Dalsza opieka nad dziećmi wobec choroby rodzica

Opieka na dziecko zdrowe w 2022 roku – ile dni wynosi? Do ilu lat dziecka można korzystać? Co w przypadku opieki nad dzieckiem na kwarantannie, nauce zdalnej i nad dzieckiem chorym?

Na wstępie należy odróżnić dwa uprawnienia, które często określane są jednakowo jako opieka na dziecko. Jednym z nich jest uprawnienie rodzicielskie z Kodeksu pracy. Jest to uprawnienie do 2 dni wolnych od pracy lub 16 godzin na opiekę nad dzieckiem zdrowym.

Za ten czas pracodawca wypłaca wynagrodzenie za pracę. Drugie uprawnienie wynika z faktu opłacania składek na ubezpieczenie chorobowe i otrzymywania zasiłku opiekuńczego z ZUS w razie potrzeby sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem zdrowym lub chorym.

Opieka na dziecko 2 dni

Zgodnie z Kodeksem pracy opieka na dziecko zdrowe to uprawnienie rodzicielskie w postaci zwolnienia od pracy zagwarantowane w art. 188. Ile dni opieki na dziecko przysługuje? Opieka na dziecko przysługuje w wymiarze w wymiarze 16 godzin albo 2 dni. Pracownik zachowuje za ten czas prawo do wynagrodzenia.

Te 2 dni przysługują na rok kalendarzowy. Niewykorzystana opieka na dziecko zdrowe przepada wraz z końcem roku. W nowym roku uzyskuje się ponownie prawo do 2 dni. Aby uzyskać 2 dni lub 16 godzin opieki nad dzieckiem, należy złożyć wniosek do pracodawcy, wskazując konkretne dni.

Można wykorzystać je łącznie lub osobno, a więc złożyć jeden wniosek o 2 dni albo dwa wnioski o jeden dzień wolnego.

O tym, czy opieka będzie wykorzystywana w dniach czy w godzinach decyduje pracownik w pierwszym wniosku składanym w danym roku. Co więcej, pierwszy wniosek przesądza również o tym, kto będzie mógł skorzystać z opieki w danym roku. Jeśli pierwszy wniosek o opiekę złoży matka dziecka, drugi dzień czy pozostałą liczbę godzin również będzie mogła wykorzystać tylko matka.

Czy liczba dni opieki na dziecko zwiększa się wraz z większą liczbą dzieci? Nie. Zawsze będą to dwa dni lub 16 godzin, niezależnie od liczby dzieci.

Ważne!

Jeśli Polska dostosuje swoje prawo do dyrektywy work-life balance opieka na dziecko będzie dłuższa. “Urlop opiekuńczy” zostanie wydłużony z 2 dni do 5 dni. Nie wiadomo jeszcze, czy będzie to w 2022 r., czy w 2023 r.

Opieka na dziecko – niepełny etat

Przy niepełnym etacie opieka na dziecko udzielana jest na zasadzie proporcjonalności. Wymiar etatu przesądza o tym, ile godzin zwolnienia od pracy przysługuje na opiekę nad dzieckiem zdrowym. Przy dokonywanych obliczeniach niepełną godzinę zwolnienia od pracy zaokrągla się w górę do pełnej godziny. Na przykład zatrudnienie na pół etatu daje prawo do 8 godzin zwolnienia.

Opieka na dziecko zdrowe – do ilu lat?

Opieka na dziecko zdrowe uregulowana w art. 188 KP to uprawnienie przysługujące tylko na dzieci do określonego wieku. Do ilu lat można wnioskować o opiekę? Zgodnie z art. 188 § 1 Kodeksu pracy zwolnienie od pracy przysługuje pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat.

Istnieje jeszcze jedna forma opieki na dziecko zdrowe do 8 roku życia, kiedy można skorzystać z zasiłku opiekuńczego z ZUS. Dotyczy następujących sytuacji:

  1. nieprzewidziane zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza,
  2. konieczność izolacji dziecka z powodu podejrzenia o nosicielstwo choroby zakaźnej,
  3. choroba niani (z którą jest zawarta umowa uaktywniająca) lub dziennego opiekuna, którzy opiekują się dzieckiem,
  4. poród lub choroba małżonka/rodzica dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem, a poród lub choroba uniemożliwia tę opiekę,
  5. pobyt w szpitalu albo innej placówce leczniczej małżonka/rodzica dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem.

Nieprzewidziane zamknięcie placówki to takie, kiedy rodzic dowiedział się o niż w terminie krótszym niż 7 dni przed zamknięciem. Zasiłek opiekuńczy można otrzymać na: dzieci własne, dzieci małżonka, dzieci przysposobione, dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie.

W przypadku dziecka niepełnosprawnego do 18 roku życia będą to dodatkowo następujące sytuacje:

  1. poród lub choroba małżonka/rodzica dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem, jeśli poród lub choroba uniemożliwia im opiekę,
  2. pobyt w szpitalu albo innej placówce leczniczej małżonka/rodzica dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem.

Opieka na dziecko chore – do ilu lat?

Opieka na dziecko chore to nic innego jak zwolnienie lekarskie wystawiane na rodzica dziecka, który będzie sprawował nad nim osobistą opiekę w czasie choroby. Za okres zwolnienia lekarskiego na dziecko ZUS wypłaca zasiłek opiekuńczy.

Trzeba więc w tym celu podlegać pod ubezpieczenie chorobowe. Za pracownika składkę chorobową oblicza i odprowadza do ZUS pracodawca. Ile wynosi zasiłek opiekuńczy? Zasiłek opiekuńczy wynosi 80% podstawy wymiaru. Liczy się ją z 12 ostatnich miesięcy wynagrodzenia pracownika.

Przy stałym wynagrodzeniu zasiłek opiekuńczy wynosi więc 80% pensji.

