Udziały w spółce pochodzące z darowizny

Przekazanie darowizny nie jest czymś szczególnie skomplikowanym. W przypadku darowizny udziałów w sp. z o.o. należy natomiast zwrócić uwagę na pewien prawny haczyk, o którym przeczytacie poniżej

Zasady darowizny

Darowizna dla swej skuteczności wymaga formy aktu notarialnego. To podstawowa reguła, która wynika z Kodeksu Cywilnego.

Od tej reguły jest jednak wyjątek, który polega na tym, że forma aktu notarialnego nie jest wymagana, jeżeli to co ma być darowane (przedmiot darowizny) zostało już przekazane obdarowanemu.

Swoboda zbycia udziałów w spółce z o.o.

Każdy wspólnik może dowolnie rozporządzać swoimi udziałami. Zbycie oznacza przeniesienie własności udziałów z jednego podmiotu na drugi.

Zbycie może mieć natomiast miejsce w różny sposób np. w formie sprzedaży, zamiany czy darowizny.

Oznacza to, że darowizna udziałów w sp. z o.o. jest jak najbardziej możliwa.

Ograniczenia co do zbycia udziałów może natomiast przewidywać umowa spółki wskazując chociażby, że zbycie udziałów wymaga zgody pozostałych wspólników.

Forma zbycia udziałów w spółce z o.o. 

Zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych (KSH) zbycie udziałów w sp. z o.o. powinno nastąpić „w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi”.

Nie należy mylić tego z formą „aktu notarialnego”. To dwie różne metody.

Forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi zwana jest też skrótowo notarialnym poświadczeniem podpisu.

Polega ona na tym, że notariusz potwierdza tożsamość osoby podpisującej się na umowie, umieszczając stosowną adnotację za umową. Notariusz musi po prostu zweryfikować, czy osoba podpisująca się pod dokumentem jest rzeczywiście tą osobą, która została wskazana w umowie.

Forma darowizny

Tak jak wspomniano na początku – darowizna jakiejś rzeczy powinna być przeprowadzona w formie aktu notarialnego. Jeśli aktu notarialnego nie ma, to umowa jest ważna w momencie dokonania darowizny, np. w momencie przekazania darowanego konia, któremu nie patrzy się w zęby, wręczenia prezentu itp.

I w tym punkcie sprawa się komplikuje jeżeli chodzi o darowiznę udziałów w sp. z o.o.

Z jednej strony darowizna wymaga formy aktu notarialnego, chyba że rzecz została wydana (tak mówi Kodeks Cywilny).

Z drugiej strony zbycie udziałów wymaga formy notarialnie poświadczonych podpisów (tak stanowi Kodeks Spółek Handlowych).

W przypadku udziałów problem sprowadza się do tego, że nie mają one formy materialnej. Udziały nie są wydrukowane na papierze, w związku z czym pojawia się pytanie, czy do zbycia udziałów wystarczająca jest forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi, skoro przepisy Kodeksu Cywilnego mówią o formie aktu notarialnego.

Różnice te powodują rozbieżności w doktrynie i praktyce.

Prawidłowa forma darowizny udziałów w spółce z o.o.?

W naszej ocenie do zbycia udziałów w spółce z o.o. w drodze darowizny wystarczy umowa z podpisami notarialnie poświadczonymi (prostsza i tańsza forma).

Przepisy Kodeksu Spółek Handlowych należałoby potraktować jako mające pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu Cywilnego. Są bowiem przepisami szczególnymi.

Żeby jednak uniknąć wszelkich wątpliwości i rozstrzygnąć tę kwestię, zaleca się, by do umowy darowizny wpisać datę przeniesienia udziałów. Wyeliminujemy obawy co do tego, kiedy faktycznie doszło do darowania udziałów i będziemy wiedzieć od kiedy obdarowany został wspólnikiem spółki.

Darowizna udziałów w spółce z o.o. a podatek

Nabywca udziałów zazwyczaj musi też zapłacić podatek od darowizn. Ważne jest tutaj słowo “zazwyczaj”, ponieważ niekiedy nasza darowizna będzie zwolniona od podatku np. wtedy, gdy udziały darujemy swojemu dziecku (tzw. 0 grupa podatkowa).

