

p.c.), dopiero z chwilą zatwierdzenia staje się ono skuteczne.

Oceniając niedołożenie należytej staranności przez spadkobiercę należy uwzględniać „konkretne okoliczności sprawy”, konieczne jest zatem określenie jakie konkretne działania zmierzające do uzyskania wiedzy o rzeczywistym stanie majątku spadkowego powinien podjąć spadkobierca. Na takim stanowisku Sąd Najwyższy stanął również w postanowieniu z 18 marca 2010 r, V CSK 337/09, gdzie wskazano, że „istotny błąd w rozumieniu art. 1019 § 2 kc w związku z art. 84 kc nie może wynikać z niestaranności spadkobiercy w ocenie stanu majątku spadkowego.”

Rozstrzygając na tle okoliczności konkretnego przypadku o tym, czy błąd był wynikiem niedołożenia należytej staranności, należy mieć na względzie przeciętny, raczej niezbyt wysoki, stan świadomości prawnej społeczeństwa w zakresie stosunków spadkowo-rodzinnych.

Przykład z praktyki sądowej

W niniejszej sprawie jako podstawę uchylenia się od skutków prawnych nie złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku uczestniczka postępowania powołała się na błąd co do składu majątku spadkowego (istnienia długu spadkowego).

Co do zasady dopuścić więc należy możliwość uchylenia się przez spadkobiercę od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku z powodu braku wiedzy o rzeczywistym przedmiocie spadku.

W okolicznościach niniejszej sprawy uznać należy, że uczestniczka postępowania mogła pozostawać w usprawiedliwionej nieświadomości, że w skład spadku wchodzi dług spadkowy wobec spadkodawcy. Z twierdzeń uczestniczki postępowania B. S. (1), które korespondują z oświadczeniami uczestniczki postępowania I. J.

, wynika jednoznacznie że B. S. (1) nie utrzymywała ze spadkodawcą kontaktów przez kilkanaście lat przed jego śmiercią.

W związku z tym za wiarygodne Sąd uznał oświadczenia uczestniczki postępowania, że wiedzę o istnieniu zadłużenia spadkodawcy wobec wnioskodawcy dowiedziała się dopiero z korespondencji doręczonej w niniejszej sprawie.

Nie można również w tej sytuacji uznać, biorąc pod uwagę charakter przedmiotowego długu spadkowego, że uczestniczka postępowania powinna wykazać się większą starannością w zakresie ustalenia składu spadku. Uczestniczka postępowania B. S. (1) otrzymała wezwanie do udziału w niniejszej sprawie wraz z odpisem wniosku w dniu 01 lutego 2016r. Uczestniczka postępowania zachowała więc ustawowy termin do uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w ustawowym terminie oświadczenia spadkowego.

Sąd w rozpatrywanej sprawie uznał, że Wnioskodawczyni dołożyła należytej staranności w ustalaniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego. Wnioskodawczyni nie utrzymywała kontaktu z ojcem od wielu lat, nie wiedziała jaki tryb życia prowadził.

W ocenie Sądu jedynymi działaniami, jakie mogła podjąć Wnioskodawczyni w celu uzyskania wiedzy co do przedmiotu spadku, było skontaktowanie się w tym celu z innymi znanymi członkami rodziny ojca.

Wnioskodawczyni wiedziała, że ojciec po rozwodzie z jej matką założył rodzinę, jednak trudno przypuszczać by miała z tymi osobami jakikolwiek kontakt, jeżeli od długiego czasu nie utrzymywała go z ojcem. Jedyną osobą, do której mogła zwrócić się Wnioskodawczyni był wuj – brat Spadkodawcy, co też uczyniła.

Wnioskodawczyni dowiedziała się od niego jedynie, że ojciec podejmował od czasu do czasu prace dorywcze, jednak o zaciąganiu zobowiązań przez Spadkodawcę, jego brat nic nie wiedział.

Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd uznał, że Wnioskodawczyni nie miała realnych możliwości uzyskania informacji na temat zadłużenia ojca, nie posiadała zatem wiedzy co do rzeczywistego stanu majątku spadkowego. W związku z powyższym Wnioskodawczyni pod wpływem błędu nie złożyła oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie i może uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu na postawie art. 1019 § 2 w zw. z art. 1019 § 1 kc.

Sąd uznał, iż wnioskodawczyni pozostawała w błędzie co do przedmiotu spadku, ponieważ w chwili śmierci spadkodawcy nie wiedziała, że w skład spadku wchodzą długi. Był to zatem błąd dotyczący treści czynności prawnej.

Ich błąd był istotny, ponieważ jak zeznała wnioskodawczyni – gdyby wiedziała w chwili śmierci swego ojca, że w skład spadku wchodzi dług, złożyliby w terminie oświadczenie o odrzuceniu spadku.

Nadto Sąd uznał iż błąd wnioskodawczyni był prawnie doniosły i nie można postawić jej zarzutu braku należytej staranności w ustaleniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego. Sąd uwzględnił fakt, iż wnioskodawczyni od 2000 roku zamieszkiwała ze spadkodawcą.