Zasiłek opiekuńczy przysługuje w przypadku choroby i zwolnienia lekarskiego na dziecko do 14 roku życia – limit 60 dni. Na chore dziecko powyżej 14 roku życia limit ten wynosi 14 dni w roku. W przypadku dziecka niepełnosprawnego zasiłek można otrzymać do 18 roku życia dziecka – limit 30 dni.

Opieka na dziecko na kwarantannie

Dziecko na kwarantannie lub izolacji uprawnia do skorzystania z zasiłku opiekuńczego z ZUS. Kwarantanna lub izolacja dziecka traktowana jest bowiem jak choroba dziecka. Rodzic potrzebuje zwolnienia lekarskiego, na podstawie którego ZUS wypłaci zasiłek.

Opieka na dziecko – nauka zdalna

Opieka na dziecko należy się również w przypadku nauki zdalnej. Jeśli placówka edukacyjna zostaje zamknięta np. ze względu na dużą zachorowalność na COVID w Polsce, rodzice muszą zaopiekować się w tym czasie dziećmi. W takiej sytuacji również przysługuje zasiłek opiekuńczy na dziecko do 8 roku życia.

Opieka na dziecko – 60 dni

Przewidziany jest roczny limit korzystania z opieki na dziecko z ZUS w postaci zasiłku opiekuńczego. Co do zasady osoba uprawniona do zasiłku opiekuńczego ma do wykorzystania limit 60 dni w roku kalendarzowym. Nie ma przy tym znaczenia liczba osób uprawnionych do zasiłku, ani liczba dzieci.

Limit 60 dni w roku kalendarzowym dotyczy opieki nad zdrowym dzieckiem do lat 8 lub chorym dzieckiem do lat 14 (także niepełnosprawnym). Drugi limit – 14 dni w roku kalendarzowym stosuje się w sytuacji opieki nad dzieckiem w wieku ponad 14 lat.

30 dni w roku kalendarzowym przewidziano na opiekę nad chorym dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 14 lat ale nie ukończyło 18 lat oraz dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 8 lat ale nie ukończyło 18 lat, jeśli w wyniku porodu, choroby albo pobytu w szpitalu małżonka/rodzica dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem, nie mogą oni opiekować się dzieckiem.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dziennik Ustaw rok 2020, poz. 1320)

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dziennik Ustaw rok 2021 poz. 2069 z późn. zm.)

Dalsza opieka nad dziećmi wobec choroby rodzica Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Teraz 39 zł taniej!

Opieka nad dzieckiem w razie wypadku lub choroby rodzica

Pytanie:

Dziecko na stałe mieszka z matką. Podczas weekendu, gdy przebywało z ojcem, matka uległa wypadkowi lub zachorowaniu. Skutek: hospitalizacja i niezdolność do opieki. Ojciec musi zająć się dzieckiem w tym czasie. Po kilku dniach matka zostaje wypisana ze szpitala.

Ponieważ przeszła operację, zalecono jej ograniczenie ruchu. Ojciec mimo to odwiózł dziecko do domu matki, argumentując, że wypadek jest wynikiem trybu życia prowadzonego przez matkę, niewystarczającej ostrożności, itp. powodów.

Powołał się też na własne obciążenie pracą, która jest niezbędna, by móc łożyć na dziecko.

Czy zasadne jest twierdzenie, że drugi rodzic, w tym wypadku matka, zobowiązany jest w takiej sytuacji na własną rękę zorganizować zastępstwo w opiece nad dzieckiem w dni, kiedy w normalnych warunkach dziecko pozostawałoby pod jej opieką?

Odpowiedź:

Twierdzenie to nie jest zasadne. Co więcej, w tym przypadku mamy do czynienia z całkowitym niezrozumieniem przez ojca nie tylko obowiązków rodzicielskich w sensie społecznym, ale także prawnym.

Orzeczenie sądu stwierdzające, że władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, choć miejsce zamieszkania dziecka jest przy matce, a ojcu przysługują kontakty według określonego schematu i w określonym wymiarze, nie stanowi ograniczenia obowiązków rodzicielskich ojca.

A więc tym samym ojciec nie jest ograniczony w obowiązku przejęcia opieki nad dzieckiem.

Art. 95 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi: “Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw”.

Art. 97 KRiO zaś stanowi, że: “Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania”.

W analizowanym przypadku ojciec odmówił wykonywania osobistej pieczy nad dzieckiem, w sytuacji, gdy matka ma ograniczoną możliwość opieki nad dzieckiem i dysponuje dodatkowo orzeczeniem medycznym, w pełni wiążącym dla ojca. W tym wypadku ojciec powinien zorganizować opiekę, w razie niemożności jej sprawowania osobiście.

W związku z powyższym argumentacja ojca nie tylko nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, może być za to nawet podstawą do wystąpienia do sądu o ograniczenie władzy rodzicielskiej ojca, który wykazał, że nie zamierza wykonywać elementu najistotniejszego tej władzy, czyli pieczy.

W opisanej sytuacji dobro dziecka wymagało, aby zostało ono u ojca, gdyż z opisu wynika, że matka nadal nie była zdolna wykonywać pełnej opieki nad dzieckiem.

Brak współdziałania przy wykonywaniu władzy rodzicielskiej jest uznawany w orzecznictwie za podstawę ograniczenia władzy rodzicielskiej.

See also:  Ustanowienie planu wychowawczego

Należy także rozważyć ewentualne wystąpienie z pozwem o zwrot poniesionych wydatków z tytułu opieki np. kosztów wynajęcia opiekunki, występując o podwyższenie alimentów. W tym przypadku jest możliwe ustalenie innych proporcji w kosztach utrzymania dziecka, z powodu podwyższenia kosztów utrzymania matki i utraty przez nią możliwości pobierania wynagrodzenia.

