Ustalenie naprzemiennej opieki nad dzieckiem

Ustalenie naprzemiennej opieki nad dzieckiemUstalenie naprzemiennej opieki nad dzieckiemfot. ronstik / / Shutterstock

Tydzień u mamy, tydzień u taty. W każdym z domów swój własny pokój. Temat opieki naprzemiennej nad dziećmi po rozwodzie rodziców, dotąd niezbyt popularny, coraz częściej pojawia się w parentingowej części mediów społecznościowych i zbudza spore zainteresowanie. Zapytaliśmy prawniczkę, na czym polega ta forma opieki nad dziećmi.

Czym jest opieka naprzemienna?

Opieka naprzemienna nie jest
formalnie zdefiniowana przez przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Taki
sposób ustalania sprawowania pieczy nad dzieckiem przez rodziców został
utrwalony przez praktykę, można oprzeć go na art. 58 i 107  Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

500+ a opieka naprzemienna. Jest wypowiedź Naczelnego Sądu Administracyjnego

Mówiąc o opiece, czy też pieczy
naprzemiennej, mamy na myśli taki sposób uregulowania opieki na dzieckiem, w
którym rodzice sprawują ją naprzemiennie, w tożsamych lub bardzo zbliżonych
okresach czasu.

Ustalenie opieki naprzemiennej
wymaga przede wszystkim, aby ustalony sposób opieki był zgodny z dobrem dziecka
oraz aby obojgu przysługiwała pełna władza rodzicielska nad dzieckiem.

Bardzo
ważne jest także, aby rodzice przedstawiali w tej kwestii zgodne porozumienie, ustalając sposób wykonywania opieki.

Takie porozumienie może przybrać formę
oddzielnego porozumienia wychowawczego, w którym rodzice szczegółowo określą
sposób wykonywania władzy rodzicielskiej i zasady współpracy zgodnie z dobrem
dziecka.

Jak się ustala opiekę naprzemienną?

Opiekę naprzemienną można
ustanowić w dwojaki sposób:

Ustalenie naprzemiennej opieki nad dzieckiem

Pobierz poradnik bezpłatnie lub kup za 10 zł.Masz pytanie? Napisz na [email protected]

  1. w
    pisemnym porozumieniu rodzicielskim lub wychowawczym,
  2. w
    ugodzie sporządzonej przed mediatorem, która po zatwierdzeniu przez sąd będzie
    miała moc i skutki orzeczenia sądu;
  3. w
    orzeczeniu sądu w sprawie o rozwód lub dotyczącym władzy rodzicielskiej,
    kontaktów z dzieckiem tj. w postępowaniu sądowym.

Przyjmuje się, że porozumienie
rodziców powinno regulować takie kwestie jak ustalenie:

  1. dokładnych
    okresów, w których w czasie roku szkolnego dziecko będzie przebywało z mamą i
    tatą (np. okresy tygodniowe, kilkudniowe – przy czym możliwe jest, że to
    dziecko zmienia miejsce zamieszkania okresowo lub dziecko stale zamieszkuje w
    danym miejscu a to rodzice okresowo zmieniają się w sprawowaniu nad nim opieki);
  2. okresów
    w jakich dziecko będzie przebywało z każdym z rodziców w czasie wakacji
    letnich, ferii, świąt;
  3. sposobu
    kontaktowania się przez dziecko z rodzicem, z którym  dziecko aktualnie nie przebywa (np. ustalenia
    formy kontaktów, w tym telefonicznie, mailowo, przez komunikatory, można także
    ustalić godziny kontaktów);
  4.  zasad
    podejmowania decyzji w ważnych sprawach dziecka związanych z władzą
    rodzicielską (np. dotyczące leczenia, wyboru placówki edukacyjnej, kierunku
    kształcenia);
  5. sposobu
    ponoszenia przez rodziców kosztów utrzymania dziecka, z uwzględnieniem
    możliwości majątkowych i zarobkowych każdego z rodziców i uzasadnionych potrzeb
    dziecka.

W praktyce niezmiernie rzadko
zdarza się, aby sąd ustalił opiekę naprzemienną w orzeczeniu, kiedy rodzice nie
są w pełni zgodni co do aspektów wychowania dziecka. Takie orzeczenie mogłoby
być po prostu szkodliwe dla samego dziecka, czyli sprzeczne z jego dobrem.

Rodzice się rozstają. Jak uzyskać alimenty na dziecko? Prawnik odpowiada

Konflikt pomiędzy rodzicami negatywnie rzutowałby na dziecko. Wówczas sąd
będzie dążył do ustalenia, że miejscem zamieszkania dziecka będzie miejsce
zamieszkania jednego z rodziców (tzw. rodzica wiodącego), a dla drugiego z
rodziców sąd może ustalić harmonogram kontaktów z dzieckiem. W przypadku
konfliktu sąd może także ograniczyć władzę rodzicielską jednego z rodziców.

Dla kogo opieka naprzemienna nie będzie dobrym rozwiązaniem?

