Czym się różni rozwód od separacji?

Separacja to rozwiązanie, na które często decydują się osoby nie do końca przekonane o potrzebie definitywnego zakończenia małżeństwa. Sprawdź, jak załatwić separację, ile trwa separacja, ile kosztuje i na czym polega różnica między separacją a rozwodem.

Czym się różni rozwód od separacji? Autor: thinkstockphotos.com Separacja to dobre rozwiązanie dla par, które nie są do końca zdecydowane, czy chcą się rozstać na zawsze.

Spis treści

Co to jest separacja?

Separacja to rozwiązanie, które przed rokiem 1999 w ogóle nie było możliwe – małżeństwa, które chciały się rozejść, mogły zdecydować się wyłącznie na rozwód. We wspomnianym wyżej czasie pojawiła się jednak (obowiązująca dokładnie od 16 grudnia 1999 roku) ustawa, dzięki której możliwe stało się, aby małżonkowie uzyskali również i separację.

Separacja – definicja

Według słownikowej definicji separacja polega na oddzieleniu od siebie jakichś osób lub rzeczy. W kontekście małżeństwa znaczenie separacji jest podobne – polega ona na wyraźnym oddzieleniu od siebie małżonków.

Czym różni się separacja od rozwodu?

Otóż rozwód to zasadniczo “droga bez powrotu” – tak naprawdę poza ponownym wzięciem ślubu przez dwie te same osoby, nie istnieje możliwość jego cofnięcia. Ludzie, którzy wcześniej byli małżonkami, po rozwodzie stają się całkowicie wolni – mogą oni zawierać nowe związki, jak i również wstąpić w całkowicie inny związek małżeński.

  • Inaczej jest zaś z separacją – ona również prowadzi do pewnego rozdzielenia dróg życiowych dwojga ludzi, aczkolwiek w jej przypadku cały czas pozostają oni małżeństwem – w trakcie separacji nie można więc wziąć ślubu z jakąś inną osobą.
  • Czytaj też:
  • Kryzys w związku: jak go pokonać?
  • Terapia małżeńska: na czym polega?
  • Komunikacja w związku. Najczęstsze problemy

Rozwód a podział opieki nad dziećmi

Separacja: kiedy może zostać orzeczona?

Warunki orzeczenia separacji tak naprawdę są analogiczne do tych w przypadku rozwodu. Aby sąd zdecydował się orzec separację, konieczne jest, aby doszło do całkowitego (ale niekoniecznie trwałego, jak to ma miejsce w przypadku rozwodu) rozkładu pożycia małżonków. Obejmuje to pożycie duchowe (uczuciowe), fizyczne (m.in. kontakty seksualne) oraz gospodarcze (np. wspólny budżet).

Zasadniczo ostatni element pożycia małżeńskiego budzi zwykle największe kontrowersje. Otóż w sytuacji, kiedy małżonkowie wspólnie mieszkają, nie do końca spełnione jest ustanie wspólnego pożycia gospodarczego.

Nie jest to jednak równoznaczne z tym, że taka para nie może być w separacji – różne są życiowe sytuacje, dlatego też decyzje o separacji podejmowane są przez sądy po dokładnym, indywidualnym rozpatrzeniu każdego przypadku.

Separacja: kiedy sąd nie wyda orzeczenia?

Nie każda para małżonków, która wystąpi do sądu o orzeczenie separacji, rzeczywiście będzie mogła je otrzymać. Przede wszystkim pod uwagę brane jest dobro małoletnich dzieci danej pary: jeżeli separacja rodziców w jakiś sposób mogłaby im zaszkodzić, sąd nie wyda wyroku zezwalającego na nią.

Inną sytuacją, gdzie udzielenie separacji jest niemożliwe, jest ta, gdy byłoby to niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Jednoznacznie określić, czym zasady te są, po prostu się nie da – nawet w różnych regulacjach prawnych reguły współżycia społecznego nie są jednoznacznie zdefiniowane.

Ogólnie przyjmuje się, że zasady te to minimum powszechnie uznawanych zasad poprawności i uczciwości w różnych kontaktach z innymi ludźmi. Jako przykład sytuacji, gdzie separacji nie można orzec ze względu na niezgodność z zasadami życia społecznego, można podać stan, gdy jeden z małżonków jest ciężko chory i wymaga opieki.

Koszty związane z udzieleniem separacji ponoszą sami małżonkowie. W sytuacji, kiedy składają oni wniosek o separację – czyli gdy chcą jej oni oboje i nie mają małoletnich dzieci – są zobowiązani zapłacić kwotę w wysokości 100 złotych. Wtedy zaś, kiedy wnoszony jest pozew o separację i potem toczy się odpowiednia rozprawa, jej koszt wynosi 600 zł.

Separacja czy rozwód?

Separacja jest rozwiązaniem dla par, których związki są w fatalnym stanie – nie sypiają ze sobą, nie jedzą wspólnie posiłków, nie spędzają razem czasu – ale istnieje jeszcze szansa na to, że dawne uczucia powrócą. O rozwodzie pomyśleć można wtedy, kiedy małżonkowie absolutnie nie widzą szans na naprawę swojej relacji – oznacza on definitywny koniec małżeństwa.

Separacja z kolei daje czasami naprawdę dobre efekty i pozwala uratować małżeństwo. Codzienne sprzeczki, stale napięta atmosfera w domu czy “ciche dni” nie pomagają w naprawieniu związku.

Czasami rozejście się małżonków na pewien czas sprawia, że nabierają oni dystansu do różnych spraw – to, co wcześniej uznawali oni za problem, z perspektywy czasu okazuje się błahostką, o którą wcale nie warto było się kłócić.

Żona może zacząć wręcz tęsknić za nawykami męża, które dotychczas wywoływały w niej wyłącznie irytację. Mąż z kolei może dojść do wniosku, że żona wcale nie dzwoniła do niego tak często tylko po to, aby go kontrolować, lecz robiła to dlatego, że po prostu potrzebowała z nim kontaktu. Co więcej – mężowi tych częstych telefonów może nawet zacząć brakować.

Separacja jest więc dla niektórych par ratunkiem – jeżeli w jej trakcie małżonkowie finalnie stwierdzą, że chcą do siebie wrócić, możliwe jest jej zniesienie. W niektórych krajach świata separacja jest nawet etapem niezbędnym przed udzieleniem danej parze rozwodu.

Separacja: jaki sąd o niej orzeka?

Małżonkowie, którzy powezmą decyzję o separacji, powinni udać się do – właściwego względem zamieszkania – sądu okręgowego. Zażądać separacji może zarówno jeden, jak i oboje małżonków. Później przebieg postępowania zależny jest m.in. od tego, czy para ma dzieci, czy też nie.

Jeżeli oboje małżonkowie składają wniosek o separację i nie mają małoletnich dzieci, postępowanie toczy się w trybie nieprocesowym, bez orzekania o winie. Po ustaleniu, czy rzeczywiście zachodzą warunki do orzeczenia separacji, sąd może wydać o niej postanowienie.