  • Sposób płatności podatku także będzie różny w zależności od formy darowizny.
  • Gdy darowizny dokonujemy w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi – nabywca sam musi wyliczyć i opłacić podatek.
  • W przypadku gdy darowizna ma formę aktu notarialnego – wszystko wylicza notariusz i to on pobiera i płaci od nas podatek.

Ewentualne ograniczenia w zbyciu udziałów w spółce z o.o.

Umowa spółki może uzależnić możliwość zbycia udziałów np. od zgody spółki.

Jeśli umowa spółki nie zawiera żadnych szczególnych ograniczeń, to przyjmuje się, że taką zgodę wydaje zarząd. Zgoda powinna mieć formę pisemną. Umowa spółki może przewidywać surowsze warunki udzielenia zgody, więc warto zapoznać się z tym dokumentem przed dokonaniem darowizny.

Na co jeszcze zwrócić uwagę?

Oprócz zgody na zbycie udziałów należy jeszcze zwrócić uwagę na następujące kwestie:

zawiadomienie spółki – o darowiźnie udziałów trzeba zawiadomić spółkę i przedstawić dowód przejścia udziału, np.

kserokopię umowy darowizny  zaktualizować księgę udziałów spółki zgłosić wspólnika do KRS – nowego wspólnika należy ujawnić w KRS, chyba że w wyniku darowizny nabywca posiada łącznie mniej niż 10% wszystkich udziałów (wtedy nie trzeba wysyłać wniosku do KRS).

zgłosić wspólnika do CRBR (Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych) – jeśli nowy wspólnik posiada więcej niż 25% wszystkich udziałów, to należy zaktualizować dane spółki z o.o. w CRBR.

O CRBR możecie przeczytać w jednym z poprzednich wpisów.

Masz pytania lub potrzebujesz wsparcia w temacie darowizny udziałów?  A może potrzebujesz pomocy w innej sprawie? Napisz do nas.

_ _

Podstawa prawna:– art. 180 § 1 Kodeksu spółek handlowych;– art. 182 § 1-3 Kodeksu spółek handlowych;– art. 187 § 1 Kodeksu spółek handlowych;– art. 188 § 1 Kodeksu spółek handlowych;– art. 890 Kodeksu cywilnego;– art. 1 ust.

1 pkt 2) ustawy o podatku od spadków i darowizn;– art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn;– art. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn;– art.17a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn;– art. 38 pkt 8) lit.

c) ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Czyją własnością są udziały w spółce z o.o. nabyte przez jednego z małżonków?

Udziały nabyte przez przedsiębiorcę, który pozostaje w związku małżeńskim nierzadko stanowią współwłasność jego i małżonka. Czy w takiej sytuacji małżonek wspólnika staje się także wspólnikiem spółki?

Udziały w spółce z o.o. należą do majątku wspólnego małżonków, jeśli zostały nabyte za środki pochodzące z tego majątku.

Innymi słowy jeżeli przedsiębiorca pozostający w związku małżeńskim, nie zawarł intercyzy, a nabywa udziały w spółce z o.o.

, przeznaczając na ten cel środki pochodzące z majątku wspólnego, nabyte w ten sposób udziały również wejdą w skład majątku wspólnego obojga małżonków.

See also:  Kradzież nieletniego w sklepie - jaka kara mu grozi?

Trzy warianty

Powyższe będzie dotyczyło sytuacji, gdy:

– przedsiębiorca przystępuje do nowo zawiązanej spółki z o.o. jako wspólnik-założyciel i w tym celu obejmuje udziały w tej spółce,

– przedsiębiorca przystępuje do już istniejącej spółki z o.o., obejmując  nowoutworzone udziały w podwyższonym kapitale zakładowym tej spółki,

– przedsiębiorca nabywa np. odkupuje udziały w spółce z o.o. od dotychczasowego wspólnika.

Jeżeli przedsiębiorca w celu rozliczenia się z powyższych transakcji użyje środków znajdujących się w majątku wspólnym małżonków tj. np.

zapłaci pieniędzmi znajdującymi się na wspólnym rachunku bankowym lub wniesie wkład niepieniężny w postaci nieruchomości należącej do obu małżonków, udziały w powyższy sposób nabyte lub objęte nie będą należały do majątku osobistego małżonka, który je nabył lub objął, a do majątku wspólnego małżonków.

Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2016 r., o sygnaturze III CZP 32/16. W uchwale tej Sąd Najwyższy stwierdził, że „jeżeli wkład wniesiony do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością należy do majątku wspólnego wspólnika i jego małżonka, również udział w spółce objęty przez wspólnika wchodzi w skład tego majątku”.

Sąd Najwyższy w ww. uchwale zwrócił uwagę, że w celu oceny powyższego zagadnienia należy sięgnąć do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Art.

33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zawiera zamknięty katalog składników majątku osobistego małżonków, a zatem tylko przedmioty wyraźne tam wskazane mogą stanowić składnik majątku osobistego. Udziały w spółce z o.o. nie mieszczą się ww.

katalogu, chyba że zostały nabyte w zamian za składnik majątku stanowiący majątek osobisty małżonka.

Udziały należą do majątku wspólnego tzn. że wspólnikami są oboje z małżonków?

Nie, wspólnikiem spółki z o.o. będzie tylko ten z małżonków, który obejmował lub nabywał udziały np. zawierał umowę sprzedaży udziałów lub przystępował do umowy spółki. Drugi z małżonków nie staje się automatycznie wspólnikiem spółki, nie nabywa praw i obowiązków wspólnika w spółce, nawet jeżeli udziały zostały nabyte ze środków pochodzących z majątku wspólnego.

Z kolei w stosunkach pomiędzy małżonkami będzie to miało takie znaczenie, że zarówno dochody z udziałów (zwłaszcza otrzymywana przez wspólnika spółki z o.o. dywidenda), jak i środki pozyskane ze zbycia udziałów wchodzą do majątku wspólnego małżonków.

Zgoda małżonka

Niekiedy na dokonanie transakcji nabycia udziałów spółki z o.o. niezbędna będzie również zgoda małżonka. Mianowicie zgodnie z art. 37 par. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej, która prowadzi m.in.

do zbycia nieruchomości, przedsiębiorstwa czy prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek lub lokal. Jeżeli zatem np. jeden z małżonków obejmując udziały w spółce z o.o.

, wnosi do tej spółki nieruchomość należącą do obojga małżonków, drugi z małżonków powinien wyrazić zgodę na transakcję objęcia udziałów (skutkiem tej czynności będzie bowiem zbycie nieruchomości na rzecz spółki).

Po ustaniu wspólności majątkowej

Wspólność majątkowa może ustać pomiędzy małżonkami wskutek rozwodu, ustanowienia rozdzielności majątkowej czy śmierci jednego z małżonków. W takiej sytuacji udziały nabyte lub objęte wcześniej przez jednego z małżonków stają się tzw.

współwłasnością w częściach ułamkowych obojga małżonków albo spadkobierców. Oznacza to, że spółka zyskuje nowego wspólnika(ów).

Przed niechcianym „wstąpieniem do spółki” spółka może się jednak zabezpieczyć, wprowadzając do umowy spółki postanowienia ograniczające możliwość wstąpienia do spółki małżonka wspólnika i jego spadkobierców.

Udziały w spółce z o.o. nabyte w trakcie trwania wspólności ustawowej małżeńskiej za środki pochodzące z majątku wspólnego stanowią współwłasność małżonków.

Z kolei udziały nabyte za składniki stanowiące majątek osobisty małżonka są wyłącznie jego własnością.

Także udziały nabyte przed powstaniem wspólności majątkowej oraz gdy małżonkowie pozostają w rozdzielności majątkowej stanowią wyłącznie własność jednego z małżonków.

Jak podarować udziały spółki z o.o

Jednym ze sposobów zbycia udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest darowizna.

Przepis art. 890 § 1 zdanie pierwsze kodeksu cywilnego stanowi, iż oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Z kolei zgodnie z art. 890 § 2 k.c. nie uchybia to przepisom, które ze względu na przedmiot darowizny wymagają zachowania szczególnej formy dla oświadczenia obu stron.

Takim przepisem szczególnym jest art. 180 kodeksu spółek handlowych, według którego zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz jego zastawienie powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Trzeba przy tym pamiętać, że pojęcie „zbycie”, o którym tu mowa, obejmuje nie tylko sprzedaż i zamianę, ale także darowiznę udziałów.

Jaka więc forma wymagana jest dla ważności umowy darowizny udziałów?