Opieka nad dzieckiem a obniżenie alimentów związane z pandemią

Pytanie:

Ojciec dziecka wystąpił o obniżenie wysokości alimentów, motywując wniosek utratą dochodów w związku z pandemią Covid-19. Matka, z którą dziecko mieszka uważa, że sytuacja pandemiczna utrudnia jej zarobkowanie lub znalezienie dobrze płatnego zajęcia. Jak wygląda orzecznictwo w takiej sprawie?

Odpowiedź:

W tej chwili nie widać tendencji do obniżania alimentów w związku z Covid. Sądy w większości uznają sytuację za tymczasową. Pozostaje aktualne orzecznictwo odnośnie uznania, że sąd w każdym wypadku ocenia możliwości zarobkowe rodzica indywidualnie, czyli bada jego wcześniejsze dochody, wykształcenie oraz próby znalezienia pracy.

Prawo rodzinne – decyzja odnośnie szczepienia dziecka

Pytanie:

Matka nie wyraża zgody na zaszczepienie dziecka. Ojciec uważa, że jest to narażenie zdrowia i życia dziecka. Sprzeciwia się decyzji matki i chce sam podjąć decyzję o zaszczepieniu dziecka. Czy może to zrobić?

Odpowiedź:

Decyzję o szczepieniu dziecka powinni podejmować oboje rodzice. W przypadku braku zgody, rodzic, który chce zaszczepić dziecko może wystąpić do sądu o wydanie orzeczenia w przedmiocie zobligowania do szczepienia dziecka.

W sytuacjach skrajnych rodzicowi przysługuje powództwo o ograniczenie władzy rodzicielskiej drugiego rodzica w zakresie podejmowania decyzji dotyczących zdrowia i leczenia dziecka.

Sąd może uznać, że tylko jedno z rodziców będzie podejmował decyzje medyczne dotyczące dziecka, w tym te dotyczące szczepień.

Należy pamiętać, że przy szczepieniu dziecka wymagana jest obecność i zgoda jednego tylko rodzica. Sąd zapewne spyta ojca także o to, dlaczego nie podjął decyzji samodzielnie. Wówczas to matka musiałaby wykazać, że jego decyzja była dla dziecka szkodliwa.

Jeżeli dodatkowo, matka nie jest osobą zaszczepioną, a ojciec uważa, że również to stanowi narażenie zdrowia i życia jego dziecka oraz sprzeciwia się przebywaniu dziecka z matką lub nie chce przejmować dziecka od matki, może wystąpić o zmianę miejsca zamieszkania i przyznanie mu całkowitej opieki. Niemniej jednak będzie to wymagało przedstawienia realnych dowodów zagrożenia dla zdrowia dziecka. Matka w tym wypadku byłaby zapewne zobligowana do przedstawienia powodów swojej decyzji. Dopiero orzeczenie sądowe mogłoby zmienić harmonogram sprawowania opieki nad dzieckiem.

Odmowa opieki nad dzieckiem ze względu na podejrzenie zakażenia COVID-19

Pytanie:

Ojciec odmawia sprawowania opieki nad synem w systemie weekendowym przez dwa tygodnie, twierdząc, jakoby podejrzewał u siebie COVID. Na prośbę matki o przedstawienie wyniku testu nie reaguje, mówiąc, że nie ma takiego obowiązku.

Odpowiedź:

Przepisy prawa jasno stanowią, że osoba podejrzewająca u siebie zakażenie koronawirusem winna wykonać test PCR, czy to odpłatnie czy w ramach NFZ, a w przypadku wyniku dodatniego – ma obowiązek zgłosić się do SANEPIDu poprzez infolinię.

W przypadku podejrzenia osoba ta powinna być objęta kwarantanną, a w przypadku potwierdzenia zakażenia – obowiązkową izolacją.

Natomiast w przypadku braku przedstawienia formalnego objęcia kwarantanną lub izolacją przez ojca, matka ma uzasadnione przesłanki by przypuszczać, że ojciec użył wymówki.

W tej sytuacji, wobec kolejnej odmowy można wystąpić do sądu z wnioskiem w trybie art. 598.15 o zagrożenie nakazaniem zapłaty na rzecz osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje. Postępowanie to jest dwuetapowe. W trakcie pierwszego etapu ustala, czemu kontakty nie zostały zrealizowane – w tym przypadku sąd bada przyczynę braku stawiennictwa.

W drugim etapie, jeśli kontakty ponownie nie zostały zrealizowane w okresie sześciu miesięcy, sąd nakłada na rodzica karę finansową. Zazwyczaj już samo wszczęcie postępowania wpływa mobilizująco na stronę uchylającą się od kontaktów i kontakty te są realizowane regularnie.

W tym miejscu należy zauważyć, że fakt przebywania na kwarantannie któregoś ze współdomowników rodzica – osoby zamieszkującej z jednym z rodziców, (np.

z powodu COVID w miejscu pracy lub placówce dydaktycznej) nie powoduje objęcia kwarantanną pozostałych domowników, czyli także rodzica, a zatem także i to nie powinno być podstawą ograniczania kontaktu z dzieckiem przez żadną ze stron.

Niemniej jednak sądy będą rozpatrywać takie przypadki indywidualnie i trudno na tym etapie stwierdzić, czy pojawi się wspólna linia orzecznicza w tym zakresie, biorąc pod uwagę bardzo różne postawy wobec pandemii we wszystkich grupach społecznych.

mec. Elżbieta Kosińska – van den Berg, ekspertka z kancelarii Olczak-Klimek van der Kroft Węgiełek

Czy rodzice mogą podzielić się opieką nad chorym dzieckiem? – www.zasilki.pl

Gazeta Podatkowa nr 93 (1030) z dnia 21.11.2013

Mój 5-letni syn poważnie zachorował i na razie nie może chodzić do przedszkola. Lekarz wystawił mi na niego zwolnienie lekarskie na okres 30 dni. Czy istnieje taka możliwość, aby część tego okresu wykorzystał mój mąż, który również pracuje na etacie?