Każdy przypadek należy oceniać
indywidualnie. Dlatego nie w każdej rodzinie możliwe będzie ustalenia takiej
formy pieczy nad dzieckiem
. Przeszkodami mogą być np.:

  • brak przystosowania się dziecka
    do takiego sposobu opieki i niechęć ze strony dziecka. Ustalenie opieki na
    przemiennej powinno być poprzedzone badaniem przez psychologa, a w postępowaniu
    sądowym przez  specjalistów
    z Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów, którzy po badaniu rodziców
    i dziecka oraz jego wysłuchaniu, jako biegli ustalą czy ustalenie opieki naprzemiennej
    w danym przypadku jest możliwe oraz czy nie zagraża dobru dziecka. Głównym
    zagrożeniem jest, że przy takim modelu opieki dziecko może odczuwać brak
    stabilizacji związany z brakiem stałego centrum życiowego. Może łączyć się to
    również z brakiem poczucia bezpieczeństwa. Z drugiej strony, w zależności od
    stopnia rozwoju dziecka, jego potrzeb i więzi z każdym z rodziców, opieka
    naprzemienna może być złotym środkiem dla zagwarantowania dziecku poczucia
    zaspokojenia kontaktu z mamą i tatą oraz dziadkami;
  • zamieszkiwanie rodziców w
    znacznej odległości, co uniemożliwi płynne przekazywanie opieki nad dzieckiem z
    uwzględnieniem uczęszczania przez dziecko do jednej placówki oświatowej;
  • ograniczenie władzy
    rodzicielskiej jednego z rodziców – ponieważ opieka naprzemienna jest sposobem
    wykonywania władzy rodzicielskiej, jej ograniczenie uniemożliwi ustalenie i
    wykonywanie pieczy naprzemiennej;
  • brak współdziałania rodziców, co
    zostało opisane wcześniej.

Plusy i minusy

Aby umożliwić dziecku prawidłowe
przystosowanie się do modelu opieki naprzemiennej, ważne jest, aby każdy z
rodziców zapewnił dziecku własny, wyposażony stosownie do jego potrzeb pokój, w
możliwie porównywalnych warunkach.

Rozwód dla rodziców małych dzieci tylko po mediacjach. Rząd chce zmian w prawie

Jako główną zaletę modelu
naprzemiennej pieczy wskazuje się możliwość zapewnienia dziecku możliwości
zachowania silnej więzi z obojgiem rodziców.
Jednakże nie dla każdego dziecka
jest to system odpowiedni.

Może wiązać się z uczuciem braku stabilizacji
związanym z brakiem jednego miejsca zamieszkania, ciągłymi przeprowadzkami
(ponieważ w Polsce raczej nie funkcjonuje typ opieki naprzemiennej, w którym to
dziecko zamieszkuje w jednym miejscu, a rodzice zmieniają się w opiece nad nim)
i przenoszeniem własnych rzeczy codziennego użytku. Dlatego ważne jest, aby
dążąc do opieki naprzemiennej rodzice przede wszystkim uwzględniali dobro dziecka.

Sonia Konieczniak, Kancelaria-konieczniak.pl

Źródło: Tematy Ustalenie naprzemiennej opieki nad dzieckiem

Zyskaj aż 360 zł premii z kontem Millennium 360°

Ustalenie naprzemiennej opieki nad dzieckiem Zobacz pełne zestawienie

Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu

Opieka naprzemienna nad dzieckiem

Opieka naprzemienna jest sposobem sprawowania opieki nad dzieckiem po orzeczonym rozwodzie rodziców lub separacji polegająca na podziale opieki nad dzieckiem pomiędzy oboje rodziców. Kiedy konkretnie ustanawia ją Sąd? – o tym w dzisiejszym wpisie.

Co oznacza opieka naprzemienna?

Żeby wyjaśnić Ci, na czym polega opieka naprzemienna, najpierw musisz zrozumieć pojęcie sprawowania pieczy nad dzieckiem.

Ustalenie naprzemiennej opieki nad dzieckiem

Czym jest piecza i na czym polega, pisałam już we wpisie: Czym jest władza rodzicielska?, więc żeby nie powtarzać się, przypomnę jedynie, że rodzice, którzy mają władzę rodzicielską, zobowiązani są do troski o fizyczny i duchowy rozwój dziecka.

Piecza nad dzieckiem polega zatem w szczególności na dbaniu i dostarczaniu dziecku środków niezbędnych do jego egzystencji, zapewnieniu mu ochrony przed zagrożeniami, przejawianiu troski o jego zdrowie i psychofizyczny rozwój, a także wychowywaniu go do momentu uzyskania przez niego pełnoletności tak, aby mogło samodzielnie podjąć pracę.

Z kolei opieka naprzemienna (zwana również pieczą naprzemienną, niekiedy opieką wspólną albo pieczą wspólną) to taki sposób opieki nad dzieckiem po rozwodzie lub separacji rodziców polegający na przyznaniu każdemu z rodziców przez Sąd prawa do pieczy nad dzieckiem w określonym czasie w ciągu roku.

Jak piecza naprzemienna może wyglądać w praktyce? Dziecko może np. przez dwa tygodnie mieszkać u matki, a przez dwa tygodnie u ojca albo miesiąc u matki, a miesiąc u ojca, czyli mieć de facto dwa domy. Najczęściej najmniejszą jednostką podziału opieki jest właśnie tydzień, a nie dni.

W sprawach bieżących dotyczących dziecka decyzję powinien podejmować ten rodzic, który akurat sprawuje opiekę nad dzieckiem, ale w kwestiach dotyczących wyboru szkoły, uczestnictwem w zajęciach dodatkowych, leczenia i wyjazdu za granicę, rodzice powinni podejmować decyzję wspólnie.

Przebywając u drugiego rodzica, dziecko powinno mieć zapewnioną możliwość kontaktu telefonicznego z drugim rodzicem.

Opieka naprzemienna powinna się cechować równością pomiędzy rodzicami w sprawowaniu pieczy nad dzieckiem. Dziecko powinno zatem spędzać porównywalne okresy czasu zarówno z ojcem jak i z matką, co daje im możliwość stałego kontaktu, a każdemu z rodziców aktywny udział w jego wychowaniu.

Kiedy możliwe jest ustanowienie opieki naprzemiennej?