Zdaniem niektórych tylko darczyńca składa swoje oświadczenie woli w formie aktu notarialnego, obdarowany zaś oświadcza swą wolę na piśmie z podpisem notarialnie poświadczonym (wykładnia restrykcyjna). Można jednak bronić odmiennego poglądu, iż oświadczenia woli i darczyńcy, i obdarowanego wymagają jedynie formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (wykładnia liberalna).

Nie jest to spór akademicki, bo zastosowanie jednej z tych wykładni, gdy post factum zostanie uznana za niewłaściwą, może skutkować

– przy wykładni liberalnej – bezwzględną nieważnością umowy darowizny (mając na względzie, iż udział jest prawem, art. 890 § 1 zdanie drugie k. c. nie znajdzie tu raczej zastosowania),

– przy wykładni restrykcyjnej – narazić strony umowy darowizny na znacznie wyższe koszty dokonania czynności (tj. taksy notarialnej wraz z należnym VAT).

Bronić można stanowiska, że skoro przepisy k. s. h. określają dokładnie formę zbycia (czyli m.in. darowizny) udziałów, to nie ma tu miejsca na unormowania k.c. Wtedy należałoby odejść od stosowania art. 890 § 1 zdanie pierwsze k.c.

, który dla oświadczenia darczyńcy wymaga aktu notarialnego. Jak się wydaje, pogląd taki mógłby być uzasadniony przez art. 2 zdanie pierwsze k.s.h. (w związku z art. 1 § 1) a contrario, z którego wynika, iż jeśli dane zagadnienie jest w k.s.h.

See also:  Rozwód po pół roku małżeństwa

uregulowane, to nie stosuje się do niego przepisów k. c.

Przeciwnicy tego rozumowania wskazaliby z całą pewnością, iż ratio legis formy aktu notarialnego dla oświadczenia darczyńcy leży w trosce o zabezpieczenie jego interesów, co mogłoby być nie bez znaczenia w wypadku tak specyficznej (bo nieodpłatnej) czynności prawnej, jaką jest darowizna.

Z kolei najlepszym gwarantem równej pozycji stron zawierających umowę (tu: darowizny) jest notariusz, który z mocy ustawy zobowiązany jest do czuwania nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron czynności.

Opowiadając się za tym rozumowaniem, można by skonkludować, iż oświadczenie woli darczyńcy udziałów wymaga formy aktu notarialnego; obdarowany może zaś wyrazić swą wolę w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym.

Autopromocja

Instytut monitorowania mediów, Raport NOM

Najbardziej opiniotwórcze medium w maju 2022 r. cytowane 1 875 razy

CZYTAJ WIĘCEJ

Rozstrzygnięcie zarysowanego tu sporu nie jest zadaniem łatwym, a obranie niewłaściwej drogi może implikować istotne skutki. Dlatego wybór decyzji co do sposobu postępowania w konkretnej sprawie zawsze zdeterminowany będzie ryzykiem, którego (świadomi tego stanu) kontrahenci obawiają się najbardziej.

Darowizna udziałów spółki z o.o. dla rodzeństwa a zwolnienie z podatku – www.poradypodatkowe.pl

Gazeta Podatkowa nr 1 (1042) z dnia 2.01.2014

Gdy osoba fizyczna na podstawie umowy darowizny otrzymuje od brata udziały w spółce z o.o., to może skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zgoda współmałżonka darczyńcy, o której mowa w art. 37 § 1 ust. 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nie wpływa na zasadność zastosowania tego zwolnienia.

W takiej sytuacji bowiem współmałżonek darczyńcy nie jest stroną darowizny.

STAN FAKTYCZNY:

We wrześniu 2009 r. skarżący otrzymał od brata 52/200 udziałów w spółce z o.o. na podstawie umowy darowizny zawartej w formie pisemnej, z podpisami notarialnie poświadczonymi. W marcu 2010 r.

złożył zgłoszenie nabycia udziałów w drodze darowizny. Udziały należały do majątku wspólnego darczyńcy i jego żony.

Stosowne oświadczenie o tym fakcie było zawarte w umowie darowizny, która stanowiła załącznik do zgłoszenia przekazanego fiskusowi. Małżonka darczyńcy wyraziła zgodę na darowiznę.