Inaczej dzieje się zaś wtedy, kiedy pozew składa jeden małżonek lub gdy para ma małoletnie dzieci. Wtedy toczy się rozprawa, którą kończy wydanie wyroku. W trakcie rozprawy sąd m.in. orzeka o winie małżonków – winne może być jedno z nich, oboje lub może zostać uznane, za ani mąż, ani żona nie są winni ustania pożycia małżeńskiego.

Ma to duże znaczenie, ponieważ wpływa m.in. na to, jaki będzie podział obowiązków w opiece nad dziećmi, oprócz tego wina brana jest pod uwagę przy ustalaniu ewentualnych alimentów.

Separacja: jakie są jej skutki?

Orzeczenie separacji skutkuje uchyleniem wspólnoty małżeńskiej. Po niej małżonkowie nie mają obowiązku wspólnego pożycia, tracą oni wspólność majątkową. Zmianom ulega również dziedziczenie w przypadku śmierci któregoś z partnerów – w trakcie separacji ustaje dziedziczenie ustawowe, przepada również prawo do zachowku.

Jeszcze w trakcie rozprawy – o ile małżonkowie takowe mają – dochodzi do rozstrzygnięcia podziału władzy rodzicielskiej, ustalane jest również to, jak małżonkowie będą się dzielić kosztami opieki nad dzieckiem. W sytuacji, kiedy małżonkowie po separacji mają mieszkać wspólnie, sąd ustala także zasady tego, w jaki sposób będzie to się odbywać.

Podkreślić tutaj należy, że choć separacja zmienia bardzo wiele, to jednak pewne aspekty życia wciąż pozostają po niej niezmienione. Otóż zgodnie z panującymi przepisami w sytuacji, kiedy względy słuszności (które również, podobnie jak zasady współżycia społecznego, są niesprecyzowane) będą tego wymagały, w trakcie separacji małżonkowie są zobowiązani do udzielania sobie pomocy.

Separacja: jak się z niej wycofać?

Kiedy w trakcie separacji małżonkowie stwierdzą, że nadal jednak chcą być w związku, możliwe jest jej cofnięcie. Podobnie jak jej udzielenie, tak i zniesienie odbywa się drogą sądową. Zniesienie separacji możliwe jest wtedy, kiedy do sądu okręgowego zostanie złożone zgodne żądanie tego przez oboje małżonków.

Czym różni się separacja od rozwodu?

Czym się różni rozwód od separacji?

  • Dorota Kraskowska
  • /
  • 7 maja 2020

Na separację decydują się częściej pary wychowujące małoletnie dzieci oraz te, które co prawda widzą jeszcze szansę na uratowanie małżeństwa, ale na obecną jedynym wyjściem jest dla nich rozstanie. Separacja jako chwilowo łagodniejsze rozwiązanie daje więcej czasu na podjęcie ostatecznej decyzji, pozwala spojrzeć na problemy małżeńskie z dystansu, jest także okazją na sprawdzenie, jak każde z małżonków będzie funkcjonować oddzielnie.

Przesłanki do orzeczenia separacji 

Zasadniczą różnicą pomiędzy rozwodem a separacją jest ustalenie faktu, czy pożycie małżeńskie uległo trwałemu i zupełnemu rozkładowi czy tylko trwałemu rozkładowi. Sąd wyda orzeczenie o rozwodzie, jeśli ustali na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że wystąpiły łącznie obie przesłanki, czyli pożycie małżeńskie uległo trwałemu i zupełnemu rozkładowi. 

Natomiast do orzeczenia separacji wystarczy ustalenie, że pożycie małżeńskie uległo zupełnemu rozkładowi. Zupełny rozkład pożycia pomiędzy małżonkami oznacza ustanie więzi emocjonalnej, fizycznej i ekonomicznej. 

Na etapie orzekania separacji często brak jeszcze przesłanek o zaistnieniu trwałego rozkładu pożycia małżeństwa, czyli sytuacji, w której nie ma już możliwości powrotu do wspólnego życia.

  Separacja ma być dla małżonków czasem na podjęcie ostatecznej decyzji — albo na powrót do wspólnego życia, albo na rozwód, jeśli okaże się, że w wyniku separacji doszło również do trwałego rozkładu małżeństwa.  

Zupełny rozkład pożycia pomiędzy małżonkami jest wymaganiem minimalnym do orzeczenia separacji. Ale sąd może ją także orzec jeśli uzna, że pomiędzy małżonkami nastąpił również trwały rozkład pożycia. I choć wystąpiły obie przesłanki do orzeczenia rozwodu, sąd może wydać decyzję o separacji, jeśli na tym etapie żadna ze stron nie jest jeszcze gotowa na rozwód. 

CZYTAJ TEŻ Jak samodzielnie napisać pozew o rozwód bez orzekania o winie?

Skutki prawne separacji

Separacja nie jest tak dotkliwa dla związku małżeńskiego pod względem skutków prawnych jak rozwód. Przede wszystkim dlatego, że można ją cofnąć, Aby to zrobić, trzeba złożyć w sądzie okręgowym wniosek o zniesienie separacji. Sąd zniesie separację na zgodne żądanie obojga małżonków.

Małżonkowie przebywający w separacji nie mogą zawierać nowych związków małżeńskich. Takie prawo daje wyłącznie rozwód, który jest ostatecznym rozwiązaniem małżeństwa, bez możliwości wycofania się z decyzji. 

Małżeństwo pary przebywającej w separacji trwa nadal, ale nie ma już wspólnego pożycia i każda ze stron ma prawo prowadzić odrębne gospodarstwa domowe. W czasie separacji nie można wrócić do nazwiska rodowego, takie prawo daje wyłącznie prawomocny wyrok rozwodowy.

Gdzie złożyć pozew o separację? 

Aby uzyskać orzeczenie o separacji trzeba złożyć pozew o separację do właściwego sądu okręgowego i wnieść wpisowe sądowe w wysokości 600 zł. Sprawa może być przeprowadzona w trybie postępowania zwykłego, ale orzeczenie może być również wydane w trybie nieprocesowym. 

Kiedy separacja nie będzie możliwa?

Sąd nie wyda orzeczenia o separacji, kiedy na jej skutek ucierpiałoby dobro wspólnych, małoletnich dzieci oraz w sytuacji, kiedy byłaby ona sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Jako przykład można wskazać okoliczność choroby w rodzinie — gdy jedno z małżonków zachorowało na ciężką chorobę i separacja byłaby dla niego rażącą krzywdą i pozbawieniem realnej pomocy. 

CZYTAJ TEŻ Rozwód z orzekaniem o winie

   

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z
informacjami prawnymi, zapraszamy do naszego serwisu ponownie!Jeżeli podobał Ci
się
artykuł podziel się z innymi udostępniając go w mediach społecznościowych – poniżej
masz
szybkie linki do udostępnień.

See also:  Jak odzyskać zaległe alimenty?

Czy ten artykuł był przydatny?

