Brak praw rodzicielskich a widzenia z dzieckiem

Odpowiedzialność rodzicielska odnosi się do praw i obowiązków, jakie rodzice mają wobec swojego dziecka. Jednak w pewnych sytuacjach prawa te mogą zostać odebrane, zwłaszcza jeśli rodzice nie wykonują swoich obowiązków w sposób właściwy.

Sprawy dotyczące pozbawienia lub ograniczenia władzy rodzicielskiej są zawsze trudne i bolesne dla wszystkich zaangażowanych stron.

W takich sytuacjach niezależnie od tego, jak wynik sprawy wyobrażają sobie rodzice, sądy zawsze na pierwszym miejscu stawiają dobro dziecka. 

Władza rodzicielska od narodzin dziecka

Prawa rodzicielskie powinny być wykonywane z poszanowaniem godności i praw dziecka, a ich celem jest troska o dziecko i jego majątek. Trwają one do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, chyba że zakończą się wcześniej. O pozbawieniu lub ograniczeniu opieki rodzicielskiej decyduje sąd, jeśli istnieją ku temu wyraźne przesłanki.

  • Zgodnie z art. 95 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO) dotyczącego zakresu władzy rodzicielskiej:
  • §  1.
  • Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.
  • §  2.
  • Dziecko pozostające pod władzą rodzicielską winno rodzicom posłuszeństwo, a w sprawach, w których może samodzielnie podejmować decyzje i składać oświadczenia woli, powinno wysłuchać opinii i zaleceń rodziców formułowanych dla jego dobra.
  • §  3.
  • Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny.
  • §  4.
  • Rodzice przed powzięciem decyzji w ważniejszych sprawach dotyczących osoby lub majątku dziecka powinni je wysłuchać, jeżeli rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości dziecka na to pozwala, oraz uwzględnić w miarę możliwości jego rozsądne życzenia.

Brak praw rodzicielskich a widzenia z dzieckiem

Odebranie władzy rodzicielskiej — co oznacza?

O pozbawieniu opieki rodzicielskiej decyduje sąd, kierując się najważniejszą zasadą prawa rodzinnego, jaką jest dobro dziecka. Może dotyczyć jednego lub obojga rodziców. Decyzja ta zawsze jest ostatecznością, gdy inne środki ochrony dziecka nie przyniosły pożądanego rezultatu. W niektórych sytuacjach wystarczające może być ograniczenie lub częściowe zawieszenie tego prawa.

W związku z powyższym pozbawienie władzy rodzicielskiej może nastąpić, gdy:

  • rodzice w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka (np. głodzenie, porzucenie, niepłacenie alimentów);
  • rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej (np. stosowanie przemocy fizycznej lub psychicznej, wykorzystywanie seksualne dziecka, nadużywanie alkoholu, zmuszanie dziecka do pracy, która wykracza ponad jego siły i możliwości, a nawet wychowywanie dziecka we wrogości wobec drugiego rodzica);
  • władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody (np. pobyt rodzica w więzieniu, poważna choroba rodzica, porzucenie dziecka, zaginięcie rodzica oraz brak zainteresowania dzieckiem).

Pozbawienie praw rodzicielskich oznacza, że rodzic nie ma prawa do decydowania m.in.

o miejscu pobytu dziecka, leczeniu i dostępie do dokumentacji medycznej, edukacji, wychowaniu, kształtowaniu światopoglądu dziecka oraz decydowaniu o wyjazdach dziecka za granicę.

Nadal jednak jest on zobowiązany do płacenia alimentów i ma prawo spotykać się z dzieckiem, chyba że sąd mu tego zabroni. Z drugiej strony, dziecko również ma prawo do dziedziczenia po rodzicu, który został pozbawiony władzy rodzicielskiej.

Ograniczenie praw rodzicielskich

Ograniczenie opieki rodzicielskiej odnosi się do sytuacji, w której istnieją poważne i obiektywne przeszkody utrudniające lub wręcz uniemożliwiające prawidłowe wykonywanie praw rodzicielskich.