Urząd skarbowy wezwał skarżącego do wyjaśnienia przyczyn niezłożenia zeznania podatkowego z tytułu darowizny części udziałów w spółce należących do żony jego brata. W odpowiedzi wyjaśnił on, że nie miał obowiązku składać takiego zeznania, ponieważ stronami umowy darowizny był wyłącznie on i jego brat.

Żona darczyńcy zaś nie była stroną tej umowy, udzieliła jedynie zgody na jej dokonanie wymaganej przez art. 37 § 1 ust. 4 K.r.o. Z tym stanowiskiem nie zgodził się naczelnik US. Uznał bowiem, że darczyńcami byli obydwoje małżonkowie.

Wydał zatem decyzję ustalającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia w drodze darowizny od bratowej połowy otrzymanych udziałów. Skarżący złożył odwołanie.

Dyrektor IS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Obdarowany wniósł skargę do WSA we Wrocławiu, który przyznał mu rację.

Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję naczelnika US, wstrzymał wykonanie tych decyzji oraz zasądził na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego.

Od wyroku WSA skargę kasacyjną złożył Dyrektor IS. NSA oddalił skargę, uznał bowiem, że wyrok WSA odpowiada prawu.

SĄD ORZEKŁ:

Gdy darowizna została przekazana ze wspólnego majątku małżonków, organy podatkowe bezpodstawnie przyjęły, że zwolniona z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest tylko jej połowa. Wspólnik spółki z o.o.

przekazał tytułem darowizny część udziałów swemu bratu, a ponieważ były one częścią wspólnego majątku małżonków, to uczynił to za zgodą swojej żony. Jej zezwolenie było wymagane w świetle art. 37 § 1 pkt 4 K.r.o. Bez niej darowizna byłaby tzw. czynnością prawną niezupełną.

Nie oznacza to jednak, że małżonka wyrażająca zgodę na tę czynność prawną stała się automatycznie jej stroną.

Mimo że darowizna dotyczyła majątku wspólnego, to jednak została dokonana przez jednego z małżonków w imieniu własnym, a jedynie za zgodą drugiego małżonka. Wówczas stroną czynności jest wyłącznie małżonek uczestniczący w tej czynności.

Takie stanowisko, zarówno zdaniem WSA, jak i NSA, znajduje potwierdzenie w przepisach Kodeksu spółek handlowych (art. 180 i n.).

Chociaż udział wchodzi w skład majątku wspólnego, to jednak wspólnikiem w spółce staje się tylko małżonek będący uczestnikiem czynności prawnej skutkującej nabyciem lub objęciem udziału.

Skoro tylko jeden z małżonków może w drodze nabycia lub objęcia udziałów w spółce z o.o. stać się podmiotem praw korporacyjnych, to dla zupełności czynności prawnej darowizny udziałów w ww.

spółce na rzecz drugiej osoby, konieczne jest przyjęcie, że tylko udziałowiec, któremu przysługują zarówno prawa korporacyjne, jak i prawa majątkowe – nawet jeżeli te ostatnie stanowią składnik wspólnoty majątkowej małżonków – może być stroną czynności prawnej darowizny.

(wyrok NSA z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt II FSK 2915/11)

 Komentarz redakcji  Omawiany wyrok dotyczy często spotykanej w praktyce sytuacji, tj. gdy między małżonkami obowiązuje ustrój wspólności ustawowej. W takim przypadku może zdarzyć się, że jeden z małżonków za środki pochodzące z majątku wspólnego nabędzie udziały w spółce z o.o. W swoim orzeczeniu NSA odwołał się do wyroku SN z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II CSK 273/09. SN przyjął w nim, że udziały nabyte przez jednego małżonka ze środków pochodzących z majątku wspólnego wchodzą w skład tego majątku, a wspólnikiem staje się tylko małżonek będący stroną czynności prowadzącej do nabycia udziałów. Następnie może je darować np. swojemu bratu. Darowizna wymaga zgody współmałżonka. Jednak fakt udzielenia zezwolenia nie wpływa na możliwość skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Udziały w sp. z o.o. a majątek wspólny małżonków – Aleksander Blumski Kancelaria Radcy Prawnego

Czy nie zastanawiające jest, że formalnie jako posiadacz pakietu udziałów figuruje jedna osoba, choćby była w związku małżeńskim ? Dlaczego zazwyczaj przy zakładaniu spółki (i nabywaniu udziałów), podobnie jak to jest przy nabywaniu nieruchomości, nie bada się czy środki na ich objęcie (nabycie) nie należą do małżonków ?