Ustalenie opieki naprzemiennej jest możliwe:

  • w przypadku zgodnego wniosku rozwodzących się rodziców;
  • na podstawie zawartego pomiędzy nimi porozumienia (tzw. planu wychowawczego);
  • na skutek orzeczenia Sądu pomimo braku takiego porozumienia pomiędzy rodzicami, tj. gdy jeden z rodziców sprzeciwia się temu (to zdarza się niezwykle rzadko).

Musisz zapamiętać, że najczęściej Sąd ustanawia opiekę naprzemienną, gdy zawarliście pomiędzy sobą porozumienie będące często w praktyce wynikiem mediacji lub wzajemnych negocjacji. Takie wypracowane podczas pracy z mediatorem postanowienie powoduje, że Sąd jedynie zatwierdza to postanowienie i wydaje orzeczenie zgodne z Waszym wspólnym wnioskiem.

Opieka naprzemienna, gdy jedno z Was nie wyraża na to zgody

Jeżeli jednak nie porozumieliście się i jedno z Was nadal upiera się nad opieką naprzemienną, a drugie na to nie wyraża swojej zgody, to i owszem, Sąd może ją orzec, ale w praktyce zdarza się to bardzo rzadko.

Po prostu nadal dominuje pogląd, że w przypadku braku porozumienia nad sprawowaniem opieki nad wspólnym dzieckiem pomiędzy małżonkami, Sąd bardziej skłania się do przyznania opieki nad dzieckiem tylko jednemu rodzicowi, przyjmując najczęściej, że drugi będzie miał ograniczone prawa rodzicielskie i jedynie zachowa prawo do kontaktów z dzieckiem. Ustanowienie opieki naprzemiennej nie jest po prostu preferowanym modelem opieki nad dzieckiem. Jeżeli Sąd orzekłby o ustanowieniu opieki naprzemiennej, to byłoby to poprzedzone badaniem psychologicznym samego dziecka oraz rodziców. Chodziłoby bowiem o uzyskanie przez Sąd pewności, że opieka naprzemienna byłaby odpowiednią formą opieki dla dziecka. Nie bez znaczenia byłaby również wola samego dziecka, które powinno być w miarę możliwości wysłuchane, czy możliwości rodziców do sprawowania opieki naprzemiennej, ich sytuacja materialna, odległość pomiędzy ich domami, wzajemna współpraca itp. Pamiętaj, że Sąd zawsze będzie brał pod uwagę dobro dziecka i okoliczności w konkretnej sprawie.

Jeżeli zależy Ci na ustanowieniu opieki naprzemiennej, najpierw spróbuj porozmawiać o tym z partnerem lub jeżeli jest to możliwe, wypracuj plan wychowawczy podczas spotkania z mediatorem. Pamiętaj, że również nim jestem, więc mogę Ci w tym pomóc. Jeżeli mediacja nie wchodzi w grę, możesz spróbować przekonać Sąd do opieki naprzemiennej.

Zajrzyj też do mojego wpisu: Opieka naprzemienna a alimenty, w którym wyjaśniam, czy opieka naprzemienna ma wpływ na płacenie alimentów.

See also:  Odwieszenie wyroku za alimenty

Opieka naprzemienna – Marketing PoPrawny

Opieka naprzemienna stanowi sposób wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem polegający na roztoczeniu pieczy nad dzieckiem poprzez zamieszkiwanie dziecka z każdym z rodziców w powtarzających się okresach czasowych.

Na czym polega opieka naprzemienna?

Wspólne sprawowanie władzy, w oznaczonych z góry podobnych okresach, zapewnia rodzicom równy kontakt z dzieckiem i pozwala na zbliżony wpływ na jego wychowanie. Wydaje się, że najbardziej optymalnymi okresami przebywania dziecka u jednego rodzica lub z jednym z rodziców jest okres tygodniowy.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie zna definicji opieki naprzemiennej. Orzekanie przez Sądy sposobu sprawowania opieki naprzemienne jest prawnie uzasadnione na podstawie art. 58 k.r.o.

w sytuacji orzekania przez Sąd o rozwodzie rodziców oraz na podstawie art. 107 k.r.o. w innych przypadkach.

Na gruncie przepisów procesowych wzmianka o możliwości orzeczenia przez Sąd pieczy naprzemiennej znajduje się w art. 582¹ k.p.c. oraz 598²² k.p.c.

Jak uzyskać orzeczenie ustalające opiekę naprzemienna?

Wniosek w przedmiocie ustalenia opieki naprzemiennej należy złożyć do Sądu Rejonowego Wydziału Rodzinnego i Opiekuńczego właściwego dla miejsca zamieszkania małoletniego. W przypadku orzekania o opiece naprzemiennej w związku z rozwodem o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej orzeka Sąd Okręgowy właściwy dla sprawy o rozwód pomiędzy rodzicami dziecka.

Wniosek w tym przedmiocie można sformułować następująco:

Wnoszę o powierzenie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom oraz ustalenie, że oboje rodzice będą sprawować opiekę naprzemienną nad dzieckiem przez tydzień, przy czym każde z nich będzie samodzielnie podejmowało decyzje w sprawach bieżących w okresach w jakich dziecko będzie przebywać pod jego opieką – za wyjątkiem spraw związanych z wyborem szkoły, leczeniem i wyjazdami zagranicznymi – w których to sprawach rodzice będą wspólnie podejmować decyzje..

Kiedy Sąd może orzec o opiece naprzemiennej?

Podstawowymi warunkami ustanowienia opieki naprzemiennej są:

  1. zgodny, wspólny wniosek stron w zakresie władzy rodzicielskiej wykonywanej naprzemiennie,
  2. porozumienie stron o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem,
  3. pozytywna prognoza współdziałania stron w sprawach dziecka.

