Obowiązek alimentacyjny ojca dziecka, który nie jest mężem matki

Przepis art.133 §1 kro stanowi, iż rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Obowiązek alimentacyjny każdego z rodziców względem dziecka istnieje niezależnie od tego, czy pochodzi ono z małżeństwa, czy jest ono dzieckiem pozamałżeńskim. W tym ostatnim wypadku obowiązek alimentacyjny ojca istnieje od chwili urodzenia dziecka, a nie dopiero od daty jego uznania lub sądowego ustalenia ojcostwa.

Obowiązek alimentacyjny trwa do chwili osiągnięcia przez dziecko zdolności do samodzielnego utrzymania się, co nie zawsze wiąże się z uzyskaniem pełnoletności dziecka.

Obowiązek alimentacyjny ojca dziecka, który nie jest mężem matki

Zgodnie z art.135 § 1 kro zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest w stanie jeszcze utrzymać się samodzielnie, może polegać także w całości lub w części, na osobistych staraniach o jego wychowanie lub utrzymanie.

Roszczenia o świadczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem lat trzech.

Ojciec biologiczny może wykonywać swój obowiązek względem w sposób dobrowolny (np. płacąc na dziecko określone kwoty lub/ i będzie osobiście zajmował się dzieckiem), powództwo o alimenty nie będzie konieczne.

Mogą Państwo nawet zawrzeć umowę w tym zakresie. Gdyby jednak obowiązek alimentacyjny nie był wykonywany lub nie pokrywał usprawiedliwionych potrzeb dziecka, może Pani wnieść do sądu stosowny pozew.

Powództwo o roszczenie alimentacyjne oraz o ustalenie ojcostwa i związane z tym roszczenia wytoczyć można według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej lub w okręgu sądu miejsca zamieszkania pozwanego. Właściwy jest sąd rejonowy.

W oparciu o art.

143 kro jeżeli ojcostwo mężczyzny, który nie jest mężem matki, nie zostało ustalone, zarówno dziecko, jak i matka mogą dochodzić roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem tylko jednocześnie z dochodzeniem ustalenia ojcostwa. Jeśli zatem ojciec biologiczny ostatecznie nie uzna dziecka i nie będzie chciał płacić na nie alimentów, to w jednym pozwie będzie Pani mogła dochodzić zarówno ustalenia ojcostwa jak i alimentów.

Warto pamiętać również o szczególnych uprawnieniach matki w związku z porodem. Ojciec nie będący mężem matki jest bowiem obowiązany przyczynić się w rozmiarze odpowiadającym okolicznościom do pokrycia wydatków związanych z ciążą i porodem oraz kosztów trzymiesięcznego utrzymania matki w okresie porodu.

Z ważnych powodów matka może żądać udziału ojca w kosztach swego utrzymania przez czas dłuższy niż trzy miesiące. Jeżeli wskutek ciąży lub porodu matka poniosła inne konieczne wydatki albo szczególne straty majątkowe, może ona żądać, ażeby ojciec pokrył odpowiednią część tych wydatków lub strat.

Roszczenia te przysługują matce także w wypadku, gdy dziecko urodziło się nieżywe.

W przypadku gdy ojcostwo mężczyzny nie będącego mężem matki zostało uwiarygodnione, matka może żądać, ażeby mężczyzna ten jeszcze przed urodzeniem się dziecka wyłożył odpowiednią sumę pieniężną na koszty utrzymania matki przez trzy miesiące w okresie porodu oraz na koszty utrzymania dziecka przez pierwsze trzy miesiące po urodzeniu. Termin i sposób zapłaty tej sumy określa sąd.

Obowiązek alimentacyjny ojca dziecka, który nie jest mężem matki

Alimenty od ojca dziecka dla kobiety będącej w ciąży i w okresie porodu

Wiele kobiet staje przed problemem uchylania się ojca dziecka przed świadczeniem finansowym na rzecz potomstwa, szczególnie wtedy, kiedy dziecko urodziło się lub ma się urodzić poza związkiem małżeńskim. Tymczasem prawo jest w tym zakresie jednoznaczne – oboje rodzice są zobowiązani do łożenia na utrzymanie i wychowanie dziecka i nie ma znaczenia, czy ojciec jest czy nie jest mężem matki.

Obowiązek alimentacyjny ojca dziecka, który nie jest mężem matkiNie zawsze też kobiety są świadome faktu, że określonych roszczeń finansowych od ojca dziecka można się domagać jeszcze w okresie ciąży. Kodeks rodzinny i opiekuńczy odnosząc się do kwestii ewentualnych alimentów w ciąży precyzuje to w ten sposób, że ojciec niebędący mężem matki, ma obowiązek przyczynić się w zakresie odpowiadającym okolicznościom do pokrycia wydatków związanych z ciążą i porodem oraz kosztów trzymiesięcznego utrzymania matki w okresie porodu. Z istotnych powodów matka może też domagać się udziału ojca w kosztach swego utrzymania przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Jeżeli wskutek ciąży lub porodu matka poniosła inne konieczne wydatki albo szczególne straty majątkowe, może również żądać, aby ojciec pokrył odpowiednią część tych wydatków lub strat. Te specyficzne alimenty w ciąży przysługują nawet w przypadku urodzenia martwego dziecka, ale nie wtedy, gdy nastąpiło poronienie lub dokonano aborcji.