See also:  Roszczenie o zniesienie współwłasności mieszkania kupionego z konkubentem

Czy to znaczy, że łatwo można wyprowadzić środki „z małżeństwa” i pozbawić żonę, na wypadek rozwodu, istotnego składnika do podziału ? Ktoś pomyśli, że tak chyba jest, skoro na Zgromadzenia Wspólników jest zapraszany tylko mąż i tylko on – udziałowiec – figuruje jako uprawniony do dywidendy…

Do podobnego wniosku doszedł pewien człowiek, który w perspektywie rozwodu podarował (a właściwie „podarował”) udziały krewnemu.

Dnia 4 kwietnia 2019 roku Sąd Najwyższy w sprawie o sygnaturze III CSK 146/17 przypomniał, że czym innym jest formalne – w relacjach wewnątrzspółkowych, posiadanie statusu wspólnika i samodzielne (tj.

 bez udziału małżonka) wykonywanie praw korporacyjnych z udziałów, a czym innym własność udziałów i prawa majątkowe z tych udziałów.

Powódka w pozwie przeciwko swojemu mężowi wystąpiła o stwierdzenie przez sąd nieważności umowy darowizny dokonanej bez jej zgody – chociaż udziałowcem w księdze udziałów (i w KRS) był mąż udziały te wchodziły w skład majątku wspólnego małżonków.

Sąd okręgowy podzielił żądanie powódki, wskazując, ze mąż nie udowodnił, aby nabył udziały ze środków własnych, pochodzących z majątku osobistego. Zatem, brak zgody na dokonanie darowizny albo brak późniejszego jej potwierdzenia ze strony małżonki jest przyczyną nieważności umowy darowizny.

 Ponadto, sąd stwierdził, że żona miała interes prawny w ustaleniu nieważności darowizny, gdyż umożliwi jej to dochodzenie zapłaty od obdarowanego krewnego, który darowane udziały sprzedał.

Dochodząc swoich praw w postępowaniu o podział majątku wspólnego powódka nie uzyskałaby równowartości udziałów, gdyż przy umowie darowizny co oczywiste inaczej niż przy umowie sprzedaży – cena nie zasila majątku wspólnego, ponieważ „ceny” po prostu nie ma. Sąd apelacyjny utrzymał w mocy werdykt sądu okręgowego.

Mąż oraz obdarowany krewny dalej kwestionowali, aby udziały spółki należały do majątku wspólnego.

Co więcej, zarzucili, że tylko mąż był wpisany jako udziałowiec w Krajowym Rejestrze Sądowym, a przede wszystkim wskazywali, że powódka nie ma żadnego interesu prawnego, ponieważ ma prawo ubiegać się o przypadającą jej część w sprawie o podział majątku wspólnego.

 Sąd Najwyższy również nie podzielił twierdzeń pozwanych i werdyktu nie zmienił. Ponadto Sąd Najwyższy zauważył, że polskie prawo nie zawiera przepisu, który to chroniłby obdarowanego w dobrej wierze.

 W konkluzji powyższych zdarzeń, Sąd Najwyższy wydał wyrok, w którym to orzekł, że już sama umowa darowizny była nieważna, a obdarowany nigdy nie nabył udziałów, co w dalszej kolejności uniemożliwiło ich późniejsze zbycie – czyli sprzedaż przez obdarowanego.

Warto pamiętać o tym, że rola małżonka udziałowca w relacjach spółkowych nie jest więc błaha.

Warto zbadać czy nabywca udziałów ma zgodę małżonki na transakcję pod tytułem darmym, a zawierając umowę inwestycyjną, w której deklarowane są zobowiązania na przyszłość, które mogłyby być traktowane jako niekorzystne dla majątku małżeńskiego (przedwstępne oświadczenia o charakterze quasi-darowizny) dobrze jest także na wszelki wypadek uzyskać deklarację żony.