Istotą przy rozstrzyganiu w sprawach o ustanowienie opieki naprzemiennej są relacje jakie mają między sobą rodzice oraz to w jaki sposób się ze sobą komunikują i współpracują w zakresie realizacji obowiązków i uprawnień wynikających ze sprawowania władzy rodzicielskiej.

Chodzi tu o stawianie na pierwszym miejscu potrzeb dziecka w stosunku do osobistych uprzedzeń i negatywnych emocji każdego z rodziców względem siebie.

 Czynnikiem udaremniającym orzeczenie pieczy naprzemiennej może być konflikt pomiędzy rodzicami a w tym w szczególności w zakresie sprawowania władzy rodzicielskiej.

Oznacza to, że zgodne i spójne stanowisko stron w zakresie wykonywania władzy rodzicielskiej jest kryterium podstawowym.

Na marginesie należy jednak zaznaczyć, iż znane jest orzeczenie Sądu Rejonowego w Inowrocławiu, który wskazał, że nie można przyjąć, że warunkiem sine qua non do wprowadzenia opieki naprzemiennej jest zgoda na nią obojga rodziców.

Po pierwsze, jest to w sposób ewidentny niezgodne z założeniami legislatora. Po drugie, jest to nieprawidłowe również z punktu widzenia dobra dziecka. (wyrok Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 2 stycznia 2018 r., sygn.

akt III Nsm 37/16, Legalis nr 2008791).

Poza powyższym dla ustalenia opieki naprzemiennej mają znaczenie również kwestie organizacyjne i finansowe, a w tym: odległość zamieszkania od siebie rodziców, możliwość odbierania i zawożenia przez rodziców dziecka z jednego miejsca zamieszkania do drugiego, bliskość szkoły dziecka od miejsca zamieszkania każdego z rodziców, możliwość stworzenia przez każdego z rodziców w swoim miejscu zamieszkania dobrych warunków mieszkaniowych dla dziecka, tak aby miało w każdym z domów swój pokój czy miejsce do zabawy i nauki. Nie bez znaczenia jest również umiejętność każdego z rodziców do sprawnej organizacji swojego dnia w połączeniu z dniem dziecka oraz obowiązkami drugiego z rodziców.

W praktyce sądowej zdarza się również, że ustanowienie opieki naprzemiennej jest uzależnione od wysłuchania małoletniego i wysłuchania zdania małoletniego w tym temacie. Wysłuchanie to będzie możliwe tylko w przypadku gdy jego rozwój umysłowy dziecka, jego stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala.  Wysłuchanie odbywa się poza salą posiedzeń sądowych.

Zalety ustanowienia opieki naprzemiennej:

  1. urzeczywistnienie wychowanie dziecka przez obydwoje rodziców po ich rozstaniu się,
  2. budowanie więzi emocjonalnej przez dziecko z każdym z rodziców,
  3. zbliżony wpływ każdego z rodziców na wychowanie dziecka,
  4. indywidualny i swobodny kontakt z każdym z rodziców,
  5. możliwość kontaktu z dziadkami i innymi członkami rodziny każdego z rodziców,
  6. brak separacji jednego z rodziców od dziecka,
  7. łatwiejsze „przeprowadzenie i przejście” dziecka przez rozłąkę rodziców,
  8. brak lub mniejsze problemy w zakresie egzekwowania alimentów od drugiego z rodziców.

Wady ustanowienia opieki naprzemiennej:

  1. może zaburzyć stabilizację życiową dziecka poprzez mieszkanie przez dziecko „na dwa domy”,
  2. zmiana miejsca zamieszkania dziecka,
  3. zmiana środowiska, w którym dotychczas wychowywało się dziecko,
  4. zwiększone wydatki związane ze zorganizowaniem dziecku dwóch miejsc zamieszkania lub zakupem osobnego mieszkania gdzie dziecko będzie mieszkało na zmianę z jednym z rodziców.

Opieka naprzemienna a alimenty

Orzeczenie opieki naprzemiennej nie zwalnia Sądu z obowiązku orzeczenia o świadczeniu alimentacyjnym na dziecko. Wysokość alimentów determinują zawsze dwie przesłanki: usprawiedliwione potrzeby dziecka oraz możliwości zarobkowe rodzica.

Zasadnym wydaje się, aby rodzice wnioskując o ustanowienie opieki naprzemiennej przedstawili Sądowi również wspólne stanowisko w zakresie alimentów.

Wydaje się, że naturalną konsekwencją podjęcia decyzji o wspólnym naprzemiennym wychowaniu dziecka powinna być wspólna, zgodna decyzja o obowiązku łożenia na dziecko przez każdego z rodziców.

Logicznym wydaje się, że orzeczenie o alimentach powinno stanowić, że obydwoje rodzice są obowiązani do pokrywania kosztów utrzymania dziecka po równo.

Jest jednak możliwa sytuacja kiedy to alimentami zostanie obciążony jeden z rodziców. Będzie to miał miejsce w szczególności w sytuacji dużej dysproporcji pomiędzy zarobkami jednego z rodziców tzn. kiedy jeden z rodziców ma zarobki znacznie większe niż ten drugi.

Może dojść też do sytuacji kiedy Sąd orzeknie symboliczną wysokość alimentów od jednego z rodziców w związku z koniecznością określenia alimentów w wyroku rozwodowym i brakiem przekonania, że sformułowanie: obydwoje rodzice są obowiązani do pokrywania kosztów utrzymania dziecka po równo jest wystarczające.

Opieka naprzemienna a 500+

Jeżeli dziecko, zgodnie z orzeczeniem Sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

Autorką artykułu jest adw. Diana Duch, zarejestrowana w portalu Casum,pl, na co dzień prowadząca kancelarię w Piasecznie.

Jak ustanowić opiekę naprzemienną?

