Umowa małżonków w sprawie podziału majątku

Umowa małżonków w sprawie podziału majątku Zawierając umowę o podziale małżonkowie rozliczają również roszczenia powstałe między ustaniem wspólności a podziałem majątku wspólnego.

Umowa o podział majątku wspólnego małżonków może zostać zawarta, gdy małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód.

Umowa o podział wspólnego majątku może zostać zawarta w dowolnej formie. Jednak należy pamiętać, że jeśli w skład majątku wchodzi nieruchomość, to musi zostać sporządzona w formie aktu notarialnego.

Forma aktu notarialnego wymagana jest również, gdy w skład dzielonego majątku wchodzi:

  • prawo użytkowania wieczystego,
  • albo inne prawo, do przeniesienia którego wymagana jest ta forma.

Małżonkowie mogą podzielić majątek dobrowolnie

W przypadku, gdy w skład majątku wspólnego, który podlega podziałowi wchodzi przedsiębiorstwo, byli małżonkowie mogą zawrzeć umowę na piśmie z podpisami poświadczonymi notarialnie. Należy tego dokonać szczególnie dla celów dowodowych.

W formie aktu notarialnego albo w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi byli małżonkowie co do zasady mogą zawrzeć każdą umowę o podział majątku wspólnego, nawet taką, która tej formy nie wymaga. Umowa taka będzie ważna.

Przy okazji podziału majątku byli małżonkowie muszą rozliczyć się z wszelkich roszczeń powstałych w czasie trwania wspólności ustawowej.

Mowa tu o wydatkach i nakładach, jakie zostały dokonane z majątku wspólnego na majątek osobisty małżonka. Każda ze stron może domagać się zwrotu wydatków i nakładów, które poczyniła ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny.

Przy rozliczeniach nie uwzględnia się wydatków i nakładów, które zostały zużyte na zaspokojenie potrzeb rodziny.

  • Rozliczeń i zwrotów z tego tytułu dokonuje się najczęściej przy podziale majątku byłych małżonków.
  • Zawierając umowę o podziale małżonkowie rozliczają również roszczenia powstałe między ustaniem wspólności a podziałem majątku wspólnego.
  • Zobacz: Rozliczenia przy podziale majątku małżonków

Umowę o podział przed notariuszem albo w formie pisemnej zawiera się wówczas, gdy strony są zgodne co do sposobu tego podziału. Projekt takiego podziału nie może być sprzeczny z prawem ani zasadami współżycia społecznego.

Jeśli strony nie wystąpiły ze zgodnym wnioskiem co do sposobu podziału. Wtedy nie może zostać zawarta umowa między nimi, lecz dochodzi do sądowego podziału majątku wspólnego.

  1. Z wnioskiem o podział do sądu może wówczas wystąpić każde z byłych małżonków.
  2. Gdy małżonkowie nie wystąpią zgodnie o podział majątku, spór między nimi rozstrzygany jest sądownie.
  3. Zobacz serwis: Podział majątku

Umowa małżonków w sprawie podziału majątku

Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.

Czy ten artykuł był przydatny?

Dziękujemy za powiadomienie

Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.

© Materiał chroniony prawem autorskim – wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podział majątku wspólnego – Zawiślak & Partners in Law

Umowa małżonków w sprawie podziału majątkuPodział majątku wspólnego małżonków jest możliwy zarówno w trakcie rozwodu, jak i też po jego zakończeniu. Na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U. z 1964 r. poz. 59), na wniosek jednej ze stron, sąd jest w stanie orzec o kwestii podziału majątku wspólnego już w wyroku orzekającym rozwód, o ile dokonanie podziału nie spowoduje nadmiernych trudności i zwłoki w postępowaniu.

Zgodnie z przepisem art. 566 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. poz. 296),  w sprawie podziału majątku po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej właściwy jest sąd miejsca położenia majątku.

Jeśli podziału dokonuje się wskutek śmierci jednego z małżonków, właściwym będzie sąd spadku. Przepisy prawa nie wyznaczają natomiast terminu, w jakim wniosek o podział powinien zostać przedłożony.

Wniesienie wniosku o podział przez każdą ze strony może mieć miejsce zarówno wkrótce po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego, jak kilka lat później.

Warto przypomnieć, że wraz z zawarciem małżeństwa między małżonkami tworzy się – na mocy ustawy – wspólność majątkowa. Korzystając z umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w formie aktu notarialnego, małżonkowie mogą wspólność majątkową rozszerzyć lub ograniczyć, jak również ustanowić rozdzielność majątkową. Umowa majątkowa małżeńska może zostać podpisana przed zawarciem samego małżeństwa.

