Gdzie rozwód Niemca z Polką?

Rozwód jest jednym z najbardziej stresujących doświadczeń życiowych – zarówno pod względem emocjonalnym, jak i organizacyjnym.

Trzeba podejmować kluczowe decyzje, załatwiać sprawy urzędowe, a często także ponieść wysokie koszty. Do tego dochodzą zmiany w podatkach, które mają wpływ na przyszłe życie rozwodników.

Jak przebiega rozwód w Niemczech? Jakie warunki muszą zostać spełnione, aby definitywnie zakończyć małżeństwo?

Jak przebiega rozwód w Niemczech?

Zgodnie z § 1564 Kodeksu Cywilnego (niem. Bürgerliches Gesetzbuch, w skrócie BGB), małżeństwo może w Niemczech zakończyć tylko sędzia. W związku z tym konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku w sądzie rodzinnym lub sądzie rejonowym. Taki wniosek możecie złożyć samodzielnie lub wraz z małżonkiem.

Warto wiedzieć, że przy postępowaniu rozwodowym obowiązuje przymus adwokacki (§ 114 ustęp 1 Ustawy o postępowaniu w sprawach rodzinnych, niem. Familienverfahrensgesetz, w skrócie FamG ). Wystarczy jednak, jeśli osoba składająca wniosek będzie reprezentowana przez adwokata, a drugi z małżonków wyrazi zgodę na rozwód (§ 114 ustęp 4 nr. 3 FamFG).

W tym wypadku mówimy o rozwodzie za porozumieniem stron.

Jakie warunki powinny być spełnione?

Małżeństwo można zakończyć w Niemczech rozwodem tylko wtedy, jeśli jest on nieudane.

Ma to miejsce wtedy, gdy małżonkowie nie prowadzą już wspólnego życia i jest to wysoce nieprawdopodobne, aby mieli do tego kiedykolwiek wrócić (§ 1565 ustęp 1 BGB). Przed rozwodem należy przyjąć, że małżeństwo się rozpadło.

Mówimy o tym w sytuacji, gdy jeden z małżonków ma już innego partnera albo doszło do przemocy. Generalnie sądy w Niemczech wyróżniają trzy główne scenariusze:

  • Rozstanie małżonków trwające krócej niż rok

Jeśli małżonkowie rozstali się nie tak dawno, tzn. nie minął jeszcze rok, wtedy nie wystarczy sam fakt, że małżeństwo się rozpadło.

Istotne jest, czy kontynuacja małżeństwa jest dla wnioskodawcy nie do przyjęcia i to z powodów leżących po stronie drugiego małżonka (§ 1565 ustęp 2 BGB). Niemieckie sądy mają bardzo rygorystyczne wymagania, jeśli chodzi o tę kwestię.

Typowe kłótnie małżeńskie są niewystarczające. Nawet sama zdrada niekoniecznie musi stanowić powód, przez który niemożliwa jest kontynuacja małżeństwa. Wszystko zależy od okoliczności.

Więcej na ten temat napisaliśmy w osobnym artykule:

Rozwód w Niemczech bez obowiązkowego roku separacji?

  • Rozstanie małżonków trwające rok

Jeśli małżonkowie rozstali się już rok temu, wtedy przyjmuje się małżeństwo za nieudane, o ile rozwód wnioskowany jest przez obojga małżonków lub jeśli tylko przez jednego z nich ale drugi wyrazi na to zgodę (§ 1566 ustęp 1 BGB).

  • Rozstanie małżonków trwające trzy lata

Jeśli rozstanie małżonków trwa już trzy lata, to jest to jednoznacznie wystarczający powód, aby uznać, że małżeństwa nie da się już naprawić (§ 1566 ustęp 2 BGB).

Kiedy można mówić o rozstaniu małżonków?