Ważne jednak jest, by ojcostwo zostało uwiarygodnione, wtedy bowiem matka może domagać się jeszcze przed porodem wypłacenia określonej sumy pieniężnej na koszty utrzymania matki przez trzy miesiące w okresie porodu oraz pierwsze trzy miesiące życia dziecka.

W dalszym okresie życia dziecka alimenty winny odpowiadać rzeczywistym potrzebom wynikającym z utrzymania i wychowania dziecka.

Natomiast jeśli ojcostwo mężczyzny, który nie jest mężem matki, nie zostało ustalone, dziecko i matka mogą dochodzić swoich roszczeń jednocześnie z dochodzeniem ustalenia ojcostwa, co może nastąpić dopiero w momencie urodzenia dziecka.

Tak więc alimenty w ciąży dotyczą tylko określonych sytuacji, kiedy ojcostwo zostanie w trakcie postępowania uwiarygodnione, na przykład poprzez wykazanie, że miało miejsce współżycie płciowe w okresie między 180 a 300 dniem przed planowaną datą porodu.

Sprawa tego typu świadczeń jest zazwyczaj rozpatrywana przez sąd w trybie szczególnym i trwa bardzo krótko, a pozwany mężczyzna, jeżeli jego ojcostwo zostało uwiarygodnione, musi natychmiast wyasygnować zasądzoną kwotę.

Matka dziecka powinna jednak najpóźniej w ciągu trzech miesięcy po porodzie wystąpić z pozwem o przyznanie zwykłych alimentów w normalnym trybie, jeżeli tego nie uczyni, bądź w trakcie rozprawy wykazane będzie, że ojcem dziecka jest ktoś inny, wypłacone wcześniej świadczenie musi zostać zwrócone.

Świadczenie alimentacyjne – kompleksowy poradnik

Jeśli krewni nie mają dostatecznych środków utrzymania, zapewnić je musi najbliższa rodzina. Tzw. obowiązek alimentacyjny wobec krewnych wynika z działu III kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (ustawa z 25 lutego 1964 r., Dz.U. z 2020 r., poz.

1359, t.j.; , w skrócie: k.r.o.). Najczęściej dotyczy to rodziców w stosunku dzieci, ale działa także w drugą stronę – dorosłe dzieci muszą troszczyć się o niezamożnych czy niedołężnych rodziców. Obejmuje to także rodzeństwo i rozstających się małżonków.

Obowiązek alimentacyjny ojca dziecka, który nie jest mężem matki

Zgodnie z art.128 k.r.o. obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Jeśli więc chodzi o małoletnie dzieci, będą to np.

pieniądze niezbędne po to, aby zapewnić im jedzenie, ubrania, środki czystości, kosmetyki, książki do szkoły, pomoce naukowe. Z pewnością pieniądze z alimentów sfinansują także w części letnie kolonie i obozy, ferie zimowe.

Z każdym kolejnym rokiem życia dziecka tych elementów, na które trzeba przeznaczyć alimenty, może przybywać. Będą to np. opłaty za dodatkowe zajęcia sportowe, kursy językowe czy korepetycje.

U osób chorych i niepełnosprawnych gros pieniędzy od zobowiązanych do płacenia alimentów, opiekun czy rodzic przeznaczy na leki, środki opatrunkowe, pomoc rehabilitanta czy zajęcia usprawniające.

Starsi rodzice mogą także wymagać dodatkowego wsparcia finansowego od swoich dzieci na stałe comiesięczne rachunki za czynsz, media, leki, niepubliczną służbę zdrowia, opłacenie pobytu w prywatnym szpitalu czy domu opieki dla seniorów.

Kto płaci alimenty

Obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Tu ważna jest także kolejność dbania o rodzinę. W pierwszej kolejności zobowiązanymi do tego są zstępni, czyli np. dzieci, wnuki, a w drugiej – wstępni, tj. rodzice i dziadkowie. Jako ostatni w kolejności zobowiązani są bracia i siostry, czyli rodzeństwo.

Jeśli zaś jest kilku zstępnych lub wstępnych, obowiązek alimentacyjny obciąża bliższych stopniem przed dalszymi.

Krewni w tym samym stopniu muszą zatroszczyć się w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art. 129 k.r.o.).

Ponadto wymóg, aby jeden małżonek dostarczał środki utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji, wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka.

W dalszej kolejności obowiązek alimentacyjny zobowiązanego powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma takiej osoby w bliższej kolejności. Będzie tak również wtedy, gdy ta osoba nie jest w stanie spełnić tej powinności lub gdy nie może dostarczyć na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania lub powoduje nadmierne trudności (art. 132 k.r.o.).

Jeżeli jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego małżonka, przysposobienie nie wpływa na obowiązek alimentacyjny między przysposobionym a tym drugim małżonkiem i jego krewnymi (art. 131 § 2 k.r.o.).

Alimenty dla dzieci

Najczęstsza u nas sytuacja to taka, gdy o alimenty występuje małoletnie dziecko przeciwko jednemu z rodziców. Reprezentuje je wtedy drugi rodzic. Zazwyczaj dzieje się to, gdy małżonkowie rozstają się lub rozwodzą i trzeba zaspokoić potrzeby małoletniego syna czy małoletniej córki oraz zapewnić im utrzymanie.

Rzadko jest to efekt dobrowolnego i zgodnego porozumienia rodziców. Znacznie częściej takie spory o podział kosztów dbania o potomstwo rozstrzygają sądy

See also:  Spłata długu alimentacyjnego - jak pozbyć się komornika?