Po jego śmierci dokonała sprawdzenia wszelkich pozostawionych dokumentów, a mimo to nie uzyskała ona wiedzy o długu. Wnioskodawczyni nie mogła spodziewać się , że w skład spadku wchodzi dług, tym bardziej, iż zadłużenie dotyczy roku 2004 r.

Uznać zatem należy , iż wnioskodawczyni powzięła wiedzę co do długu spadkowego dopiero z chwilą doręczenia jej wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po ojcu w sprawie z wniosku W. M. w dniu 29 października 2016 roku. Wnioskodawczyni dochowała zatem rocznego zawitego terminu na uchylenie się od skutków błędu, skoro wniosek w niniejszej sprawie złożyła w dniu 16 listopada 2016 roku , a w dniu 5 kwietnia 2017 roku złożyła przed Sądem oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Oceniając postępowanie K. Z. nie można jej zarzucić braku rozsądku lub rozstropności po śmierci ojca. Gdyby to ojciec wnioskodawczyni B. R.

zaciągał długi w instytucjach finansowych nie wywiązując się z ich spłaty, a wnioskodawczyni o tym by wiedziała i w przepisanym terminie nie złożyłaby stosownego oświadczenia spadkowego, można by było jej zarzucić brak ostrożności w dbaniu o swoje interesy. Tymczasem było odwrotnie. To żyjąca jeszcze matka wnioskodawczyni E. R.

zawierała umowy pożyczki z których nie wywiązywała się. Robiła to bez wiedzy męża i dzieci. Trudno zatem zarzucić wnioskodawczyni, że nie dołożyła wszelkich starań aby sprawdzić, czy ojciec poręczył kredyt zaciągnięty przez matkę.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji. Prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Spadek według polskiego prawa: testament, zachowek, podatek

Spadek pociąga za sobą prawa oraz obowiązki majątkowe, które z chwilą śmierci spadkodawcy przechodzą na najbliższe spokrewnione z nim osoby. Zazwyczaj otrzymanie spadku następuje automatycznie, jednak w niektórych sytuacjach sprawa może być bardziej skomplikowana pod względem prawnym.

Spadek z prawnego punktu widzenia

Spadek to ogół praw i
obowiązków należących do spadkodawcy w chwili jego śmierci oraz przechodzących
na jego następców prawnych (spadkobierców) w drodze dziedziczenia. Za prawne
elementy spadku bierze się pod uwagę również stany faktyczne, które wpływają na
sytuację prawną spadkodawcy, jak np.

See also:  Roszczenie o zniesienie współwłasności mieszkania kupionego z konkubentem

posiadanie rzeczy, zwierząt czy też
ekspektatywy  nabycia praw. Przedmiotem
spadku są zazwyczaj nieruchomości i ruchomości, aktywa, obligacje, lokaty, a
także wszystkie prywatne rzeczy spadkodawcy.

Do spadku zalicza się prawa i
obowiązki zmarłego, które jednocześnie spełniają cztery podstawowe kryteria:

  • mają charakter cywilno-prawny
  • mają charakter majątkowy
  • nie są ściśle związane z osobą zmarłego
  • nie przechodzą na inne osoby, bez względu na to czy są one spadkobiercami

Jeżeli spadkobiercy są zgodni, co do podziału majątku po zmarłym, wówczas sprawy spadkowe z prawnego punktu widzenia można rozwiązać w bardzo krótkim czasie.

Problemy pojawiają się natomiast przy braku porozumienia bliskich zmarłego w kwestii podziału majątku po nim.

Spadkobiercą może być nie tylko osoba fizyczna, ale również konkretna instytucja lub firma, jednak tylko w przypadku, gdy takowa zostanie uwzględniona w testamencie spadkodawcy.

Spłata dzieci ze spadku, w jakim terminie?

“Umowa o zbycie spadku w polskim prawie spadkowym” autorstwa Jakuba Biernat

Testament

Testament
to rozporządzenie własnym majątkiem na wypadek śmierci. Testamenty można
podzielić na zwykłe oraz szczególne. Najpowszechniejszą formą jest nadal
testament sporządzony własnoręcznie (holograficzny). Zdarzają się jednak
również testamenty ustne oraz sporządzane w podróży.

Tego typy testamentu
zalicza się do dokumentów prywatnych, natomiast dokumentem urzędowym jest
wyłącznie testament sporządzony notarialnie. Jeżeli zmarły sporządził przed
śmiercią testament, wówczas postępowanie spadkowe odbywa się
zgodnie z zapisami zawartymi w tym dokumencie.

Spadkodawca ma pełną dowolność w
dysponowaniu swoim majątkiem, a więc może go podzielić według własnego uznania
oraz preferencji.

Dziedziczenie z mocy prawa

Jeżeli zmarły nie spisał
ostatniej woli przed śmiercią, wówczas dziedziczenie spadku jest realizowane
zgodnie z obowiązującym prawem spadkowym. Zgodnie z ustawą, prawo do
dziedziczenia w pierwszej kolejności przypada małżonkowi oraz dzieciom
zmarłego, następnie wnuki oraz prawnuki.

Na spadek po zmarłym mogą również liczyć jego rodzice, rodzeństwo wraz
z dziećmi, a także pasierbowie oraz dziadkowie.