Kwestię rozstania małżonków reguluje § 1567 BGB. Za rozstanie przyjmuje się sytuację, kiedy pomiędzy małżonkami nie istnieje już wspólnota domowa i wszystko wskazuje na to, że małżonkowi nie zależy na przywróceniu tej wspólnoty.

Nieistotne jest, że małżonkowie żyją nadal we wspólnym mieszkaniu, jeśli nie prowadzą razem gospodarstwa domowego i nie ma między nimi już żadnych osobistych relacji.

W okresie rozstania także nie ma to znaczenia, jeśli w ramach próby wrócenia do siebie, małżonkowie na jakiś czas znowu razem zamieszkają (§ 1567 ustęp 2 BGB). Wyższy Sąd Krajowy w Saarbrücken w wyroku z 2009 r.

przyjął za taki „krótki czas wspólnego mieszkania” okres maksymalnie trzech miesięcy. Jednak decyzja odnosiła się do rozstania na rok (Wyższy Sąd Krajowy Saarbrücken, decyzja z dnia 14.09.2009, nr. sprawy 6 WF 98/09).

Koszty rozwodu w Niemczech

  • Na temat kosztów rozwodu w Niemczech napisaliśmy osobny artykuł:
  • Ile kosztuje rozwód w Niemczech?
  • Odliczenie kosztów rozwodu od podatku w Niemczech

Do 2013 roku każdy podatnik w Niemczech mógł odliczyć koszty rozwodu od podatku jako nadzwyczajne wydatki. Niestety obecnie nie jest to już możliwe.

Aby zrozumieć, dlaczego tak jest, trzeba przyjrzeć się orzecznictwu:

  • Latem 2013 roku ustawodawca zmienił § 33 niemieckiej ustawy o podatku dochodowym (niem. Einkommensteuergesetz). Konsekwencją tej zmiany jest to, że urzędy skarbowe uznają koszty procesowe za wydatki nadzwyczajne tylko w wyjątkowych przypadkach. W związku z tym nie jest już możliwe wpisywanie kosztów rozwodu w formularzu deklaracji podatkowej.
  • W październiku 2014 roku Sąd Finansowy w Neustadt an der Weinstraße (Nadrenia-Palatynat) wydał orzeczenie, zgodnie z którym koszty rozwodu można odliczyć od podatku (sygn. akt 4 K 1976/14). W podobnej sprawie taką samą decyzję podjął Sąd Finansowy w Münster (sygn. akt 4 K 1829/14 E).
  • Na przełomie 2014 i 2015 roku Sąd Finansowy Saksonii i Sąd Finansowy Dolnej Saksonii orzekły: kosztów rozwodu NIE można odliczyć od podatku. To sprawiło, że podatnicy byli całkowicie zdezorientowani.
  • W trzech z czterech przypadków wniesiono odwołanie do odpowiednich sądów finansowych, w związku z czym Federalny Trybunał Finansowy (niem. Bundesfinanzhof, BFH) musiał wydać ostateczne orzeczenie. Uczynił to w 2017 roku opowiadając się niestety przeciwko możliwości odliczenia kosztów rozwodu (sygn. akt VI R 9/16). Tym samym zmiana ustawy z 2013 roku jest ostateczna.

To, że pary, które się rozstają, muszą na własną odpowiedzialność uregulować swoje stosunki i w związku z tym nie mogą odliczyć kosztów postępowania sądowego, dotyczy nie tylko małżeństw, ale również partnerów żyjących w związkach nieformalnych. Podkreślił to ostatnio w swoim orzeczeniu Sąd Finansowy w Norymberdze.