Zgodnie z art. 133 k.r.o. rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych wobec dziecka, które nie jest jeszcze w stanie samodzielnie się utrzymać.

Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy dziecko ma majątek, a dochody z niego wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Będzie tak, gdy dziedziczy ono znaczący spadek, np. po dziadku.

Wówczas z niego dziecko może zaspokoić swoje bieżące potrzeby, np. opłacić czesne w prywatnej szkole czy kilkutygodniowe wakacje.

Drugi warunek skorzystania ze świadczeń alimentacyjnych odnosi się do tego, kto znajduje się w niedostatku (art. 133 § 2 k.r.o.). Granicą świadczeń alimentacyjnych rodziców wobec dziecka nie jest jego pełnoletniość czy nawet wiek, kiedy córka czy syn kończą studia (ok. 24-26 lat).

Rodzice nie mogą się bowiem uchylić od takiej finansowej powinności, jeśli pełnoletnie dziecko jest chore lub niepełnosprawne. Oznacza to, że wobec dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej, wykonanie obowiązku alimentacyjnego może być nawet bezterminowe.

Może też polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub wychowanie uprawnionego. Będzie tak wtedy, gdy np. matka pielęgnuje chore lub niepełnosprawne dziecko i zajmuje się nim cały czas, przez 24 godziny na dobę. Wówczas świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych, np.

ojca dziecka sprowadza się do wymiaru finansowego i polegać będzie na tym, że pokrywa on w całości lub w części koszty utrzymania lub wychowania takiej osoby (art. 135 § 2 k.r.o.).

Zakres świadczeń alimentacyjnych

Rodzice muszą świadczyć na dziecko w takim stopniu, jakie są ich możliwości zarobkowe i majątkowe oraz usprawiedliwione potrzeby uprawnionego. Dlatego w czasie rozprawy sąd wnikliwie bada i ocenia, jakie dochody mają rodzice, jakie są ich wydatki i ile z nich przeznaczają na dzieci, ich kształcenie, rozrywki.

Nie wystarczy tu więc proste oświadczenie, ale konieczne będą dokumenty, np. zaświadczenia o zarobkach od pracodawców czy rachunki za książki, ubrania, środki czystości, kosmetyki, letnie obozy, kursy językowe.

Wszystko po to, aby wykazać faktyczne koszty utrzymania dziecka i wychowania potomstwa oraz jak najdokładniej podzielić je między rodziców.

Nawet jeśli te sumy nie są wysokie, to do dochodów rodziców nie dolicza się wielu kwot otrzymywanej pomocy (art. 135 § 3 k.r.o.). Chodzi np. o popularne 500+, czyli świadczenie wychowawcze wypłacane na podstawie ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r., poz. 2407 t.j., z późn. zm.).

Na zakres świadczeń alimentacyjnych nie wpływają także:

  • świadczenia z pomocy społecznej lub funduszu alimentacyjnego z ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2020 r., poz. 808 t.j., z późn. zm.), które musi zwrócić zobowiązany do alimentacji,
  • świadczenia, wydatki i inne środki finansowe związane z umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej,
  • świadczenia rodzinne na mocy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 t.j., z późn. zm),
  • świadczenie rodzicielskie uzupełniające na podstawie ustawy z 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz.U. z 2019 r., poz. 303), czyli to m.in. dla matek, które urodziły i wychowały czworo dzieci.

Zmiana wysokości alimentów

Wysokość alimentów nie jest określona raz na zawsze. Na ich modyfikację zezwala art. 138 k.r.o. Gdy zmienia się sytuacja materialna zobowiązanego, np. obniżono mu zarobki, co w okresie pandemii jest dość częste, lub dziecko może już się samodzielnie utrzymać, zainteresowany ma prawo domagać się zmiany orzeczenia lub umowy o obowiązku alimentacyjnym.

Będzie to też dopuszczalne, gdy np. zobowiązany do alimentów ojciec uzyskał lepszą pracę i ma wyższe zarobki, a z wiekiem rosną potrzeby jego dziecka. Wówczas matka może domagać się podwyższenia alimentów.

To działa także w drugą stronę, gdy matka awansuje lub zmienia pracę na atrakcyjniejszą i może przejąć większą odpowiedzialność finansową za utrzymanie potomstwa. Ta wiedza pozwala ojcu zakwestionować dotychczasową wysokość alimentów płaconych na dziecko/dzieci.

Fundusz alimentacyjny

Alimenty przyznane przez sąd stanowią podstawę do ich egzekucji z wynagrodzenia osoby zobowiązanej do ich regulowania. Jeśli zobowiązany nie płaci dobrowolnie lub nie można tych sum wyegzekwować, bo np.

rodzic jest bezrobotny lub uchyla się od tego obowiązku, budżet państwa wspiera potrzebujących poprzez fundusz alimentacyjny – FA (ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, Dz.U. z 2020 r., poz. 808 t.

j., z późn. zm).

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej, czyli tej, która spełnia m.in. kryterium dochodowe (w 2020 r. dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie może przekraczać 900 zł):

  • do ukończenia przez nią 18. roku życia albo
  • do ukończenia 25. roku życia, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej albo
  • bezterminowo, gdy ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Nie może jednak liczyć na takie świadczenie uprawniony, gdy:

  • umieszczono go w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w pieczy zastępczej lub
  • zawarł związek małżeński.

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, ale nie mogą być wyższe niż 500 zł miesięcznie.