Jeżeli dojdzie do sytuacji, że
żadna z ustawowo wymienionych osób nie może lub nie chce przyjąć spadku,
wówczas ewentualny majątek może przejąć gmina, w której przed śmiercią mieszkał
spadkodawca, lub też jego aktywa i zobowiązania mogą przejść w posiadanie
Skarbu Państwa.

Zachowek

W sytuacji, gdy
najbliższe zmarłemu osoby, na przykład małżonek lub dzieci, nie zostały przez
niego uwzględnione w testamencie, przysługuje im tzw. zachowek.

Wiele osób często błędnie interpretuje niewymienienie
kogoś w testamencie jako równoznaczność z tzw. wydziedziczeniem. Nie jest to
prawdą.

Według polskiego prawa, taka sytuacja jest określana jako pominięcie,
co nie pozbawia osób niewymienionych w testamencie możliwości ubiegania się o
zachowek.

Zachowek
jest swoistym zabezpieczeniem interesów osób, które zastały pominięte w
testamencie, lecz nie są wydziedziczone przez zmarłego.

Zachowek to zazwyczaj
ułamek wartości majątku, który w wyniku dziedziczenia z mocy prawa przypadłby
danej osobie. Należy pamiętać, że osoba zabezpieczona instytucją zachowku, może
otrzymać rekompensatę wyłącznie w postaci gotówkowej.

Nie przysługują jej żadne
inne dobra w postaci zarówno ruchomości, jak i nieruchomości.

Obowiązek podatkowy

Otrzymanie spadku wiąże
się najczęściej z obowiązkiem podatkowym, jednak polskie prawo przewiduje
zwolnienie z takiej należności w niektórych sytuacjach.

Opodatkowaniu nie
podlega majątek nabyty w drodze dziedziczenia przez członków najbliższej
rodziny spadkodawcy (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, pasierbowie,
rodzeństwo, ojczym, macocha).

Korzystają oni z całkowitego zwolnienia od
podatku od spadków i darowizn, niezależnie od wartości odziedziczonego mienia.
Z takiego zwolnienia można skorzystać wyłącznie wtedy, gdy nabycie spadku
zostanie zgłoszone naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie sześciu miesięcy
od powstania obowiązku podatkowego.

Każdy spadkobierca musi złożyć odrębne
zgłoszenie na formularzu SD-Z2. Zgłoszenie nie jest wymagane w przypadku, gdy
łączna wartość nabytych składników majątku, który dostał spadkobierca w ciągu 5
lat od jednej osoby nie przekracza kwoty wolnej od podatku.

Podatkowi nie podlega
nabycie od spadkodawcy praw autorskich i praw pokrewnych, praw do projektów
wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, a także wierzytelności
wynikających z nabycia tych praw (w drodze spadku, zapisu windykacyjnego lub darowizn),
środków z pracowniczego programu emerytalnego, środków zgromadzonych na
indywidualnym koncie emerytalnym oraz na indywidualnym koncie zabezpieczenia
emerytalnego oraz kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie (art. 40a
ustawy z 13 października 1998 r o systemie ubezpieczeń społecznych).

Podatkowi od spadków i
darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28
lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn):

  1. dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
  2. darowizny, polecenia darczyńcy;
  3. zasiedzenia;
  4. nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
  5. zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
  6. nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Obowiązek podatkowy
wchodzi w życie wraz z uprawomocnieniem się postanowienia o stwierdzeniu
nabycia spadku lub gdy zostanie zarejestrowany akt notarialny poświadczający
dziedziczenie.

Podatek ciąży na
osobie lub/i osobach fizycznych, które nabyły majątek w drodze postępowania
spadkowego, o ile jego wartość jest większa od kwoty wolnej od podatku.

Podatek należy zapłacić dopiero
wówczas, gdy obowiązek podatkowy przekształci się w zobowiązanie podatkowe,
które prawnie zobowiązuje podatnika do zapłacenia należności na rzecz Skarbu
Państwa, województwa, powiatu lub gminy. Wysokość podatku, termin jego spłaty
oraz miejsce są określone w przepisach prawa podatkowego.

Rezygnacja ze spadku

Postępowanie spadkowe przewiduje, że zarówno osoba wymieniona w testamencie, jak i ta, która otrzymuje spadek automatycznie, może zrezygnować z przyjęcia takiego spadku.

Najważniejszym powodem takiej decyzji jest zazwyczaj poważne zadłużenie zapisanego w testamencie majątku. Według przepisów prawa, spadkobierca nie może zrzec się spadku na czyjąś korzyść, a zrezygnowanie z dziedziczenia powinno zostać złożone przed sądem lub notariuszem.

Można to zrobić ustnie lub na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym. Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Spadek można odrzucić w terminie do 6 miesięcy od momentu otrzymania przez daną osobę informacji, że jest spadkobiercą. Po przekroczeniu tego termin, spadek automatycznie staje się jej własnością.

Sprawdź także:

Odrzucenie spadku – w jakich sytuacjach jest to korzystne rozwiązanie?

Kiedy odrzucić spadek?

Jeżeli jesteś potencjalnym spadkobiercą, masz zasadniczo trzy możliwości. Pierwsza to przyjęcie spadku wprost.