Może to dotyczyć obojga rodziców lub jednego z nich. Ograniczenie praw rodzicielskich nie zawsze jednak musi być związane z winą jednego z rodziców.

Istnieją dwa rodzaje powodów, które mogą wpłynąć na ograniczenie praw rodzicielskich:

  1. Zawinione ograniczenie praw rodzicielskich, jeżeli zachowanie rodzica może zagrażać bezpieczeństwu lub zdrowiu dziecka.
  2. Niezawinione ograniczenie praw rodzicielskich, kiedy rodzice nie mogą dojść do porozumienia, jak wychowywać swoje dziecko, np. po rozwodzie.

Orzekanie o ograniczeniu praw rodzicielskich następuje zazwyczaj na określony czas i może nastąpić z urzędu, lub na wniosek jednego z rodziców.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej z urzędu oznacza, że pewne decyzje dotyczące dziecka i jego majątku nie mogą być podejmowane przez rodzica (ów) bez zgody sądu.

Może również obejmować skierowanie rodziców na terapię do specjalistycznej poradni, pomoc kuratora sądowego, a w skrajnych przypadkach umieszczenie dziecka w domu dziecka lub rodzinie zastępczej.

Kto może złożyć wniosek w celu pozbawienia lub ograniczenia praw rodzicielskich?

Wniosek o pozbawienie lub ograniczenie praw rodzicielskich jednego lub obojga rodziców może złożyć każdy, kto wie, że dziecku wyrządzana jest krzywda.

Może to być ojciec lub matka dziecka, dziadkowie, szkoła, kurator sądowy, policja, instytucje edukacyjne (szkoły, przedszkola, żłobki), władze lokalne, opieka społeczna i inne jednostki opiekujące się dzieckiem. Wniosek składa się w sądzie opiekuńczym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania dziecka.

Sąd może również wszcząć postępowanie z urzędu. Decyzja jest podejmowana po przeprowadzeniu przesłuchania. Osoba wnosząca o pozbawienie lub ograniczenie praw rodzicielskich musi przedstawić dowody na poparcie swoich twierdzeń i żądań.

Sprawdź więcej publikacji na temat władzy rodzicielskiej

Co powinien zawierać wniosek?

Wniosek o pozbawienie (ograniczenie) władzy rodzicielskiej nad małoletnim powinien zawierać wszystkie kwestie formalne, czyli:

  • datę i miejscowość,
  • oznaczenie Sądu,
  • podanie imion, nazwisk, numerów PESEL i adresów danych zarówno wnioskodawcy, jak i uczestników postępowania, czyli rodziców i dziecka,
  • opis żądania ograniczenia lub pozbawienia władzy rodzicielskiej rodzica,
  • uzasadnienie,
  • podpis,
  • załączniki, np. akty urodzenia małoletnich dzieci oraz dowody.

Wniosek o ograniczenie praw rodzicielskich składa się w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich Sądu Rejonowego, w którego okręgu dziecko mieszka lub ma stały pobyt. Dokument może również zawierać prośbę o ustalenie miejsca zamieszkania dziecka. Jeśli jest prawidłowo przygotowany, sędzia orzeka samodzielnie w postępowaniu nieprocesowym, ale jest zobowiązany do przeprowadzenia rozprawy.

Co warto wiedzieć?

Wraz z pozbawieniem praw rodzicielskich rodzic lub rodzice tracą możliwość uczestniczenia w wychowaniu dziecka.

Obejmuje to brak możliwości podejmowania decyzji dotyczących przyszłości w odniesieniu do edukacji dziecka, jego wychowania, podróży, zarządzania jego majątkiem, a nawet leczenia w przypadku choroby dziecka. Pozbawienie praw rodzicielskich nie oznacza jednak rozpadu związku.

Rodzic nadal ma prawo do utrzymywania kontaktów z dzieckiem, nadal jest zobowiązany do płacenia alimentów, a dziecko ma prawo do dziedziczenia po rodzicu.