Od 1 lipca 2020 r. wnioski i załączniki do FA można składać w formie elektronicznej za pośrednictwem portalu [email protected]

Świadczenie alimentacyjne, które wypłaca FA, osoba zobowiązana do takiej finansowej powinności wobec dziecka musi zwrócić.

Unikanie płacenia alimentów

Jeśli osoba niepełnosprawna jest w stanie samodzielnie się utrzymać, to rodzice nie muszą na nią łożyć. Unikną także płacenia alimentów, gdy utrzymanie potomka stanowi dla nich nadmierny uszczerbek lub jeżeli dziecko nie dąży do tego, aby samodzielnie się utrzymać (art. 133 § 3 k.r.o.).

Nie uchylą się jednak od zobowiązań alimentacyjnych wobec dzieci ci rodzice, którzy próbowali ukryć swój majątek lub dochody. Przed takimi praktykami interesy uprawnionych chroni art. 136 k.r.o. i to na długo przed rozprawą w sprawie alimentów.

Zgodnie z nim jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat przed sądowym dochodzeniem świadczeń alimentacyjnych osoba, która była już do nich zobowiązana, a bez ważnego powodu zrzekła się prawa majątkowego lub w inny sposób go utraciła albo zrzekła się zatrudnienia lub zmieniła je na mniej zyskowne, to sąd nie uwzględni wynikłej stąd zmiany przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych.

Inne więzi rodzicielskie

Osobnym problemem są alimenty dla matki nienarodzonego dziecka od mężczyzny, który nie jest jej mężem. Artykuł 141 § 1 zd. 1 k.r.o. mówi „ Ojciec niebędący mężem matki obowiązany jest przyczynić się w rozmiarze odpowiadającym okolicznościom do pokrycia wydatków związanych z ciążą i porodem oraz kosztów trzymiesięcznego utrzymania matki w okresie porodu.”

Zgodnie z art. 142 k.r.o. jeżeli jego ojcostwo zostało uwiarygodnione, to kobieta może żądać, aby ten mężczyzna wyłożył odpowiednią sumę pieniężną na nią i na dziecko. Zobowiązanie to dotyczy trzech miesięcy w okresie porodu i obejmuje koszty utrzymania matki, a także na koszty utrzymania dziecka przez pierwsze trzy miesiące po jego urodzeniu. Termin i sposób zapłaty tej sumy określa sąd.

Jeśli jednak ojcostwo mężczyzny, który nie jest mężem matki, nie zostało ustalone, zarówno dziecko, jak i matka mogą dochodzić roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem tylko wraz z dochodzeniem ustalenia ojcostwa. Nie dotyczy to roszczeń matki, gdy dziecko urodziło się nieżywe (art. 143 k.r.o.).

Zgodnie z art. 141 k.r.o. z ważnych powodów matka dziecka pozamałżeńskiego może też żądać udziału ojca w kosztach swojego utrzymania dłużej niż trzy miesiące.

Jeżeli wskutek ciąży lub porodu poniosła inne konieczne wydatki albo odniosła szczególne straty majątkowe, ma prawo żądać, aby ojciec pokrył ich odpowiednią część.

Roszczenia te przysługują matce także, gdy dziecko urodziło się nieżywe.

Coraz więcej rodzin w Polsce to tzw. pachtworkowe czy niepełne. Nawet przy tak skomplikowanych powiązaniach nie ubywa obowiązków przy zapewnieniu utrzymania i wychowania potomstwa. Dlatego np.

dziecko może żądać świadczeń alimentacyjnych od męża swojej matki, który nie jest jego ojcem (czyli od ojczyma), jeżeli odpowiada to zasadom współżycia społecznego.

Takie samo prawo ma pasierb lub pasierbica w stosunku do żony swojego ojca, niebędącego ich matką (art. 144 § 1 k.r.o.).

Także od dorosłych dzieci można wymagać, aby troszczyły się i utrzymywały w dostatku swoje macochy i swoich ojczymów (art. 144 § 2 k.r.o.). Tu odpowiednio stosuje się przepisy o obowiązku alimentacyjnym między krewnymi.

Zakończenie zobowiązań alimentacyjnych

Na ogół obowiązki alimentacyjne wygasają z momentem, kiedy osoba, która otrzymuje takie świadczenie, może już samodzielnie zadbać o swoje utrzymanie. Nie dotyczy to jednak osób chorych, niepełnosprawnych starych czy będących w niedostatku. Wobec nich nie ma taryfy ulgowej – trzeba na nie łożyć bezterminowo.

See also:  Kredyt na mieszkanie po rozdzielności majątkowej

Zainteresowany otrzymaniem świadczeń alimentacyjnych może o nie wystąpić w dowolnym czasie. Musi jednak pamiętać o tym, że roszczenia o alimenty przedawniają się z upływem trzech lat (art. 137 k.r.o.).

Taki sam okres dotyczy roszczeń tego, kto dostarczał drugiemu środki utrzymania lub wychowania, a nie był do tego zobowiązany (art. 140 k.r.o.), np. przyjaciel rodziny.

Jeśli przekroczy ten termin, nie odzyska wyłożonych pieniędzy.

Nawet jeśli zainteresowany otrzymaniem świadczeń występuje o świadczenie na zaspokojenie potrzeb sprzed wniesienia sprawy o alimenty, sąd to uwzględni, przyznając odpowiednią kwotę. Może ją również rozłożyć na raty.