Do 2013 roku małżeństwa mogły odliczyć od podatku wszystkie koszty rozwodu, które były bezpośrednio związane z rozwodem. Obejmowały one:

  • koszty adwokata
  • koszty sądowe
  • koszty dojazdów do sądu, adwokata i notariusza
  • koszty związane z uzyskaniem opinii biegłych lub rzeczoznawców

Nie podlegały odliczeniu koszty procesowe, które są uważane za koszty będące konsekwencją rozwodu i które dotyczą podziału majątku lub rozdzielności majątkowej:

  • wyrównanie dorobków po ustaniu wspólnoty majątkowej małżonków (niem. Zugewinnausgleich), wyrównanie roszczeń rentowych, czyli wyrównanie istniejącej w stosunkach między rozwodnikami różnicy w wysokości nabytych w trakcie małżeństwa praw do zaopatrzenia emerytalno-rentowego (niem. Versorgungsausgleich) oraz alimenty (niem. Unterhaltszahlung)
  • związane z tym wynagrodzenia rzeczoznawców i adwokatów
  • wydatki poniesione w związku z licytacją domu dokonywaną w celu przeprowadzenia podziału majątku
  • zmiany wpisu w księdze wieczystej itp.
See also:  Równe prawa ojca do opieki nad dzieckiem

Od 2013 roku rozstające się pary w ogóle nie mogą odliczać od podatku kosztów rozwodu, tj. ani kosztów sądowych, ani wpisów do księgi wieczystej.

Wyrównanie dorobków po ustaniu wspólnoty majątkowej małżonków (niem. Zugewinnausgleich)

Jeśli małżonkowie nie zawarli umowy majątkowej (nie podpisali intercyzy), to w przypadku rozwodu w Niemczech można dokonać tzw. wyrównania dorobków. Zugewinn (dorobek, przyrost) to kwota, o którą majątek jednego z małżonków przewyższa majątek wniesiony do małżeństwa.

Nie może ona być wartością ujemną, co oznacza, że straty poniesione przez jednego z małżonków nie są kompensowane.

Jeśli para rozwodzi się i przyrost majątku jednego z partnerów jest większy niż drugiego, jest on wyrównywany tak, że oboje byli partnerzy otrzymują ostatecznie taką samą kwotę zysku – zwolnioną z podatku.

W niektórych przypadkach wyrównanie dorobków następuje w drodze sprzedaży/przekazania nieruchomości. W zależności od tego, w którym momencie sprzeda się nieruchomość osobie trzeciej lub przekaże ją byłemu małżonkowi, trzeba będzie zapłacić podatek od dochodów ze sprzedaży.

Wyrównanie roszczeń rentowych (niem. Versorgungsausgleich)

Gdy do rozwodu dochodzi po wielu latach małżeństwa, trzeba wziąć pod uwagę to, że niektórzy małżonkowie przez większość czasu byli odpowiedzialni za wychowanie dzieci i prowadzenie gospodarstwa domowego.

Dzięki wyrównaniu istniejącej w stosunkach między rozwodnikami różnicy w wysokości nabytych w trakcie małżeństwa praw do zaopatrzenia emerytalno-rentowego, zyskują prawo do połowy emerytury byłego partnera.

Realsplitting

Dłużnik alimentacyjny ma prawo poprzez tzw. Realsplitting do uwzględnienia w deklaracji podatkowej płaconych przez niego alimentów na rzecz byłego współmałżonka. Alimenty zasądzone przez właściwy sąd rodzinny mogą wówczas niemal w całości zostać odliczone od podatku jako tzw. wydatki nadzwyczajne (niem. Sonderausgaben).

Klasa podatkowa po rozwodzie w Niemczech

  • Osoby rozwiedzione bez dzieci zaliczane są do klasy podatkowej I
  • Osoby rozwiedzione samotnie wychowujące dzieci – do klasy podatkowej II

Ustalona stawka wspólnego opodatkowania małżonków (niem. Splittingtarif) może być zastosowana tylko wtedy, gdy podatnik był w związku małżeńskim przynajmniej jeden dzień w rozliczanym roku. W przeciwnym razie muszą oni rozliczyć się osobno.

Ulgi podatkowe na dzieci

Kwota wolna od podatku ze względu na posiadanie dzieci (niem. Kinderfreibetrag) zwykle przysługuje w równych częściach obojgu rodzicom.