Sprawdź także:

Ograniczenie władzy rodzicielskiej – przesłanki i powody

Brak praw rodzicielskich a widzenia z dzieckiem

Władza rodzicielska jest to zbiór praw i obowiązków spoczywających na wszystkich rodzicach. Musi być ona sprawowana w taki sposób, aby zapewnić dobro dziecka i jego interes społeczny – rodzice powinni się troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka, tak aby przygotować je odpowiednio do dorosłego życia. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania, jednak może dojść do sytuacji, że rodzic zostanie pozbawiony władzy rodzicielskiej. Jak to tego dochodzi?

See also:  Konsekwencje włączenia darowizny do wspólnego majątku małżonków

Na czym polega ograniczenie praw rodzicielskich?

Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, ale jest możliwe ograniczenie władzy rodzicielskiej (tzw. ograniczenie praw rodzicielskich).

To rodzice decydują, do której szkoły ma dziecko chodzić, jakiego języka ma się uczyć, czy ma być leczone, w jaki sposób ma być leczone itd. Czasami rodzice, którzy żyli w konkubinacie i się rozstali albo rozwiedli się nie mogą porozumieć się w kwestii sprawowania władzy rodzicielskiej.

Istnieją dwa rodzaje ograniczenia władzy rodzicielskiej:

  • ograniczenie władzy rodzicielskiej na wniosek rodzica,
  • ograniczenie władzy rodzicielskiej z urzędu (wskutek zawiadomienia sądu opiekuńczego przez policję, sąd, szkołę).
  • Jeżeli władza rodzicielska została ograniczona, to można wnosić o jej przywrócenie, gdy nie ma już przesłanek do jej ograniczenia.
  • Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym osobno, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka, określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem.
  • Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili oni zgodne z dobrem dziecka, pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywania z nim kontaktów i relacji.
  • Zgodnie z art. 109 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd może:
  • 1) zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, w szczególności do pracy z asystentem rodziny, realizowania innych form pracy z rodziną, skierować małoletniego do placówki wsparcia dziennego, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub skierować rodziców do placówki albo specjalisty zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń;
  • 2) określić, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu, albo poddać rodziców innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun;
  • 3) poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego;
  • 4) skierować małoletniego do organizacji lub instytucji powołanej do przygotowania zawodowego albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi;
  • 5) zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej albo zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej.

Kiedy można ograniczyć prawa rodzicielskie?

Często Klienci zwracają się z pytaniem, jakie dowody należy przedstawić na ograniczenie praw rodzicielskich. Rodzaj i dobór środków dowodowych powinien być starannie dobrany i przemyślany.

Katalog dowodów może być bardzo duży, mogą to być: zeznania świadków, filmy, nagrania, dokumenty, opinie biegłych etc.

Kiedy można ograniczyć prawa rodzicielskie? Przesłanką ograniczenia władzy rodzicielskiej jest dobro dziecka. Nie ma znaczenia, czy chodzi o ograniczenie władzy rodzicielskiej matce czy tej o ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu.

Jednym z najczęściej występujących wypadków jest ograniczenie władzy rodzicielskiej z powodu alkoholizmu.

Ograniczenie praw rodzicielskich ojcu i matce – powody

Kiedy można ograniczyć prawa rodzicielskie ojcu? Kluczowe jest w tym przypadku prawidłowe i szerokie uzasadnienie wniosku o ograniczenie praw. Powody ograniczenia praw rodzicielskich ojcu są różne: np.:

  • brak kontaktów z dzieckiem,
  • nieprawidłowy wpływ na dziecko,
  • brak komunikacji między rodzicami,
  • silny konflikt między rodzicami,
  • uzależnienia rodzica (ograniczenie praw rodzicielskich ojcu alkoholikowi).

Czy ograniczenie władzy rodzicielskiej eliminuje prawo do kontaktów z dzieckiem? Ojciec z ograniczoną władzą rodzicielską ma prawo i obowiązek utrzymywać kontakt ze swoim dzieckiem. Kontakty z dzieckiem są więc niezależne od władzy rodzicielskiej.

Dopuszczalne jest także ograniczenie praw rodzicielskich matce. Często klienci pytają, czy  możliwe jest ograniczenie praw rodzicielskiej matce alkoholiczce albo ograniczenie praw rodzicielskich samotnej matce?