Rozwód, a Separacja – Niezbędne Informacje | Iwo Klisz

Wyjaśniając różnicę pomiędzy rozwodem a separacją najprościej powiedzieć, że rozwód to raczej bilet w jedną stronę. Konsekwencje, które wywołuje mogą ustać w wyniku ponownego zawarcia małżeństwa, ale nie ma możliwości „zniesienia”, czy „cofnięcia” rozwodu. Raz prawomocnie orzeczony rozwód powoduje, że małżonek wraca do stanu wolnego.

Tymczasem separacja, pozwala się w pewnym miejscu zatrzymać, a następnie wrócić do stanu poprzedniego.

Zatrzymać, czyli zachować – w pewnym, w zasadzie drobnym zakresie – więź powstałą na skutek zawarcia małżeństwa.

Separacja pozwala Ci kupić trochę czasu na znalezienie odpowiedzi na pytanie „co dalej z nami”, co nie znaczy, że pozwoli utrzymać status quo we wszystkich aspektach. Skutki separacji w wielu kontekstach są takie same jak w przypadku rozwodu.

Należy zaznaczyć, że chodzi o separację prawną tj. orzeczoną przez sąd we właściwym postępowaniu, a nie separację faktyczną powstałą na skutek faktycznego, ale nie prawnego rozstania się małżonków.

Separacja faktyczna nie ma tak doniosłych skutków dla związku małżeńskiego jak orzeczenie separacji przez sąd, chociaż trudno uznać, że prawo nie wiąże z nią żadnych konsekwencji.

Na małżonkach ciąży obowiązek wspólnego pożycia – jeżeli go brak, otwiera się droga do orzeczenia rozwodu.

Jeżeli separacja jest wynikiem porzucenia rodziny przez małżonka, będzie to miało znaczenie przy orzekaniu o winie gdy dojdzie do sprawy o rozwód.

Przeczytaj także:

  • Rozwód z orzekaniem o winie
  • Rozwód bez orzekania o winie

Czym się różni rozwód od separacji?

Rozkład pożycia małżeńskiego w przypadku separacji

Warunkiem orzeczenia zarówno rozwodu jak i separacji jest wykazanie, że pomiędzy małżonkami doszło do zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego.

Zobacz, że samo dążenie do tego, by doszło do orzeczenia separacji, albo rozwodu nie jest wystarczające dla uwzględnienia powództwa, nawet jeśli istnieje zgoda obojga małżonków. Chcieć nie zawsze znaczy móc. Prawo sprzyja utrzymaniu małżeństwa, jeśli istnieje szansa na jego reanimację. Jeżeli w ogóle nie doszło do rozkładu pożycia małżeńskiego, sąd powinien oddalić powództwo.

Co zatem oznacza, że pomiędzy małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia małżeńskiego?

To sytuacja, gdy stron nie łączy ani więź duchowa, ani fizyczna, ani gospodarcza.

Czyli o rozkładzie pożycia małżeńskiego będziemy mówić wtedy, gdy małżonkowie nie zamieszkują razem, nie współżyją ze sobą, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego i nie żywią wobec siebie już żadnych głębszych, pozytywnych uczuć.

Wszystkie trzy przesłanki muszą wystąpić równocześnie. W przypadku rozwodu i separacji zupełny rozkład pożycia małżeńskiego jest właśnie tym wspólnym mianownikiem. Zobacz, że w obu sytuacjach już niewiele Was łączy.

Ale…

W wypadku rozwodu rozpad więzi musi być trwały – co oznacza że wszystkie znaki na niebie i ziemi wskazują, że powrót małżeństwa do normalnego pożycia już nie nastąpi, a wieź fizyczna, gospodarcza i duchowa nie zostanie przywrócona.

Znaczenie ma tutaj też kwestia upływu czasu, chociaż nie jest ona decydująca. W prawie nie znajdziesz również sztywnych wytycznych jak długo musicie funkcjonować osobno, by można było mówić o trwałości rozpadu małżeństwa. Sąd te kwestie każdorazowo ocenia w toku postępowania.

Separacja i orzekanie o winie

Podobnie jak przy rozwodzie, sąd w wyroku może stwierdzić kto ponosi winę za rozpad małżeństwa. Może uznać, że winę ponosi jeden z małżonków lub oboje małżonkowie.

Trzeba również zauważyć jeszcze jedną rzecz: separacja może być orzeczona na wspólny wniosek, albo na żądanie jednego z małżonków.

W wypadku gdy separacja orzekana jest na wspólny wniosek stron, sąd nigdy nie będzie orzekał o tym, czy i kto ponosi winę za rozkład pożycia. W sprawach o rozwód jest inaczej: nawet jeśli strony zgodnie żądają rozwodu, to dodatkowo muszą również zgodnie zażądać zaniechania rozstrzygania w wyroku o winie.

Uwaga: jeżeli którykolwiek z małżonków domaga się, aby sąd orzekał o winie należy uznać, że nie ma zgodnego wniosku małżonków o separację.

Skutki separacji a skutki rozwodu

Po orzeczeniu separacji – w przeciwieństwie do rozwodu – nie jest możliwy powrót do poprzedniego nazwiska w uproszczonym postępowaniu administracyjnym (tj. do nazwiska noszonego przed ślubem), a także nie umożliwia wstąpienia w kolejny związek małżeński.

W pewnych wyjątkowych okolicznościach, małżonkowie pozostający w separacji nadal winni sobie udzielać wzajemnie pomocy, o ile wymagają tego względy słuszności. Obowiązek pomocy może polegać na wsparciu finansowym, ale też na faktycznej pomocy (np. zrobienie zakupów dla chorego małżonka), czy wsparciu psychicznym.

Tymczasem małżonkowie po rozwodzie są zobowiązani wobec siebie jedynie do uiszczania świadczeń alimentacyjnych, do których zostali zobowiązani przez sąd w wyroku. Po rozwodzie nie trzeba wspierać drugiego małżonka psychicznie.

Ostatnim elementem, który odróżnia separację od rozwodu są warunki, jakie należy spełnić aby uzyskać żądane orzeczenie, ale o tym już wiesz.

Rozwód jest orzekany w przypadku zupełnego i trwałego rozkładu pożycia pomiędzy małżonkami (rozumianego jako ustanie wspólnoty fizycznej, duchowej i gospodarczej). Dla orzeczenia separacji wystarczy, że rozpad współżycia jest całkowity.

Sąd nie będzie zobowiązany do ustalenia, czy istniejący pomiędzy małżonkami stan jest trwały, czy jedynie czasowy.

Rozwód i separacja – co je łączy

Wszystkie pozostałe skutki rozwodu stosuje się odpowiednio do separacji. Do najważniejszych z nich należy m.in.

brak możliwości dziedziczenia po małżonku pozostającym w separacji oraz ustanie wspólności majątkowej. Separacja będzie miała również skutki w niektórych sprawach cywilnych np.

przy ustalaniu pochodzenia dziecka, czy w przypadku ustalania prawa do renty rodzinnej dla małżonka.