Rodzic, w którego gospodarstwie domowym dziecko jest zameldowane, może ubiegać się o odpowiednie ulgi podatkowe związane z opieką, edukacją i wychowaniem.

Jednak od 2012 roku drugi rodzic może się na to nie zgodzić, jeśli również opiekuje się dzieckiem i nie ma to charakteru jedynie marginalnego. To samo dotyczy ryczałtowej kwoty wolnej od podatku dla osób niepełnosprawnych (niem.

Behindertenpauschbetrag) i z tytułu śmierci członka rodziny (niem. Hinterbliebenenpauschbetrag).

Od 2012 roku rodzic, który opiekuje się dzieckiem i który w przeważającej mierze pokrywa koszty utrzymania swojego niepełnosprawnego dziecka, może korzystać z Behinderten-Pauschbetrag w pełnej wysokości. Aby było to możliwe, również kwota wolna od podatku ze względu na posiadanie dzieci (niem. Kinderfreibetrag) musi uprzednio zostać w całości przyznana rodzicowi opiekującemu się dzieckiem.

Podatek od dochodu z kapitału

W czasie trwania separacji wniosek o zwolnienie z odprowadzania podatku od dochodów kapitałowych (niem. Freistellungsauftrag) złożony przez osoby pozostające jeszcze wówczas w związku małżeńskim, jest ważny do końca roku. Ale z chwilą uprawomocnienia wyroku rozwodowego każdy z byłych małżonków musi złożyć nowy wniosek o zwolnienie z podatku.

Chcąc anulować wspólny wniosek o zwolnienie z odprowadzania podatku od dochodów kapitałowych jeszcze w czasie trwania separacji, można wspólnie z (jeszcze wówczas) małżonkiem napisać odwołanie, złożyć podpisy i wysłać je do banku.

Rozwód w Niemczech a wspólne mieszkanie

Oprócz tego w tym temacie warto przeczytać:

Separacja w Niemczech: Które z małżonków może zostać we wspólnym mieszkaniu?

Rozwód po niemiecku. "Nie taki diabeł straszny jak go malują"

Do polskojęzycznej kancelarii prawnej BS LEGAL w Kolonii rocznie ponad 60 spraw rozwodowych, o alimenty i mieszkaniowych. Pomocy szukają zazwyczaj Polki, które są finansowo uzależnione od partnera.

Niektóre przypadki są dosyć złożone. – Niemiecki partner jest często przekonany, że jego polska żona nie zna swoich praw i że może ją finansowo wykorzystać nie płacąc alimentów na dzieci czy na nią – tłumaczy prawniczka Ewelina Balcerak.

– Kobieta już od pierwszego miesiąca separacji, trwającej w Niemczech od roku do trzech lat, ma prawo do alimentów na dzieci i na siebie (niem. Trennungsunterhalt). Naturalnie, sąd sprawdza najpierw wysokość zarobków obojga partnerów, wyjaśnia Ewelina Balcerak.

Jeśli po rozwodzie matka z dzieckiem postanawia wrócić do Polski lub przebywa już w Polsce, a były mąż mieszka i pracuje w Niemczech (obywatelstwo ojca jest tu bez znaczenia, przyp. red.

) warto zastanowić się, do którego sądu: niemieckiego czy polskiego zwrócić się o zasądzenie lub podwyższenie alimentów, radzi prawnik Edmund Ropel, specjalista ds.

rodzinnych, z miejscowości Linden w Środkowej Hesji.

– Jeśli były partner dobrze zarabia w Niemczech, warto złożyć wniosek o alimenty w sądzie niemieckim, bo kobieta otrzyma znaczenie wyższe alimenty od tych, które przyznałby sąd polski – radzi Edmund Ropel. Ubiegająca się o alimenty matka powinna zwrócić się do polskojęzycznego adwokata w Niemczech.

