Zakres odpowiedzialność małżonka za zobowiązania w ZUS

Zakres odpowiedzialność małżonka za zobowiązania w ZUS

Zadłużenie w ZUS może powstać z różnych przyczyn, np.

z powodu pogarszającej się koniunktury na rynku, ale także z powodu błędnej interpretacji przepisów prawa, czasami też w związku z korzystaniem z ,,cudownych” optymalizacji ZUS oferowanych przez podmioty, które swą odpowiedzialność za ewentualne naruszenie przepisów w umowach wyłączają. Jak przedstawia się sytuacja w zakresie ściągania zaległości od Twojego współmałżonka?

Podstawą do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez ZUS jest art. 29 ustawy Ordynacja podatkowa zgodnie z którym:

Art. 29 1. W przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa wart. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

  • 2. Skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:
  • 1) zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej;
  • 2) zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu;
  • 3) ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;
  • 4) uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.

3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do płatnika oraz inkasenta.

Innymi słowy osoba pozostająca w małżeńskiej wspólności majątkowej odpowiada za wynikające ze zobowiązań należności nie tylko swoim majątkiem osobistym, lecz także majątkiem wspólnym jego i współmałżonka.

Przedmiotowe może skończyć się utratą dorobku całego życia w przypadku, gdy jeden z współmałżonków posiadać będzie wobec ZUS dług.

Jednakże przed powyższym można się obronić, choć ZUS czasami – w sposób nieuzasadniony – ową możliwość kwestionuje. Co można zrobić?

  1. Istnieje możliwość zawarcia małżeńskiej umowy majątkowej w celu zakończenia twrania między małżonkami ustawowej wspólności majątkowej.
  2. Na marginesie można wskazać, że w pewnych przypadkach w drodze powództwa można domagać się ustania wspólności majątkowej małżeńskiej z datą wcześniejszą niż wytoczenie powództwa (odmiennie niż w przypadku majątkowej umowy małżeńskiej, gdzie skutek powstaje co do zasady od zawarcia umowy).
  3. W odniesieniu do majątkowej umowy małżeńskiej o rozdzielność majątkową bardzo ważne jest by ZUS wiedział o fakcie i zakresie przedmiotowej umowy, gdyż zgodnie z:
  4. art. 471Kodeksu Rodzinnego i opiekuńczego
  5. Małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome.
  6. Jeśli chciałbyś uzyskać poradę prawną, lub też zlecić poprowadzenie sprawy sądowej, reprezentowanie Ciebie w postępowaniu przed organiami administracji, w w/w zakresie, lub w szczególności w sprawie przeciwko: ZUS, KRUS, lub Twojej jako pracownika, pracodawcy, w zakreie między innymi:
  1. odwołania od decyzji ZUS, w sprawie: prawa do emerytury w tym prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, o rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę rodzinną, rentę szkoleniową, podleganie ubezpieczeniu społecznemu, niepodleganie ubezpieczeniu społecznemu, jako pracownik, zleceniobiorca, przedsiębiorca itd., w sprawie kwalifikacji umów o dzieło, o umorzenie należności ZUS, uzyskanie prawa do układu ratalnego, o zasiłek macierzyński, zasiłek chorobowy, inne świadczenia z ZUS, Odwołania od decyzji KRUS, itp.
  2. w sprawie z zakresu prawa pracy: z odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę, odwołania od rozwiązania umowy o pracę, o wynagrodzenie za pracę, wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, zapłatę odprawy, zapłatę ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, sprostowanie świadectwa pracy, itp.

zachęcam do kontaktu, jak również zachęcam do zapoznania się z ofertą mojej Kancelarii w zakresie prowadzenia spraw: rodzinnych, spadkowych, z zakresu prawa rzeczowego.

Windykacja dłużnika z majątku wspólnego małżonków oraz majątku osobistego

Windykacja z majątku wspólnego oraz majątku osobistego to kwestia, którą powinien rozważyć każdy przedsiębiorca. Ma szczególne znaczenie dla wierzycieli dochodzących zapłaty od dłużników będących w związkach małżeńskich. Czy żona może odpowiedzieć za długi męża, a mąż za długi żony? Jak przebiega windykacja z majątku wspólnego małżonków? Sprawdźmy.