Majątek wspólny małżonków

W sytuacji, gdy między małżonkami jest ustawowa wspólność majątkowa, do ich majątku wspólnego należy zaliczyć:

  • przedmioty majątkowe nabyte w trakcie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich,
  • pobrane wynagrodzenia za pracę,
  • dochody uzyskane z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
  • dochody z ich majątku wspólnego,
  • dochody z majątku osobistego każdego z małżonków,
  • środki zebrane na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków.

Majątek osobisty małżonka

Majątek osobisty każdego z małżonków, pomiędzy którymi istnieje wspólność ustawowa majątkowa obejmuje przedmioty majątkowe:

  • nabyte przez tego małżonka przed powstaniem wspólności ustawowej,
  • nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę,
  • przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego,
  • inne przedmioty, które zostały wymienione w przepisie art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (np. prawa niezbywalne przysługujące jednej osobie, czy przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków).

Zasadą pozostaje, że oboje małżonkowie posiadają równe udziały w majątku wspólnym, o ile zdecydują odmiennie w umowie majątkowej małżeńskiej.

W sytuacji, kiedy małżonkowie zawarli umowę majątkową, poprzez którą ustawową wspólność majątkową rozszerzyli  lub ograniczyli, postanowienia umowy określą, jakie składniki przynależą do majątku wspólnego małżonków, a jakie wchodzą do ich majątków osobistych.

Ustanie wspólności majątkowej

W czasie trwania pomiędzy małżonkami wspólności, czy to ustawowej, czy umownej, żaden z małżonków nie może domagać się podziału majątku wspólnego ani rozporządzać lub zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Ustanie zatem wspólności majątkowej jest przesłanką do przeprowadzenia podziału majątku wspólnego.

Wspólność majątkowa małżeńska, zarówno ustawowa jak i umowna, ustaje w następujących przypadkach:

  • w przypadku orzeczenia przez sąd rozwodu małżonków,
  • w przypadku orzeczenia przez sąd separacji małżonków,
  • w przypadku ustanowienia między małżonkami rozdzielności majątkowej, czy to przez zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej przez małżonków, czy na podstawie orzeczenia samego sądu,
  • w przypadku ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków.
  • Wspólność majątkowa małżeńska ustaje także w sytuacji ogłoszenia upadłości jednego z małżonków, jednakże w takim przypadku dokonanie podziału majątku wspólnego przez małżonków pozostaje wyłączone z mocy wyraźnego przepisu prawa.
  • Na skutek ustania wspólności majątkowej małżeńskiej małżonkowie nie mają majątku wspólnego, lecz tylko majątki osobiste, w skład których wchodzi – obok ich dotychczasowych majątków osobistych – udział, który wynosi co do zasady jedną drugą części w ich dotychczasowym majątku wspólnym.
  • Podział  sądowy lub umowny
  • Małżonkowie mogą dokonać podziału dotychczasowego majątku wspólnego w umowie, a  w przypadku braku porozumienia w tej kwestii każdy z małżonków może wystąpić do sądu o dokonanie podziału tego majątku.
  • Umowa o podział majątku wspólnego może zostać zawarta w formie ustnej, pisemnej zwykłej lub pisemnej kwalifikowanej (pismo z datą pewną, pismo z podpisem notarialnie poświadczonym, akt notarialny), przy czym jeżeli do dzielonego majątku wchodzi nieruchomość, użytkowanie wieczyste lub też spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu umowa musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego.
  • W przypadku podziału sądowego podział obejmie:
  • cały majątek wspólny,
  • wartość przedmiotów wchodzących w skład majątku (wyliczana według kryteriów obiektywnych – cen rynkowych),
  • podział dokonany przez podział fizyczny przedmiotów majątkowych znajdujących się w majątku wspólnym.

W przypadku podziału umownego strony mogą zawęzić podział tylko do części majątku wspólnego, mogą przy ustalaniu wartości poszczególnych przedmiotów wziąć pod uwagę  ich subiektywną wartość, a także mogą dowolnie rozstrzygnąć, komu przypadną poszczególne przedmioty oraz wysokość i terminy ewentualnych spłat, czy dopłat.

Skład i wartość poszczególnych składników majątku wspólnego

Celem przeprowadzenia podziału małżonkowie powinni wskazać skład i wartość poszczególnych składników majątku wspólnego oraz określić metodę podziału. Przedmiotem podziału są aktywa znajdujące się w majątku wspólnym w dacie ustania wspólności, a istniejące w chwili dokonywania podziału.

Wartość aktywów, które zostały zbyte lub zużyte bezpodstawnie, lub też utracone przez rozrzutność jednego z małżonków, a także wartość przedmiotów majątkowych, które nie weszły do wspólności z winy jednego z małżonków, mogą być rozważane przy dokonywaniu podziału w ten sposób, że ich wartość zostanie zaliczona na poczet udziału tego z małżonków,   którego zawinione zachowanie doprowadziło do uszczuplenia majątku wspólnego.