 Wówczas dziedziczysz po zmarłym zarówno aktywa, jak i pasywa, czyli pozostawiony majątek, jak również wszelkie niespłacone długi.

To rozwiązanie będzie najbardziej korzystne, jeżeli wiesz, że spadkodawca pozostawił po sobie znaczny majątek i nie zostawił długów lub jeżeli zmarły co prawda miał wierzycieli, ale z jakichś powodów chciałbyś ich w całości spłacić. 

Druga możliwość to przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Obecnie jest ona zasadą, zatem jeżeli spadkobierca nie złoży oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, uznaje się, że spadek przyjął właśnie z dobrodziejstwem inwentarza.

Jeżeli do takiego przyjęcia spadku doszło w Twojej sytuacji, to co prawda odziedziczysz zarówno pozostawiony majątek, jak i pozostawione długi, jednak Twoja odpowiedzialność za niespłacone wierzytelności ograniczy się jedynie do wartości odziedziczonego majątku.

Rozwiązanie to będzie korzystne dla osób, które chciałyby odziedziczyć aktywa, jednak nie chcą przyjmować spadku wprost z uwagi na znaczne długi pozostawione przez spadkodawcę. 

Trzecia i zarazem ostatnia opcja, to odrzucenie spadku, polegające na tym, że nie dziedziczy się ani majątku, ani długów. Jak odrzucić spadek? W tym celu należy złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku przed sądem lub przed notariuszem.

Odrzucenie spadku przez kilka osób jest możliwe na jednym posiedzeniu sądu lub na jednej wizycie u notariusza, przy czym każda obecna osoba musi złożyć osobne oświadczenie w swoim imieniu.

 Warto także zauważyć, że jeżeli odrzucisz spadek, to utracisz także prawo do zachowku.

Na marginesie należy zaznaczyć, że dość specyficzna sytuacja ma miejsce w przypadku, kiedy chcesz złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku w imieniu swojego małoletniego dziecka.

Tego rodzaju czynność jest bowiem każdorazowo uznawana za przekraczająca zwykły zarząd i dla swojej ważności wymaga zgody sądu.

W związku z powyższym nawet w sytuacji, kiedy jesteś przekonany, że spadkodawca nie pozostawił żadnego majątku, za to pozostawił milion złotych długu, to i tak sąd będzie musiał zweryfikować, czy na pewno odrzucenie spadku nie będzie naruszać interesów małoletniego. 

W jakiej sytuacji odrzucenie spadku ma sens?

Odrzucenie spadku ma sens przede wszystkim w sytuacji, kiedy spadkodawca pozostawił po sobie długi, przewyższające wartość przedmiotów majątkowych wchodzących w skład spadku. Instytucja ta obecnie jednak straciła nieco na znaczeniu z uwagi na fakt, że zasadą stało się przyjmowanie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Każdorazowo musisz sam ocenić, jakie rozwiązanie chcesz wykorzystać w swojej konkretnej sprawie.

Jeżeli bowiem Twój spadkodawca nie pozostawił po sobie żadnego majątku, ale pozostawił długi, to w przypadku niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, będziesz odpowiadał za niespłacone wierzytelności do wysokości odziedziczonego majątku. Musisz zatem zdecydować, czy wolisz otrzymać w spadku np.

dom i spłacać wierzycieli z bieżących środków, czy też nie otrzymać majątku, ale mieć spokojną głowę. Zarówno w pierwszym, jak i drugim przypadku zasadniczo nic nie zyskasz, ponieważ równowartość odziedziczonego spadku będziesz musiał oddać wierzycielom.

Jeżeli jednak długi są znacznie niższe niż wartość spadku, lepiej będzie jednak przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza, bowiem wówczas po Twojej stronie zaistnieje korzyść majątkowa.

See also:  Rozliczenia przy podziale majątku wspólnego

 Pamiętaj także, że w celu złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku musisz uiścić opłatę sądową lub taksę notarialną.

Jeżeli zatem spadkodawca nie pozostawił ani majątku, ani długów, to zwyczajnie taniej będzie nie robić nic i nabyć spadek z dobrodziejstwem inwentarza. 

W Twoim przypadku nastąpiło już odrzucenie spadku u notariusza? I co dalej?

Kto dziedziczy spadek?

Odrzucenie spadku to czynność, która skutkuje traktowaniem osoby odrzucającej spadek w taki sam sposób, jakby osoba ta nie dożyła otwarcia spadku. Wówczas do kręgu potencjalnych spadkobierców dołączą osoby, które dziedziczyłyby po pierwotnym spadkobiercy. 

Odrzucenie spadku – kto dziedziczy? Zgodnie z ustawowymi zasadami dziedziczenia, w pierwszej kolejności będą to dzieci oraz małżonek osoby zmarłej. Jeżeli małżonek zmarłby wcześniej, cały majątek przypadałby dzieciom w częściach równych.

Jeżeli dziecko spadkodawcy również nie dożyłoby otwarcia spadku, to przypadający na nie udział przechodzi na jego dzieci, a następnie wnuki.

W przypadku nieposiadania dzieci, cały majątek zostałby odziedziczony przez małżonka w zbiegu z rodzicami zmarłego, a w przypadku pozostawania w stanie wolnym – przez rodziców w częściach równych. 