Odpowiedź na to pytanie zależy od konkretnej sytuacji, w której znajduje się zarówno rodzic jak i dziecko.

Alimenty a ograniczenie władzy rodzicielskiej

Interesującym zagadnieniem prawnym jest ograniczenie praw rodzicielskich a płacenie alimentów.  Ograniczenie władzy rodzicielskiej nie wpływa na obowiązek alimentacyjny.

Rodzice mają obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka oraz prawo i obowiązek utrzymywania kontaktów bez względu na ograniczenie władzy rodzicielskiej.

Nie da się połączyć sprawy o alimenty i władzę rodzicielską. Nie można skutecznie zawrzeć pozwu o alimenty i wniosku o ograniczenie praw rodzicielskich w jednym pozwie. W tym zakresie powinny toczyć się dwie odrębne sprawy (dwa odrębne postępowania sądowe).

Jak wygląda sprawa o ograniczenie praw rodzicielskich?

Postępowanie z zakresu władzy rodzicielskiej jest uzależnione od danej sytuacji opiekuńczo-wychowawczej dziecka oraz od sytuacji rodziców.

Na zasadach ogólnych prowadzi się postępowanie dowodowe – zeznania świadków, opinie biegłych itd. Sąd rodzinny zawsze bierze pod uwagę zasadę dobra dziecka oraz jego interes.

Sąd nie bierze pod uwagę partykularnych interesów rodziców oraz chęci dokuczenia jednemu z rodziców przez drugiego. Niedopuszczalne jest uwzględnienie interesu któregokolwiek z rodziców kosztem małoletniego dziecka.

Ile trwa sprawa o ograniczenie władzy rodzicielskiej? Zależy to od sądu oraz stopnia skomplikowania sprawy. Sprawa o ograniczenie praw rodzicielskich trwa zazwyczaj od kilku do kilkunastu miesięcy.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej

Pozbawienie władzy rodzicielskiej nie jest traktowane i nie może być jako karą dla rodzica. Kodeks rodzinny i opiekuńczy wyróżnia trzy przesłanki pozbawienia władzy rodzicielskiej a mianowicie:

  • trwała przeszkoda w jej wykonywaniu,
  • nadużywanie tej władzy,
  • rażące zaniedbywanie obowiązków przez rodziców.

Pierwsza z nich polega na niemożliwości wykonywania władzy rodzicielskiej przez długi czas np. w razie zaginięcia jednego z rodziców, odbywania przez rodzica długotrwałej kary pozbawienia wolności, ciężka i przewlekła choroba (np. śpiączka, Alzheimer etc.).

Druga z nich polega na wykonywaniu władzy rodzicielskiej w nieadekwatny sposób, niezgodnie z dobrem i interesem dziecka np. stosowanie kar cielesnych, znęcanie się psychiczne i fizyczne nad dzieckiem, rozpijanie dziecka, zmuszanie dziecka do żebrania oraz do nierządu.

Trzecia z nich polega na jaskrawym niedopełnianiu obowiązków rodzicielskich wobec dziecka np. zaniedbywanie dziecka, jego zdrowia, rozwoju, niepłacenie alimentów na rzecz utrzymania i wychowania dziecka, nieutrzymywanie kontaktów z dzieckiem, nieinteresowanie się dzieckiem itd.

Autor: Adwokat Anna Gręda-Adamczyk

Udostępnij:

Władza rodzicielska – ograniczenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej a kontakty z dzieckiem. » Kancelaria Adwokacka

Sprawy z zakresu władzy rodzicielskiej oraz kontaktów rodziców z dziećmi mogą stanowić część obszerniejszej sprawy – sprawy o rozwód albo separację lub sprawę samoistną. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że nie da się postawić pionowej kreski i oddzielić relacji na linii rodzic – rodzic od relacji rodzic – dziecko.

Zawsze, w mniejszym lub większym stopniu jedne relacje będą oddziaływały na drugie. W związku z powyższym można wskazać generalną zasadę: im lepsze kontakty między (rozwiedzionymi) rodzicami, tym lepsze kontakty danego rodzica z dzieckiem.