  1. Mając na uwadze, że podział obejmuje tylko aktywa, a nie pasywa wchodzące w skład majątku wspólnego, ewentualne porozumienie stron odnośnie wykonania, czy spłaty przez jedną z nich zobowiązań związanych z majątkiem wspólnym, nie rodzi skutków wobec wierzycieli – odniesie skutki tylko pomiędzy samymi małżonkami.
  2. Sposoby podziału
  3. Z założeniem podziału majątku wspólnego przedmioty należące do tego majątku mogą być:
  • podzielone fizycznie między małżonków – jeżeli jednemu z małżonków w rezultacie podziału fizycznego przypadną przedmioty majątkowe, których łączna wartość jest niższa, niż wartość przysługującego mu udziału w majątku wspólnym, może żądać od drugiego małżonka uiszczenia na jego rzecz dopłat celem wyrównania różnicy; nie można przeprowadzić fizycznego podziału rzeczy, jeżeli pozostawałby w sprzeczności z przepisami ustawy, społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy, albo pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub zmniejszenie jej wartości;
  • przyznane jednemu z małżonków – wówczas drugi małżonek może domagać się uiszczenia na jego rzecz spłaty celem wyrównania różnicy pomiędzy wartością przysługującego mu udziału w majątku wspólnym, a wartością otrzymanych przedmiotów,
  • sprzedane, a suma uzyskana ze sprzedaży podzielona między małżonkami proporcjonalnie do przysługujących im udziałów w majątku wspólnym.
See also:  Nowy plan opieki nad dzieckiem

Rozliczenie wydatków i nakładów

W przypadku, gdy małżonkowie obok majątku wspólnego dysponowali także majątkami osobistymi, przy podziale majątku wspólnego powinny zostać rozliczone wydatki i nakłady poczynione z majątku osobistego na majątek wspólny lub z majątku wspólnego na majątek osobisty.

Regułą pozostaje, że każdy z małżonków jest zobowiązany do zwrotu wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych dokonanych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód.

Może dodatkowo wystąpić o zwrot wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny, przy czym nie można oczekiwać zwrotu wydatków i nakładów zużytych celem zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

Te same zasady funkcjonują dla długu jednego z małżonków zaspokojonego z majątku wspólnego.

Podział majątku wspólnego małżonków / Kancelaria Prawnicza Polz & Polz – adwokat Warszawa, prawnik Warszawa

Z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami powstaje z mocy ustawy wspólność majątkowa. Małżonkowie mogą jednak przez umowę majątkowa małżeńską zawartą w formie aktu notarialnego ustawową wspólność majątkową małżeńską rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową. Umowa majątkowa małżeńska może byc zawarta przed zawarciem małżeństwa.

  • Majątek wspólny małżonków
  • W przypadku, gdy między małżonkami istnieje ustawowa wspólność majątkowa, do ich majątku wspólnego wchodzą:
  • – przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich,
  • – pobrane wynagrodzenia za pracę,
  • – dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
  • – dochody z ich majątku wspólnego,
  • – dochody z majątku osobistego każdego z małżonków,
  • – środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków.
  • Majatek osobisty małżonka
  • Majątek osobisty każdego z małżonków pomiędzy którymi istnieje wspólność ustawowa majątkowa obejmuje przedmioty majątkowe:
  • – nabyte przez tego małżonka przed powstaniem wspólności ustawowej,
  • – nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę,
  • – przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego,

– inne przedmioty majątkowe wymienione w art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Zasadą jest, że oboje małżonkowie maja równe udziały w majątku wspólnym, chyba że w umowie majątkowej małżeńskiej postanowią inaczej.

W przypadku gdy małżonkowie zawarli umowę majątkową, którą ustawową wspólność majątkową rozszerzyli lub ograniczyli, postanowienia umowy decydują o tym jakie składniki majątkowe wchodzą do majątku wspólnego małżonków, a jakie do ich majątków osobistych.

Ustanie wspólności majątkowej W czasie trwania pomiędzy małżonkami wspólności, czy to ustawowej czy umownej, żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego ani rozporządzać lub zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Ustanie zatem wspólności majątkowej jest warunkiem przeprowadzenia podziału majątku wspólnego.