Obowiązki alimentacyjne wygasają też ze śmiercią zobowiązanego, bo w myśl art. 139 k.r.o. nie przechodzą one na jego spadkobierców.

Inne przypadki alimentów

Obowiązki alimentacyjne dotyczą także rodzeństwa i krewnych. Od takich powinności brat wobec siostry uchyli się jednak, jeżeli łączy się to z nadmiernym uszczerbkiem dla niego lub dla jego najbliższej rodziny (art. 134 k.r.o.).

Także rozwodzący się małżonkowie mogą domagać się wzajemnie alimentów od siebie. Artykuł 60 k.r.o. zezwala sądowi rozróżnić dwie sytuacje alimentacyjne rozwiedzionego:

  • nie został on uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i jest w niedostatku oraz
  • domaga się alimentów od wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód istotnie pogarsza sytuację materialną niewinnego małżonka.

W tej pierwszej sytuacji poszkodowany może domagać się od drugiego rozwiedzionego, aby zapewnił mu środki utrzymania, które odpowiadają jego usprawiedliwionym potrzebom oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

Natomiast w tym drugim przypadku sąd na żądanie niewinnego małżonka może orzec, że ten wyłącznie winny musi w odpowiednim stopniu przyczyniać się do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, choćby nawet ten nie był w niedostatku.

Środki utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, trzeba zapewniać przez pięć lat od rozwodu. W wyjątkowych sytuacjach sąd może przedłużyć ten pięcioletni okres. Obowiązek alimentacyjny wobec rozwodnika wygasa także, gdy ta osoba zawrze nowe małżeństwo (art. 60 § 3 k.r.o.).

Roszczenia alimentacyjne matki dziecka pozamałżeńskiego

Matce dziecka pozamałżeńskiego względem ojca przysługują trzy rodzaje roszczeń alimentacyjnych związanych z ciążą i porodem (nawet jeśli dziecko urodziło się martwe).

Są to roszczenia o pokrycie wydatków związanych z ciążą i porodem, roszczenia o pokrycie kosztów 3 miesięcznego utrzymania matki w okresie porodu oraz roszczenia o pokrycie innych koniecznych wydatków poniesionych wskutek ciąży lub porodu.   

Roszczenie o pokrycie wydatków związanych z ciążą i porodem

Ojciec niebędący mężem matki powinien przyczynić się, w rozmiarze odpowiadającym okolicznościom, do pokrycia wydatków związanych z ciążą i porodem.

  Przykładowo, wydatkami tymi będą: zakup odzieży ciążowej, suplementów diety zalecanych dla kobiet w ciąży, koszty leczenia dolegliwości, które powstały wskutek ciąży lub porodu.

Będą to także wydatki związane z zakupem tak zwanej wyprawki, czyli wyposażenia noworodka we wszelkie akcesoria pozwalające zaspokoić jego potrzeby w początkowym okresie życia np. zakup  łóżeczka i pościeli, butelek, pieluszek i ubranek dla noworodka, wanienki, wózka, fotelika samochodowego i itd.

Roszczenie o pokrycie kosztów 3-miesięcznego utrzymania matki w okresie porodu

Ojciec niebędący mężem matki powinien przyczynić się w rozmiarze odpowiadającym okolicznościom do pokrycia kosztów 3-miesięcznego utrzymania matki w okresie porodu; na koszty te składają się przykładowo wydatki na żywność, utrzymanie mieszkania, nabywanie środków higienicznych itp. Z ważnych powodów matka może żądać udziału ojca w kosztach swego utrzymania przez czas dłuższy niż trzy miesiące, np. w przypadku jej złego stanu zdrowia

Roszczenie o pokrycie innych koniecznych wydatków matki związanych z ciążą lub porodem

Matka dziecka może żądać, żeby jego ojciec pokrył odpowiednią część innych koniecznych wydatków albo szczególnych strat majątkowych, które poniosła wskutek ciąży lub porodu; takimi wydatkami mogą być np.

koszty specjalistycznego leczeniem matki w związku z komplikacjami zdrowotnymi powstałymi na skutek ciąży lub porodu, z kolei szczególne straty majątkowe mogą  powstać np.

z powodu konieczności sprzedaży przez matkę składników majątkowych za niską cenę w celu pokrycia wydatków związanych z ciążą i porodem.

Przy ustalaniu rozmiaru przyczyniania się do pokrywania kosztów utrzymania matki oraz wydatków i innych kosztów związanych z ciążą i porodem  “odpowiadającego okolicznościom”,  bierze się pod uwagę sytuację życiową matki i ojca, a w szczególności usprawiedliwione potrzeby matki oraz zdolności zarobkowe i majątkowe stron. W danych okolicznościach, możliwe jest obciążenie ojca nawet w całości pewnymi wydatkami i kosztami, a w innych okolicznościach obciążenie go np. w połowie.

Powyższe roszczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem lat 3 od dnia porodu.

 Matka dziecka pozamałżeńskiego nie może wystąpić z pozwem o zaspokojenie w/w roszczeń przed ustaleniem ojcostwa danego mężczyzny – które to ustalenie może nastąpić poprzez uznanie przez mężczyznę ojcostwa (patrz Uznanie ojcostwa, w dziale Pochodzenie dziecka) bądź w drodze orzeczenia sądu ustalającego ojcostwo.

 Jeśli ojcostwo mężczyzny, który nie jest mężem matki, nie zostało ustalone, matka dochodzić roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem tylko jednocześnie z dochodzeniem ustalenia ojcostwa. O szczególnym rodzaju zabezpieczenia przyszłych roszczeń alimentacyjnych przed urodzeniem się dziecka będzie mowa niżej.

