Odstąpienie od orzekania o winie a alimenty

  • Publikacja: 2020-06-22
  • Aktualizacja: 2021-02-28
  • Joanna Korzeniewska

Rozwód jest bardzo trudnym i stresującym doświadczeniem.

Niektórzy chcą rozwiązać ten problem jak najprościej i wnoszą o rozwód bez orzekania o winie, jednakże nie zawsze jest to możliwe ani też uzasadnione.

W dzisiejszym artykule omówimy różne aspekty postępowania rozwodowego, w którym sąd orzeka o winie za rozpad pożycia małżeńskiego.

Odstąpienie od orzekania o winie a alimenty

Pozew rozwodowy z orzeczeniem winy małżonka

Zacznijmy od tego, że decydując się na rozwód z orzeczeniem winy, należy się do takiego postępowania starannie przygotować.

Aby wszcząć postępowanie o rozwód, konieczne jest złożenie pozwu do sądu okręgowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania małżonków. Wówczas ten z małżonków występuje w postępowaniu w roli powoda, a drugi w charakterze pozwanego.

Pozew taki powinien spełniać określone kryteria i zawierać określone elementy. Każdy pozew powinien zawierać:

  • oznaczenie sądu,
  • określenie powoda (podanie swoich danych – imię, nazwisko, adres, PESEL),
  • określenie pozwanego (imię, nazwisko, adres, PESEL, jeśli to możliwe),
  • oznaczenie wniosku, żądania,
  • określenie, czy strony korzystały z form polubownego rozwiązywania sporów,
  • podpis,
  • dołączenie załączników.

Konkretnie pozew o rozwód, oprócz wyżej wymienionych elementów, powinien również obejmować swoją treścią:

  • wniosek dotyczący rozwiązania małżeństwa przez rozwód ze wskazaniem, czyja wina powinna zostać orzeczona,
  • wskazanie dowodów, na których strona opiera swoje żądania, uzasadnienie stanu faktycznego,
  • opis stanu faktycznego uzasadniającego orzeczenie rozwodu, wykazanie rozkładu pożycia,
  • wnioski dotyczące alimentów na dzieci, na małżonka, władzy rodzicielskiej nad dziećmi, wspólnego mieszkania, kontaktów z dziećmi,
  • porozumienie dotyczące sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej, o ile strony zdecydują się na takie rozwiązanie.

Do pozwu o rozwód należy dołączyć każdorazowo odpis skrócony aktu małżeństwa, a jeśli małżeństwo posiada dzieci – odpis skrócony aktów urodzenia dzieci. Jeśli oprócz tego strona pragnie również przeprowadzić jakieś dowody związane np.

z alimentami, dochodami, winno się je również dołączyć do pozwu. Pozew powinno się doręczyć w dwóch egzemplarzach (podpisanych), gdyż jeden zostaje dla sądu, a drugi zostanie doręczony pozwanemu.

Bardzo ważną kwestią jest wykazanie, iż między stronami doszło do całkowitego rozkładu pożycia w sferze uczuciowej, fizycznej, a także gospodarczej.

Pomimo że nie ma żadnych formularzy i pozew nie musi być złożony w określonej formie, powinien zawierać wskazane wyżej elementy.

WAŻNE!

Jeśli strona powodowa decyduje się na rozwód z orzeczeniem winy drugiego małżonka, musi wskazać konkretne fakty uzasadniające ową winę za rozkład pożycia. W takich przypadkach niezwykle ważne są kwestie dowodowe oraz odpowiednie uzasadnienie.

Rozwód z powodu zdrady

Zdrada to jedna z najczęstszych przyczyn orzekania rozwodu z winy jednego z małżonków. Nie ulega wątpliwości, że wierność to jeden z obowiązków, jakie ciążą na małżonkach, a należą do nich również wzajemna pomoc, troska, dbanie o dobro założonej rodziny.

Zasadniczo, jeśli doszło do zdrady (oprócz niektórych naprawdę wyjątkowych sytuacji), małżonek, który dopuścił się zdrady, może zostać uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia. Jednakże sam fakt zdrady automatycznie nie przesądza o tym, iż sąd ma obowiązek uznać małżonka zdradzającego za wyłącznie winnego.

Sąd za każdym razem oceniając winę musi podejść indywidualnie do każdej sprawy i nie można wykluczyć, że w niektórych przypadkach uzna, że winę za rozpad pożycia ponoszą obydwoje małżonkowie, np. gdy wieloletnie zaniedbywanie albo nadużywanie alkoholu doprowadziły do tego, że współmałżonek dopuścił się zdrady.

Nie można więc wykluczyć sytuacji, że sąd orzekłby wtedy rozwód z winy obojga stron.