  1. Wspólność majątkowa małżeńska, zarówno ustawowa jak i umowna, ustaje w następujących przypadkach: 1/ w przypadku orzeczenia przez sąd rozwodu małżonków, 2/ w przypadku orzeczenia przez sąd separacji małżonków, 3/ w przypadku ustanowienia  między małżonkami rozdzielności majątkowej, czy to przez zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej przez małżonków czy na mocy orzeczenia sądu,
  2. 4/ w przypadku ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków.
  3. Wspólność majątkowa małżeńska ustaje także w przypadku ogłoszenia upadłości jednego z małżonków, jednakże w takim przypadku dokonanie podziału majątku wspólnego przez małżonków jest wyłączone z mocy wyraźnego przepisu prawa.
  4. W wyniku ustania wspólności majątkowej małżeńskiej małżonkowie nie mają majątku wspólnego lecz majątki osobiste, w skład których wchodzi obok ich dotychczasowych majątków osobistych, udział wynoszący co do zasady jedną drugą części w ich dotychczasowym majątku wspólnym.
  5. Podział  sądowy lub umowny Małżonkowie mogą dokonać podziału dotychczasowego majątku wspólnego w umowie, a w przypadku braku zgody każdy z małżonków może wystąpić do sądu o dokonanie podziału tego majątku.
  6. Umowa o podział majątku wspólnego może zostać zawarta w formie ustnej, pisemnej zwykłej lub pisemnej kwalifikowanej (pismo z datą pewną, pismo z podpisem notarialnie poświadczonym, akt notarialny), przy czym jeżeli w skład dzielonego majątku wchodzi nieruchomość, użytkowanie wieczyste lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu  umowa musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego.
  7. W przypadku podziału sądowego podział obejmuje:
  8. – cały majątek wspólny,
  9. – wartość przedmiotów wchodzących w skład majątku określana jest według kryteriów obiektywnych – cen rynkowych,
  10. – podział dokonany jest przede wszystkim przez podział fizyczny przedmiotów  majątkowych wchodzących w skład majątku wspólnego,
  11. – sąd decyduje o wysokości i terminach ewentualnych spłat czy dopłat.
  12. W przypadku podziału umownego strony mogą ograniczyć podział tylko do części majątku wspólnego, mogą przy ustalaniu wartości poszczególnych przedmiotów uwzględnić ich subiektywną wartość, a także mogą dowolnie ustalić komu przypadną poszczególne przedmioty oraz wysokość i terminy ewentualnych spłat czy dopłat.
  13. Skład i wartość poszczególnych składników majątku wspólnego Celem dokonania podziału małżonkowie powinni wskazać skład i wartość poszczególnych składników majątku wspólnego oraz określić sposób podziału.

Przedmiotem podziału są aktywa wchodzące w skład majątku wspólnego w dacie ustania wspólności, a istniejące w chwili dokonywania podziału.

Wartość aktywów, które zostały zbyte lub zużyte bezpodstawnie lub roztrwonione przez jednego z małżonków, a także wartość przedmiotów majątkowych, które nie weszły do wspólności z winy jednego z małżonków, mogą być uwzględniane przy dokonywaniu podziału w ten sposób, że ich wartość zostanie zaliczana na poczet udziału tego z małżonków, którego zawinione zachowanie spowodowało uszczuplenie majątku wspólnego. W związku z tym, że podział obejmuje tylko aktywa, a nie pasywa wchodzące w skład majątku wspólnego, ewentualne porozumienie stron co do wykonania czy spłaty przez jedną z nich zobowiązań związanych z majątkiem wspólnym nie skutkuje względem wierzycieli – odniesie skutki wyłącznie pomiędzy małżonkami.

  • Sposoby podziału Celem podziału majątku wspólnego poszczególne przedmioty wchodzące w skład tego majątku mogą być: 1/ podzielone fizycznie między małżonków – jeżeli jednemu z małżonków w wyniku podziału fizycznego przypadną przedmioty majątkowe, których łączna wartość jest niższa niż wartość przysługującego mu udziału w majątku wspólnym, może domagać się od drugiego małżonka uiszczenia na jego rzecz dopłat celem wyrównania różnicy; nie można dokonać fizycznego podziału rzeczy, jeżeli byłby on sprzeczny z przepisami ustawy, społeczno – gospodarczym przeznaczeniem rzecze albo pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub zmniejszenie jej wartości; 2/ przyznane jednemu z małżonków – w takim wypadku drugi małżonek może domagać się uiszczenia na jego rzecz spłaty celem wyrównania różnicy pomiędzy wartością przysługującego mu udziału w majątku wspólnym a wartością otrzymanych przedmiotów,
  • 3/ sprzedane, a suma uzyskana ze sprzedaży podzielona między małżonkami proporcjonalnie do przysługujących im udziałów w majątku wspólnym.
  • Rozliczenie wydatków i nakładów
  • W przypadku, gdy małżonkowie obok majątku wspólnego mieli także majątki osobiste, przy podziale majątku wspólnego powinny zostać rozliczone wydatki i nakłady poczynione z majątku osobistego na majątek wspólny lub z majątku wspólnego na majątek osobisty.
See also:  Prawo do pozostania z dziećmi w mieszkaniu w razie rozwodu

Zasadą jest, że każdy z małżonków jest obowiązany zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych dokonanych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód oraz może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny, przy czym nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Te same zasady dotyczą długu jednego z małżonków zaspokojonego z majątku wspólnego.