Opieka naprzemienna to sposób opieki nad dzieckiem po rozwodzie rodziców polegający na przyznaniu każdemu z rodziców przez sąd prawa do pieczy nad dzieckiem w określonym czasie w ciągu roku – np. dziecko zamieszkuje na zmianę dwa tygodnie u ojca, dwa tygodnie u matki.

Opieka naprzemienna – orzecznictwo

Ustalenie pieczy naprzemiennej jest możliwe zarówno w przypadku zgodnego wniosku rozwodzących się rodziców, na podstawie ich porozumienia (tzw. planu wychowawczego), jak i może zostać orzeczona przez sąd w przypadku braku takiego porozumienia. Wynika to z przyjęcia ustawy o zmianach do ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz kodeks postępowania cywilnego z dnia 25 czerwca 2015 roku.

W przypadku braku porozumienia rozwodzących się rodziców sąd w pierwszej kolejności orzeka o ich wspólnym wykonywaniu władzy rodzicielskiej, a jedynie w przypadku gdy dobro dziecka za tym przemawia, władza rodzicielska jednego z rodziców może być ograniczona do określonych uprawnień i obowiązków.

W artykule 58 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zapisano, iż sąd musi uwzględnić „prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców”. Ograniczenie władzy rodzicielskiej jest traktowane jako wyjątek od reguły i może zostać orzeczone jedynie przez pryzmat „dobra dziecka”.

Sąd może także orzec, nawet przy braku zgody jednego z rodziców, że dziecko będzie mieszkać naprzemiennie u każdego z nich.

Jakkolwiek w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym nie zapisano wprost przepisu pozwalającego na takie uregulowanie kontaktów, jednak kodeks postępowania cywilnego dosłownie odnosi się do takiego orzeczenia, w którym opieka rodzicielska będzie wykonywana w ten sposób, że „dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach”. Dodatkowo wprowadzono możliwość zasądzania kar pieniężnych dla rodzica, który niezgodnie z postanowieniem sądu ogranicza kontakty z dzieckiem drugiemu rodzicowi.

See also:  Podwyższenie alimentów a wysokie koszty utrzymania rodziny

Opieka naprzemienna a alimenty

W przypadku rozwodu obowiązkiem Sądu jest wydanie orzeczenia o obowiązku alimentacyjnym na małoletnie dzieci stron. W sytuacji postanowienia o opiece naprzemiennej Sąd najczęściej orzeka, że koszty utrzymania dziecka pokrywają rodzice po połowie.

Nie padają tutaj konkretne kwoty, ponieważ to do rodziców należy porozumienie w kwestii większych wydatków niezwiązanych z pobytem u jednego z nich, tj. wydatki na szkołę, zajęcia dodatkowe czy ubrania. Jednak aby sąd wydał takie orzeczenie, potrzebna jest zgoda między rodzicami.

W sytuacji, kiedy jedno z rodziców nie zgadza się na takie rozwiązanie, Sąd w orzeczeniu o alimentach przy opiece naprzemiennej określa konkretną kwotę, jaką jedno z rodziców ma płacić co miesiąc na dziecko.

Przy takim orzeczeniu Sąd bierze pod uwagę możliwości finansowe każdego z rodziców, a także czas, jaki każde z nich poświęca dziecku. Zatem na przyznanie alimentów w sytuacji opieki naprzemiennej większe szanse ma rodzic, który znajduje się w trudniejszej sytuacji finansowej, a także ten, który poświęca więcej czasu dziecku.

Opieka naprzemienna a 500 plus

W przypadku rodziców rozwiedzionych, świadczenie 500 plus przysługuje tylko jednemu z nich – temu, który mieszka z dzieckiem. Jest jednak jeden wyjątek. Jak stanowi art. 5 ust. 2a ustawy z 11 lutego 2016 r.

o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, 500 złotych może być podzielone na pół między rodziców w sytuacji, kiedy sąd przyznał rodzicom opiekę naprzemienną.

Co ważne, musi to być opieka sprawowana na równi z drugim rodzicem – w powtarzających się i porównywalnych okresach czasu.

Opieka naprzemienna wady

W polskiej literaturze często powtarzana była opinia, że dla rozwoju emocjonalnego dziecka najważniejsza jest stałość miejsca zamieszkania, a różnice norm panujących w dwóch domach będą miały negatywne skutki na rozwój emocjonalny dziecka, przy czym często jako dowód podawano skrajne, rzadko występujące przypadki. Przeciwnikiem stosowania pieczy naprzemiennej w Polsce jest m.in. Prof. W.

Stojanowska, która uważa, że taka forma opieki nad dzieckiem po rozwodzie jest niezgodna z jego „dobrem”. Podobnie o pieczy naprzemiennej wypowiada się A. Czerederecka w czasopiśmie „Rodzina i Prawo”, choć dopuszcza ona jej stosowanie w przypadku zgodnego porozumienia rodziców.

W rezultacie takich poglądów sądy w Polsce w większości przypadków przyznawały po rozwodzie opiekę nad dziećmi wyłącznie matkom, często ograniczając kontakty z ojcami do części weekendów, uzasadniając to „dobrem dziecka”.

Większość współczesnych badań psychologicznych opublikowanych w międzynarodowych czasopismach naukowych wskazuje jednak, że piecza naprzemienna jest lepszą formą sprawowania opieki nad dzieckiem po rozwodzie, niż stałe zamieszkiwanie u jednego z rodziców i tylko okresowe widywanie się z drugim z nich.

Po wyłączeniu szczególnych sytuacji, gdy rodzice po rozwodzie mieszkają daleko do siebie, lub gdy jeden z nich świadomie nie chce, lub nie jest w stanie prawidłowo zajmować się dzieckiem ze względu np. na uzależnienia, choroby, agresję lub inne tego typu przypadki, większość rodziców jest w stanie zapewnić dziecku opiekę wystarczającą dla jego w miarę prawidłowego rozwoju emocjonalnego.