Sąd orzekający separację może (a w zasadzie jest zobowiązany) analogicznie jak w wyroku rozwodowym uregulować zasady dotyczące sprawowania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron, uregulowania kontaktów z nimi, a także ustalić zakres obowiązków dotyczących pokrywania kosztów ich utrzymania przez każdego z małżonków.

Sąd orzekając separację, podobnie jak przy rozwodzie może ustalić reguły korzystania ze wspólnego mieszkania małżonków, orzec eksmisję jednego z nich, a także dokonać podziału wspólnego majątku małżonków.

Rozwód / separacja?

Co w przypadku gdy jeden małżonek domaga się orzeczenia rozwodu a drugi separacji?

W sytuacji kiedy jeden z małżonków wnosi o orzeczenie separacji, natomiast drugi żąda rozwodu, zaś sąd stwierdzi istnienie warunków do udzielenia rozwodu (całkowity i trwały rozkład pożycia) to orzeczony zostanie rozwód, a nie separacja.

I taki scenariusz jest bardzo powszechny, gdy jedna ze stron wnosi pozew o separację. Nie oznacza to, że tak jest zawsze.

Warto zauważyć, że orzeczenie separacji jest możliwe na skutek powództwa jednego z małżonków, ale także na skutek wniosku obojga małżonków złożonego do sądu.

Sprawy będą rozpoznawane w różnych trybach postępowania, dlatego będą nieco się różnić się pod względem proceduralnym.

Przykładowo w separacji orzekanej na wniosek stron postępowanie toczy się przed jednym sędzią zawodowym, o ile małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci. Sąd w tym przypadku również ma obowiązek przesłuchania małżonków, ale na tym w zasadzie kończy się postępowanie dowodowe.

W przypadku żądania skierowanego do sądu wyłącznie przez jednego z małżonków, sprawa zawsze jest rozpatrywana przed skład trzyosobowy – jednego sędziego i dwóch ławników.

Stanie się tak również, jeśli małżonkowie wprawdzie złożyli do sądu zgodne żądanie, ale są rodzicami małoletnich dzieci.

W przypadku orzeczenia separacji sąd musi uregulować kwestię władzy rodzicielskiej, obowiązku alimentacyjnego i kontaktów.

Stąd bywa, że sprawy o separację nie różnią się zbytnio od przebiegu postępowania w sprawach rozwodowych.

Podział majątku wspólnego w postępowaniu o separację

Podobnie, jak w przypadku sprawy o rozwód, tak również w toku postępowania o separację jest możliwy podział majątku wspólnego. I tak jak w przypadku rozwodu nie jest to łatwe do osiągnięcia, bo zasady są bardzo podobne: podział majątku jest możliwy tylko wówczas, gdy nie spowoduje to wydłużenia postępowania.

Sądy okręgowe niechętnie zajmują się sprawami majątkowymi małżonków, dlatego jeżeli chcecie przeprowadzić podział majątku wspólnego w toku postępowania o separację powinniście uzgodnić kwestie dotyczące podziału jeszcze przed rozprawą, tak żeby przedłożyć zgodny wniosek dotyczący podziału.

Warto też pamiętać o tym, że jeżeli podział majątku wspólnego nie dojdzie do skutku w sprawie o separację, można złożyć osobny wniosek do sądu rejonowego po uprawomocnieniu się orzeczenia o separacji.

Dzieje się ta dlatego, że na skutek sądowej separacji w małżeństwie stron przestaje obowiązywać ustrój wspólności majątkowej, a pomiędzy małżonkami nastaje rozdzielność majątkowa. Ta z kolei otwiera drogę do przeprowadzenia sprawy o podział majątku wspólnego – bez rozdzielności nie możesz tego zrobić.

Z wyrokiem ustanawiającym separację możecie także udać się do notariusza, by przeprowadzić umowny podział majątku w drodze aktu notarialnego.

Kiedy nie dojdzie do orzeczenia separacji?

Podobnie jak przy rozwodzie, przepisy prawa nie pozwalają na orzeczenie separacji jeżeli sprzeciwia się temu dobro wspólnych małoletnich dzieci, albo orzeczeniu separacji sprzeciwiają się zasady współżycia społecznego.

W praktyce takie sytuacje są rzadko spotykane.

Separacja i co dalej?

Jak to się mawia: albo wóz albo przewóz. Na zgodne żądanie małżonków sąd orzeka o zniesieniu separacji. Po przeprowadzeniu postępowania i wysłuchaniu małżonków na rozprawie, sąd wydaje postanowienie o zniesieniu separacji.

I tu wyraźnie widać czym różni się orzeczenie separacji i orzeczenie rozwodu. Rozwodu nie można tak po prostu znieść.

Tymczasem zniesienie sądowej separacji powoduje ustanie jej skutków. Zgodnie z przepisami prawa, oznacza to powrót do obowiązków małżeńskich: aktualizuje się obowiązek współdziałania dla dobra rodziny (w trakcie separacji zastąpiony przez obowiązek pomocy w niektórych sytuacjach), obowiązek wspólnego pożycia.

Zniesienie separacji dla małżonków oznacza również powrót do małżeńskiej wspólnoty majątkowej (chyba że strony sformułują inne żądanie).

Drugą możliwością jest po prostu zakończenie związku małżeńskiego poprzez orzeczenie rozwodu.

Postępowanie o rozwód w wypadku, gdy pomiędzy małżonkami wcześniej istniała separacja sądowa, będzie ułatwione. Sąd już przecież wcześniej zajmował się kwestią rozkładu pożycia małżeńskiego, teraz musi ustalić jedynie, czy ten rozkład jest trwały.

Jeżeli jesteście rodzicami małoletniego dziecka, to w wyroku orzekającym rozwód, sąd będzie musiał ponownie wypowiedzieć się w przedmiocie władzy rodzicielskiej, obowiązku alimentacyjnego i kontaktów, ale jeżeli nie nastąpiła istotna zmiana stosunków, to najpewniej nie przeprowadzi tutaj rewolucji.

Czy separacja jest popularna w Polsce?

Separacja w Polsce ma dość długą tradycję. Jej istnienie ma służyć ochronie dóbr osobistych, takich jak wolność wyznania i swoboda sumienia, wobec tego, że religia rzymskokatolicka nie zezwala na rozwód.

Obecnie separacja nie jest szczególnie popularna. W 2018 roku według danych GUS orzeczono ją w 1254 przypadkach – zobacz, jaka ta liczba jest niewielka, biorąc pod uwagę, że w tym samym roku rozwodów orzeczono grubo ponad 60.000.

Być może Polacy nie lubią półśrodków. A może mała popularność separacji wynika z tego, że wiążą się z nią podobne niedogodności formalne, co z rozwodem, więc wiele osób woli pozostawać nadal w separacji faktycznej niż angażować siebie i małżonka w postępowanie.

W obu sytuacjach strony muszą stawić się w sądzie. Gdy zażąda tego małżonek, sąd w sprawach o separację, tak jak w rozwodzie orzeka o winie w rozkładzie pożycia. W orzeczeniu należy uregulować sytuację dziecka, więc siłą rzeczy w postępowaniu często biorą udział świadkowie.