Umowny podział majątku wspólnego – Bętkowska Rajczyk | Blog

Opublikowano: 02-10-2020

Podział majątku wspólnego jest możliwy po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami. Dzieje się to m.in. na skutek orzeczenia rozwodu czy separacji, a także na skutek umowy małżonków, w której ustanawiają oni rozdzielność majątkową.

Podział majątku wspólnego w drodze umowy jest możliwy, gdy między stronami istnieje zgodność co do sposobu jego dokonania.

Warto postarać się o porozumienie w tym zakresie, ponieważ umowny podział majątku jest znacznie szybszy niż podział sądowy.

W jakiej formie powinna być zawarta umowa o podział majątku wspólnego?

Umowny podział majątku wspólnego może być dokonany przez małżonków co do zasady w dowolnej formie (nawet ustnej). Ustawodawca przewiduje jednak w tym zakresie kilka wyjątków ze względu na to, jakie przedmioty wchodzą w skład majątku. Jeśli zatem umowa o podział majątku dotyczy np.

nieruchomości czy prawa użytkowania wieczystego, musi być ona zawarta w formie aktu notarialnego. Do dokonania umownego podziału majątku wspólnego, w którego skład wchodzi przedsiębiorstwo, potrzebna jest natomiast forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi – chyba że w skład przedsiębiorstwa wchodzi nieruchomość albo jest ono objęte zarządem sukcesyjnym.

Wówczas wymagana jest forma aktu notarialnego.

Co powinno się znaleźć w umowie o podział majątku wspólnego?

Przedmiotem podziału majątku mogą być tylko aktywa, zatem umowa taka nie będzie obejmować długów małżonków. Konieczne jest ustalenie w niej składu oraz wartości majątku wspólnego.

Umowa o podział majątku powinna także zawierać rozliczenie nakładów i wydatków dokonanych w czasie trwania wspólności z majątku wspólnego na majątki osobiste małżonków, a także rozliczenie długów małżonków spłaconych z majątku wspólnego.

Ponadto każdy z małżonków może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny, chyba że zostały one zużyte w celu zaspokojenia potrzeb rodziny.

Zasada swobody umów a umowny podział majątku

Do umowy o podział majątku wspólnego znajduje zastosowanie zasada swobody umów, co oznacza, że strony mogą dowolnie ustalić, komu przypadną poszczególne składniki majątku, a także wysokość i terminy ewentualnych spłat czy dopłat oraz też sposób ich zabezpieczenia.

Trzeba jednak pamiętać, że zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Z tego względu ustalenie nierównych udziałów wymaga sądowego podziału majątku lub ustanowienia uprzednio rozdzielności majątkowej przez małżonków.

Ponadto przy podziale majątku wspólnego w drodze umowy strony nie mogą zaliczyć do niego przedmiotów, które zgodnie z art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego należą do majątków osobistych małżonków.

Zobacz także:

Wróć do Bloga

Podział majątku po rozwodzie, przed czy w trakcie? [Darmowy Ebook]

Czy konieczny jest podział majątku po rozwodzie? Jak wygląda sprawa o podział majątku po rozwodzie? Czy można dokonać podziału majątku wspólnego przed rozwodem?

Trudno odpowiedzieć na te wszystkie pytania w kilku słowach. Od kliku lat piszę na ten temat bloga i cały czas przychodzą mi do głowy nowe rzeczy, o których warto napisać. Co więcej, co jakiś czas w mojej praktyce zawodowego prawnika pojawiają się pytania i kwestie, z którymi nigdy wcześniej się nie spotkałem.

Poniżej przygotowałem kilka podstawowych informacji o tym jak dzieli się majątek po rozwodzie. Mam nadzieję, że lektura tego artykułu pozwoli Ci uzyskać wiedzę od czego zacząć podział majątku. Zaproponowałem też lekturę innych moich artykułów, które dotyczą już bardziej szczegółowych zagadnień.

Jak uniknąć podziału majątku po rozwodzie? Nie da się, dlatego zapraszam do czytania.

Pobierz zupełnie bezpłaty ebook przygotowany przez doświadczonego adwokata i zawierający pełne informacje na temat podziału majątku wspólnego małżonków klikając TUTAJ.