TAK, jednak wyłącznie wówczas, gdy lekarz wystawi drugie, osobne zwolnienie lekarskie z tytułu opieki nad chorym dzieckiem, tym razem na męża Czytelniczki, a ona sama nie będzie korzystała z zasiłku opiekuńczego w tym samym czasie co jej współmałżonek.

Zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki m.in. nad chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat. Stanowi o tym art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.), zwanej ustawą zasiłkową.

Z prawa do tego świadczenia może skorzystać na równi matka i ojciec dziecka, przy czym wypłaca się je tylko jednemu z rodziców, tj. temu, który wystąpi z wnioskiem o jego wypłatę za dany okres.

Jednocześnie należy pamiętać, iż świadczenie nie przysługuje, jeżeli poza ubezpieczonym są inni członkowie rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, mogący zapewnić opiekę choremu dziecku. Ograniczenie to nie dotyczy jedynie opieki sprawowanej nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat (art. 34 ustawy zasiłkowej).

Konieczność osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem potwierdza lekarz wystawiając danemu ubezpieczonemu zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA.

To, że Czytelniczka otrzymała zwolnienie lekarskie na chorego syna nie oznacza, że musi je w pełni wykorzystać. Wypełniając oświadczenie dla celów wypłaty zasiłku opiekuńczego, sporządzone na druku ZUS Z-15, powinna wskazać okres, w którym inny domownik zapewni opiekę dziecku (np. chorym synem opiekować się będzie ojciec dziecka).

Aby jednak mąż Czytelniczki mógł skorzystać z tego świadczenia, powinien udać się z dzieckiem do lekarza, który po stwierdzeniu konieczności opieki nad chorym synem wystawi osobne zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA, tym razem na ojca dziecka. Dalej procedura wygląda podobnie jak w przypadku zainteresowanej.

Ojciec dziecka powinien otrzymane zwolnienie lekarskie przedłożyć swojemu pracodawcy wraz z oświadczeniem ZUS Z-15, w którym wskaże m.in. ile dni zasiłku opiekuńczego w bieżącym roku kalendarzowym wykorzystała matka dziecka.

Pozwoli to płatnikowi zasiłku na ustalenie, czy przypadkiem nie został już wykorzystany 60-dniowy limit tego świadczenia na dany rok kalendarzowy.

Kiedy przysługuje zasiłek za opiekę nad dzieckiem na kwarantannie?

Osoba, która jest objęta ubezpieczeniem chorobowym ma prawo do zasiłku w razie konieczności opieki nad chorym dzieckiem, w tym także gdy dziecko zostało poddane izolacji lub kwarantannie.

Z zasiłku opiekuńczego może również skorzystać rodzic, który musi zaopiekować się zdrowym dzieckiem w wieku do 8 lat z powodu niespodziewanego zamknięcia placówki, do której dziecko uczęszcza.

Źródło: shutterstock.com

Opieka nad chorym dzieckiem

Jeśli rodzic musi zaopiekować się chorym dzieckiem i lekarz wystawi mu zaświadczenie lekarskie, to ma prawo do zasiłku opiekuńczego. Liczba dni, za które przysługuje ten zasiłek zależy od wieku i niepełnosprawności dziecka. Zasiłek opiekuńczy można otrzymać maksymalnie przez:

  • 60 dni w roku kalendarzowym – jeśli opieki wymaga chore dziecko (także z niepełnosprawnością) w wieku do 14 lat,
  • 14 dni w roku kalendarzowym – jeśli opieki wymaga chore dziecko w wieku powyżej 14 lat,
  • 30 dni w roku kalendarzowym – jeśli opieki wymaga chore dziecko z niepełnosprawnością w wieku 14-18 lat.

Opieka w razie kwarantanny lub izolacji dziecka  

Rodzic ma prawo do zasiłku opiekuńczego z powodu konieczności opieki nad dzieckiem, które zostało poddane kwarantannie lub izolacji domowej  (na podstawie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi).  Konieczność izolacji lub kwarantanny dziecka jest traktowana  jak choroba dziecka.

Zasiłek opiekuńczy w razie konieczności izolacji lub kwarantanny dziecka przysługuje w  takim samym wymiarze jak w przypadku opieki nad chorym dzieckiem (zależy od wieku i niepełnosprawności dziecka).

Opieka nad zdrowym dzieckiem w wieku do 8 lat

Zasiłek opiekuńczy można również otrzymać w razie konieczności opieki nad zdrowym dzieckiem w wieku do 8 lat w sytuacjach ściśle określonych w przepisach, m.in.

w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza dziecko. Przez zamknięcie placówki rozumie się zamknięcie całej placówki, a także zamknięcie np. klasy lub grupy  przedszkolnej.

 Zamknięcie placówki jest nieprzewidziane, jeśli ubezpieczony dowiedział się o nim w terminie krótszym niż 7 dni przed jej zamknięciem.

Zasiłek opiekuńczy za opiekę nad zdrowym dzieckiem w wieku do 8 przysługuje maksymalnie przez 60 dni w roku kalendarzowym.

See also:  Utrzymywanie wspólnej rodziny

Niezbędny warunek wypłaty zasiłku

Zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeśli nie ma innych osób, które są we wspólnym gospodarstwie domowym i mogą zapewnić opiekę dziecku. Nie dotyczy to jednak opieki nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat – w takiej sytuacji zasiłek przysługuje nawet wtedy, gdy inni członkowie rodziny mogliby zapewnić dziecku opiekę.