Z tej perspektywy polska separacja sądowa jest o wiele bardziej skomplikowaną instytucją, niż na przykład w USA, gdzie wystarczy „podpisać papiery” – jak możemy usłyszeć w niejednym serialu.

See also:  Sprawa o alimenty - nieznany adres pozwanego

Czym różni się rozwód od separacji? – PAWLIK SZYMBORSKA Adwokaci i radcowie prawni

Kryzysy małżeńskie trapią niejeden związek. Wielokrotnie udaje się je zażegnać poprzez samodzielną pracę partnerów nad sobą i ich małżeństwem. Częstokroć powaga sytuacji wymaga przy tym skorzystania przez nich ze wsparcia terapeuty lub pomocy psychologa.

Czasami jednak problemy małżeńskie okazują się silniejsze niż próby ratowania związku,  w konsekwencji czego partnerzy decydują się na rozstanie. Stawia to przed nimi konieczność dokonania wyboru co do sposobu sformalizowania tej decyzji. W tym celu rozstający się partnerzy mogą zdecydować się na rozwód lub separację.

Nie zawsze jednak wiedzą czym różnią się te dwie instytucje od siebie i kiedy mogą rozwiązać małżeństwo przez rozwód, a kiedy właściwą dla nich drogą będzie separacja.

Kiedy Sąd może orzec rozwód a kiedy separacje?

Zgodnie z art. 56 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Stosownie natomiast do art. 61 1 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do orzeczenia separacji wymagane jest nastąpienie pomiędzy stronami zupełnego rozkładu pożycia.

Jak widać zarówno w przypadku rozwodu jak i separacji, dla ich orzeczenia konieczne jest stwierdzenie przez sąd zupełności rozpadu pożycia. Przyjmuje się przy tym, iż rozpad pożycia ma charakter zupełny, jeżeli pomiędzy małżonkami ustały więzi fizyczne, duchowe i gospodarcze.

W odróżnieniu od rozwodu jednak przy separacji nie jest wymagane, aby rozpad rodziny był utrwalony. Trwałość tego rozpadu sądy wiążą  z prognozą co do przyszłości rozstających się partnerów. O trwałości rozpadu małżeńskiego będziemy mogli mówić w sytuacji, w której którykolwiek z małżonków ma nowego partnera.

Pojawienie się dziecka z nowego związku również potwierdzi tą okoliczność. Na ocenę trwałości rozkładu pożycia wpływa również ocena przyczyny rozpadu małżeństwa, a także rzeczywisty okres ustania więzi małżeńskich.

Już bowiem kilkuletni czas zaniku więzi małżeńskich pozwala na uznanie przez Sąd, iż rozpad związku ma charakter trwały.

Różnice i podobieństwa pomiędzy rozwodem a separacją:

Orzeczenie rozwodu jak i orzeczenie separacji wymaga przeprowadzenia postępowania sądowego. Zainicjowanie takiego postępowania wiąże się z koniecznością wniesienia opłaty sądowej od pozwu.

Opłata ta wynosi 600,00 zł zarówno w przypadku rozwodu jak i separacji na wniosek jednego z małżonków. W sytuacji jednak gdy separacja ma nastąpić na zgodny wniosek małżonków opłata od takiego wniosku wyniesie 100,00 zł.

Wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego za prowadzenie rozwodu bywa jednak zazwyczaj wyższe niż ma to miejsce w sprawach o separacje.

Tak jak w przypadku rozwodu, w sprawie o separacje, sąd orzekający będzie rozstrzygał komu z rodziców powierzyć władzę rodzicielską nad dziećmi stron, w jaki sposób uregulować kontakty dziecka z tym rodzicem, który na stałe z nim nie będzie zamieszkiwać oraz w jakiej wysokości każdy z małżonków jest zobowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania swojego dziecka (alimentów).

Rozwód i separacja będą wywierały również tożsame konsekwencje w zakresie skutków majątkowych pomiędzy małżonkami. Orzeczenie rozwodu i separacji spowoduje bowiem ustanie pomiędzy nimi wspólnoty majątkowej małżeńskiej, która powstała w momencie zawierania przez nich związku małżeńskiego.

W odróżnieniu jednak od rozwodu w przypadku orzeczenia separacji rozstający się partnerzy nie będą mieli możliwości zawarcia nowego związku małżeńskiego. Po orzeczonej separacji nie będzie również możliwy powrót rozstających się małżonków do ich panieńskich nazwisk (czy też nazwisk sprzed zawarcia związku małżeńskiego) jak ma to miejsce w przypadku rozwodu.

Z powyższego wynika zatem, że skutki orzeczenia separacji, poza ustaniem małżeństwa i możliwością powrotu do poprzedniego nazwiska, są zbliżone są do skutków rozwodu.

Separacja może zatem stanowić dobre rozwiązanie dla tych par, które w tym przykładzie z przyczyn religijnych nie chcą zdecydować się na rozwód.

Ponieważ na skutek separacji nie dochodzi do rozwiązania małżeństwa, separacja może również stanowić okres próbny dla małżonków pozwalający na naprawienie nadszarpniętych relacji i umożliwiający ich pojednanie.

Niejednokrotnie właśnie okres separacji ułatwi małżonkom podjęcie ostatecznej decyzji odnośnie ewentualnego ich powrotu do siebie bądź wręcz przeciwnie- przyczyni się do podjęcia decyzji o rozwodzie, który będzie można przeprowadzić po orzeczonej przez sąd separacji.

Autor: Magdalena Pawlik

Czym różni się rozwód od separacji?

Zarówno separacja jak i rozwód to instytucje przewidziane na wypadek zaistniałych problemów w związku małżeńskim. Pomimo zachodzącego podobieństwa pomiędzy tymi instytucjami inne są przesłanki dla orzeczenia separacji a inne dla rozwodu. Separacja jest jednak mniej dolegliwa pod względem skutków prawnych dla związku małżeńskiego.

Orzeczenie rozwodu jest dopuszczalne, gdy sąd ustali, że pożycie małżeńskie uległo zupełnemu i trwałemu rozkładowi (obie te cechy rozkładu muszą wystąpić łącznie.

Dla orzeczenia separacji wystarczające jest ustalenie, że pożycie małżeńskiego uległo zupełnemu rozkładowi. Do orzeczenia separacji nie jest wymagane, aby rozkład pożycia zupełny był także trwały.

Jednym z celów instytucji separacji jest bowiem – obok kompleksowego, prawnego uregulowania skutków separacji faktycznej – umożliwienie małżonkom przemyślenia celowości rozejścia się i ewentualnego powrotu do wspólnego pożycia.

Przy czym należy zaznaczyć, że nie jest wyłączona możliwość uwzględnienia żądania orzeczenia separacji również wtedy, gdy rozkład pożycia jest nie tylko zupełny, ale także trwały.

Powyższe zależy od stanowiska obojga małżonków (tzn. jeżeli żadne z nich nie  żąda orzeczenia rozwodu). Istnienie rozkładu zupełnego jest bowiem wymaganiem minimalnym.