Opieka naprzemienna – opinia psychologów

Badania oparte na dużych grupach porównawczych w krajach stosujących pieczę naprzemienną od wielu lat, wskazują na lepszy rozwój emocjonalny dzieci, mniejszy stres, lepsze samopoczucie, lepsze kontakty z obojgiem rodziców i ograniczenie możliwości wystąpienia psychologicznego syndromu alienacji rodzicielskiej, który jest częsty u dzieci, które po rozwodzie zamieszkiwały głównie u jednego rodzica.

Psycholog dr Robert Bauserman w artykule w czasopiśmie „Journal of Family Psychology” na podstawie metaanalizy niepublikowanych badań klinicznych i innych badań opublikowanych przeanalizował 1846 przypadków dzieci wychowujących się przy jednym rodzicu oraz 814 przypadków, kiedy dzieci spędzały porównywalną ilość czasu z obojgiem rodziców po rozwodzie. Wykazał on, iż dzieci wychowywane w ramach opieki naprzemiennej wykazywały lepsze zdolności adaptacyjne (przystosowanie społeczne), niż dzieci wychowywane przez jednego rodzica, porównywalne do zdolności adaptacyjnych dzieci wychowywanych w rodzinach nienaruszonych. System opieki naprzemiennej miał jego zdaniem także pozytywny wpływ na angażowanie się obojga rozwiedzionych rodziców w opiekę nad dzieckiem. W systemie tym szczególnie ważne było spędzanie znaczącego czasu z ojcem. Opieka naprzemienna nie wykazywała korzystnego wpływu jedynie w dwóch badaniach klinicznych w sytuacji szczególnie wysokiego poziomu konfliktu pomiędzy rozwiedzionymi rodzicami.

Z kolei Linda Nielsen z Katedry Edukacji na Uniwersytecie Wake Forest (USA) w czasopiśmie „Journal of Divorce & Remarriage” z 2014 r.

przedstawiła wyniki 40 badań z lat 1989-2014 prowadzonych w Szwecji, Norwegii, Holandii, Kanadzie, Danii, Australii, Wielkiej Brytanii i USA, które porównywały sytuację dzieci, które mieszkają z każdym z rodziców co najmniej 35% czasu w porównaniu do dzieci, które mieszkają przede wszystkim z matką i spędzają mniej niż 35% czasu ze swoim ojcem. Wyniki badań wyraźnie wskazują, że dzieci w rodzinach stosujących pieczę naprzemienną wykazywały lepsze wyniki w pomiarach ich samopoczucia emocjonalnego, behawioralnego i psychologicznego, a także były zdrowsze fizycznie i miały lepsze relacje ze swoimi matkami i ojcami. Korzyści te występowały także w przypadku wysokiego poziomu konfliktu pomiędzy ich rodzicami.

Jak ustanowić opiekę naprzemienną? | Adwokat Rodacki – Blog

Pytania o opiekę naprzemienną w praktyce sądowej pojawiają się coraz częściej. Czy rodzice mogą podzielić się opieką nad dzieckiem w równym zakresie? Kiedy jest możliwa taka sytuacja i czy ma wpływ również na kwestie alimentów na dziecko? Dzisiaj na blogu kilka słów o opiece naprzemiennej.

Opieka naprzemienna nie jest wprost uregulowana w przepisach kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Niemniej jednak, stała się ona już na tyle rozpoznawalną instytucją, że możemy spróbować ją zdefiniować.

Chodzi więc o to, że dziecko przebywa pod opieką każdego z rodziców w równym czasie, w pewnych powtarzających się cyklach – najczęściej jest to cały pełny tydzień.

Dziecko ma więc de facto dwa domy i rodzice sprawują nad nim pieczę w takim samym zakresie.

Kiedy jest możliwa opieka naprzemienna nad dzieckiem?

Kiedy opieka naprzemienna może być w praktyce ustanowiona? Najczęściej tego rodzaju rozstrzygnięcie jest efektem mediacji/ugody stron. Opieka naprzemienna wymaga współpracy rodziców i dlatego umiejętność porozumiewania się rodziców jest tutaj ważnym warunkiem.

Mogę powiedzieć, że przytłaczająca większość spraw z moim udziałem, w których doszło do ustanowienia opieki naprzemiennej wiązała się właśnie z zawarciem porozumienia przez strony na skutek mediacji/negocjacji.

Wtedy rola sądu ogranicza się niejako jedynie do zatwierdzenia tego porozumienia i wydania orzeczenia zgodnego z wnioskami stron.

Czy Sąd może jednak narzucić opiekę naprzemienną w sytuacji, gdy jeden z rodziców wyraźnie się temu sprzeciwia? Może tak być, jednak nie zdarza się to zbyt często.

Ciągle jednak dominuje pewne tradycyjne podejście, że w przypadku braku porozumienia rodziców, sąd powinien zdecydować, że dziecko będzie mieszkało z jednym z rodziców, a drugi będzie miał ustalone kontakty z dzieckiem – mniej lub bardziej szerokie.

Sędziowie – choć oczywiście nie wszyscy – podchodzą więc z pewną rezerwą do instytucji opieki naprzemiennej – także z uwagi na fakt, że nie jest ona opisana i nazwana wprost w przepisach prawa.

Dlatego przy braku porozumienia stron częściej jednak nie wybierają tego wariantu. Obawy wiążą się również z tym, że w atmosferze konfliktu między rodzicami ta piecza naprzemienna mogłaby nie działać prawidłowo.

Niemniej jednak, spotkałem się już z rozstrzygnięciami sądów, kiedy pomimo braku zgody jednej ze stron, decydowały się na ustanowienie opieki naprzemiennej pomiędzy rodzicami.