Jeżeli jeden z rodziców zmarłego również nie dożył otwarcia spadku, przypadająca na niego część należeć się będzie rodzeństwu spadkodawcy (lub ich dzieciom czy wnukom, jeżeli któreś z rodzeństwa zmarłoby wcześniej).

 Jeżeli spadkodawca nie pozostawił dzieci, rodziców, rodzeństwa ani dzieci rodzeństwa, to całość spadku przechodzi na jego małżonka. W przypadku niepozostawienia również małżonka, spadek przypadnie dziadkom zmarłego, a jeżeli ci również już nie żyją – udział przypadnie ich zstępnym.

W dalszej kolejności majątek może odziedziczyć pasierb zmarłego lub ostatecznie – gmina, w której spadkodawca mieszkał przed śmiercią. 

Odrzucenie spadku po terminie – o czym należy pamiętać?

Co do zasady na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku masz 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o terminie swojego powołania do spadku. Jeżeli wchodzisz w krąg najbliższej rodziny, to dniem tym będzie dzień, w którym dowiedziałeś się o śmierci spadkodawcy. Najczęściej będzie to jednoznaczne z dniem jego śmierci.

 Istnieje jednak wiele sytuacji, w których można nie wiedzieć nawet o śmierci spadkodawcy, a wchodzić w krąg spadkobierców, chociażby w sytuacji, kiedy stałeś się potencjalnym spadkobiercą wskutek odrzucenia spadku przez bliższych krewnych. Wówczas powinieneś złożyć oświadczenie w terminie 6 miesięcy np.

od dnia, w którym sąd powiadomił Cię o takiej sytuacji. 

Termin 6-miesięczny jest terminem ustawowym, zatem co do zasady nie można go przedłużyć. Z tego względu odrzucenie spadku po terminie u notariusza nie jest możliwe.

Po terminie nie możesz co prawda odrzucić spadku także przed sądem, jednak możesz złożyć oświadczenie o uchyleniu się od przyjęcia spadku.

Nie jest to jednak tak proste, jak gdybyś złożyć w terminie oświadczenie o odrzuceniu spadku. 

Jeżeli chciałbyś uchylić się od przyjęcia spadku, po pierwsze musiałbyś liczyć się z koniecznością wyznaczenia rozprawy sądowej. Po drugie, musiałbyś udowodnić, że nie złożyłeś w terminie oświadczenia z konkretnych przyczyn, znanych jako wady oświadczenia woli. Zalicza się do nich:

  • groźbę (np. ze strony innego spadkobiercy lub osoby trzeciej); 
  • błąd (nie wiedziałeś, jaki jest stan majątku spadkowego, gdyż od wielu lat nie miałeś żadnego kontaktu ze spadkodawcą i dołożyłeś należytej staranności, aby dowiedzieć się, czy spadkodawca pozostawił jakieś długi). 

Znacznie prostsze jest jednak odrzucenie spadku w terminie, dlatego postaraj się nie zwlekać zbyt długo ze złożeniem oświadczenia.

Odrzucenie spadku, kto po kim dziedziczy, spadek z długami, zrzeczenie się spadku na rzecz brata, jak odrzucić spadek

Osoby, które uzyskują spadek po jakiejś osobie, powinny wiedzieć o tym, że zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem możliwe jest odziedziczenie nie tylko wartościowego majątku, ale również długów. Zrzeknięcie się spadku daje z kolei szansę na to, aby uniknąć konieczności spłacania zobowiązań, które zaciągnął w przeszłości spadkodawca. 

Śmierć bliskiej nam osoby zawsze jest ogromnie bolesnym i wyjątkowo trudnym przeżyciem w życiu każdego człowieka. Mimo trwającej żałoby niekiedy jesteśmy zmuszeni do załatwiania wielu czasochłonnych formalności.

Do najważniejszych formalności zalicza się w szczególności te, które dotyczą kwestii dziedziczenia. Niestety, wraz ze spadkiem nie zawsze otrzymuje się cenny majątek, tylko coś zupełnie odwrotnego.

Bezrefleksyjne przyjęcie spadku bez dokładnego sprawdzenia różnych rzeczy może spowodować, że zostaniemy zobowiązani do spłacenia zadłużenia osoby zmarłej. 

Na szczęście, polski ustawodawca wprowadził kilka rozwiązań prawnych, które mają na celu skuteczną ochronę interesów spadkobierców. W chwili obecnej nie ma możliwości, aby nieświadomie przejąć długi należące do spadkodawcy.

W dalszym ciągu każda osoba, którą wpisano do testamentu ma pełne prawo do tego, aby wystąpić o zrzeczenie się spadku. Kłopotliwy spadek po bracie lub spadek po babci nie będzie już dzięki temu jakimkolwiek problemów.

Odrzucenie spadku będzie zdecydowanie najlepszym rozwiązaniem wtedy, gdy osoba zmarła za życia zaciągnęła mnóstwo długów, a jednocześnie jej majątek nie był zbyt duży.

Przed podjęciem ostatecznej decyzji odnośnie zrzeczenia spadku warto jednak dokładnie zweryfikować, jak wygląda cała ta procedura, to znaczy sprawdzić, ile mamy czasu na podjęcie decyzji oraz jak wyglądała sytuacja majątkowa osoby zmarłej. W ten sposób unikniemy niepotrzebnych nieprzyjemności. 