Istotnym jest, aby matka gromadziła dowody, którymi wykaże poniesienie wydatków; pamiętać należy, że powinny to być faktury, rachunki imienne, a nie paragony fiskalne – gdyż paragon fiskalny nie zawiera informacji, kto dokonał zakupu. Jeśli kupowany byłby np.

używany wózek –warto spisać umowę, chyba że dokonujemy zakupu na portalu aukcyjnym i można wygenerować potwierdzenie transakcji, z którego wynika kto dokonał zakupu, dowodem również będzie bankowe potwierdzenie transakcji, gdzie w tytule wpłaty wpiszemy: zapłata za wózek.   

Zabezpieczenie przyszłych roszczeń alimentacyjnych matki dziecka pozamałżeńskiego

Jeszcze przed urodzeniem się dziecka, matka dziecka pozamałżeńskiego może skorzystać ze szczególnego rodzaju zabezpieczenia – może złożyć w sądzie wniosek o udzielenie zabezpieczenia przyszłych roszczeń alimentacyjnych związanych z ustaleniem ojcostwa. 

Jeżeli ojcostwo mężczyzny niebędącego mężem matki zostało uwiarygodnione, matka może żądać ażeby mężczyzna ten jeszcze przed urodzeniem się dziecka wyłożył odpowiednią sumę pieniężną na koszty utrzymania matki przez trzy miesiące w okresie porodu oraz na koszty utrzymania dziecka przez pierwsze trzy miesiące po urodzeniu. Termin i sposób zapłaty tej sumy określa sąd. 

Aby uwiarygodnić ojcostwo mężczyzny, matka musi przed sądem wykazać, że jest on najbardziej prawdopodobnym ojcem dziecka; za ojcostwem danego mężczyzny przemawiać może np.

pozostawanie z matką dziecka w związku faktycznym do czasu zajścia przez nią w ciążę, porównanie stanu ciąży matki i daty współżycia z danym mężczyzną. Ustaleń tych sąd może dokonać np.

na podstawie zeznań świadków wskazanych przez matkę, treści korespondencji między matką a domniemanym ojcem, ich przesłuchania.

Jeśli matka uzyska w/w postanowienie o zabezpieczeniu – w terminie 3 miesięcy od urodzenia się dziecka musi wytoczyć powództwo o ustalenie ojcostwa i roszczenia alimentacyjne – chyba że mężczyzna uznał swoje ojcostwo ((patrz Uznanie ojcostwa, w dziale Pochodzenie dziecka), to wówczas matka musi w tym terminie wytoczyć powództwo o roszczenia alimentacyjne. Jeśli tego nie uczyni, zabezpieczenie upada – co oznacza, że mężczyzna ma prawo żądać od matki naprawienia szkody wyrządzonej wykonaniem zabezpieczenia (w czym w szczególności mieści się zwrot wypłaconej kwoty).

Wpłacam DAR Jeśli nasz poradnik był pomocny – prosimy Cię o wpłatę kilkuzłotowej darowizny oraz przekazanie 1% podatku na sfinansowanie stypendiów przekazywanych przez nasze Stowarzyszenie dla dzieci w ciężkim stanie klinicznym. Dziękujemy!

Publikacja jest finansowana przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 – 2020 oraz Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018 – 2030 (nowa wersja, strona w przygotowaniu).

Piaskowska Olga Maria, Postępowanie w sprawie z powództwa dziecka o zasądzenie świadczeń alimentacyjnych od męża swojej matki, niebędącego jego ojcem (art. 144 § 1 k.r.o.)

W myśl art. 144 § 1 k.r.o. dziecko może żądać świadczeń alimentacyjnych od męża swojej matki, niebędącego jego ojcem, jeżeli odpowiada to zasadom współżycia społecznego. Takie samo uprawnienie przysługuje dziecku w stosunku do żony swego ojca, niebędącej jego matką.

Przywołany przepis jest szczególną regulacją pozwalającą na obciążenie obowiązkiem alimentacyjnym osoby z dzieckiem niespokrewnione, tj. ojczyma oraz macochę. Odnosi się on jedynie do dzieci małoletnich oraz nieprzysposobionych.

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego: jeżeli dziecko jednego z małżonków zostaje przysposobione przez drugiego małżonka, władza rodzicielska przysługuje obojgu małżonkom, a obowiązek alimentacyjny wobec dziecka ciąży również na obojgu małżonkach (zob.

orzeczenie SN z dnia 7 listopada 1957 r., IV CR 306/57, LEX nr 119495).

Uzyskanie przez dziecko nazwiska męża matki stanowi tylko środek sprzyjający asymilacji dziecka w rodzinie, nie powoduje natomiast ustalenia ojcostwa. Wobec braku węzłów pokrewieństwa nie ma podstaw do zasądzenia alimentów w oparciu o art. 87, 128 i 133 k.r.o.

Jedyną podstawą do zasądzenia na rzecz mł. dziecka alimentów od męża jego matki, niebędącego jego ojcem, stanowić może art. 144 § 1 k.r.o. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 1967 r., III CRN 315/67, LEX nr 6255).

See also:  Depozyt sądowy w celu umorzenia egzekucji alimentów

Obowiązek alimentacyjny względem dziecka obciąża w całości lub w części jego krewnych niebędących rodzicami dziecka, jeżeli zasady współżycia społecznego nie uzasadniają obciążenia tym obowiązkiem ojczyma/macochy (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 1968 r., III CZP 27/68, LEX nr 772).