Zakres odpowiedzialność małżonka za zobowiązania w ZUS

Windykacja z majątku wspólnego małżonków – wszystko zależy od ustroju małżeńskiego majątkowego

Zawierając związek małżeński, pomiędzy małżonkami z mocy ustawy powstaje tzw. wspólność majątkowa. Małżonkowie mogą jednak zdecydować się na zawarcie  intercyzy i tym samym ustawić inny ustrój niż ustawowy – ustrój rozdzielności majątkowej.

Odpowiedzialność za długi zaciągnięte przez współmałżonka zależy więc od małżeńskiego ustroju majątkowego.

Inaczej będą wyglądały możliwości windykacji, gdy dłużnik jest w związku małżeńskim z ustrojem wspólności majątkowej, a inaczej – gdy podpisał intercyzę.

Windykacja długów a wspólność majątkowa

Zacznijmy od ustroju wspólności majątkowej. To w Polsce zdecydowanie najpowszechniejsze rozwiązanie, uchodzące za standard.

Małżonkowie dysponują w nim majątkiem wspólnym (gromadzonym od dnia ślubu) i majątkami osobistymi, które zgromadzili jeszcze przed ślubem.

Ustrój wspólności majątkowej nie oznacza jednak, że współmałżonek zawsze i w każdym przypadku będzie odpowiadać za długi swojej drugiej połowy. To odrobinę bardziej skomplikowane.

Żona lub mąż nie odpowie za długi współmałżonka, jeśli dług został zaciągnięty bez jego/jej wiedzy.

W takich przypadkach małżonek-dłużnik odpowie za swoje długi wyłącznie własnym majątkiem osobistym np. środkami z własnego wynagrodzenia. W przypadku dłużników-przedsiębiorców odpowiedzialność obejmie też przedmioty majątkowe wchodzące w skład przedsiębiorstwa.

Żona lub odpowie za długi współmałżonka, jeśli dług został zaciągnięty za jego/jej wiedzą.

W takim przypadku odpowiedzialność zaistnieje, jednak – nie będzie pełna. Windykacja będzie dotyczyła tylko majątku wspólnego małżonków, a nie majątku osobistego małżonka niebędącego dłużnikiem.

Dodatkowo zachodzi tu pewnie utrudnienie po stronie wierzyciela – jeśli chce on skierować windykację do majątku wspólnego małżonków, musi udowodnić, że współmałżonek faktycznie wiedział o zaciągnięciu długu. Takie udowodnienie nie jest proste. Jeśli np.

pod umową pożyczki podpisał się tylko jeden małżonek, a drugi nie, udowodnienie temu drugiemu, że wyraził zgodę na zaciągnięcie zobowiązania, będzie trudne.

Przykład:
Anna i Jacek są małżeństwem. Jacek prowadzi firmę w formie jednoosobowej działalności gospodarczej. Założył ją po ślubie. Z żoną pozostaje w ustroju majątkowej wspólności małżeńskiej – nigdy nie podpisali intercyzy. Ich wspólny majątek to mieszkanie oraz samochód osobowy. Jacek zaciągnął zobowiązania u kontrahentów w wysokości 20 000 zł.

Z żoną nie rozmawiał o sprawach firmowych i nie nie wyraziła ona zgody (ani wprost, ani dorozumianej) na zaciągnięcie tych zobowiązań. W związku z tym wierzyciele nie mogą egzekwować z majątku wspólnego małżonków. Mogą natomiast dochodzić należności z majątku osobistego Jacka, a także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

Pozostając przy ustroju wspólności majątkowej – istnieje jeden ważny wyjątek w tym zakresie. Są nim zobowiązania zaciągnięte przez jednego z małżonków w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny.

Za tego typu zobowiązania małżonkowie zawsze odpowiadają solidarnie. Wierzyciel może więc żądać całości lub części świadczenia od małżonków łącznie lub od każdego z nich osobno.

Zwykłe potrzeby rodziny to np. wydatki na rachunki, wyżywienie, odzież, czy koszty związane z ochroną zdrowia dzieci.

W opisywanym powyżej przykładzie: Jeśli Pan Jacek zaciągnąłby zobowiązanie np. na wyżywienie wspólnych dzieci, a nie na sprawy firmowe, wierzyciele mogliby egzekwować także z majątku wspólnego małżonków.

Windykacja długów a rozdzielność majątkowa

Ustanowienie rozdzielności majątkowej (najczęściej w drodze intercyzy) sprawia, że w małżeństwie nie występuje majątek wspólny małżonków.