Jeżeli nastąpił rozkład pożycia, małżonkowie (małżonek) mają prawo wyboru bądź żądania rozwodu albo separacji, bądź pozostawania w separacji faktycznej. Uwzględnienie jednego z wymienionych żądań zależy od wykazania istnienia przesłanek wymaganych przez prawo.

Wspólne pożycie polega na istnieniu między małżonkami łączności psychicznej oraz wzajemnych pozytywnych uczuć (miłości, szacunku, zaufania), obejmuje współżycie fizyczne. Natomiast w sferze gospodarczej przejawia się w prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego, w zamieszkiwaniu razem, niekiedy w prowadzeniu wspólnej działalności zarobkowej lub gospodarczej.

Trwały i zupełny rozkład pożycia

Rozkład pożycia jest trwały jeżeli na tle okoliczności konkretnej sprawy można przypuszczać, że  powrót małżonków do wspólnego pożycia nie nastąpi. Natomiast zupełny gdy pomiędzy małżonkami ustały wszelkie więzi natury osobistej (psychicznej i fizycznej), rodzicielskiej i ekonomicznej.

Zobacz również: Czym jest trwały i zupełny rozkład pożycia?

Skutki prawne

Podstawową różnicą jest skutek prawny każdej z tych instytucji.

Skutkiem rozwodu jest, że  małżeństwo zostaje rozwiązane, a więc przestaje istnieć, można więc zawrzeć nowy związek małżeński, natomiast separacja nie daje małżonkom tej możliwości, gdyż nie prowadzi do rozwiązania małżeństwa. Ponadto skutki separacji mogą zostać zniesione w skutek orzeczenia Sądu, nie jest to możliwe w przypadku rozwodu.

Po orzeczeniu separacji małżonek, który na skutek małżeństwa zmienił nazwisko, nie może wrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem związku małżeńskiego.

Natomiast po orzeczeniu rozwodu małżonek, który przy zawarciu związku małżeńskiego zmienił nazwisko może w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia  się wyroku orzekającego rozwód powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.  W tym celu trzeba będzie złożyć wniosek w urzędzie stanu cywilnego.

Do wniosku należy dołączyć:- odpis skrócony aktu małżeństwa z adnotacją o rozwodzie lub odpis skrócony aktu małżeństwa;- prawomocny wyrok sądu orzekający rozwód.

Jeśli chodzi o alimenty, przy rozwodzie w niektórych przypadkach okres płacenia alimentów drugiemu małżonkowi jest ograniczony do 5 lat, przy separacji nie ma tego ograniczenia.

Kolejną różnicą jest obowiązek wzajemnej pomocy. Przy separacji małżonkowi są zawsze obowiązani do wzajemnej pomocy względem siebie, jeśli wymagają tego względy słuszności.

Natomiast przy rozwodzie na małżonków nie został nałożony taki obowiązek. W praktyce chodzi tu o pomoc małżonkowi w czasie choroby, itp.

W sądzie

Rozpoznanie sprawy o rozwód następuje w procesie w postępowaniu odrębnym dla spraw małżeńskich, unormowanym art. 425-446 k.p.c. W takim przypadku do Sądu wnosi się pozew. Pozew podlega stałej opłacie sądowej w wysokości 600 zł. Sąd orzeka o rozwodzie wyrokiem po przeprowadzeniu rozprawy.

Sądem właściwym jest Sąd Okręgowy właściwy ze względu na to gdzie małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania. Pod warunkiem jednak, że w tym okręgu nadal stale przebywa chociaż jedno z nich. Jeśli żadne z małżonków nie mieszka w tym okręgu, wtedy właściwym jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego.

A gdy i takiego nie można ustalić miejsca zamieszkania powoda

Natomiast w przypadku separacji, żądanie orzeczenia separacji rozpoznawane jest bądź w trybie procesowym, bądź w trybie nieprocesowym. Jednakże zniesienie separacji następuje zawsze w postępowaniu nieprocesowym.

Separacja rozpoznawana jest w procesie w sytuacji gdy małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, albo nie mają takich dzieci, a brak jest  zgodnego żądania obojga małżonków orzeczenia separacji.

  Postępowanie to toczy się przy zastosowaniu przepisów postępowania odrębnego w sprawach małżeńskich, co zostało omówione powyżej.

Tutaj także Sąd orzeka, który z małżonków winny jest zupełnego rozkładu pożycia małżonków, chyba że strony z tego zrezygnują.

Natomiast tryb nieprocesowy jest przewidziany jeżeli małżonkowie występują ze zgodnym  żądaniem orzeczenia separacji, gdy nie mają oni wspólnych małoletnich dzieci.

W takim przypadku wnosi się do Sądu wniosek, który podlega stałej opłacie sądowej w wysokości 100zł. Sądem właściwym jest również Sąd Okręgowy.

Inaczej jednak niż w trybie procesowym orzeczenie końcowe zapada w formie postanowienia.

Tutaj cała sprawa ogranicza się zazwyczaj do jednej rozprawy, natomiast postępowanie dowodowe polega w praktyce na przesłuchaniu stron. Sąd nie orzeka tu o winie małżonków.

Zobacz również serwis: Rozwody

Rozwód a separacja – czym się różnią?

Kiedy w związku pojawiają się problemy, które przerastają małżonków, często rozważają oni separację lub rozwód. Wiele par nie do końca jednak zdaje sobie sprawę z tego, czym różnią się te dwa rozwiązania. Kiedy lepiej złożyć pozew o rozwód, a kiedy wniosek o separację? Jakie są zalety i wady obu rozwiązań? Porównujemy.

Separacja – co to znaczy?

Separacja to dobre rozwiązanie dla małżeństw, które nie są jeszcze całkowicie pewne rozstania – być może mają jeszcze nadzieję na odbudowanie relacji lub muszą pewne rzeczy sobie poukładać czy przemyśleć.

Separacja uchyla wspólnotę małżeńską, jednak nie rozwiązuje samego małżeństwa. Partnerzy nie mogą więc ponownie zawrzeć związku małżeńskiego. Mogą jednak znieść separację i wówczas automatycznie wrócić do bycia małżeństwem.

W przypadku rozwodu nie ma takiej możliwości – decyzja jest ostateczna.

Rozwód a separacja – różnice

Jeśli zastanawiamy się, kiedy rozwód, a kiedy separacja, warto poznać najważniejsze różnice pomiędzy tymi dwoma rozwiązaniami. Przede wszystkim są to:

Rozwód i separacja – koszty

W przypadku separacji za zgodą obu małżonków (którzy nie mają niepełnoletnich dzieci) zapłacimy jedynie 100 zł, w przypadku tzw. separacji spornej – 600 zł. Natomiast koszty rozwodu wynoszą 600 zł. Jeśli zaś chodzi o dodatkowe opłaty – więcej na ten temat napisaliśmy tutaj.