Obowiązek ojczyma (macochy) nie może jednak wyprzedzać obowiązku alimentacyjnego rodziców dziecka, gdyż nie dałoby się to pogodzić z zasadami współżycia społecznego.

Dziecko będzie mogło jednak żądać świadczeń alimentacyjnych od swego ojczyma (macochy) w całości lub w części w każdym wypadku, gdy rodzice nie będą mogli spełnić swego obowiązku wobec dziecka albo gdy ich możliwości zarobkowe i majątkowe nie wystarczą na zaspokojenie potrzebnych dziecku lub w konkretnym wypadku uzasadnionych środków utrzymania i wychowania, ale zawsze tylko wtedy, gdy odpowiada to zasadom współżycia społecznego (zob. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 1968 r., III CZP 27/68, LEX nr 772).

Alimenty na dziecko pozamałżeńskie – Artykuły prasowe

Alimenty ojca pozamałżeńskiego na dziecko i jego matkę

Obowiązek alimentacyjny ojca powstający przed urodzeniem dziecka.

Matka może żądać alimentów od ojca jeszcze nienarodzonego dziecka, wystarczy iż ojcostwo jest uwiarygodnione (np. kilkuletni konkubinat przed zajściem w ciążę). Rozwiązanie takie wynika z braku możliwości definitywnego ustalenia ojcostwa przed narodzinami dziecka.

Ojciec musi wyłożyć z góry odpowiednią sumę potrzebną na pokrycie wszystkich kosztów utrzymania kobiety przez 3 miesiące w okresie porodu oraz kosztów utrzymania dziecka przez pierwsze 3 miesiące po narodzinach.Termin i sposób zapłaty określa sąd. Co do zasady zapłata powinna nastąpić przed urodzeniem dziecka.

  • Obowiązek alimentacyjny ojca powstający po urodzeniu dziecka.
  • Aby ojciec musiał wypłacić odpowiednie alimenty, muszą spełnić się 3 warunki:matka musi wystąpić z żądaniem zapłaty alimentów; dziecko musi się urodzić, nawet nieżywe; musi zostać potwierdzone ojcostwo.
  • Najczęstszą sytuacją, w której kobieta decyduje się na żądanie pomocy finansowej ze strony ojca dziecka jest osobne zamieszkiwanie oraz brak zainteresowania finansową kwestią wychowania dziecka ze strony mężczyzny.

Matka pozamałżeńskiego dziecka może domagać się sfinansowania:wydatków związanych z ciążą, porodem i pielęgnacją małego dziecka (koszty opieki medycznej, lekarstw, odżywek, koszty mieszkania); wydatków związanych z tzw. wyprawką dla dziecka (łóżeczko, wózek, pościel, pieluszki, butelki, ubranka itp.).

Ojciec musi pokryć koszty trzymiesięcznego utrzymania matki dziecka w okresie porodu. Przeważnie są to koszty właściwego odżywiania ciężarnej kobiety, a także koszty zapewnienia mieszkania.

Obowiązek ten, z ważnych powodów, może zostać przedłużony na okres dłuższy niż 3 miesiące (nie ma ograniczenia czasowego – ojciec może być zobowiązany do świadczenia na rzecz swojego dziecka i jego matki nawet przez wiele lat). Do ważnych powodów można zaliczyć m.in.

brak możliwości podjęcia pracy w wyniku złego stanu zdrowia spowodowanego powikłaniami poporodowymi matki, chorobę dziecka, skorzystanie z bezpłatnego urlopu w celu opieki nad dzieckiem.

Mężczyzna musi także sfinansować nadzwyczajne wydatki związane z ciążą oraz porodem. Najczęściej są to koszty usług medycznych (poddanie się kosztownej terapii w celu ratowania zdrowia lub życia nienarodzonego jeszcze dziecka, koszty długiego przebywania w szpitalu np. przy zagrożeniu ciąży, koszty przebywania w placówce medycznej związane z powikłaniami przy porodzie).

Ojciec dziecka musi pokryć straty matki wynikłe z faktu zajścia w ciążę lub utracone z tego tytułu zarobki (np. przedłużenie się płatnej nauki, utrata pracy).

W przeciwieństwie do świadczenia ojca przed urodzeniem się dziecka w tym przypadku mężczyzna ponosi wyżej wymienione koszty w całości lub w części. Wszystko zależy od sytuacji materialnej obojga rodziców.

Jeżeli matka jest młoda, nie posiada wykształcenia ani zawodu, a co za tym idzie nie może znaleźć pracy, nie ma gdzie mieszkać (np.

przebywa w domu samotnej matki), a ojciec dziecka posiada pracę i mieszkanie to zobowiązany jest do pokrycia wszystkich wynikłych wydatków.

  1. Jednakże przy ustabilizowanej sytuacji bytowej obojga rodziców ponoszą oni wydatki w częściach – proporcjonalnie do swojej sytuacji materialnej i osobistej (zdarzyć się może, iż ojciec jest małżonkiem innej kobiety, także z nią posiada dzieci, a co za tym idzie obowiązki finansowe).
  2. Roszczenia matki przedawniają się z upływem 3 lat od dnia porodu.
  3. Jeżeli ojcostwo mężczyzny, który nie jest mężem matki, nie zostało ustalone, zarówno dziecko, jak i matka mogą dochodzić roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem tylko jednocześnie z dochodzeniem ustalenia ojcostwa.
  4. mgr prawa Małgorzata Grigorjew

ALIMENTY UISZCZANE NA NIE SWOJE DZIECKO. ZWROT ALIMENTÓW

Zgodnie z Ustawą Kodeks rodziny i opiekuńczy w Polsce istnieje obowiązek alimentacyjny, który do dostarczania środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb osobie niezdolnej zaspokoić ich samodzielnie obliguje krewnych w linii prostej.