Jeśli:

  • małżonkowie zawarli umowę rozdzielności majątkowej przed zawarciem związku małżeńskiego, to coś takiego jak „majątek wspólny” nigdy nie powstaje,
  • małżonkowie zawarli intercyzę w trakcie małżeństwa, to każdy z nich ma odrębny majątek obejmujący dotychczasowy majątek osobisty, udział w majątku wspólnym powstałym przed zawarciem intercyzy, oraz majątek nabyty po powstaniu rozdzielności majątkowej.

W ustroju rozdzielności majątkowej każdy małżonek sam zarządza swoim majątkiem i sam odpowiada za zaciągnięte zobowiązania. Na intercyzę można powoływać się względem innych osób (np. kontrahentów) tylko, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome.

Wyjątkiem co do odpowiedzialności z majątku osobistego w przypadku intercyzy (podobnie jak w przypadku ustroju wspólności majątkowej) są sytuacje, gdy jeden z małżonków zaciąga zobowiązanie celem zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny. Wówczas, także i w ustroju rozdzielności majątkowej, mamy do czynienia z odpowiedzialnością solidarną małżonków.

Windykacja a majątek osobisty dłużnika – czy intercyza to rozwiązanie na wszystko?

Podpisanie intercyzy może wydawać się „sprytnym” posunięciem dłużnikom, którzy chcą uniknąć odpowiedzialności majątkiem wspólnym.

Na szczęście wierzycieli – intercyza działa dopiero od momentu jej podpisania, na przyszłość.

Wierzyciele będą mogli więc windykować także z majątku wspólnego małżonków, jeśli tylko małżonek niebędący dłużnikiem wyraził zgodę na powstanie zobowiązania.

Rozdzielność majątkowa nie ma zastosowania dla zobowiązań zaciągniętych przez jednego z małżonków przed podpisaniem intercyzy.

Przykład:
Jakub jest mężem Pauliny, właścicielki firmy transportowej prowadzonej w formie JDG. Małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej. Wspólnie posiadali dom, działkę rekreacyjną i dwa auta osobowe.

See also:  Zniesienie lub zmniejszenie alimentów na pełnoletnie dzieci

Jakub pomagał również Paulinie prowadzić firmę, zajmując się księgowością – wiedział o wszystkich zaciąganych zobowiązaniach. Po tym, jak Paulina nie uregulowała kilkunastu faktur na rzecz swoich kontrahentów, małżeństwo postanowiło jednak zrezygnować ze wspólności majątkowej i podpisać intercyzę.

Sądzili, że uchroni ich to przed odpowiedzialnością z majątku wspólnego za długi firmy. Nie uchroniło – jako że Jakub pomagał Paulinie w firmie i wiedział o wszystkich zobowiązaniach, wierzyciele nie powinni mieć trudności w wykazaniu, że wyrażał na nie zgodę.

Oznacza to, że wierzyciele będą mogli dochodzić należności także z majątku wspólnego małżonków, mimo niedawnego podpisania intercyzy.

Bardziej szczegółowo o tym, kiedy żona może odpowiadać za długi męża, a mąż za długi żony, pisaliśmy w osobnym artykule: Czy żona odpowiada za długi męża, a mąż za długi żony?

Szybkie działania windykacyjne przynoszą najlepsze skutki

Wierzyciele, którzy chcą odzyskać pieniądze od nierzetelnych klientów, często zapominają o jednym: kluczowe są szybkie działania.

Można długo zastawiać się nad tym, czy windykować tylko dłużnika, czy też jego współmałżonka, ale… najważniejsze jest, aby zrobić pierwszy krok.

Najlepiej w nowoczesny i pewny sposób, razem z systemem do monitoringu płatności i samodzielnej windykacji online Vindicat.pl.

System do monitoringu płatności i samodzielnej windykacji online Vindicat.pl pozwala małym przedsiębiorstwom skutecznie uzyskiwać płatności od kontrahentów ignorujących terminy zapłaty – bezpiecznie, szybko, bez wchodzenia z domu.

System prowadzi przedsiębiorców przez każdy etap windykacji, wskazując, co i w jakim momencie należy zrobić. Co więcej – etap polubowny może przeprowadzić etap całkowicie automatycznie, bez osobistego angażowania przedsiębiorcy. To idealne rozwiązanie dla zabieganych!

Systemowi Vindicat.pl zaufało już ponad 3 500 firm z różnych branż. Tak wielu zadowolonych użytkowników nie może się mylić!