Niejednokrotnie w mojej karierze zawodowej spotkałem się z sytuacjami angażowania dziecka w konflikt między rodzicami, co finalnie nie wychodziło na dobre ani rodzicom, ani tym bardziej dziecku. W związku z tym pamiętajmy, dobro dziecka – dobrem priorytetowym.

Im lepsze relacje z drugim rodzicem, tym mniej sytuacji spornych przy wykonywaniu władzy rodzicielskiej czy wykonywaniu kontaktów z dzieckiem. Władza rodzicielska – co się kryje za tym pojęciem? O tym poniżej.

Władza rodzicielska – pojęcie

Przechodząc do pojęcia władzy rodzicielskiej, wielu klientów pyta mnie – panie mecenasie, co kryje się pod tym lakonicznym sformułowaniem „władza rodzicielska”? Zawsze tłumaczę klientom, że to po prostu uprawnienie, ale i jednocześnie obowiązek rodzica do sprawowania opieki nad dzieckiem, zapewnienia mu odpowiednich warunków mieszkaniowych i bytowych. Jest to również troszczenie się o jego rozwój fizyczny i duchowy, troszczenie się o jego edukację i przystosowanie do samodzielnego życia w przyszłości. Rodzic ma obowiązek pomocy dziecku w rozwijaniu jego pasji i zainteresowań, wychowania dziecka i przystosowania do życia w społeczeństwie. Musi także opiekować się (zarządzać) jego majątkiem (jeżeli takowy posiada).

Ograniczenie władzy rodzicielskiej

Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Istotną kwestią wymagającą zbadania jest dobro dziecka.

Sąd, na podstawie kompleksowo zebranego materiału dowodowego musi wyprowadzić wniosek, co dla dziecka w chwili obecnej i na przyszłość będzie najlepsze, który rodzic daje gwarancję lepszego wychowania i utrzymania i czy istnieje potrzeba ograniczenia wpływu drugiego rodzica na istotne sprawy dziecka.

W praktyce ograniczenie władzy rodzicielskiej wygląda tak, że sąd w orzeczeniu wylicza prawa i obowiązki rodzica wobec dziecka. Inaczej mówiąc, sąd wskazuje co rodzic może i jakie ma obowiązki względem dziecka.

Dla przykładu: można ograniczyć władzę rodzicielską drugiego rodzica do współdecydowania o wyborze placówki szkolnej, istotnych kwestiach związanych z leczeniem dziecka, wyjazdach za granicę przez dziecko.

WAŻNE !!! Jeżeli chcemy współdecydować o danych sprawach dziecka – musimy to jasno wskazać sądowi, najlepiej w piśmie procesowym.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej a zachowanie rodzica

Dobro dziecka jest głównym wyznacznikiem ograniczenia władzy rodzicielskiej rodzicowi. Niemniej jednak można wyróżnić 2 główne przyczyny, które wpływają na taki stan rzeczy, a mają wpływ na dobro dziecka. Po pierwsze – ograniczenie władzy rodzicielskiej jest spowodowane uprzednim negatywnym zachowaniem rodzica w stosunku do dziecka.

Po drugie – ograniczenie władzy rodzicielskiej może być niezależne od zachowania rodzica wobec dziecka. Może być bowiem wynikiem braku relacji albo osłabieniu relacji między samymi rodzicami. Nie może uciec naszej uwadze, że istnieją sytuacje życiowe, kiedy w sprawach dotyczących dziecka zgoda obu rodziców jest konieczna, np.

zgoda obu rodziców na przyjęcie dziecka do danego żłobka. Często bywa tak, że jeden ze skłóconych małżonków celem utrudnienia życia drugiemu, dokuczenia, nie współpracuje z drugim rodzicem w sprawach dziecka. W związku z tym konieczna jest ingerencja sądu we władzę rodzicielską, ograniczając ją drugiemu rodzicowi.