Umowy spółek i umowy inwestycyjne zawierają niekiedy zabezpieczenia (na rzecz innych udziałowców, którzy mogą nie chcieć być wspólnikiem żony obecnego udziałowca) przed wykonywaniem praw z udziałów przez małżonkę udziałowca na wypadek zniesienia wspólności udziałów. Ale o tym napiszemy przy innej okazji.

Darowizna od wspólnika dla spółki jawnej a PCC – www.VademecumPodatnika.pl

Artykuł pochodzi z serwisu: ZAKLADAMYFIRME.PL

PCC w spółkach w 2017 roku – Dodatek do Gazety Podatkowej nr 33 (1387) z dnia 24.04.2017

Do spółki jawnej ma przystąpić nowy wspólnik na mocy aneksu do umowy spółki. Wspólnik tytułem wkładu wniesie środki pieniężne i stosownie do tego wkładu określony zostanie jego udział w zysku.

Odrębnie, już po przystąpieniu do spółki, chce przekazać spółce nieruchomość.

Czy musi ją wnieść na własność w drodze zmiany umowy spółki, czy może ją darować spółce? Czy trzeba będzie rozliczyć PCC?

Powiększenie grona wspólników spółki jawnej może odbyć się w drodze zmiany postanowień umowy spółki. Konieczne jest tutaj porozumienie dotychczasowych wspólników i osoby przystępującej do spółki.

Przyjęcie do spółki kolejnego uczestnika wymaga określenia jego praw i obowiązków w spółce, ewentualnie nowego rozkładu sił w związku z modyfikacją grona członków spółki. Nowy wspólnik przystępując do spółki powinien wnieść wkład (art. 3 i art. 25 pkt 2 K.s.h.

– Dz. U. z 2016 r. poz. 1578 ze zm.). Może być on pieniężny.

Co do wspomnianej przez Czytelnika nieruchomości, to ona także może stanowić przedmiot wkładu do spółki jawnej (por. art. 48 § 2 K.s.h.). Gdyby nieruchomość miała powiększyć wkład wspólnika, wówczas konieczne jest wprowadzenie zmian do umowy spółki (art. 25 pkt 2 K.s.h.).

Zmiana umowy spółki polegająca na wniesieniu wkładów powiększających majątek spółki podlega opodatkowaniu PCC. Podstawę opodatkowania przy podwyższeniu wkładów do spółki jawnej stanowi wartość tych wkładów określona przez wspólników (art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. b ustawy o PCC, zob.

też interpretację indywidualną Dyrektora IS w Katowicach z dnia 15 września 2015 r., nr IBPB-2-1/4514-47/15/MZ). Od podstawy opodatkowania odlicza się opłatę sądową za wpis do KRS i opłatę za ogłoszenie wpisu w MSiG oraz kwotę wynagrodzenia notariusza z VAT za sporządzenie aktu notarialnego dotyczącego zmiany umowy spółki.

Rozliczeniem PCC zajmie się notariusz. Przeniesienie własności nieruchomości czy prawa użytkowania wieczystego wymaga bowiem zachowania formy aktu notarialnego.

Możliwe jest też, aby wspólnik zawarł ze spółką (tj. odrębnym podmiotem prawa od swoich wspólników) umowę darowizny i na jej podstawie przekazał spółce nieruchomość. Zwiększy się wówczas majątek spółki. Będzie to majątek nabyty przez spółkę w czasie jej istnienia, a nie wniesiony jako wkład (por. art. 28 K.s.h.).

Na skutek umowy darowizny nie dojdzie bowiem do zwiększenia wkładów wspólnika-darczyńcy. W takim przypadku umowa spółki nie podlega zmianie. Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku (por. art. 888-889 Kodeksu cywilnego).

Darowizna podlega PCC tylko w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy.

Skoro planowana transakcja składników majątkowych (nieruchomości) na rzecz spółki jawnej (strony obdarowanej) odbędzie się w drodze zawarcia umowy darowizny i nie będzie wiązać się z przejęciem przez spółkę długów i ciężarów albo zobowiązań osoby darującej (wnioskodawczyni), to umowa ta nie będzie podlegała opodatkowaniu PCC, gdyż nie wystąpi przedmiot opodatkowania, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Z interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 12 grudnia 2016 r., nr 2461-IBPB-2-1.4514.547.2016.2.PM

Leave a Reply

Your email address will not be published.