Wierzyciele korzystający z systemu do windykacji online Vindicat.pl mogą m.in.:

  • Korzystać z windykacji automatycznej w modelu success fee. System może samodzielnie wysyłać klientom wezwania do zapłaty i dodawać długi na świetnie wypozycjonowaną giełdę długów Vindicat.pl. Ty w tym czasie możesz w pełni skupić się na swojej firmie! Koszty windykacji automatycznej, jedyne 6% windykowanej kwoty, pokryjesz dopiero po odzyskaniu pieniędzy. Dowiedz się więcej o modelu success fee w Vindicat.pl i zobacz, jak wiele zrobi dla Ciebie robot windykacyjny.
  • Windykować szybko i bez zbędnych upierdliwości. Konto w Vindicat.pl połączysz z najchętniej stosowanymi systemami do księgowości online – ifirmą, wFirmą, InFakt lub Fakturownią. Efekt? Wszystkie nieuregulowane faktury z systemów księgowych trafiają wprost do Vindicat.pl! To wygodne i nie wymaga Twojego zaangażowania!
  • Motywować dłużników do szybszej zapłaty. Skuteczną i sprawdzona metodą nakłonienia dłużnika do szybkiej zapłaty jest dodanie jego danych giełdę długów. Mogą to zrobić zarówno przedsiębiorcy, którzy wybrali windykację automatyczną w systemie Vindicat.pl, jak i ci, którzy wolą windykować samodzielnie, bez robota windykacyjnego.
  • Działać prewencyjnie. Vindicat.pl zapewnia użytkownikom również możliwość dodawania do faktur pieczęci prewencyjnej i regularnego monitorowania płatności. System zadba nie tylko o szybkie odzyskanie Twoich pieniędzy, ale też ograniczenie problemów z nierzetelnymi klientami w przyszłości.

Ponad 90% spraw prowadzonych w systemie Vindicat.pl kończy się polubownie – bez konieczności angażowania w sprawę sądu i komornika. To zdecydowanie najszybszy i zwykle najkorzystniejszy sposób zakończenia sprawy!

Windykacja online to metoda odzyskiwania pieniędzy, którą powinien poznać każdy nowoczesny przedsiębiorca. Jeśli nie chcesz dłużej tracić czasu na nieskuteczne działania i chcesz w końcu przekonać się, że odzyskiwanie pieniędzy nie musi być procesem trwającym w nieskończoność – poznaj ofertę Vindicat.pl.

Zapoznaj się z modelem rozliczenia prowizyjnego lub abonamentowego. Nie zwlekaj z podjęciem pierwszych działań – każdy dzień zwłoki oddala Cię od celu. Działaj skutecznie już teraz!

FAQ:

Czy dłużnik może zawrzeć intercyzę już po swoim ślubie?

Tak. Intercyzę można podpisać w dowolnym momencie trwania związku małżeńskiego, jak i przed nim. Trzeba jednak pamiętać, że intercyza obejmie tylko te długi, które powstały po jej zawarciu.

Czy intercyza zawsze musi być zawarta w formie aktu notarialnego?

Tak. W przeciwnym razie nie wywoła skutków prawnych.

Czy w rejestrach typu BIG można sprawdzić, czy małżonek ma długi?

Nie. Zabraniają tego przepisy o ochronie danych osobowych. Wyłącznie będąca dłużnikiem może szukać swoich danych w rejestrach dłużników.

Czy firma może wchodzić w skład majątku wspólnego małżonków?

Firma może, ale nie musi wchodzić w skład majątku wspólnego małżonków. Będzie w niego wchodziła, jeśli małżonkowie nie podpiszą intercyzy, a jeden z nich  zarejestruje działalność już po zawarciu małżeństwa.

Czy rozdzielność majątkowa powstaje tylko na skutek podpisania intercyzy?

Nie. Może też powstać z mocy prawa: po ubezwłasnowolnieniu jednego z małżonków, na skutek separacji i w razie ogłoszenia upadłości jednego z małżonków. O rozdzielności majątkowej w konkretnych przypadkach może też orzec sąd.

Czy we wspólności majątkowej małżonek odpowiada za zobowiązania drugiego małżonka wobec ZUS, czy Urzędu Skarbowego?

Tak. Odpowiedzialność za długi w ZUS-ie czy Urzędzie Skarbowym jest szersza i obejmuje: majątek osobisty podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka – nawet gdy ten drugi nie wiedział o nieuregulowanych zobowiązaniach publicznoprawnych.