W ten sposób rodzic któremu władzy rodzicielskiej nie ograniczono, może normalnie podejmować decyzje dotyczące dziecka.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej

Jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców. Często zdarza się tak, że przyczyną rozpadu małżeństwa i rodziny jest negatywne zachowanie jednego z rodziców, w stosunku do współmałżonka i/lub dzieci. Niejednokrotnie stosuje on przemoc nie tylko psychiczną, ale i fizyczną. W związku z powyższym, aby chronić dzieci przed takim „nieudolnym” rodzicem, ustawodawca stworzył instytucję pozbawienia władzy rodzicielskiej. Z treści art. 111 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego możemy wyczytać 3 podstawy pozbawienia władzy rodzicielskiej:

po pierwsze – trwała przeszkoda, przez którą władza rodzicielska nie może być wykonywana

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, trwała przeszkoda to taka, która wyłącza możliwość sprawowania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem na stałe. Nie można jednoznacznie wskazać czy, a jeżeli tak to kiedy owy stan się zmieni.

Ponadto „na stałe” należy również rozumieć jako długi czas.

Dla przykładu: trwałą przeszkodą w wykonywaniu władzy rodzicielskiej może być przewlekła choroba rodzica, skazanie rodzica na długoletnią karę pozbawienia wolności czy choroba psychiczna rodzica.

po drugie – nadużywanie władzy rodzicielskiej przez rodziców

Jak już wcześniej zasygnalizowałem, nadużywaniem władzy rodzicielskiej nie jest wyłącznie zachowanie rodzica wobec dziecka. Może również przejawiać się w negatywnym zachowaniu jednego rodzica wobec drugiego, czy nawet wobec innej osoby.

„Agresywne zachowanie, stan nietrzeźwości, grożenie matce, zakłócanie spokoju domowego, wszystkie te zachowania uczestnika są manifestowane w obecności dziecka, nie można więc twierdzić, by pozostawały poza sferą oddziaływania na nie, i to oddziaływania bezpośredniego.” [postanowienie SN z dnia 07.09.2000 r.

, I CKN 931/00] Aby oprzeć wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej na tej podstawie, konieczne jest wykazanie ciągłego/kilkukrotnego zachowania osoby nadużywającej władzy. Jednorazowe zachowanie nie jest wystarczające.

po trzecie – rażące zaniedbywanie obowiązków rodzica wobec dziecka

Słowem kluczowym dla zrozumienia tej podstawy wniosku o pozbawienie rodzica władzy rodzicielskiej jest przymiotnik „rażące”. Orzecznictwo tłumaczy je jako zaniedbanie poważne albo zaniedbania o mniejszej wadze, które cechują się uporczywością, niepoprawnością, nasileniem złej woli.

Określenie katalogu zachowań wskazujących na rażące zaniedbywanie obowiązków rodzica wobec dziecka jest niemożliwe. Sąd, rozstrzygając sprawę w przedmiocie władzy rodzicielskiej, winien zbadać każdorazowo sytuację indywidualną każdego z rodziców i ocenić ich zachowanie, które może negatywnie wpływać na proces wychowawczy dziecka.

Dla przykładu (ciekawy przykład z orzecznictwa): „Zabójstwo matki dziecka przez jego ojca – mającego negatywne cechy osobowości, zagrażające dobru dziecka – niszczy jego naturalne środowisko rodzinne i stanowi rażące zaniedbywanie obowiązków rodzica względem dziecka, co uzasadnia pozbawienie władzy rodzicielskiej (art.

111 § 1 k.r.o.).” [postanowienie SN z dnia 17.11.1998 r., II CKN 893/97].

Wyrok rozwodowy a władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem

Jeden z punktów wyroku rozwodowego stanowi o władzy rodzicielskiej. Kolejny (choć nieobligatoryjny) może dotyczyć uregulowania kontaktów rodzica, u którego dziecko na co dzień nie przebywa, z małoletnim.

Wiele osób zadawało mi pytanie – panie mecenasie, czy jeżeli sąd ograniczy mi władzę rodzicielską albo wręcz jej pozbawi, będę mógł widywać się z synem? Kodeks rodzinny i opiekuńczy jasno stanowi, że niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.