Za członka rodziny, który jest we wspólnym gospodarstwie domowym i może zapewnić opiekę dziecku nie uważa się:

  • osoby całkowicie niezdolnej do pracy;
  • osoby chorej;
  • osoby, która ze względu na wiek jest niesprawna fizycznie lub psychicznie;
  • osoby, która prowadzi gospodarstwo rolne;
  • pracownika odpoczywającego po pracy na nocnej zmianie;
  • osoby, która prowadzi działalność pozarolniczą;
  • osoby niezobowiązanej do sprawowania opieki na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeśli odmawia tej opieki.

Łączny limit dni zasiłkowych w roku

Łączny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego z powodu opieki nad dziećmi i innymi członkami rodziny nie może przekroczyć 60 dni w roku kalendarzowym. Natomiast gdy opieka dotyczy wyłącznie dzieci z niepełnosprawnością (w wieku od 8 do 18 lat, a gdy są chore – od 14 do 18 lat) i innych chorych członków rodziny (w wieku od 14 lat), łączny okres wypłaty zasiłku wynosi maksymalnie 30 dni.

Wymienione limity dni, za które przysługuje zasiłek opiekuńczy, nie zależą od:

  • liczby dzieci i członków rodziny, którzy wymagają opieki;
  • liczby osób uprawnionych do tego zasiłku.

Źródło: ZUS

Koronawirus w PolsceChoroba, wypadek

Autor

Jak rodzice mogą pomóc dziecku choremu na depresję?

Takie uczucia jak rozpacz i przerażenie, które wyrażają się, na przykład, w pytaniach „co teraz będzie?”, „czy dziecko wyzdrowieje?”, są całkowicie uzasadnione w sytuacji zagrożenia zdrowia i życia dziecka, ale ważne jest, aby rodzice z konsekwencją wspierali realizację wszystkich, proponowanych form leczenia. Jeśli więc specjalista zaproponuje rodzicom uczestniczenie w terapii rodzinnej, to nierozsądne jest złoszczenie się i szukanie dla dziecka terapii indywidualnej w myśl zasady: „to on ma problem, a nie my”, pokazując tym samym dziecku, że taką pomoc traktują bardziej jako karę, a nie jako wsparcie. Złość jest naturalna w przypadku stresu wywołanego chorobą i trzeba sobie pozwolić na jej wyrażanie. Niemniej sposób, w jaki się to robi będzie bardzo istotny, na przykład taki: „jestem zła, że tak się stało”, „jestem niezadowolona z ostatniego spotkania z lekarzem, bo mam wrażenie, że leki zbyt wolno działają”.

Często konieczność kontaktu z lekarzem psychiatrą budzi u rodziców i opiekunów lęk. Rodzice wstydzą się i nie chcą przyjąć do wiadomości, że dziecko cierpi na zaburzenia psychiczne, które ciągle jeszcze zbyt często, kojarzone są z dziwacznością i odrzuceniem.

Najdłużej jak mogą odwlekają wizytę u lekarza, aby nie usłyszeć potwierdzenia swoich przeczuć i diagnozy. Ten mechanizm zaprzeczenia chorobie jest bardzo niebezpieczny, ponieważ utrudnia skorzystanie z różnych form działań terapeutycznych i wydłuża proces zdrowienia.

A leczenie zaburzeń depresyjnych u dzieci i młodzieży wymaga kompleksowego podejścia – różnych form terapii (indywidualnej, grupowej, rodzinnej), warsztatów dla rodziców, psychoedukacji ale też w zależności od wskazań lekarza – farmakologii.

Niezwykle ważna jest także pomoc rodziców, mającą na celu wspieranie dziecka i zapewnienie mu odpowiedniej opieki.

Warto też zacząć od najprostszych rzeczy: na przykład rozmowy. Ale raczej dialogu z dzieckiem, a nie monologu – „kazania”.

Zamiast pytań konfrontacyjnych typu „co się z tobą dzieje?”, lepiej powiedzieć: „jak mogę ci pomóc?”, „chciałabym zrozumieć, co spowodowało, że zaczęłaś…”, „wiem, że jest ci trudno, porozmawiajmy – może razem łatwiej coś wymyślimy”.

Istnieje szansa, że wielokrotnie zachęcane dziecko do rozmowy, powoli podejmie dialog i spróbuje wyjaśnić co przeżywa.

Rodzice mogą też pomagać dzieciom w najprostszych, domowych czynnościach (szczególnie na początku choroby) i rozwiązywaniu codziennych problemów. Dobrze, aby nie mieli wygórowanych oczekiwań, co do czasu wychodzenia z choroby. Nie powinni też nic wymuszać, ale jednocześnie nie mogą „odpuszczać” dziecku.

Rodzice muszą wiedzieć, że chore dziecko boi się ujawniać swoje myśli i przeżycia. Najczęściej  ma przekonanie, że i tak nikt go nie zrozumie, a jeszcze może przy okazji zareagować śmiechem czy odrzuceniem. Dlatego często zmaga się samo z trudnymi dla siebie uczuciami, próbując je stłumić.

Kiedy jednak któreś z nich, na przykład, gniew – ujawni się na zewnątrz – doświadczają poczucia winy, że sprawiło rodzicowi przykrość. Jedyne, co rodzice mogą zrobić w takiej sytuacji, to wykazać zrozumienie dla tych sprzecznych zachowań i odejść od kar, pretensji czy obrażania się.

Taka postawa przyniesie ulgę dziecku, pomoże w rozładowaniu trudnych sytuacji, pojawiającego się napięcia i wpłynie pozytywnie na proces zdrowienia.

Jeśli tylko będzie to możliwe, warto delikatnie i z wyczuciem, zachęcać dziecko do aktywności fizycznej. Kiedy doświadcza się obniżonego nastroju, trudno zmobilizować się do ćwiczeń. Ale właśnie to, może dość szybko poprawić samopoczucie naszego dziecka.

Potwierdzają to badania – autorzy meta analizy (3147 artykułów) wskazali na pozytywny wpływ oddziaływania ćwiczeń fizycznych na zmniejszenie objawów depresji u młodzieży.