Czy komornik może zająć nieruchomość wchodzącą w skład majątku wspólnego małżonków?

Tak. Może to zrobić także, gdy dłużnikiem jest tylko jeden małżonek. Dalsze czynności będą mogły jednak być prowadzone tylko pod warunkiem uzyskania tytułu wykonawczego przeciwko obojgu małżonkom.

Dług małżonka w US lub ZUS a majątek wspólny | Adwokat Rodacki – Blog

Jeden z małżonków pracuje na etacie, a drugi prowadzi własną działalność gospodarczą. Oboje pracują oczywiście na majątek wspólny małżeństwa.

Z czasem jednak firma, której właścicielem jest drugi małżonek, zaczyna mieć kłopoty finansowe i popada w długi. Małżonek przestaje płacić za siebie składki ZUS i ma zaległości podatkowe w Urzędzie Skarbowym.

Czy te instytucje mogą egzekwować długi względem jednego małżonka z  majątku wspólnego obojga małżonków?

Zacznę od przypomnienia mojego ostatniego wpisu dotyczącego zobowiązań majątkowych małżonków. Patrząc na ogólne zasady mogłoby się wydawać, że sytuacja małżonka dłużnika nie jest najgorsza, jeśli tylko nie wyraził on zgody na zaciągnięcie zobowiązania przez swojego współmałżonka.

Wówczas egzekucja nie powinna dotknąć majątku wspólnego.

Oczywiście teoretycznie istnieje jeszcze możliwość ustanowienia przymusowego ustroju rozdzielności majątkowej, a nawet podziału majątku na wniosek wierzyciela małżonka, ale ta skomplikowana procedura zajmuje sporo czasu i wierzyciele często z niej rezygnują.

Długi w US i ZUS a sytuacja małżonków

Nie chciałbym jednak tutaj powtarzać moich poprzednich wpisów, dlatego dzisiaj skoncentruję się wyłącznie na długach w Urzędzie Skarbowym i Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Dlaczego to ma istotne znaczenie? Po pierwsze dlatego, że w przypadku prowadzenia własnej działalności gospodarczej przedsiębiorcom zdarzają się zaległości finansowe w tych instytucjach.

A po drugie dlatego, że rozliczenia z tymi podmiotami wiążą się z pewnymi odrębnościami w stosunku do „normalnych” zasad odpowiedzialności małżonków.

I właśnie do tych odrębności teraz przejdę. Można bowiem powiedzieć, że US i ZUS mają pozycję nieco bardziej uprzywilejowaną od innych wierzycieli.

Wynika to z przepisów Ordynacji Podatkowej, które przewidują, że odpowiedzialność podatnika (bądź płatnika składek) obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

A zatem US i ZUS mogą zaspokoić się z majątku wspólnego małżonków, nawet jeśli ich dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków.

W związku z tym US i ZUS nie muszą wykazywać, że drugi małżonek wiedział o zobowiązaniach podatkowych i płatniczych swojego współmałżonka. Do prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego przez US i ZUS tym bardziej nie jest potrzebny więc podział majątku wspólnego czy wcześniejsze wprowadzenie przymusowej rozdzielności majątkowej.

Długi w US i ZUS a rozdzielność majątkowa

Czy można ratować swoją sytuację poprzez późniejsze wprowadzenie ustroju rozdzielności majątkowej? Nikt nie zabrania ustanowienia takiego ustroju między małżonkami, ale nic to nie zmieni, jeśli chodzi o długi powstałe przed wprowadzeniem rozdzielności majątkowej.

Ordynacja Podatkowa jednoznacznie stwierdza, że skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy dot.

See also:  Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym

ustania ustroju wspólności majątkowej bądź orzeczenia sądowego w tym zakresie.

W przypadku tych zobowiązań odpowiedzialność małżonków pozostanie więc taka sama jak przed zmianą majątkowego ustroju małżeńskiego, czyli egzekucja będzie możliwa także z majątku wspólnego.

Jak zatem widać, jeśli chodzi o zobowiązania dotyczące US i ZUS bezpieczny pozostaje jedynie majątek osobisty małżonka dłużnika.

Natomiast z majątku wspólnego oraz majątku osobistego dłużnika, te instytucje państwowe mogą prowadzić egzekucję wierzytelności.

Warto o tym pamiętać, bo to pewien wyjątek od ogólnych zasad odpowiedzialności majątkowej małżonków określonych w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Co więc można zrobić?