Jeżeli nie stać jej na adwokata, może z jego pomocą złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i adwokackich (niem. Prozesskostenhilfe). Do wniosku powinna załączyć też zaświadczenie o własnych zarobkach w Polsce, wysokości opłacanego czynszu oraz liczbie dzieci.

Edmund Ropel zapewnia, że niemiecki sąd w 90 procentach zwalnia polskie matki od wszelkich opłat.

See also:  Mąż pracujący za granicą a separacja

– Jeśli partner w Niemczech ma zbyt niskie dochody, czyli około tysiąca euro netto miesięcznie, zachodzi ryzyko, że sąd, by nie pozbawić ojca środków do życia, nie przyzna matce żadnych alimentów – mówi Edmund Ropel. W myśl niemieckich przepisów 1000 euro netto jest dolną granicą zarobków.

Wtedy lepiej zwrócić się do sądu polskiego, który uwzględniając potrzeby dziecka, i tak zasądzi alimenty. – Sąd polski przekazuje wyrok do wykonania do odpowiedniego urzędu w Niemczech, a ten ściąga płatności z ojca i matka prędzej czy później pieniądze dostanie – zapewnia prawnik z Hesji.

W egzekwowaniu alimentów pomocą służy Federalny Urząd Sprawiedliwości (Bundesamt für Justiz, BJA) w Bonn. W 2012 r. do BJA trafiły 53 sprawy o alimenty oraz przypadki uprowadzeń dzieci do Polski, co stanowiło 51 procent wszystkich spraw rozpatrzanych w tym czasie w Bonn.

Ponieważ umowę najmu mieszkania zawiera najczęściej mąż lub partner, Polki często nie wiedzą o tym, że w okresie separacji mają prawo do pozostania w nim.

– Mam taki przypadek, że kobieta, znajdująca się od 2 miesięcy w separacji, wyprowadziła się z dzieckiem ze wspólnego mieszkania do znajomych, bo mąż ją bił. U znajomych nie może jednak dłużej pozostać i musiałaby zamieszkać w tzw. domu dla kobiet (niem. Frauenhaus) – opowiada prawniczka Ewelina Balcerek.

Natychmiastowa interwencja kancelarii w sądzie rodzinnym spowodowała, że kobiecie przysądzono w ciągu 3 tygodni mieszkanie, które mąż musiał opuścić. W myśl prawa niemieckiego, jeśli podczas separacji dochodzi do przemocy fizycznej, także wobec dziecka, małżeństwo nie może pozostawać we wspólnym mieszkaniu.

Od 2011 roku w czternastu krajach UE, w tym w Niemczech, obowiązuje zasada, że w razie rozpadu związku małżeńskiego rozwód zostaje orzeczony w kraju, w którym para mieszkała przed rozstaniem. Warunkiem rozwodu w Niemczech jest separacja. Nie wymaga się natomiast jak w Polsce orzeczenia winy.

Dlatego Polacy posiadający polskie obywatelstwo i mieszkający w Niemczech, wcale nie muszą rozwodzić się w Polsce. Sąd niemiecki też udzieli im rozwodu tyle, że wg przepisów prawa polskiego. Para może też wnieść wniosek o rozwód bez orzekania o winie. O rozwodzie należy poinformować Urząd stanu cywilnego w Polsce.

Sąd niemiecki orzeka przy rozwodzie automatycznie o wyrównaniu emerytur. To znaczy, że przysługujące obu partnerom emerytury dzieli się po równo (niem. Versorgungsausgleich) bez względu na to, który z nich dłużej czy więcej pracował w trakcie trwania małżeństwa. Również obowiązuje zasada podziału dorobku małżeńskiego.

Zapotrzebowanie na polskojęzycznych prawników w Niemczech jest duże. Do kancelarii prawnej BS LEGAL w Kolonii trafiają Polacy nie tylko z Nadrenii Północnej- Westfalii, lecz z całych Niemiec. Adresy polskojęzycznych kancelarii adwokackich w Niemczech można znaleźć na stronie Niemiecko-Polskiego Stowarzyszenia Prawników DPJV w Berlinie, które zrzesza 33 takie kancelarie.