Rozkład pożycia małżeńskiego

W przypadku rozwodu należy wykazać, że nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Słowo „trwały” jest tutaj kluczowe, nie występuje bowiem w przypadku separacji. Innymi słowy – małżonkowie muszą wykazać, że nie istnieją żadne przesłanki do tego, by wierzyć, że kiedykolwiek do siebie wrócą.

See also:  Podejrzenia żony i opróżnienie kont

Zmiana nazwiska

W przypadku separacji nie ma podstaw do powrotu do dawnego nazwiska. Można to zrobić tylko w przypadku rozwodu – w terminie trzech miesięcy od momentu uprawomocnienia się orzeczenia o rozwodzie. Jeśli podejmiemy taką decyzję po tym czasie, urząd stanu cywilnego będzie wymagał od nas odpowiedniego uzasadnienia.

Obowiązek pomocy

Małżonków w separacji nadal dotyczy obowiązek pomocy. Muszą więc wzajemnie sobie pomagać, jeśli wymagają tego względu słuszności. Co to oznacza? Dla przykładu, jeśli jeden z małżonków choruje i wymaga stałej opieki, separacja nie zwalnia drugiego małżonka z tego obowiązku.

Kwestia alimentów

Jeśli jeden z małżonków w wyniku rozwodu pozostaje w niedostatku, ma prawo domagać się alimentów. W przypadku rozwodu alimenty te mogą być zarządzone na okres maksymalnie pięciu lat, w przypadku separacji nie jest to określone.

Separacja o orzeczenie o winie

Aby wydać orzeczenie o separacji, nie ma konieczności przeprowadzania procesu. Z kolei w przypadku rozwodu proces sądowy jest niezbędny. Jedno z małżonków musi pozwać drugie – przy czym rozwód nie zostanie orzeczony, jeśli stroną pozywającą jest małżonek odpowiedzialny za rozpad pożycia (chyba że druga strona wyda zgodę). Więcej o rozwodzie z orzekaniem o winie napisaliśmy tutaj.

Separacja a rozdzielność majątkowa

Jeśli chodzi o kwestie majątkowe, to w przypadku separacji wyglądają one podobnie, jak w przypadku rozwodu – następuje rozdzielność majątkowa. Jeśli natomiast zależy nam na podziale majątku, również jest taka możliwość, wymaga to jednak dodatkowej opłaty w wysokości 1000 zł.

Rozwód czy separacja? Co lepsze?

Jeśli wahamy się pomiędzy separacją małżeńską a rozwodem, ważne jest, byśmy dokładnie przemyśleli wszystkie za i przeciw. Nie powinniśmy spieszyć się z decyzją.

Chodzi tu przecież o naszą przyszłość, a często także o przyszłość naszych dzieci.

Jeśli wciąż widzimy szanse na naprawę relacji z partnerem, warto rozważyć właśnie separację, która pozwoli spojrzeć na związek z dystansu, odpocząć, uspokoić się i przemyśleć przyszłość naszej relacji.

Jeśli natomiast podejmiemy decyzję o rozwodzie, warto zapoznać się z naszym artykułem: Rozwód – jak się przygotować? 

Rozwód czy separacja? Co jest lepsze dla małżonków?

Rozwód czy separacja ? Co jest lepsze dla małżonków?

W Polsce z roku na roku coraz mniej osób wstępuje w związek małżeński. Stale przy tym rośnie również liczba rozwodów. Kiedy między małżonkami pojawia się kryzys i nie widzą oni możliwości dalszego wspólnego pożycia w głowach rodzi się pytanie co dalej.. rozwód czy separacja ?

Rozwód a separacja – różnice:

Należy sobie zdawać sprawę z tego, iż podstawową różnicą dzielącą te dwie instytucje jest to, że:

  1. w przypadku rozwodu małżeństwo przestaje definitywnie istnieć;

  2. przy separacji małżeństwo trwa nadal z tą jednak różnicą, że separacja polega na uchyleniu wspólnoty małżeńskiej, jednak bez prawa wstępowania przez małżonków w nowy związek małżeński.

Przesłanką do orzeczenia separacji jest zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, jeśli chodzi o rozwód rozkład ten musi mieć charakter trwały.

Orzeczenie separacji nie jest nieodwracalne i jeśli małżonkowie wrócą do wspólnego pożycia sąd może orzec o zniesieniu separacji. Orzeczenie separacji w żaden sposób nie wpływa na późniejsze ewentualne wniesienie pozwu o rozwód.

Małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy, jeżeli wymagają tego względy słuszności. Po orzeczeniu rozwodu, byli małżonkowie są zobowiązani wobec siebie do uiszczania świadczeń alimentacyjnych o ile zostali zobowiązani do tego przez sąd.

Zarówno w przypadku rozwodu, jak i orzeczenia separacji przez sąd, między małżonkami ustaje ustrój wspólny majątkowej małżeńskiej oraz nie dziedziczą oni po sobie.

W przypadku orzeczenia rozwodu, małżonek który zmienił swoje dotychczasowe nazwisko na skutek zawarcia małżeństwa, w terminie 3 mies. od uprawomocnienia się orzeczenia dot. rozwodu, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa. Natomiast po orzeczeniu separacji nie ma natomiast możliwości zmiany.

  • Kiedy sąd może orzec rozwód a kiedy orzeknie separację?
  • Aby sąd orzekł separację wystarczające jest wykazanie zupełnego rozkładu pożycia miedzy małżonkami, rozumianego jako rozpad więzi fizycznej, duchowej i gospodarczej.
  • Orzeczenie rozwodu natomiast zależy od udowodnienia, że rozkład ten ma charakter trwały, a więc brak jest widoków na to, że małżonkowie powrócą do wspólnego pożycia.

Przeszkodę w orzeczeniu rozwodu i separacji stanowi sytuacja w której mogłoby ucierpieć dobro małoletnich dzieci. Sąd nie orzeknie również rozwodu ani separacji, gdy byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego m.in. w przypadku, gdy jeden z małżonków dotknięty jest ciężką chorobą i mógłby zbyt boleśnie przeżyć rozwód bądź separację.

Zakres orzeczenia

Sąd orzekający separację analogicznie jak w wyroku rozwodowym rozstrzyga o:

  1. alimentach na rzecz dziecka,

  2. władzy rodzicielskiej,

  3. kontaktach z dzieckiem,

  4. sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania,

  5. podziale majątku.

Zarówno w przypadku rozwodu i separacji sąd zobowiązany jest wskazać, który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia. Może od tego odstąpić jedynie na zgodne żądanie stron.

Rozwód co do zasady nie jest dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładowi pożycia małżeńskiego. Przy separacji takie ograniczenie nie występuje.

Co w sytuacji gdy jeden z małżonków wniesie o orzeczenie separacji a drugi rozwodu?

W takiej sytuacji jeśli sąd stwierdzi istnienie warunków do udzielenia rozwodu to orzeczony zostanie rozwód, a nie separacja.

Jeśli nadal zastanawiasz się jaka droga będzie dla Ciebie korzystniejsza skontaktuj się z kancelarią celem uzyskania pomocy prawnej. Przypominam, że działamy na terenie miasta Środa Śląska oraz Wrocław.