Warto już wcześniej zadbać o swoje interesy i pomyśleć nad wprowadzeniem ustroju rozdzielności majątkowej w swoim małżeństwie, zwłaszcza gdy widzisz, że Twój małżonek zamierza prowadzić ryzykowne interesy. Pamiętaj, że możesz to zrobić nawet wbrew zgody małżonka, w drodze postępowania sądowego, jeśli zajdą ku temu stosowne przesłanki.

  • ***
  • Kancelaria Adwokacka Maciej Rodacki, zakres usług: prawo rodzinne (rozwód, alimenty, podział majątku, władza rodzicielska, kontakty z dzieckiem, sprawy przeciwko nieletnim) oraz inne.
  • tel: 693 253 807
  • e-mail: [email protected]

Podobne artykuły:

Odpowiedzialność za długi małżonka w ZUS

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zwanego dalej K.r.o.

Podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki. Istotne z punktu widzenia Pana interesu znaczenie ma przepis art. 29 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

Skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:

  1. zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej;
  2. zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu;
  3. ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;
  4. uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.

Innymi słowy, zawarcie w chwili obecnej umowy o rozdzielność majątkową lub ustanowienie jej na mocy orzeczenia sądu nie zmieni Pana sytuacji, ponieważ długi małżonka (i roszczenia ZUS) powstały przed wystąpieniem ewentualnej zmiany w Pana sytuacji majątkowej małżeńskiej.

Odpowiedzialność Pańskiej żony jest zatem ograniczona do jego majątku osobistego oraz majątku wspólnego małżeńskiego (w udziale przysługującym małżonkowi).

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Do majątku wspólnego należą w szczególności:

  1. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
  2. dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
  3. środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
  4. kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.1).

Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

  1. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
  2. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
  3. prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  4. przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
  5. prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  6. przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  7. wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  8. przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  9. prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  10. przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

W chwili obecnej należałoby zatem dokonać zestawienia Państwa majątku z powyższymi przepisami i sprawdzenia, które przedmioty stanowią Pana majątek osobisty (I), które przedmioty stanowią majątek osobisty Pańskiej małżonki (II), a które przedmioty objęte są wspólnością majątkową małżeńską (III). Z uwagi na powyższe jakiekolwiek „roszady” w ramach grupy II o III mogą zostać podważone w drodze przepisów Kodeksu cywilnego. Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

W mojej ocenie zasadne jest podjęcie próby umorzenia zaległości względem ZUS. Powyższe jest jednak obarczone następującymi obostrzeniami.

Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, natomiast należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

  1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
  2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze;
  3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa;
  4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
  5. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
  6. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
  7. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty.

Powyższy przepis dotyczył instytucji umorzenia, natomiast zgodnie z art. 29 ustawy systemowej ZUS może również odroczyć płatności lub rozłożyć je na raty:

1. Ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Odroczenie terminu płatności może dotyczyć jedynie należności finansowanej przez płatnika składek.

1a. Odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy.

2. Od składek, które rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek za zwłokę począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.

3. Jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych w ustawie – Ordynacja podatkowa.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Zakład ustala opłatę prolongacyjną na zasadach i w wysokości przewidzianej w ustawie – Ordynacja podatkowa dla podatków stanowiących dochód budżetu państwa.

Nie mogą jednakże podlegać rozłożeniu na raty składki finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek (art. 30 ustawy systemowej). Chodzi o składki na pracowników. Niestety nie wskazuje Pan, czy długi w ZUS dotyczą Pańskiej małżonki, czy też jej pracowników (ewentualnych).

Według wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 września 2010 r. (sygn.

akt I SA/Ol 118/10) w przypadku składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących ich płatnikami w ogóle ustawodawca nie przewiduje możliwości ich umarzania, rozkładania na raty czy odraczania terminu płatności.

Nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku w tym zakresie. Skoro nie można rozpoznać wniosku o umorzenie należności, to organ zobligowany jest do umorzenia postępowania w tym zakresie (art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Ustawa systemowa przewiduje w art. 28 i 29 możliwość umarzania lub rozkładania na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odraczanie terminu ich płatności, a także rozkładanie tych płatności na raty. Jednakże z literalnego i niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych brzmienia art.

30 ustawy systemowej, przytoczonego powyżej, wynika, że powyższe regulacje prawne nie znajdują zastosowania w odniesieniu do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.