Rola rodziców w powrocie dziecka do zdrowia jest bardzo ważna. Zrozumienie dla trudności dziecka, otoczenie go troskliwą opieką i okazywanie  miłości, sprawi, że będzie mu łatwiej mierzyć się z chorobą. Przyspieszy także jego powrót do zdrowia.

Czytaj także:

Depresja – choroba nie tylko dorosłych

Podejrzewasz u siebie depresję? Możesz sobie pomóc!

Literatura

  1. Józefik, B., Wolska ,M. (2009). Anoreksja i bulimia u dzieci i młodzieży. Wydawnictwo Hachette Polska Sp. z o.o.
  2. Korczak, D.J., Madigan, S., Colasanto, M. Children’s Physical Activity and Depression: A Meta-analysis. Official Journal Of The American Academy Of Pediatrics 2017; 139 (4). https://pediatrics.aappublications.org/content/139/4/e20162266
  3. Kalinowska, S., Nitsh, K., Duda, P. i in. Depresja u dzieci i młodzieży – obraz kliniczny, etiologia, terapia. Annales academiae medicae stetinensis roczniki pomorskiej akademii medycznej w szczecinie 2013, 59, 1, 32–36.  Pobrane z: https://www.pum.edu.pl/__data/assets/file/0018/67212/59-01_032-036.pdf

Prawo do zasiłku opiekuńczego, gdy jedno z rodziców jest bezrobotne – www.rozliczeniewynagrodzenia.pl

Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno – Finansowych nr 19 (882) z dnia 1.07.2015

Pracownik złożył wniosek o wypłatę zasiłku opiekuńczego z tytułu konieczności sprawowania osobistej opieki nad chorym dzieckiem w wieku 4 lat. W oświadczeniu ZUS Z-15 wpisał, że jego żona – matka dziecka jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako bezrobotna. Czy pracownik jest uprawniony do wypłaty zasiłku opiekuńczego?

W sytuacji przedstawionej w pytaniu pracownikowi, co do zasady, nie przysługuje prawo do zasiłku opiekuńczego. Zasiłek ten może być wypłacony jedynie za dzień, w którym żona pracownika ma obowiązek stawienia się na wezwanie urzędu pracy, o ile dzień taki przypada w okresie opieki orzeczonej przez lekarza.

Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli poza pracownikiem są inni członkowie rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, mogący zapewnić opiekę dziecku lub choremu członkowi rodziny. Nie dotyczy to opieki sprawowanej nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat.

Tak stanowi art. 34 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 159), dalej: ustawy zasiłkowej.

Żona pracownika, będąc osobą bezrobotną, jest członkiem rodziny pozostającym we wspólnym gospodarstwie domowym, mogącym zapewnić opiekę choremu dziecku. W konsekwencji drugiemu z rodziców nie przysługuje prawo do zasiłku opiekuńczego. Osobą bezrobotną jest bowiem m.in.

osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, która jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej – art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149 ze zm.). Z tym jednak, że w myśl art. 33 ust. 3 tej ustawy, bezrobotny jest obowiązany do zgłaszania się w placówce właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie. Obowiązek ten wyznacza się w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ww. ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy.

Dodajmy, że pracownik byłby uprawniony do zasiłku opiekuńczego, gdyby jego żona, będąca stałą opiekunką dziecka, nie mogła sprawować tej opieki np. z powodu własnej choroby.

Wówczas pracownik powinien przedłożyć zaświadczenie lekarskie wystawione na “zwykłym” druku.

Zaświadczenie to powinno zawierać imię i nazwisko żony pracownika, okres i przyczynę konieczności sprawowania przez niego opieki nad dzieckiem, imię i nazwisko dziecka oraz pieczątkę i podpis lekarza wystawiającego zaświadczenie.

W takim przypadku zasiłek opiekuńczy przysługiwałby nie tylko w okresie choroby dziecka, ale również za dni, w których dziecko (w wieku do lat 8) było zdrowe, a matka z powodu choroby nie mogłaby zapewnić opieki.

Przykład Pracownik przedłożył zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA orzekające o konieczności sprawowania przez niego osobistej opieki nad chorym dzieckiem w wieku 5 lat w okresie od 15 do 19 czerwca 2015 r. Do tego zaświadczenia dołączył druk ZUS Z-15, z którego wynika, że stałą opiekę nad dzieckiem sprawuje jego bezrobotna żona. Ponadto złożył zaświadczenie lekarskie stwierdzające, że jego żona z powodu choroby nie może sprawować opieki nad dzieckiem w okresie od 15 do 23 czerwca 2015 r. (zaświadczenie to spełnia warunki, o których mowa wyżej). Pracownikowi przysługuje prawo do zasiłku opiekuńczego za okres od 15 do 23 czerwca 2015 r. z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem (tj. zarówno za czas choroby dziecka, jak i choroby żony pracownika będącej stałą opiekunką dziecka).

Dzieci na wakacjach – NFZ

22.07.2015

See also:  Wstrzymanie alimentów po usamodzielnieniu się dziecka

Poradnik Dzieci na wakacjach – pobierz pdf

Pacjent małoletni, który nie ukończył 16 roku życia, otrzymuje świadczenia opieki zdrowotnej za zgodą rodzica, opiekuna prawnego lub faktycznego. Pacjent małoletni, który ukończył 16 lat, ma prawo wyrazić zgodę lub sprzeciw na przeprowadzenie badania lub udzielenie innych świadczeń zdrowotnych.

Zgodnie z ustawą o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta, opiekun faktyczny to osoba sprawująca, bez obowiązku ustawowego, stałą opiekę nad pacjentem, który ze względu na wiek, stan zdrowia albo stan psychiczny, takiej opieki wymaga.