Warto też skorzystać z informacji i pomocy działów prawnych Ambasady RP w Berlinie oraz Konsulatów Generalnych, np. w Kolonii.

Alexandra Jarecka, red. odp.: Iwona D. Metzner, Redakcja Polska Deutsche Welle

Rozwód w UE – sąd którego państwa będzie właściwy?

W przypadku zamiaru rozwiązania małżeństwa z tzw. „elementem
zagranicznym”, bardzo często przed małżonkami pojawia się pytanie, przed
sąd którego państwa wytoczyć powództwo o rozwód.

Najczęściej ma to miejsce, gdy
oboje małżonkowie posiadają obywatelstwo różnych państw członkowskich albo
zamieszkują w różnych krajach Unii Europejskiej. Sytuacja komplikuje się
jeszcze bardziej, jeżeli zachodzą obydwie wymienione przesłanki, tj.

jeżeli
małżonkowie mają różne obywatelstwa i dodatkowo przebywają w innych państwach
(przykład: mąż Włoch zamieszkuje w chwili podjęcia decyzji o rozwodzie w
Polsce, żona Niemka zamieszkuje natomiast we Francji).

Z pomocą w takich wypadkach przychodzi rozporządzenie
unijne, zwane w skrócie Bruksela II bis
(tj. Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r.

dotyczące jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach
małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej,
uchylające rozporządzenie (WE) nr 1347/2000), pozwalające na ustalenie
właściwości (inaczej jurysdykcji) sądowej w sprawach małżeńskich.

Kilka podstaw jurysdykcji w sprawach rozwodowych

W świetle rozporządzenia Bruksela II bis nie istnieje
jedna generalna reguła pozwalająca na wskazanie sądu właściwego w sprawie o
rozwód. Rozporządzenie wymienia bowiem kilka podstaw ustalenia jurysdykcji. I
tak, małżonkowie mogą wytoczyć powództwo przed sądem tego
państwa członkowskiego, w którym:

  1. posiadają
    miejsce zwykłego pobytu;
  2. ostatnio posiadali
    miejsce zwykłego pobytu, jeśli jeden z nich nadal tam zamieszkuje,
  3. którykolwiek
    z małżonków posiada miejsce zwykłego pobytu – w przypadku wspólnego wniosku,
  4. pozwany
    posiada miejsce zwykłego pobytu,
  5. składający
    pozew posiada miejsce zwykłego pobytu, jeśli mieszka tam przynajmniej przez
    jeden rok bezpośrednio przed złożeniem pozwu,
  6. składający
    pozew posiada miejsce zwykłego pobytu, jeśli mieszka tam przynajmniej przez
    sześć miesięcy bezpośrednio przed złożeniem pozwu i jest obywatelem danego
    państwa członkowskiego,
  7.  którego obywatelami są oboje
    małżonkowie.

Alternatywny charakter podstaw jurysdykcji

Zasygnalizować należy, iż podstawy jurysdykcji mają
charakter alternatywny. Oznacza to, że żadna z nich nie ma pierwszeństwa przed
pozostałymi i co za tym idzie, nie ma pomiędzy nimi jakiejkolwiek hierarchii.

Inicjując postępowanie, powód może mieć zatem możliwość wyboru jednego z kilku
państw członkowskich, jeżeli w jego sprawie zachodzi więcej niż jedna z
wymienionych podstaw.