W związku z powyższym należy dojść do konkluzji, że niezależnie od rozstrzygnięcia dotyczącego władzy rodzicielskiej, prawo do kontaktów rodzica z dzieckiem będzie zachowane.

Niemniej jednak zachowanie rodzica wobec drugiego rodzica, dziecka albo osoby trzeciej będące przyczyną ograniczenia bądź pozbawienia władzy rodzicielskiej, bezsprzecznie będzie rzutować na ilość i częstotliwość kontaktów rodzica z dzieckiem. Może również doprowadzić do ograniczenia kontaktów w dany sposób.

Na prawo rodzinne należy patrzeć jako na pewną spójną całość – kwestie władzy rodzicielskiej, alimentów (w tym zabezpieczenia alimentów), kontaktów z dzieckiem (w tym zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem), opieki naprzemiennej wzajemnie na siebie rzutują. Zapraszam do lektury moich pozostałych artykułów.

Zastanawiasz się nad pozbawieniem lub ograniczeniem władzy rodzicielskiej drugiemu rodzicowi i potrzebujesz pomocy prawnika? Kancelaria Adwokacka Adwokat Michał Dobies z siedzibą w Warszawie i Filią w Żurominie specjalizuje się w prowadzeniu spraw z zakresu prawa rodzinnego. Zapraszamy do kontaktu.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej z powodu zaniedbywania kontaktów z dzieckiem

Przeważnie przychodzi mi bronić praw mężczyzn, którzy borykają się z problemami związanymi z kontaktami z dzieckiem. Jednak nie wszyscy ojcowie walczą o to, by realizować się jako rodzic.

Zdarza się, że matki muszą swoim dzieciom zastępować obojga rodziców, bo drugi z nich nie przejawia żadnego zainteresowania i rodzicielskiej troski.

Wspominam o tym, bo w rozmowach z klientkami i czytelnikami regularnie powraca temat dotyczący możliwości pozbawienia władzy rodzicielskiej rodzica, a także współzależności następstw wydania takiego postanowienia oraz prawa do odbywania kontaktów z dzieckiem. Z tego powodu dzisiaj kilka uwag właśnie na powyższy temat.

Możemy analizować kwestię władzy rodzicielskiej oraz kontaktów z dzieckiem w dwóch aspektach. Najczęstszym pytaniem, które pada ze strony klientów jest to, czy osoba pozbawiona władzy rodzicielskiej ma w ogóle prawo do spotykania się z dzieckiem. Odpowiedź, w świetle art. 113§1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jest prosta.

 Prawo do kontaktów z dzieckiem jest niezależne od przysługującej rodzicowi władzy rodzicielskiej. Rodzic, którego władza jest ograniczona lub której został pozbawiony ma prawo do widywania swojego dziecka, chyba że zakaz takich spotkań zostanie wydany przez sąd.

Polskie prawo rodzinne oddziela w sposób wyraźny prawo rodziców do kontaktów z dzieckiem od praw wynikających z przysługującej im władzy rodzicielskiej.

Bardziej problematyczne zdaje się udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy ignorowanie przez rodzica terminów ustalonych kontaktów może doprowadzić do pozbawienia go władzy rodzicielskiej właśnie z tego powodu? Tutaj jednoznacznej informacji, bez szczegółowej analizy konkretnego stanu faktycznego, nie sposób udzielić.

Należy przeanalizować prawne przesłanki upoważniające sąd rodzinny do pozbawienia władzy rodzicielskiej, ze szczególnym uwzględnieniem art. 111§1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w tej części, w której przewiduje możliwość zastosowania tego rodzaju ingerencji w przypadku „rażącego zaniedbywania obowiązków wobec dziecka”.

Prawo do kontaktów z dzieckiem nie jest jedynie przywilejem rodzica, z którego może korzystać, gdy jest to wygodne. Kontakty z dzieckiem to przede wszystkim obowiązek nieodłącznie związany z rodzicielstwem.  W takim ujęciu instytucja ta jest przewidziana w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Nie można wykluczyć, że zaniedbywanie swoich obowiązków w zakresie widzeń z dzieckiem, doprowadzi do tak drastycznego rozstrzygnięcia sądu rodzinnego, jakim jest postanowienie o pozbawieniu  władzy rodzicielskiej. Sąd będzie oceniał okoliczności konkretnej sprawy ważąc je nie tylko przez pryzmat przesłanek z art. 111§1 k.r.o.