W przypadku dziecka, opiekunem faktycznym może być członek rodziny dziecka, np. jego babcia, ciocia lub inna osoba, której opieka nad dzieckiem została powierzona. Opiekunem faktycznym może być także organizator wypoczynku lub wychowawca na kolonii/obozie.

Opiekun faktyczny, w razie choroby dziecka, w miejscu udzielania świadczeń (w przychodni lub szpitalu) składa oświadczenie, że sprawuje nad dzieckiem faktyczną opiekę i wyraża zgodę na tzw.

zwykłe badanie dziecka. Polega ono na oględzinach ciała, badaniu fizykalnym (palpacyjnym) i osłuchaniu dziecka.

Mogą to być również badania diagnostyczne, należące do rutynowych, których wykonanie nie jest związane z ryzykiem.

W sytuacji nagłej, gdy stan zdrowia dziecka wymaga poważniejszych czynności medycznych, np.

dziecko ma mieć przeprowadzony zabieg, w tym stomatologiczny, lekarz musi podjąć próbę skontaktowania się z opiekunem prawnym dziecka, aby uzyskać zgodę na wykonanie zabiegu/przeprowadzenie operacji.

Jeśli próba okaże się nieskuteczna, a stan zdrowia dziecka wymaga pilnej interwencji medycznej, lekarz podejmuje decyzję mającą na celu ratowanie zdrowia lub życia dziecka.

Jeśli świadczenie, bez uszczerbku na zdrowiu dziecka, może być udzielone w terminie późniejszym, lekarz zwraca się o zgodę na udzielenie świadczenia o zwiększonym ryzyku, np. na wykonanie operacji, do sądu opiekuńczego. W takiej sytuacji opiekun faktyczny ma prawo do wyrażenia przed sądem swojej opinii, którą sąd bierze pod uwagę.

Dziecko, które ukończyło 16 lat, ma prawo wyrazić zgodę lub sprzeciw na udzielenie mu świadczenia.

W szczególnych przypadkach, kiedy dziecko cierpi na chorobę przewlekłą i przez dłuższy czas ma pozostawać pod opieką faktycznego opiekuna, rodzic dziecka powinien na piśmie złożyć w tej sprawie oświadczenie, wskazując imiennie osobę sprawującą nad dzieckiem opiekę. Oświadczenie będzie podstawą do podejmowania decyzji dotyczących udzielania dziecku świadczeń medycznych w zakresie niezbędnym, w czasie gdy będzie ono pozostawać pod opieką opiekuna faktycznego i za jej zgodą.

W przypadku planowych operacji, zawsze wymagana jest pisemna zgoda rodzica lub opiekuna prawnego, gdyż oświadczenie opiekuna faktycznego jest niewystarczające.

  • Dziecko na koloniach, obozach, u rodziny

Dziecko przebywające poza miejscem zamieszkania korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach ogólnych. W razie nagłego zachorowania, nagłego pogorszenia stanu zdrowia lub urazu, opiekun faktyczny powinien zapewnić dziecku jak najszybszy dostęp do właściwych świadczeń opieki zdrowotnej, udzielanych odpowiednio do stanu zdrowia dziecka:

  • Lekarz w nocy oraz w dni wolne od pracy

Nocna i świąteczna opieka zdrowotna udzielana jest po godzinie 18.00 do 8.00 rano w dni powszednie oraz całodobowo w dni wolne od pracy.

W razie nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia pacjent może się udać po pomoc do dowolnego punktu sprawowania tej opieki, np.

tam, gdzie ma najbliżej, niezależnie od tego, gdzie mieszka, i do którego lekarza/ pielęgniarki POZ złożył swoją deklarację.

Dyżurujący lekarz przyjmuje na miejscu w poradni (ambulatorium); może też udzielać porad telefonicznie. W wyjątkowych, medycznie uzasadnionych przypadkach, lekarz lub pielęgniarka udają się do domu chorego lub do miejsca jego pobytu.W razie potrzeby dyżurujący lekarz może skierować pacjenta do szpitala lub wezwać karetkę pogotowia ratunkowego.

Zobacz miejsca udzielania świadczeń w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej

  • Lekarz pediatra w przychodni dyżurnej

W części placówek sprawujących nocną i świąteczną opiekę zdrowotną dostępny jest lekarz pediatra. W razie nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia dziecka, udziela on świadczeń codziennie w godz. 18-22, a w dni wolne od pracy dodatkowo w godz. 8-12.

Zobacz miejsca udzielania świadczeń w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej

  • Pogotowie stomatologiczne

Pogotowie stomatologiczne udziela świadczeń w dni powszednie w godz. 19.00 – 7.00, a w dni wolne od pracy – całodobowo. W województwie zachodniopomorskim stomatologiczna pomoc doraźna mieści się w dwóch miejscach:

  • Szczecin, Przychodnia Portowa, Energetyków 2, 91 441 21 65
  • Koszalin, Przychodnia Zdrowia Otwarte Serce, Szpitalna 2, 536 946 900
  • Izby przyjęć i szpitalne oddziały ratunkowe

Świadczenia w stanach nagłych udzielane są bez skierowania w czynnych całą dobę izbach przyjęć (IP) i szpitalnych oddziałach ratunkowych (SOR).

W stanach nagłych każdy lekarz, w tym lekarz niebędący specjalistą dziecięcym, ma obowiązek udzielić dziecku niezbędnej i dostępnej w danych warunkach pomocy uzasadnionej stanem zdrowia dziecka. To lekarz decyduje o dalszym postępowaniu medycznym wobec dziecka.

Jeśli po przeprowadzonym badaniu lub wykonanej diagnostyce lekarz uzna, że dziecko wymaga dalszych świadczeń, także specjalistycznych, to informuje o tym rodzica/opiekuna faktycznego.