See also:  Alimenty na eksżonę

Jako że Pańska małżonka była zarówno ubezpieczonym, jak i płatnikiem składek, istnieje możliwość wystąpienia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie składek wraz z odsetkami, w najgorszym razie rozłożenie zaległości na raty i umorzenie postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela.

W celu podjęcia działań zmierzających do rozłożenia zaległości, należy w pierwszej kolejności złożyć wniosek o rozłożenie na raty czy też umorzenie ewentualnie odroczenie płatności stosownych zaległości. Wniosek taki należy skierować do właściwego miejscowo ZUS-u.

Odnosząc się do argumentacji, jaką Pańska małżonka mogłaby wykorzystać przy „negocjacjach” z ZUS-em, to w pierwszej kolejności należy odnieść się do treści przytoczonych powyżej przepisów art.

28 i 29 ustawy systemowej (w zależności od wybranej przez Pana opcji), wskazując na podstawę rozłożenia należności na raty, ewentualnie umorzenia względy gospodarcze lub inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie.

Warto również zwrócić uwagę organowi rentowemu na datę, kiedy rzeczywiście nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ ma to bardzo istotne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy.

Reasumując: w tym, co zostało wskazane powyżej, należy upatrywać spełnienia przesłanek istnienia interesu publicznego, a także interesu płatnika. Proszę również mieć na uwadze, iż ewentualna zgoda organu np.

na rozłożenie długu w ZUS na raty w takim zakresie, w jakim jest to dopuszczalne, ma charakter uznaniowy, nie ma w systemie prawnym szczegółowych przepisów, które regulowałyby tą kwestie w sposób szczegółowy i wyczerpujący.

Tym samym możliwość rozłożenia będzie w dużej mierze zależeć od uznania organu oraz od tego, jak obszernej argumentacji użyje Pańska małżonka i czy argumentacja przekona Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Istnieje zatem możliwość wnoszenia o umorzenie składek małżonki we wskazanym na samym początku zakresie.

Twój małżonek prowadzi działalność? Możesz odpowiadać za jego długi!

Za zadłużenie z tytułu nieopłaconych w terminie składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych odpowiada co do zasady sam przedsiębiorca. Jednakże w pewnych okolicznościach, a zwłaszcza gdy brak jest możliwości wyegzekwowania należności od płatnika składek, koniecznością uregulowania zadłużenia może zostać obarczony jego współmałżonek.

Przesłanki i zakres odpowiedzialności współmałżonka

Podstawowymi przesłankami odpowiedzialności współmałżonka za zobowiązania składkowe przedsiębiorcy jest istnienie zaległości z tytułu nieopłaconych w terminie składek ZUS, a także powstanie zadłużenia w okresie, w którym współmałżonek stale współdziałał z przedsiębiorcą przy wykonywaniu działalności gospodarczej i osiągał z tego tytułu korzyści materialne.

Odpowiedzialność współmałżonka za zobowiązania przedsiębiorcy z tytułu zaległych składek jest odpowiedzialnością całym majątkiem wspólnym solidarnie z płatnikiem składek. Podkreślić należy, iż wspólna odpowiedzialność dotyczy także zaległości składkowych, powstałych przed datą zawarcia związku małżeńskiego.

Należności z tytułu zaległych składek nie mogą być natomiast dochodzone z majątku osobistego współmałżonka, tj. z takich jego składników, które zostały nabyte jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego lub za środki wypracowane przed jego zawarciem. Majątek osobisty współmałżonka nie podlega bowiem co do zasady egzekucji.

Zaznaczyć również należy, iż zakres kwotowy odpowiedzialności współmałżonka jest ograniczony do wysokości uzyskanych przez niego korzyści.

Odpowiada także eks-małżonek

Odpowiedzialnością z tytułu zaległych składek może być także obciążony rozwiedziony małżonek przedsiębiorcy.

Jednakże w tym przypadku, zakres odpowiedzialności został ograniczony do czasu trwania związku małżeńskiego, a także wysokości wartości przypadającego temu małżonkowi udziału w majątku wspólnym.

Ograniczenie to nie oznacza jednak, że ZUS będzie prowadził egzekucję wyłącznie ze wspólnych przedmiotów majątkowych byłych małżonków. Postępowanie egzekucyjne może być bowiem prowadzone z całego majątku małżonka, tyle że do wysokości wartości przypadającego mu udziału w majątku wspólnym.