Dziecko przebywało wówczas przez jeden pełny tydzień u jednego rodzica, a przez kolejny u drugiego – i tak regularnie na przemian.

Taka decyzja poprzedzona była badaniem psychologicznym dziecka, a także rodziców, w którym specjaliści stwierdzili, że taka forma będzie odpowiednia dla dziecka.

Oczywiście w takiej sytuacji bierze się pod uwagę wolę samego dziecka, a także kwalifikacje rodzicielskie obojga rodziców oraz ich zdolność do sprawowania opieki w formie pieczy naprzemiennej. Jeśli psychologowie uznają, że nie ma żadnych przeszkód do takiego rozwiązania, to mogą rekomendować sądowi ten wariant opieki.

Warto pamiętać, że istotną rolę odgrywa tutaj wiele czynników i każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie. Trzeba mieć na uwadze np.

jak do tej pory sprawowana była opieka przez rodziców, jaka jest więź emocjonalna z każdym z nich, czy dziecko mogłoby chodzić nadal do tej samej szkoły, czy konieczna byłaby zmiana środowiska dla dziecka itd.

See also:  Jak zmusić męża do opuszczenia domu?

Z pewnością wszelkie rewolucyjne zmiany w życiu dziecka nie będą zbyt pozytywnie oceniane przez biegłych i sąd. Zwłaszcza jeśli dziecko dobrze odnajduje się w dotychczasowym środowisku.

Alimenty a opieka naprzemienna

Odnośnie natomiast alimentów, to oczywiście opieka naprzemienna ma wpływ na tę kwestię. Rodzice sprawują wtedy opiekę w równym zakresie i w takim samym stopniu ponoszą też przeważnie wydatki na dziecko.

Sąd może więc ustalić, że koszty utrzymania strony poniosą po połowie, nie precyzując ich wysokości. Niemniej jednak takie rozwiązanie również zdarza się raczej wskutek zawarcia porozumienia rodzicielskiego.

Gdy porozumienia rodzicielskiego nie ma, to sąd może zdecydować o przyznaniu alimentów płatnych przez jednego rodzica do rąk drugiego nawet przy ustanowieniu opieki naprzemiennej.

Zdarza się tak szczególnie w sytuacji, gdy istnieje dysproporcja pomiędzy zarobkami rodziców – jeden zarabia wyraźnie lepiej od drugiego. Wtedy, aby utrzymać jednakowy poziom życia dziecka u każdego z rodziców zasadne może okazać się zasądzenie alimentów.

Choć oczywiście przy ustalaniu wysokości takich alimentów, trzeba by mieć na uwadze fakt sprawowania opieki nad dzieckiem przez drugiego rodzica i ponoszenia przez niego z tego tytułu również bieżących kosztów utrzymania dziecka.

Orzeczenia alimentów mogłaby też wymagać sytuacja, gdy tylko jeden z rodziców pokrywa określone koszty np.

koszty placówki (przedszkola/szkoły), zajęć dodatkowych, na które uczęszcza dziecko albo pokrywa wyłącznie koszty leczenia dziecka.

Sąd może wtedy ustalić, że jednak jeden z rodziców powinien dysponować pewnym stałym budżetem na potrzeby dziecka i alimenty spełniałyby ten charakter.

Podsumowując, jeśli dążysz do ustanowienia opieki naprzemiennej, w pierwszej kolejności spróbuj wypracować ją na drodze mediacji/negocjacji i zawarcia ugody. To zdecydowanie najefektywniejsza droga do osiągnięcia tego celu.

Jeśli ten sposób jest niemożliwy, możesz spróbować przekonać sąd, że taka forma byłaby najlepsza dla dziecka w Twojej indywidualnej sprawie.

Jeśli materiał dowodowy potwierdzi tę tezę, a Twoje zdanie podzielą psychologowie sądowi, to z pewnością istnieje szansa na ustanowienie opieki naprzemiennej na dzieckiem.

  • ***
  • Kancelaria Adwokacka Maciej Rodacki, zakres usług: prawo rodzinne (rozwód, alimenty, podział majątku, władza rodzicielska, kontakty z dzieckiem, sprawy przeciwko nieletnim) oraz inne.
  • tel.: 693 253 807                                                                     
  • e-mail: [email protected]

Podobne artykuły:

Opieka naprzemienna nad dzieckiem • Kiedy może być ustalona • Adwokat Poznań Rucińska

Zakończenie małżeństwa lub związku partnerskiego, z którego pochodzą wspólne małoletnie dzieci wiąże się nie tylko z koniecznością uregulowania kwestii finansowych, dotyczących partycypowania w kosztach ich utrzymania.

Przede wszystkim rozstający się rodzice powinni dążyć do osiągnięcia porozumienia w kwestii wykonywania władzy rodzicielskiej nad dziećmi i sprawowania bieżącej opieki nad nimi. Jednym z wariantów, które opiekunowie dziecka powinni wziąć pod uwagę jest z pewnością tzw.

opieka naprzemienna.

Czym jest opieka naprzemienna nad dzieckiem?

Opieka naprzemienna nad dzieckiem nie została uregulowana wprost w przepisach kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Niemniej jest na tyle rozpoznawalną instytucją, że coraz częściej pojawia się w praktyce sądowej.

Opieka naprzemienna jest to system sprawowania opieki nad dzieckiem, w którym dziecko przebywa w równym czasie pod opieką każdego z rodziców, najczęściej w pewnych powtarzających się cyklach (np. 2 tygodnie u jednego z rodziców i 2 tygodnie u drugiego).

Skutkuje to tym, że rodzice sprawują opiekę nad dzieckiem w takim samym zakresie.