We wskazanym na wstępie przykładzie, przy założeniu, że
to mąż wytacza powództwo, jest on uprawniony do złożenia pozwu w sądzie we
Francji (z uwagi na podstawę jurysdykcji wskazaną wyżej pod nr 4) albo w
Polsce, o ile zamieszkuje w naszym kraju od co najmniej roku (z uwagi na
podstawę jurysdykcji wskazaną wyżej pod nr 5). Przyjmując inny stan faktyczny,
polegający na tym, że powództwo wytacza żona Polka przeciwko mężowi również
Polakowi, jednakże kobieta zamieszkuje w Niemczech, mężczyzna z kolei we
Francji, pozew może zostać złożony w sądzie w Niemczech, o ile kobieta
zamieszkuje tam od co najmniej roku (z uwagi na podstawę jurysdykcji wskazaną
wyżej pod nr 5), we Francji (z uwagi na podstawę jurysdykcji wskazaną wyżej pod
nr 4)  albo w Polsce (z uwagi na podstawę
jurysdykcji wskazaną wyżej pod nr 7).

See also:  Ojciec nie dokłada się do żadnych opłat - co zrobić?

Charakter podstaw

Analizując podstawy jurysdykcji krajowej, zauważyć należy, iż prawodawca europejski opiera się w istocie na dwóch łącznikach – łączniku obywatelstwa oraz łączniku miejsca zwykłego pobytu. O ile pojęcie obywatelstwa nie powinno budzić większych wątpliwości, o tyle zgoła odmiennie wygląda kwestia interpretacji pojęcia „miejsca zwykłego pobytu”.

Rozporządzenie nie zawiera jego definicji legalnej. Niemniej jednak przyjąć należy, że miejscem zwykłego pobytu będzie ten kraj, w którym koncentruje się centrum życiowe (tzw. ośrodek życiowy) danego małżonka w chwili wytoczenia sprawy o rozwód.

Każdy stan faktyczny powinien być zatem oceniany indywidualnie, przy uwzględnieniu sytuacji osobistej, rodzinnej, zawodowej osoby, a także czasu trwania jej pobytu w danym państwie.

Interesuje cię jakiś temat z zakresu prawa rozwodowego lub rodzinnego? Chcesz przeczytać o nim artykuł? Zostaw nam komentarz lub napisz o tym w wiadomości prywatnej, a my postaramy się opisać interesujące Cię zagadnienie.

Ilustracja: pixabay.com, by moritz320

Zawarcie małżeństwa przed konsulem – Polska w Niemczech

Gdzie załatwisz sprawę?

W dowolnie wybranym polskim urzędzie konsularnym.

Czy musisz składać dokumenty osobiście?

Tak, dokumenty musisz złożyć osobiście. 

Jak umówisz się na spotkanie?

W celu umówienia wizyty skontaktuj się z wybranym konsulatem drogą mailową. 

Jakie dokumenty musisz złożyć?

  1. odpis skrócony lub zupełny aktu urodzenia (odpisy wielojęzyczne  są niewystarczające) obojga przyszłych małżonków,
  2. w przypadku osób, które  wcześniej pozostawały w związku małżeńskim – odpis aktu tego małżeństwa z adnotacją o jego ustaniu, unieważnieniu albo stwierdzeniu jego nieistnienia albo odpis aktu małżeństwa  z dokumentem potwierdzającym jego ustanie lub unieważnienie albo dokumentem potwierdzającym stwierdzenie nieistnienia małżeństwa (w przypadku jeżeli rozwód został orzeczony poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, należy go najpierw zarejestrować w Polsce, więcej: Rejestracja wyroku rozwodowego wydanego przez sąd zagraniczny),
  3. pisemne zapewnienie o nieistnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa,
  4. ważny polski dowód osobisty lub paszport (dokumenty muszą być ważne zarówno w dniu składania zapewnień małżeńskich, jak również w wyznaczonej dacie ślubu),
  5. zezwolenie na zawarcie małżeństwa, jeżeli wymagają tego przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego RP (np. w przypadku zawierania związku małżeńskiego przez kobietę, która ukończyła 16 rok życia, ale nie ukończyła lat 18),
  6. kserokopie paszportów lub dowodów osobistych świadków (dokumenty muszą być ważne w wyznaczonej dacie ślubu),
  7. listę imienną gości. Ilość gości, którzy mogą uczestniczyć w ceremonii zależy od pomieszczeń urzędów konsularnych.