Kiedy dochodzi do otwarcia spadku? 

Do otwarcia spadku dochodzi w chwili śmierci spadkodawcy. Mówi o tym bardzo dokładnie artykuły 924 i 925 Kodeksu cywilnego. W momencie śmierci spadkobiercy wchodzą w prawa oraz obowiązki osoby zmarłej, która była spadkodawcą.

Jakie ma to skutki? Oznacza to, że spadkobiercy otrzymują nie tylko majątek, czyli dobra finansowe i materialne należące do zmarłego, ale również wszelkie długi, które spakodawca zaciągnął w czasie swojego życia. Jest na to wyjście.

Wystarczy zrzeczenie się praw do spadku, które można zrealizować przez złożenie specjalnego oświadczenia. 

Co można zrobić ze spadkiem – wszystkie dostępne możliwości 

Gdy nastąpi śmierć spadkodadawcy, dochodzi do wcześniej wspomnianego otwarcia spadku. Fakt należenia do grona spadkobierców testamentowych bądź ustawowych nie przekłada się w sposób bezpośredni na to, że nie będziemy mieli jakiegokolwiek wpływu na to, czy przyjmiemy spadek po zmarłym. Każdy spadkobiera może postąpić w wybrany przez siebie sposób. Istnieją trzy możliwości: 

  • Przyjęcie spadku wprost. Oznacza to, że dziedziczymy pieniądze, majątek wraz ze wszystkimi długami, które zaciągnęła osoba zmarła. Niezwykle ważne jest to, że przyjmując spadek wprost, odpowiadamy za wszystkie długi zmarłego całym swoim majątkiem, a wartość aktywów, które odziedziczono po zmarłym nie ma w tym względzie jakiegokolwiek znaczenia. Jeśli chcemy przyjąć spadek w takiej formie, jesteśmy zobowiązani do złożenia odpowiedniego oświadczenia przed sądem bądź u notariusza w terminie do 6 miesięcy od otwarcia spadku lub od momentu, w którym uzyskaliśmy informację o tym, iż doszło do odczytania testamentu.
  • Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Specjaliści określają tę opcję jako zdecydowanie najprostszą. Dlaczego? Aby przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza, nie trzeba podejmować jakichkolwiek kroków prawnych, gdyż do przyjęcia spadku w tej formie dochodzi w sposób automatyczny. W przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza obowiązują zupełnie inne zasady. Dziedzicząc w ten sposób spadek z długami będziemy odpowiadali za długi wyłącznie do wysokości odziedziczonego majątku. Nasz majątek osobisty nie będzie na tym cierpiał w żadnym stopniu, dlatego też przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza dla wielu osób wydaje się zdecydowanie najkorzystniejszym rozwiązaniem. Trzeba jednak pamiętać o tym, że ta forma dziedziczenia w przypadku, gdy zmarły miał długi, niekiedy wiąże się z koniecznością spełnienia dodatkowych formalności przez spadkobiercę. Warto wiedzieć o tym, że dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza wiąże się też z koniecznością sporządzenia specjalnego wykazu przez spadkobiercę bądź spisu inwentarza przez komornika. Wykaz inwentarza musi zawierać wszystkie najważniejsze informacje o przedmiotach składających się na spadek, przedmiotach zapisów windykacyjnych z ich wartościami i długami spadkowymi wraz z wysokością. W każdym z tych przypadków wartość należy podawać według stanu, w którym miało miejsce otwarcie spadku. Taki dokument należy złożyć w sądzie lub u notariusza. 
  • Odrzucenie spadku (nie przyjęcie spadku). Decydując się na zrzeczenie spadku nie odziedziczymy po zmarłej osobie ani pieniędzy, ani żadnych aktywów materialnych czy długów. Aby odrzucenie spadku miało moc prawną, konieczne jest złożenie specjalnego oświadczenia potwierdzonego notarialnie bądź w oświadczenia w sądzie. Czas na dopełnienie wszystkich formalności związanych z nie przyjęciem spadku wynosi pół roku od momentu otwarcia spadku bądź od momentu, gdy spadkobierca uzyskał informację o tym, iż spadkodawca zmarł.
See also:  Byłego męża interesują wyłącznie pieniądze przy podziale majątku

Najważniejsze terminy związane ze spadkiem, o których warto pamiętać 

Jaki jest czas na odrzucenie spadku? Co do zasady każde oświadczenie dotyczące przyjęcia (lub nie) spadku zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa koniecznie należy złożyć w ciągu pół roku od dnia, w którym doszło do otwarcia spadku.

W rzeczywistości bieg tego terminu rozpoczyna się nieco inaczej w zależności od tego, kim jest spadkodawca. Gdy mamy do czynienia ze spadkobiercą ustawowym, wówczas termin biegnie od dnia otwarcia spadku. Z kolei, gdy chodzi o spadkobierców wymienionych przez osobę zmarła w testamencie, wtedy termin liczony jest od dnia ogłoszenia testamentu. 