Obejrzyj film – Jak podzielić majątek po rozwodzie?

Jak podzielić majątek – wspólność majątkowa a rozdzielność majątkowa

1. Żeby zacząć opowieść o podziale majątku musimy cofnąć się do czasu zanim jeszcze wstąpiliście w związek małżeński, czyli kiedy planowaliście swój wspólny ślub. To wtedy mogliście podjąć pewne czynności, które wpływały na to jak będzie wyglądał Wasz podział majątku po rozwodzie.

Jeżeli – jak w przypadku większości osób (w tym i mnie) – wspólny majątek był wówczas zupełnie poza Waszym zakresem zainteresowania, to stosują się do Was zasady ogólne związane z powstaniem wspólności ustawowej oraz składu majątku wspólnego, które przedstawię w pierwszej kolejności.

Natomiast jeśli wykazaliście się dużą ostrożnością i – mimo wszystko – postanowiliście świadomie i rozsądnie zaplanować swoją przyszłą sytuację finansową decydując się już przez zawarciem małżeństwa na ustrój rozdzielności majątkowej (poprzez zawarcie intercyzy w formie aktu notarialnego) to wyjaśnienie Waszej sytuacji jest nieco dalej.

Na marginesie – tak – wiem, że intercyza to potoczna nazwa umowy majątkowej i jako prawnik nie powinienem jej używać. Ale to nie jest blog dla prawników, tylko dla moich Klientów. Ma być prosto i skutecznie, a nie tak, żeby Pan Profesor był ze mnie dumny.

Podział majątku po rozwodzie – zobacz mój film na You Tubie

Co stanowi majątek wspólny małżonków (skład majątku wspólnego)?

Załóżmy, że planując ślub byliście szaleńczo w sobie zakochani i jakieś intercyzy czy rozwody w ogóle nie były Wam w głowie.

W takim wypadku z chwilą zawarcia małżeństwa z mocy prawa pomiędzy Wami powstała wspólność majątkowa.

Odtąd prawa oraz przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa wchodzą w skład wspólnego majątku małżonków (czyli – co do zasady – wszystko to, co kupicie po ślubie staje się Waszą wspólną własnością).

  • Kiedyś ktoś zadał mi pytanie: po ilu latach małżeństwa majątek jest wspólny? 
  • Wspólny majątek małżonków powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa i w czasie jego trwania powiększa się o wszystkie przedmioty i prawa nabyte począwszy od tego dnia.
  • Zapamiętaj, że w skład majątku wspólnego wchodzi wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków. Do majątku wspólnego należą także

Wyjątkiem są tzw. przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego, czyli np. własny komputer, telefon, biżuteria, okulary, rower itd. Te przedmioty nie będą wchodzić do majątku wspólnego. Co wchodzi w skład podziału majątku? No właśnie ten majątek wspólny podlega podziałowi.

Skład majątku osobistego każdego z małżonków.

Oprócz wspólnego majątku każe z Was ma także swój majątek osobisty. W każdym małżeństwie funkcjonuje majątek osobisty żony i majątek osobisty męża.

Zobacz film pod tytułem „Jak podzielić majątek wspólny małżonków”

Majątek osobisty każdego z małżonków stanowią – po pierwsze – prawa i przedmioty majątkowe nabyte przez każdego z Was przed zawarciem małżeństwa (czyli przed dniem powstania majątku wspólnego).

Po drugie wszystko co uzyskaliście jako spadek. W tym przypadku nie ma znaczenia, czy postępowanie spadkowe miało miejsce przed zawarciem związku małżeńskiego czy już w czasie trwania małżeństwa. Spadek zawsze stanowi majątek osobisty jednego z małżonków (no chyba, że spadkodawca powołał do dziedziczenia w testamencie oboje małżonków).

Trochę inaczej jest z otrzymanymi darowiznami (czyli np. pieniędzmi, które otrzymaliście od rodziców jednego z Was lub np. mieszkania, które babcia przekazała Wam jeszcze za życia). One nie zawsze zasilą majątek wspólny.

Wszystko zależy od treści podpisanej przez Was umowy darowizny. Jeżeli nie ma tam nic na ten temat, przedmioty majątkowe nabyte w ten sposób wejdą do majątku osobistego.

See also:  Przydział na mieszkanie przed ślubem a podział majątku

Jeżeli w umowie jest wzmianka, że wchodzą do majątku wspólnego małżonków, to tak się właśnie dzieje.

A jeżeli, nie macie pisemnej umowy (bo np. dostaliście pieniądze na zakup mieszkania), to czeka Was walka w sądowej sprawie o podział majątku po rozwodzie. Będziecie tam przesłuchiwać świadków, którzy będą kłam…. tzn. powiedzą, czy Waszą intencją było to, żeby te pieniądze były w majątku wspólnym lub zasiliły majątek osobisty.