Kiedy opieka naprzemienna może być ustanowiona?

Jak wspomniano wyżej, w polskim kodeksie rodzinnym i opiekuńczym opieka naprzemienna nie została w żaden sposób uregulowana. Nie ulega jednak wątpliwości, że wprowadzenie tego modelu sprawowania pieczy nad dzieckiem wymaga umiejętności współpracy między rodzicami oraz osiągania porozumienia w sprawach dziecka.

W atmosferze konfliktu sprawowanie przez rodziców opieki naprzemiennej nad dzieckiem nie mogłoby działać prawidłowo. W związku z tym możliwości orzeczenia przez sąd pieczy naprzemiennej należy upatrywać w treści art. 58 § 1 zd. 2 k.r.o.

, zgodnie z którym sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. W porozumieniu takim rozchodzący się rodzice mogą zawrzeć model sprawowania opieki nad dzieckiem w postaci pieczy naprzemiennej.

W tej sytuacji rola sądu ogranicza się jedynie do zatwierdzenia porozumienia i wydania orzeczenia zgodnego z wnioskami stron (przy uwzględnieniu dobra dziecka).

Pamiętać jednak należy, że w przypadku braku takiego porozumienia, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Wówczas sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

Jeżeli więc dobro dziecka nie stoi na przeszkodzie powierzeniu wykonywania władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom (mimo braku pisemnego porozumienia), wówczas sąd może również zdecydować się na ustanowienie opieki naprzemiennej nad dzieckiem.

Niewątpliwie decyzja taka powinna być poprzedzona opinią biegłych oraz oceną dotychczasowego sposobu sprawowania opieki nad dzieckiem przez rodziców, ich więzi emocjonalnych z dzieckiem czy kompetencji rodzicielskich.

Należy również pamiętać, że orzekając o pieczy naprzemiennej sąd powinien wziąć pod uwagę wolę samego dziecka, a także inne czynniki leżące po stronie małoletniego, np. czy dziecko mogłoby chodzić nadal do tej samej szkoły, czy konieczna byłaby zmiana środowiska dla dziecka itd.

Niewątpliwie rewolucyjne zmiany w życiu dziecka nie będą zbyt pozytywnie oceniane przez sąd, szczególnie jeżeli dziecko prawidłowo odnajduje się w dotychczasowym środowisku.

Opieka naprzemienna a alimenty

Zgodnie z treścią art. 58 § 1 zd. 1 k.r.o. w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka.

Obowiązkiem sądu jest więc wydanie rozstrzygnięcia w kwestii alimentów na małoletnie dziecko stron.

W przypadku uregulowania przez sąd pieczy naprzemiennej nad dzieckiem najczęściej kosztami utrzymania i wychowania małoletniego sąd obciąża obie strony po połowie lub w ten sposób, że będą one ponosiły w całości koszty utrzymania małoletniego w czasie pobytu dziecka u rodzica.

W przypadku, gdy istnieje dysproporcja między możliwościami zarobkowymi i majątkowymi rodziców sąd może orzec o przyznaniu renty alimentacyjnej na rzecz dziecka od rodzica “lepiej zarabiającego”, celem utrzymania jednakowego poziomu życia dziecka u każdego z rodziców.

Przy ustalaniu wysokości takich alimentów, należy niewątpliwie wziąć pod uwagę fakt sprawowania opieki nad dzieckiem przez drugiego rodzica i ponoszenia przez niego z tego tytułu również bieżących kosztów utrzymania dziecka.

Opieka naprzemienna a świadczenia wychowawcze

W orzecznictwie sądów administracyjnych zaaprobowano stanowisko, zgodnie z którym sąd rozwodowy, jak i sami małżonkowie poprzez porozumienie mogą wprowadzić pieczę naprzemienną.

W konsekwencji świadczenia dotyczące dziecka powinni otrzymywać tak rozwiedziony ojciec, jak i matka dziecka, u których ono przebywa.

Przyjęte przez sądy stanowisko wynika z założenia, że przy opiece naprzemiennej „dziecko wchodzi w skład rodzin obydwojga rodziców„.

Opieka naprzemienna a miejsce zamieszkania dziecka

Należy pamiętać, że miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Co jednak w sytuacji, gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom sprawującym opiekę nad dzieckiem w formie pieczy naprzemiennej? Zasadą jest, że można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania.

Ustawodawca wskazuje, że jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa.

Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy. Nie jest możliwe wskazanie w wyroku rozwodowym dwóch miejsc zamieszkania dziecka i to nawet w sytuacji gdyby sąd orzekł w sposób wyraźny o opiece naprzemiennej. Sąd będzie więc zobligowany do wskazania jednego miejsca zamieszkania dziecka.

Należy jednak pamiętać, że miejscem zamieszkania jest miejscowość, nie zaś konkretny adres. W związku z tym jego określenie przez Sąd opiekuńczy możliwe jest wyłącznie wtedy, gdy rodzice mają osobne miejsca zamieszkania, a więc miejsca te to różne miejscowości.

Podsumowując, wypracowanie przez rozchodzących się rodziców porozumienia w kwestii sprawowania opieki i wykonywania władzy rodzicielskiej nad wspólnymi dziećmi nie jest łatwe, co nie zmienia faktu, iż jest to najlepszy sposób do ustanowienia opieki naprzemiennej.

Jeżeli osiągnięcie porozumienia nie jest możliwe zawsze można próbować przekonać Sąd, że taka forma sprawowania opieki nad dzieckiem będzie zgodna z jego dobrem.

W razie jakichkolwiek pytań czy wątpliwości, zachęcamy do skorzystania z porady prawnej adwokat Angeliki Rucińskiej, która udzieli fachowej pomocy w tej kwestii.

Leave a Reply

Your email address will not be published.