Początek liczenia terminu na dopełnienie wszelkich formalności może przebiegać też nieco inaczej w następujących przypadkach: 

  • Gdy spadkobierca nie miał wiedzy o tym, że doszło do śmierci spadkodawcy – wówczas termin na złożenie dokumentów biednie od dnia, w którym uzyskał on informację o zgonie spadkodawcy bądź od dnia, w którym przekazano mu wiadomość o ogłoszeniu testamentu. Trzeba jednak mieć świadomość, iż w przypadku, gdy powołamy się na tę przesłankę podczas rozprawy sądowej, bedziemy zobowiązani do tego, aby ją bardzo dokładnie uzasadnić. Sąd nie uwierzy nam “na słowo”, dlatego zalecamy, aby wcześniej przygotować odpowiednie argumenty gotowe do przedstawienia na wokandzie. 
  • Gdy spadkobierca ustawowy miał wiedzę o przygotowanym testamencie, nie musi składać oświadczeń. Trzeba jednak pamiętać o tym, że w sytuacji gdy spadkobierca testamentowy podejmie decyzję o odrzuceniu spadku, powołani w jego miejsce spadkobiercy ustawowi mają 6 miesięcy na dopełnienie formalności licząc od dnia, w którym przekazano im informację na ten temat. 

Aktualne przepisy polskiego prawa mówią jasno, że w przypadku, gdy w omówionych powyżej terminach nie przedstawimy odpowiedniego oświadczenia o przyjęciu spadku lub jego odrzuceniu, wtedy wszystkie organy uznają w sposób automatyczny, że doszło do przyjęcia spadku w omówionej powyżej formule “na wprost”.

Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, w której przyjęcie spadku dotyczy osób małoletnich, które przyjmują go wtedy z dobrodziejstwem inwentarza.

Tak samo jest, gdy jeden ze spadkobierców przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza – wszyscy pozostali spadkobiercy, którzy nie składali jakichkolwiek oświadczeń, także automatycznie przyjmują majątek w formie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, dzięki czemu nikt nie będzie ich ścigał za długi zmarłego.

Jak widać, czas na odrzucenie spadku zależy od wielu zróżnicowanych czynników oraz sytuacji spadkodawcy i spadkobiercy, dlatego warto o tym pamiętać. 

Kiedy warto zdecydować się na odrzucenie spadku?

Spadek z długami może być ogromnym problemem. Czasem zrzeczenie się spadku po ojcu lub innym członku rodziny wydaje się być jedynym sensownym rozwiązaniem. Zrzeczenie się prawa do spadku jest obecnie znacznie prostsze. Wszystko dzięki zmianom w przepisach, które uchwalono kilka lat temu.

Zaczęły one obowiązywać 18 paźdz Obowiązujące przepisy w znaczącym stopniu ochraniają interesy spadkobierców.

Należy jednak pamiętać, że przed 18 października 2015 gdy nie doszło do złożenia oświadczenia w sądzie lub przed notariuszem, wtedy w myśl obowiązujących przepisów spadkobiercy przyjmowali spadek wprost, więc przejęcie długów po osobie zmarłej było niezwykle często występującym zjawiskiem. 

W tej chwili, gdy spadkobierca nie oświadczy, że chce przyjąć spadek wprost, to nie będzie to w ogóle możliwe. W najgorszym wypadku jedyną stratą dla niedoszłego spadkobiercy będzie brak zysków. W dalszym ciągu istnieje jednak sporo sytuacji, w których odrzucenie spadku będzie najlepszym pomysłem.

O jakich sytuacjach mowa? Przede wszystkim wtedy, gdy jesteśmy pewni, że osoba zmarła nie miała żadnego wartościowego majątku oraz jednocześnie posiadała sporo zadłużeń.

Wtedy zrzeknięcie się spadku sprawi, że unikniemy ogromnej liczby problemów formalnych oraz potencjalnych kosztów, które byłyby związane ze stworzeniem spisu inwentarza. 

Zrzeczenie się dziedziczenia przed śmiercią spadkodawcy – czy jest to możliwe? 

Jeśli zdajemy sobie sprawę z tego, że bliska nam osoba borykająca się z różnymi zadłużeniami już wkrótce umrze, ryzyka odziedziczenia długów można pozbyć się jeszcze w trakcie jej życia. Wówczas należy zdecydować się na zrzeczenie się dziedziczenia.

W tym celu trzeba sporządzić specjalną umowę potwierdzoną notarialnie pomiędzy spadkodawcą a ustawowym spadkobiercą. Zrzeknięcie się spadku skutkuje tym, że spadkobierca będzie traktowany w taki sposób, jakby nie dożył momentu otwarcia spadku.

Nie będzie dziedziczył po zmarłym ani aktywów, ani pasywów, długów oraz nie będzie miał prawa do uzyskania zachowku. 

Jeśli umowa o zrzeczeniu się dziedziczenia nie będzie wskazywała inaczej, z dziedziczenia po zmarłym wyłączone są wszystkie zstępne takiej osoby.

Warto również wiedzieć, że gdy spadkodawca podejmie decyzję o przekazaniu majątku w formie testamentu, wtedy zrzeczenie się dziedziczenia okaże się niewystarczające.