Myślę, że jeżeli jesteś w takiej właśnie sytuacji, to warto żebyś przeczytał ten wpis: Nieruchomość w majątku wspólnym czy osobistym.

Są jeszcze inne składniki majątku osobistego np. prawa autorskie, kwoty uzyskane z tytułu zadośćuczynienia a także inne prawa majątkowe (np. „udział w spółce cywilnej”)

Tak na marginesie, spółka cywilna to chyba największy koszmar jeżeli chodzi o podział majątku po rozwodzie. Jeżeli Ty albo Twój małżonek jesteście wspólnikami takiej właśnie spółki koniecznie przeczytaj ten tekst: Podział majątku wspólnego małżonków a spółka cywilna.

Od czego zacząć podział majątku wspólnego małżonków?

Musisz wiedzieć, że jakikolwiek podział majątku wspólnego małżonków jest możliwy dopiero po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej.

Pierwsze pytanie, czy po rozwodzie jest rozdzielność majątkowa? Rozdzielność majątkowa pomiędzy małżonkami ustaje po orzeczeniu rozwodu. Chwilą, w której do tego dochodzi jest moment uprawomocnienia się wyroku rozwodowego).

Czy można dokonać podziału majątku bez rozwodu? Podział majątku bez rozwodu wymaga zawarcia odpowiedniej umowy majątkowej małżeńskiej w drodze aktu notarialnego. Taka umowa ustanowi rozdzielność majątkową, a jej zawarcie jest możliwe w każdym czasie za równo przed jak i w jego trakcie postępowania rozwodowego.

Jak się domyślasz, żeby ustanowienie rozdzielności w drodze umowy u notariusza wymaga, by strony podjęły taką decyzję zgodnie. W przypadku braku zgody istnieje także możliwość wytoczenia osobnej sprawy sądowej dotyczący ustanowienia rozdzielności majątkowej na wniosek jednego z małżonków.

Niestety nie można prowadzić sprawy o sądowy podział majątku i o ustanowienie rozdzielności jednym postępowaniu sądowym. Są to dwa odrębne procesy toczące się w innych trybach.

Więcej: Ustanie majątkowej wspólności małżeńskiej

Teoretycznie można przeprowadzić podział majątku wspólnego w wyroku rozwodowym, ale są to sytuacje wyjątkowe i wymagające zgodnego współdziałania byłych małżonków.

Rozdzielność majątkowa z datą wsteczną

2. W pewnych sytuacjach możesz domagać się zniesienia wspólności majątkowej z datą wsteczną.

Takie postanowienie może wydać tylko sąd, w dodatku dopiero gdy wykażesz, że zaistniały ważne powody dla takiego rozstrzygnięcia. Ważny powód to np.

zamieszkiwanie osobno każdego z małżonków, brak wpływu na decyzje majątkowe męża/żony, uzależnienie generujące wydatki itp.

Dlaczego data, w której ustanowiliście rozdzielność majątkową jest taka istotna? Dlatego, że skład i stan majątku wspólnego ustala się na dzień, w którym wspólność majątkowa ustała.

Wszystkie składniki majątku powstałe po tej dacie (czyli wszystko to, co zarobisz lub kupisz) nie będą stanowić majątku wspólnego, a co za tym idzie, to wszystko nie podlega podziałowi i nie będzie objęte podziałem majątku.

Na tej samej zasadzie, jeśli po tej dacie jedno z Was spłaci wspólny kredyt, będzie mogło domagać się od drugiego małżonka zwrotu połowy spłaconego długu.

Więcej: Zniesienie wspólności małżeńskiej z datą wsteczną

Podział majątku po rozwodzie, a czy można dokonać podziału majątku wspólnego przed rozwodem?

  1. Podziału majątku wspólnego możesz dokonać przed rozwodem, w trakcie sprawy o rozwód, w czasie trwania rozwodu, albo w osobnej sprawie oraz po rozwodzie. Najczęściej jednak strony decydują się żeby podzielić majątek wspólny dopiero po ustaniu związku małżeńskiego.

Więcej:

Jak podzielić majątek wspólny?

  1. Majątek wspólny możesz podzielić w sądzie lub w ramach zawartej z drugą stroną ugody.

    A teraz moja dobra rada: w sytuacji gdy decydujesz się na ugodowy podział majątku w trakcie trwania małżeństwa, które wkrótce ma zostać rozwiązane przez sąd, spróbuj równocześnie negocjować warunki rozwodu i podziału.

    Da Ci to większe pole manewru i być może pozwoli na zawarcie kompleksowego porozumienia.