Czy zatem ktoś, kto dowiaduje się, że nie jest biologicznym rodzicem swojego dziecka, może domagać się zwrotu uiszczanych na niego alimentów?

Alimenty na nie swoje dziecko – kogo dotyczy ten problem?

Omawiana sytuacja dotyczy osób, które odkrywają, że nie są rodzicami biologicznym po latach pozostawania nimi w formalno-prawnym znaczeniu tego słowa. Ze zrozumiałych względów zazwyczaj są to mężczyźni.

W przypadku gdy ojciec zajmował się wychowaniem syna lub córki i istnieje między nimi więź emocjonalna, fakt, że płacił alimenty na nie swoje dziecko, zwykle nie stanowi dla niego problemu.

Zrozumiałe jest jednak wzburzenie mężczyzn, którzy z jakichś przyczyn nie mogli mieć z dzieckiem kontaktu, a mimo to zmuszeni byli łożyć na jego utrzymanie w ramach zasądzonej renty alimentacyjnej. Czują się oni oszukani, wykorzystani i często zwracają się do prawników z pytaniem, jak uzyskać zwrot alimentów.

Czy możliwe jest zaprzeczenie ojcostwa po latach?

Podjęcie jakichkolwiek działań zmierzających do wygaszenia obowiązku alimentacyjnego możliwe jest tylko wówczas, gdy dojdzie do zaprzeczenia ojcostwa.

Dopóki to nie nastąpi, mężczyzna pozostaje formalnie ojcem dziecka, a zatem – zgodnie z Ustawą Kodeks rodziny i opiekuńczy – zobowiązany jest łożyć na jego potrzeby.

Zgodnie z przepisami, wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa jest możliwe w ciągu roku od jego uznania.

Jeśli ojcem jest mąż matki dziecka, o unieważnienie domyślnie uznanego ojcostwa może ubiegać się w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o narodzinach syna lub córki. W pozostałych sytuacjach mężczyzna nie może wystąpić z takim powództwem. O zaprzeczenie ojcostwa po latach może jednak w takiej sytuacji ubiegać się prokurator.

Pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego z datą wsteczną

Mężczyzna, który wygra sprawę o zaprzeczenie ojcostwa lub unieważnienie uznania dziecka, zostaje zwolniony z płacenia na jego rzecz alimentów, ponieważ formalnie staje się dla tego dziecka osobą obcą.

Co więcej, w związku z wygaśnięciem obowiązku alimentacyjnego nie musi także wnosić świadczeń niespełnionych w dniu jego ustania.

Nie jest to jednak jednoznaczne z zasadnością wniesienia pozwu o uchylenie obowiązku alimentacyjnego ze wsteczną datą.

Z punktu widzenia prawa, alimentów, które zasądzone zostały prawomocnym orzeczeniem, nie można traktować jako nienależnych.

Przede wszystkim jednak w takich przypadkach sąd bierze pod uwagę przesłanki wynikające z zasad współżycia społecznego, zgodnie z którymi rodzic nie może mieć żadnych roszczeń z tytułu swojego wkładu w wychowanie dziecka w okresie obowiązywania ojcostwa czy macierzyństwa.

Za priorytet uznaje się potrzeby życiowe niezdolnego do samodzielnego utrzymania się dziecka, które nie ma wpływu na swoje pochodzenie czy relacje między rodzicami.

Kiedy zwrot alimentów zapłaconych na nie swoje dziecko jest możliwy?

Podstawą prawną, do jakiej może odwołać się osoba oczekująca zwrotu alimentów wypłaconych na rzecz nieswojego dziecka, są przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia się (art. 405 i 410 § 2 kodeksu cywilnego).

Zgodnie z nimi osoba (dziecko), która bez podstawy prawnej uzyskała korzyść majątkową kosztem innej osoby (domniemanego ojca), zobowiązana jest do oddania tej korzyści lub jej równowartości.

W przypadku formalnego zaprzeczenia ojcostwa mężczyzna może więc pozwać dziecko (nie jego matkę!), żądając zwrotu wypłaconych świadczeń.

Wchodząc na drogę sądową na podstawie art. 405 i 410 § 2 kodeksu cywilnego, należy mieć na względzie także art.

409, zgodnie z którym obowiązek zwrotu korzyści wygasa, jeśli osoba, która ją uzyskała, zużyła ją lub utraciła i nie można już uznać jej za wzbogaconą (chyba, że wyzbywając się korzyści powinna była liczyć się z obowiązkiem jej zwrotu, co nie zachodzi w przypadku dzieci otrzymujących świadczenia alimentacyjne).

Środki pozyskiwane z tytułu alimentów z reguły wydatkowane są na bieżące potrzeby życiowe. Dotychczasowy ojciec ma zatem szansę na zwrot alimentów tylko w wówczas, gdy np. były one gromadzone na koncie bankowym i stanowią aktualny majątek dziecka.

Leave a Reply

Your email address will not be published.