, lecz także dobro dziecka, które jest nadrzędną wytyczną w sprawach rodzinnych.

Pozbawienie praw rodzicielskich rodzica, który całkowicie ignoruje rodzicielski obowiązek spotykania się z dzieckiem, jest środkiem stosowanym przez sądy.  Za rażące zaniedbanie uznaje się nie tylko uchylanie od świadczeń alimentacyjnych, ale i brak kontaktu z dzieckiem.

Niekoniecznie jednak sąd będzie stosował tak drastyczny środek w każdym przypadku dotyczącym zaniedbywania realizacji kontaktów. Bywa przecież tak, że ojcowie odwołują kontakty notorycznie, ale niektóre spotkania od czasu do czasu dochodzą do skutku.  Zdarzają się również sytuacje, że kontakty nie odbywają się wcale.

 Trzeba pamiętać, że nie można z góry przesądzać o żadnym z możliwych rozwiązań. W tej materii liczy się swobodna ocena sędziowska.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej a kontakty z dzieckiem

Czy rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej ma prawo do kontaktów (spotykania się, rozmawiania, zabierania) ze swoim dzieckiem/dziećmi? Czy będąc pozbawionym władzy rodzicielskiej można sądownie ustalić kontakty z dzieckiem/dziećmi?

Po pierwsze wskazać należy, że władza rodzicielska obejmuje całokształt praw i obowiązków związanych z wychowaniem małoletniego dziecka. Pozbawienie tejże władzy jest najsurowszym środkiem ingerencji w sprawowanie tej władzy.

Czy jednak oznacza to brak możliwości widywania się z dzieckiem, spędzania z nim czasu, rozmawiania przez telefon, za pośrednictwem internetu?

Co do zasady, jeżeli dziecko mieszka u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z drugim rodzice, powinni oni określić wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia. Często zdarza się jednak, że osiągnięcie takiego porozumienia między rodzicami nie jest możliwe. W takiej sytuacji pozostaje droga sądowa – o kontaktach z dzieckiem rozstrzyga sąd opiekuńczy.

Zaznaczenia przy tym wymaga, że fakt pozbawienia władzy rodzicielskiej nie oznacza, że rodzic nie może kontaktować się z dzieckiem. W dalszym ciągu ma on bowiem prawo do osobistej styczności ze swoim dzieckiem.

Wyjątkiem jest sytuacja, w której zakaz lub ograniczenie takich kontaktów (spotkań i innych form porozumiewania się) zostanie wydany przez sąd w wyroku pozbawiającym go władzy rodzicielskiej lub w innym postępowaniu.

Jak sądownie ustalić kontakty z dzieckiem będąc pozbawionym władzy rodzicielskiej?

W tym celu należy skierować do sądu (właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka) wniosek o ustalenie kontaktów i wskazać w nim sposób, w jaki chcemy, żeby kontakt ten się odbywał. Podaje się w nim konkretne dni i godziny spotkań, a także inne, ewentualne formy kontaktu (np. poprzez rozmowy telefoniczne).

Pismo to należy właściwie uzasadnić, przedstawić dowody i przygotować swoje stanowisko tak, aby sąd wniosek ten uwzględnił. Fakt pozbawienia władzy rodzicielskiej może bowiem rzutować na nasze stanowisko w stopniu większym, niż w przypadku posiadania pełnej lub ograniczonej władzy rodzicielskiej.

  • Opłata sądowa od wniosku o ustalenie kontaktów wynosi obecnie 100 zł.
  • adw. Adrianna Borowiecka
  • Kancelaria Adwokacka w Łodzi, ul. Żeligowskiego 42,

filia w Aleksandrowie Łódzkim, ul. Wojska Polskiego 12.

tel. 666 686 630, mail: [email protected]

Leave a Reply

Your email address will not be published.