Separacja – czym jest? Czym się różni od rozwodu

Separacja to pojęcie uregulowane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Separacją określamy stan, kiedy między małżonkami ustaje współżycie, a wspólność majątkowa zostaje uchylona. Separacja nie powoduje rozwiązania małżeństwa.

Przesłanki do separacji

Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym:

  • Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację.
  • Jednakże mimo zupełnego rozkładu pożycia orzeczenie separacji nie jest dopuszczalne, jeżeli wskutek niej miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
  • Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację na podstawie zgodnego żądania małżonków.

Reasumując, sąd może orzec o separacji, jeśli istnieje pozytywna przesłanka – zupełny rozkład pożycia. Wykluczone muszą zostać natomiast przesłanki negatywne jak sprzeczność separacji z dobrem wspólnych małoletnich dzieci i sprzeczność z zasadami współżycia społecznego.

Separacja. Czym jest zupełny rozkład pożycia?

Rozkład pożycia, jak i samo pojęcie pożycia małżeńskiego, nie zostało prawnie zdefiniowane.

Chodzi tu zatem o całokształt więzi ekonomicznych między małżonkami jak wspólne mieszkanie, współdecydowanie o wydatkach, ale także więzi emocjonalne i fizyczne łączące parę małżonków.

Ustanie dopiero ich wszystkich może stać się podstawą do przyjęcia, że doszło do rozkładu pożycia. Małżonkowie dążący do separacji nie mogą więc prowadzić wspólnie gospodarstwa domowego, nie mogą darzyć się miłością oraz nie mogą prowadzić pożycia fizycznego.

Separacja a rozwód – różnice

W przypadku separacji zakłada się, że zupełny rozpad pożycia ustanie i sytuacja wróci do normy sprzed orzeczenia separacji. W przypadku rozwodu mowa jest już o zupełnym i trwałym rozkładzie pożycia. Co za tym idzie – separacja to proces odwracalny, w przeciwieństwie do rozwodu.

Osoby w separacji nie mogą zawrzeć ponownie małżeństwa, tak jak się to dzieje w przypadku orzeczenia rozwodu.

W przypadku separacji nie jest możliwy również powrót do wcześniej noszonego nazwiska. Do tego małżonkowie w separacji mają nadal obowiązek niesienia sobie nawzajem pomocy.

Nie zostaje zniesiony także (z kilkoma wyjątkami) obowiązek alimentacyjny pomiędzy małżonkami.

Separacja a rozwód – podobieństwa

Rozdzielność majątkowa orzekana przy separacji może nosić te same znamiona, co rozdzielność przy rozwodzie. Oznacza to, że możliwe jest orzeczenie rozdzielności z winą jednej ze stron lub też bez orzekania o winie.

Idąc dalej – przy separacji tak jak przy rozwodzie możliwe jest orzeczenie alimentów od osoby winnej zaistnienia separacji. Identycznie jak przy rozwodzie sąd ma także obowiązek rozstrzygnąć kwestię opieki nad dziećmi.

Ustala on więc nie tylko wymiar czasu sprawowania opieki, ale także podział kosztów opieki nad dziećmi.

Separacja. Orzekanie o winie

W przypadku orzekania o separacji sąd jest zobligowany do orzeczenia czy i który z małżonków lub czy obydwoje ponoszą winę za rozkład pożycia. Na zgodne żądanie małżonków sąd może jednak zaniechać orzeczenia o winie.

Separacja. Orzeczenie o władzy rodzicielskiej

Orzekając o separacji sąd orzeka także w sprawie władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem oraz w sprawie kontaktów rodziców z dzieckiem. Sąd kieruje się tu przede wszystkim nadrzędnością interesu dziecka nad interesem rodziców oraz prawem dziecka do wychowywania przez oboje rodziców.

Separacja. Alimenty

Orzekając o separacji sąd rozstrzyga także o kosztach utrzymania i wychowania dziecka, jakie musi ponieść każdy z małżonków.

Separacja a wspólne mieszkanie

W przypadku separacji sąd orzeka także w kwestii korzystania ze wspólnego mieszkania, jeśli małżonkowie zdecydują się nadal z niego korzystać. Orzeczenie sądu jest tutaj wskazane przede wszystkim ze względu na dobro małoletnich dzieci.

Separacja. Podział majątku

Jedną z konsekwencji orzeczenia o separacji jest ustrój rozdzielności majątkowej. Podobnie jak w przypadku rozwodu, sąd może przychylić się do wniosku jednego z małżonków i dokonać podziału wspólnego majątku. Dotyczy to jednak sytuacji, w której wskazany podział majątku nie spowoduje zwłoki w postępowaniu.

Separacja. Jak złożyć pozew?

Separację zawsze orzeka sąd. Jeżeli separacji żąda tylko jeden z małżonków, to wnosi do sądu pozew o separację. Postępowanie toczy się wtedy trybem procesowym.

Pozew czy też wniosek o separację (o tym poniżej) należy złożyć do sądu okręgowego odpowiedniego dla miejsca zamieszkania małżonków. W przypadku kiedy oboje mieszkają w różnych miejscach, pozew składa się w sądzie okręgowym odpowiednim dla miejsca zamieszkania strony pozwanej.

Składając pozew o separację należy przygotować stosowne dokumenty jak: skrócony odpis aktu małżeństwa, skrócone odpisy aktów urodzenia wspólnych dzieci, zaświadczenie o zarobkach, odpisy pozwów o separację (konieczne są trzy egzemplarze pozwu), dokumenty umożliwiające ustalenie wysokości należnych alimentów np. rachunki.

Wniosek o separację

Separacja może być orzeczona na podstawie żądania jednej ze stron lub też zgodnego wniosku obojga małżonków. Drugie rozwiązanie jest możliwe tylko, jeśli małżeństwo nie posiada wspólnych małoletnich dzieci.

Zgodny wniosek o separację nie oznacza, że małżonkowie muszą wspólnie złożyć wniosek. Wystarczy, że jedna strona złoży wniosek o separację, a druga go poprze, np. w piśmie procesowym. W przypadku zgodnego wniosku obu małżonków postępowanie toczy się w trybie nieprocesowym.

Separacja – opłaty

Od pozwu o separację pobiera się opłatę w wysokości 600 zł za sam wniosek oraz po 6 zł za każdą wygenerowaną stronę orzeczenia sądu. Natomiast od wniosku wspólnego obu stron – 100 zł.

Zniesienie separacji

Separacja to proces odwracalny. Jeśli małżonkowie dojdą do wniosku, że chcą i potrafią naprawić swoje relacje, wtedy na ich wspólny i zgodny wniosek sąd może znieść separację. W takiej sytuacji wszelkie postanowienia i orzeczenia sądu związane z zasadami funkcjonowania podczas separacji przestają mieć jakąkolwiek moc i są uchylane.

WARTO WIEDZIEĆ:

Leave a Reply

Your email address will not be published.