Należy mieć świadomość, iż zrzeczenie się dziedziczenia ma moc prawną tylko wtedy, gdy mamy do czynienia z dziedziczeniem ustawowym. 

W przypadku rezygnacji z dziedziczenia ustawowego przez spadkobiercę, udział spadkobiercy będzie przepadał kolejno na rzecz dzieci spadkobiercy oraz wszystkich dalszych spadkobierców ustawowych. 

Jak odrzucić spadek? Dokładna instrukcja krok po kroku 

Jak odrzucić spadek? Tego rodzaju pytania zadaje mnóstwo osób, które chciałyby uwolnić się od długów po zmarłej osobie, która za życia zaciągnęła sporo zobowiązań finansowych.

Jeśli zależy nam na skutecznym odrzuceniu spadku, powinniśmy pamiętać o najważniejszej kwestii, czyli obowiązujących terminach.

Spadkobierca jest zobowiązany do tego, aby w ciągu 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy bądź uzyskaniu informacji o uwzględnieniu go w testamencie złożyć stosowne oświadczenie. 

Oświadczenie o odrzuceniu spadku należy złożyć w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania lub przed notariuszem. Składając takie oświadczenie, musimy mieć ze sobą swój dowód osobisty oraz akt zgonu spadkodawcy. Czasami wymaga się również przedstawienia wypisów aktów notarialnych, które dotyczą zrzeknięcia się spadku przez pozostałych członków rodziny. 

Warto też zdawać sobie sprawę z tego, iż termin na zrzeczenie się spadku po osobie zmarłej nie zawsze wynosi 6 miesięcy. Niekiedy czas na podjęcie decyzji jest nieco dłuższy.

Dzieje się tak, gdy działaliśmy w błędzie, czyli nie mieliśmy wiedzy na temat długów ciążących na spadkodawcy lub ktoś umyślnie wprowadzał nas w błąd.

Wtedy przysługuje nam prawo do założenia postępowania sądowego, którego celem będzie ponowne zbadanie sprawy przez sąd oraz wydanie zgody na odrzucenie przez nas spadku. 

Odrzucenie spadku przez osobę małoletnią 

Często dzieje się tak, że w momencie gdy spadkobierca podejmuje decyzję o zrzeczeniu się spadku po spadkodawcy, spadek przechodzi na zstępnych, czyli na dzieci.

Jeżeli dziecko jest jeszcze osobą małoletnią, to nie posiada zdolności do czynności prawnych.

Oznacza to, że w takim przypadku wniosek o odrzucenie spadku w imieniu małoletniego muszą złożyć jego prawni opiekunowie, np. rodzice. 

Aby odrzucenie spadku było możliwe, trzeba jednak w pierwszej kolejności zgłosić się do wydziału rodzinnego sądu rejonowego, ponieważ ma to spore znaczenie dla sytuacji materialnej dziecka.

Pismo do sądu rejonowego powinno zawierać najważniejsze informacje na temat negatywnych skutków finansowych, jakie spowodowałoby przyjęcie spadku przez dziecko.

Jeśli sąd nie będzie miał żadnych przeciwwskazań, w stosunkowo krótkim czasie wyda zgodę na odrzucenie spadku przez małoletnie dziecko. 

Jakie są skutki odrzucenia spadku przez spadkobiercę? 

Odrzucenie spadku jest decyzją nieodwołalną, dlatego zalecamy, aby przed jej podjęciem bardzo dokładnie rozważyć wszystkie za i przeciw. Należy zastanowić się, jakie będą konsekwencje poszczególnych działań. Jakie konsekwencje spowoduje nieprzyjęcie spadku?

Podstawa konsekwencja będzie taka, że nie otrzymamy spadku po zmarłym, co niejako wynika z podjętej przez nas decyzji. Nie odziedziczymy aktywów, pasywów czy długów po osobie zmarłej.

Jeśli będzie to spadek z długami kolejność dziedziczenia będzie niezwykle istotna.

W przypadku, gdy spadkobierca odrzuci spadek, będzie on traktowany w taki sposób, jakby nie dożył do chwili, w której otwarto spadek.

Zgodnie z kolejnością dziedziczenia, długi będą mogły przejść na zstępnych, czyli na jego dzieci. Z tego względu może okazać się konieczne złożenie wniosku o odrzucenie spadku w imieniu dziecka. Ostatnia z konsekwencji to brak prawa do zachowku. Osoba, która decyduje się na odrzucenie spadku, nieodwołalnie traci prawo do wypłacenia zachowku.

Koszty związane z odrzuceniem spadku u notariusza i przed sądem – dokładne dane 

Ile będzie kosztowało nie przyjęcie spadku przed sądem oraz u notariusza? Opłata sądowa pobierana za wniosek o odrzucenie spadku przed sądem wynosi 100 złotych.

Z kolei, gdy zdecydujemy się na taką samą czynność u notariusza, koszt wyniesie 50 złotych netto, czyli 61,50 złotych brutto. Oprócz wspomnianych wyżej kosztów trzeba też doliczyć inne niezbędne opłaty. Mowa tutaj m.in.

o koszcie wypisów aktu notarialnego (w tym również koszt wypisu, który notariusz będzie przesyłał do sądu).

Leave a Reply

Your email address will not be published.