Jeśli stan dziecka nie zagraża jego zdrowiu lub życiu, jednak dziecko wymaga planowego leczenia, lekarz izby przyjęć wystawia skierowanie do poradni specjalistycznej lub do oddziału szpitalnego udzielającego świadczeń we właściwym zakresie.

W razie konieczności zapewnia także transport sanitarny do innego miejsca udzielania świadczeń; jeśli takiej konieczności nie ma, obowiązek ten spoczywa na rodzicu/ opiekunie faktycznym dziecka.

  • Powyższe nie stoi to w sprzeczności z zaleceniami konsultantów i obowiązującym przepisami, by planowe leczenie dzieci, ze względu na ich zdrowie i możliwą do uzyskania maksymalną jakość świadczeń medycznych, realizowane było, o ile to tylko możliwe, przez podmioty specjalizujące się w leczeniu dzieci.
  • W IP i SOR-ach udzielane są takie świadczenia, jak: opatrzenie ran, oparzeń, drobnych urazów, unieruchomienie złamania kończyny, nastawienie zwichniętego stawu, usunięcie ciała obcego, tamponada jamy nosowej, podtrzymanie funkcji życiowych chorego z urazem, wstępne leczenie ostrych zatruć, leczenie bólu, ostre stany ginekologiczno-położnicze i nefrologiczne.
  • Zobacz Izby Przyjęć i szpitalne odziały ratunkowe
  • Pogotowie ratunkowe (999 lub 112)

W sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia, należy wezwać pogotowie ratunkowe. W oczekiwaniu na przyjazd karetki należy stosować zalecenia dyspozytora w zakresie udzielenia pierwszej pomocy. Do sytuacji bezpośrednio zagrażających życiu należą m.in.

: utrata przytomności; zaburzenia świadomości; drgawki; nagły ostry ból w klatce piersiowej; zaburzenia rytmu serca; nasilona duszność; nagły ostry ból brzucha; uporczywe wymioty; gwałtownie postępujący poród; ostre i nasilone reakcje uczuleniowe (wysypka, duszność) będące efektem zażycia leku, ukąszenia, czy użądlenia przez jadowite zwierzęta, zatrucia lekami, środkami chemicznymi czy gazami; rozległe oparzenia; udar cieplny, wyziębienie organizmu; porażenie prądem; podtopienie lub utoniecie; agresja spowodowana chorobą psychiczną; dokonana próba samobójcza; upadek z dużej wysokości; rozległa rana, będąca efektem urazu; uraz kończyny dolnej uniemożliwiający samodzielne poruszanie się.

Osoby do 18 roku życia, a jeśli pobierają naukę – do ukończenia 26 roku życia, mają prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej na ogólnych zasadach. Wszystkie te osoby powinny być obowiązkowo zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego przez swoich rodziców, dziadków lub opiekunów prawnych.

Efektem zgłoszenia do ubezpieczenia jest zielony status dziecka w eWUŚ – systemie elektronicznej Weryfikacji Uprawnień Świadczeniobiorcy. Uprawnienia do świadczeń są sprawdzane w każdej przychodni lub szpitalu.

Brak „zielonego statusu” w eWUŚ nie może być powodem odmowy udzielenia świadczenia.

Dzieci nieubezpieczone, wobec których nie można ustalić instytucji zobowiązanej do zgłoszenia do ubezpieczenia, także mają prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej, do ukończenia przez nie 18 roku życia.

Świadczenia na ich rzecz finansowane są nie ze specjalnej dotacji z budżetu państwa.

Dziecko, które posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne traktowane na równi – zgłaszane jest do ubezpieczenia jako członek rodziny, bez ograniczenia wieku.

  1. Zobacz więcej o e-WUŚ Elektronicznej Weryfikacji Uprawnień Świadczeniobiorcy
  2. Infolinia ZOW NFZ oraz całodobowa informacja dla Pacjentów 801 00 22 72 – dla telefonów stacjonarnych 91 881 99 72 – dla telefonów komórkowych i połączeń zza granicy
  3. faks 91 425 11 88
  4. Bezpłatna infolinia 800 804 016 Gdzie się leczyć, kolejka medyczna, pakiet onkologiczny- dostępna w dni powszednie, od poniedziałku do piątku w godzinach 8-16, w środy 8-18Obsługa spraw przez pracowników OW
  5. 91 425 11 50 Ubezpieczenie w NFZ, EKUZ, ZIP; e-mail: [email protected]

91 425 11 51 Leczenie uzdrowiskowe; e-mail: [email protected] 91 425 11 52 Potwierdzanie zleceń na wyroby medyczne; e-mail: [email protected] 91 425 10 50 Skargi i wnioski; e-mail: [email protected] 91 425 10 52 Pakiet onkologiczny91 425 10 13 Formularze oraz sprawy w ramach UE i EFTA 91 425 11 34 Recepty refundowane

91 425 11 85 Dyrektywa transgraniczna, zasady; e-mail: [email protected]

91 425 10 99 Recepty transgraniczne; e-mail:dyr[email protected]

Siedziba ZOW NFZ71-470 Szczecin, ul. Arkońska 45tel. 801 00 22 72 – dla telefonów stacjonarnych, 91 881 99 72 – dla telefonów komórkowych i połączeń zza granicy faks 91 425 11 88 (kancelaria)www.nfz-szczecin.pl

e-mail: [email protected]

Delegatura75-820 Koszalin, ul. Konstytucji 3 Maja 7 (pomieszczenia na parterze)tel. 94 346 52 27, 346 52 28, 346 36 60 faks 94 341 54 22

e-mail: [email protected]

Punkt Obsługi Ubezpieczonych w Pyrzycach74-200 Pyrzyce, ul. Lipiańska 4 (siedziba starostwa)tel. 91 39 11 700, faks 91 39 50 259

e-mail: [email protected]

Wszystkie aktualności

Leave a Reply

Your email address will not be published.