Posiadanie obywatelstwa polskiego przez świadków nie jest konieczne, ale powinni znać język polski albo zapewnić obecność tłumacza podczas ceremonii . Do ceremonii ślubnej potrzebnych jest dwóch świadków. 

Pamiętaj! Najpóźniej na miesiąc przed datą ceremonii narzeczeni muszą dokonać opłaty konsularnej oraz złożyć osobiście przed konsulem zapewnienia o braku okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. 

Ile zapłacisz?

Opłaty konsularne za przygotowanie dokumentacji w sprawie zawarcia małżeństwa przed konsulem, sporządzenie protokołu ze złożenia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński oraz zorganizowanie uroczystości w urzędzie konsularnym wynoszą łącznie: 500,00 EUR.

Jaki jest termin realizacji?

Omów sprawę możliwego terminu ceremonii podczas wizyty w konsulacie lub telefonicznie.

Jak odbierzesz dokumenty?

W trakcie ceremonii podpisywany jest protokół o zawarciu związku małżeńskiego przed konsulem.

Ten dokument i złożone wcześniej zapewnienia  będą następnie wysłane przez konsula do USC w Warszawie, właściwego dla rejestracji małżeństw zawartych za granicą.

Po upływie około miesiąca nowożeńcy otrzymają pocztą (na adres, który wskazali we wniosku o zawarcie małżeństwa przed konsulem) polski odpis aktu małżeństwa.

Jak możesz się odwołać?

Odmowa wydania zaświadczenia następuje w drodze pisemnego zawiadomienia o odmowie dokonania czynności.

Po otrzymaniu zawiadomienia od konsula masz 14 dni od doręczenia zawiadomienia na wystąpienie do sądu właściwego dla urzędu stanu cywilnego właściwego dla miasta stołecznego Warszawy o rozstrzygnięcie, czy wskazane przyczyny odmowy uzasadniają odmowę dokonania czynności.

Najczęściej zadawane pytania

Czy w konsulacie mogę zawrzeć małżeństwo z narzeczonym z Niemiec?

Nie. W urzędzie konsularnym małżeństwo mogą zawrzeć tylko obywatele polscy. Małżeństwo z cudzoziemcem można zawrzeć w polskim lub niemieckim urzędzie stanu cywilnego.

Czy zapewnienie o braku przeszkód małżeńskich można złożyć przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego w Polsce, a następnie przedłożyć je w konsulacie w celu przyjęcia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński przez konsula?

Istnieje możliwość przyjęcia zapewnień przez konsula na potrzeby zawarcia ślubu w Polsce przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Nie można jednak złożyć zapewnień w Polsce na potrzeby ślubu przed konsulem.

W związku z czym konieczna jest dwukrotna wizyta w urzędzie konsularnym: pierwsza – związana ze złożeniem zapewnień i przedłożeniem wymaganej dokumentacji (na miesiąc przed datą planowej uroczystości); druga – związana ze złożeniem zapewnień o wstąpieniu w związek małżeński.

Przed kilkoma laty zawieraliśmy małżeństwo w jednym z polskich urzędów konsularnych, czy to oznacza, że teraz możemy rozwieść się w urzędzie konsularnym?

Nie. Małżeństwo może być rozwiązane tylko orzeczeniem sądu. Co do zasady, właściwy miejscowo będzie sąd ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków. W przypadku jeżeli rozwód zostanie orzeczony przez sąd niemiecki, to powinien następnie zostać zarejestrowany w polskim urzędzie stanu cywilnego, więcej: Rejestracja wyroku rozwodowego wydanego przez sąd zagraniczny.

  • Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 roku Prawo konsularne
  • Ustawa z dnia 28 listopada 2014 roku Prawo o aktach stanu cywilnego
  • Ustawa z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy

{“register”:{“columns”:[]}}

Leave a Reply

Your email address will not be published.