Więcej: Umowny podział majątku

Wniosek o podział majątku wspólnego

  1. Jeśli chcesz podzielić majątek w sądzie i nie robisz tego w ramach sprawy rozwodowej, musisz złożyć odpowiedni wniosek o podział majątku do sądu rejonowego i właściwie go opłacić.

    Opłata od wniosku jest stała, niezależnie od tego co wchodzi w skład majątku i wynosi 1000 zł. Jeśli wniosek zawiera zgodny projekt podziału tego majątku, opłata wynosi 300 zł.

Więcej:

W jaki sposób następuje podział majątku wspólnego?

  1. Podział majątku wspólnego może nastąpić przez:
  •  podział w naturze (np. wyodrębnienie dwóch lokali w budynku, podział pieniędzy)
  •  przyznanie
  •  rzeczy jednemu z małżonków na wyłączną własność wraz z obowiązkiem
  • spłaty na rzecz drugiego małżonka (np. mieszkanie zostaje przy jednym z
  • małżonków, który musi spłacić drugiego),
  • egzekucyjną sprzedaż rzeczy i podział sumy uzyskanej ze sprzedaży (naprawdę nie warto tego robić)

Należy pamiętać że pierwszeństwo ma podział w naturze, dopiero w dalszej kolejności przyznanie rzeczy na własność jednego z małżonków. Egzekucyjna sprzedaż to już zupełna ostateczność. Jeśli żadnego z Was nie stać na spłatę drugiej strony, lepszym pomysłem jest zawieszenie postępowania i próba sprzedaży nieruchomości na wolnym rynku.

Więcej:

Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym.

  1. Co do zasady uznaje się, że małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Na wniosek jednego z małżonków sąd może ustalić nierówne udziały np. 70% – 30%

Jest to wyjątek od reguły. Sądy orzekają nierówne udziały małżonków w majątku wspólnym w naprawdę wyjątkowych sytuacjach np.

w przypadku gdy zostało udowodnione, że jedno z małżonków trwoniło majątek. To, że jedno z Was przez cały czas trwania wspólności miało znacznie wyższe dochody, samo w sobie nie uzasadnia orzeczenia nierównych udziałów w toku sprawy o podział majątku po rozwodzie.

W grę muszą wchodzić jeszcze jakieś inne, nadzwyczajne okoliczności.

Więcej: Nierówny podział majątku małżonków

  1. W sprawie o podział majątku możesz domagać się odszkodowania za sprzeniewierzenie lub roztrwonienie majątku wspólnego przez małżonka oraz dokonać odpowiedniego rozliczenia nakładów i wydatków, a także długów spłaconych przez sprawą.

Więcej:

Kto ma prawo do domu po rozwodzie?

  1. Zwykle najważniejszym składnikiem majątku wspólnego jest dom lub mieszkanie. Przy podziale majątku możesz napotkać na kilka istotnych problemów w tym zakresie.

Do kogo będzie należał dom po orzeczeniu rozwodu? To zależy czy kupiliście go przed czy po ślubie, a także skąd pochodziły pieniądze na jego zakup (z majątku wspólnego czy z majątku osobistego)

Pamiętaj jednak, że nawet jeśli nieruchomości należą do majątku osobistego drugiej strony, bo zostały nabyte przed ślubem, to w dalszym ciągu przysługują Ci roszczenia o zwrot zainwestowanych w te przedmioty pieniędzy. Sprawa sądowa o podział to czas i miejsce, by dokonać tego typu rozliczeń. Po prawomocnym zakończeniu postępowania będzie już za późno.

  1. Pamiętaj, że podział mieszkania następuje na tych samych zasadach.
  2. Więcej na ten temat możesz przeczytać tutaj:
  3. A czy można sprzedać połowę domu po rozwodzie?
  4. Sprzedaż połowy domu po rozwodzie jest prawnie możliwa, ale stosunkowo ryzykowna dla kupującego, ponieważ może okazać się bezskuteczna w przypadku, jeżeli w wyniku podziału majątku  dom przypadnie w całości na rzecz drugiego małżonka.

Podział majątku wspólnego – ostatnie dwie kwestie.

  1. Pamiętasz przysięgę małżeńską? A przysięgałeś „póki kredyt was nie rozłączy”?

Więcej:

  • Rozwód, a kredyt hipoteczny
  • Rozwód a długi
  1. Jeśli nie jesteś zadowolony z decyzji sądu w przedmiocie podziału majątku wspólnego, możesz się od niej odwołać
  • Więcej: Apelacja w sprawie o podział majątku

Jeszcze nie widziałeś mojego filmu na You Tubie? Musisz go zobaczyć – TUTAJ

Leave a Reply

Your email address will not be published.