Orzeczenie o odpowiedzialności – decyzja ZUS

Jeżeli w stosunku do współmałżonka spełnione zostały przesłanki do przeniesienia na niego odpowiedzialności za należności z tytułu zaległych składek, ZUS wyda w tym zakresie decyzję administracyjną.

Od tego typu rozstrzygnięcia, osoba obciążona odpowiedzialnością może odwołać się do właściwego sądu, w terminie i według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Ponadto, sam fakt wydania decyzji o odpowiedzialności małżonka nie oznacza jeszcze, że ZUS może żądać przymusowego wykonania zobowiązań w niej określonych.

Decyzja taka musi bowiem być wykonalna, a egzekucja prowadzona dotychczas z majątku przedsiębiorcy musi być całkowicie lub częściowo bezskuteczna.

Kancelaria Prawna Skarbiec

Składki ZUS: Żona nie odpowie za długi męża

Jeśli małżonkowie podpiszą umowę o zniesienie wspólności ustawowej, w tej dacie ustanowiony zostaje ustrój rozdzielności majątkowej.

Gdy jeden z małżonków jest przedsiębiorcą i ma długi w ZUS, powstaje kwestia odpowiedzialności jego małżonka za zadłużenie w kontekście istnienia wspomnianej umowy i odpowiednich przepisów ordynacji podatkowej (dalej: o.p.

) stosowanych tu na mocy odesłania z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa systemowa). Art. 29 o.p. w § 1 stanowi, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

Natomiast § 2 określa, że skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych m.in. przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej.

Aby zrozumieć istotę odpowiedzialności majątkowej małżonków z tytułu ww. należności, warto odnieść się do orzecznictwa sądowego. Sąd Najwyższy w wyroku z 22 maja 2012 r.

(II UK 339/11) stwierdził, że odpowiedzialność majątkiem wspólnym nie dotyczy tych zobowiązań składkowych jednego z małżonków, które powstały przed zawarciem związku małżeńskiego. SN zaakcentował, że skoro art. 29 § 1 o.p. w związku z art.

 31 ustawy systemowej nie stanowi wyraźnie o odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zobowiązania jednego z małżonków sprzed powstania wspólności ustawowej, to nie można tej odpowiedzialności kreować w drodze wykładni. Jej ustanowienie musi być dobitne i wyraźne. Takim przepisem jest np. art.

41 § 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: k.r.o.

), według którego jeżeli wierzytelność powstała przed powstaniem wspólności ustawowej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika i wymienionych składników majątku wspólnego (wynagrodzenia za pracę lub dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również korzyści uzyskanych z jego praw autorskiej i praw pokrewnych, praw własności. przemysłowej oraz innych praw twórcy). Brak jest natomiast odpowiednika tego rodzaju wyraźnej regulacji odnoszącej się do zobowiązań sprzed powstania wspólności ustawowej w art. 29 § 1 o.p. Tym samym z majątku wspólnego mogą być zaspokojone tylko te zobowiązania, które powstały w czasie trwania wspólności ustawowej. Inna konkluzja byłaby wynikiem wykładni rozszerzającej, niedopuszczalnej, jak powiedziano przy przepisach ograniczających prawo własności.

Jak podkreślił Sąd Okręgowy w Bydgoszczy w wyroku z 22 września 2014 r. (VI U 2697/13), z § 2 art. 29 o.p.

, który stanowi, że skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej, wnioskując a contrario, wprost wynika, że te skutki odnoszą się do zobowiązań podatkowych (analogicznie do składek) powstałych po dniu zawarcia m.in. umowy o zniesieniu wspólności ustawowej małżeńskiej.

Można zatem przyjąć, że jeśli zniesienie wspólności majątkowej nastąpiło przed powstaniem długów składkowych w ZUS, małżonek przedsiębiorcy nie może ponosić odpowiedzialności za te zobowiązania, bo powstały one później.

Odpowiedzialność małżonka dotyczy tylko tego zadłużenia, które powstało w czasie trwania wspólności ustawowej.

Nie jest dopuszczalne zaspokojenie z majątku małżonka zobowiązań składkowych przedsiębiorcy, powstałych w czasie rozdzielności majątkowej.

Jednak aby ZUS mógł uwzględnić ten fakt, musi dysponować wiedzą o istnieniu umowy kształtującej ustrój majątkowy pomiędzy małżonkami. Przy jego braku, jeśli wyda decyzję o odpowiedzialności małżonka za długi, ten powinien odwołać się od niej do sądu.

Autor jest radcą prawnym

Leave a Reply

Your email address will not be published.