Tak więc zdrada jednego z małżonków stanowi poważną przesłankę do orzeczenia rozwodu z wyłącznej winy małżonka zdradzającego, jednakże i tak zawsze sąd musi przeanalizować sytuację pomiędzy stronami.

Wina obojga małżonków

Zasadniczo sąd za każdym razem musi orzekać, z czyjej winy doszło do rozkładu pożycia między stronami. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy sąd odstępuje, a dzieje się tak na zgodne życzenie obojga stron. Sąd nie określa, które z małżonków przyczyniło się do rozpadu bardziej lub mniej, np. że jedno w 30%, a drugie w 70%.

Orzeka po prostu rozwód z winy obojga stron. Może to mieć miejsce również w sytuacji, kiedy po prostu między małżonkami uczucie wygasło i żadne z nich nie zachowywało się specjalnie nagannie, ale nie wnoszą o odstąpienie od orzekania o winie.

Sąd tak orzeknie również wówczas, gdy nie może jednoznacznie przypisać winy tylko jednemu z małżonków.

WAŻNE!

Zdarza się więc, iż sąd orzeka, że winę rozkładu pożycia ponoszą oboje małżonkowie, np. wówczas, gdy nie można jednoznacznie przypisać winy albo de facto nie było niewłaściwych zachowań, ale strony nie zgodziły się na rozwód bez orzekania o winie.

Co daje rozwód z orzeczeniem winy?

Kwestia orzeczenia winy nie ma wpływu na alimenty na dzieci, na podział majątku czy też sprawy dotyczące władzy rodzicielskiej i kontaktów z dziećmi. Są to bowiem kwestie i relacje odrębne i sąd rozpatruje je osobno. Można bowiem dopuścić się winy wobec małżonka, a jednocześnie być dobrym rodzicem.

Nie można z góry zakładać, że wina w rozkładzie pożycia jednocześnie określa małżonka jako z gruntu złą osobę i niewydolnego rodzica. Orzeczenie o winie ma jedynie wpływ na wymiar alimentów pomiędzy małżonkami.

Jeśli małżonek został uznany za wyłącznie winnego, małżonek niewinny może domagać się alimentów dla siebie, jeśli wskutek rozwodu doszło do pogorszenia jego sytuacji materialnej. Natomiast gdy np.

nie orzekano o winie lub jest wina obojga małżonków, to małżonek, który znalazł się w niedostatku, może wnosić o zasądzenie alimentów dla siebie. Obowiązek ten wygasa po upływie 5 lat, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd zdecyduje się przedłużyć ten okres.

WAŻNE!

Orzeczenie rozwodu z wyłącznej winy jednego z małżonków stanowi pomoc w uzyskaniu alimentów dla małżonka niewinnego. Można je wówczas otrzymać, gdy doszło do pogorszenia sytuacji materialnej małżonka niewinnego, natomiast w innej sytuacji jedynie wtedy, gdy małżonek znajduje się w niedostatku.

Podział majątku a wina przy rozwodzie

Zasadą jest, iż udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Zasada ta doznaje wyjątku jedynie w niewielu ściśle określonych przypadkach, jednakże nie ma znaczenia dla podziału to, czy rozwód był bez orzekania o winie, czy orzeczono wyłączną winę jednego z małżonków lub też winę obojga.

Jeśli małżonkowie posiadają wspólnotę majątkową, majątek musi zostać podzielony na zasadach ogólnych, po równo. Niekiedy przeprowadza się to w postępowaniu rozwodowym, ale jedynie wówczas, gdy nie przedłuży to znacząco postępowania. Zwykle to nie jest łatwe, a więc najczęściej robi się to w osobnym postępowaniu.

Wyjątkowo można ustalić nierówny podział udziałów w majątku wspólnym, ale wtedy, gdy jedno z małżonków w sposób przez siebie zawiniony znacząco mniej przyczyniło się do powstania majątku wspólnego.

Może to zajść, gdy na przykład jedno z małżonków trwoniło majątek, nie chciało podejmować zatrudnienia (ale nie w sytuacjach, gdy małżonek nie pracował ze względu na opiekę nad dziećmi). Nie można jednak tego utożsamiać z winą rozkładu pożycia małżeńskiego.

WAŻNE!

Wina rozkładu pożycia orzekana przy wyroku rozwodowym nie ma wpływu na podział majątku po rozwodzie. W wyjątkowych sytuacjach sąd może dokonać nierównego ustalenia udziałów, jednakże niezależnie od ustalenia winy w wyroku rozwodowym.

Rozwód z orzeczeniem winy krok po kroku

Każde postępowanie rozwodowe musi zacząć się od złożenia pozwu w sądzie okręgowym miejsca zamieszkania małżonków. Osoba, która go złoży, będzie powodem, a druga pozwanym. W takim procesie niemożliwe jest uznanie powództwa.

W pozwie bardzo istotne jest wykazanie, że nastąpił rozkład pożycia, czyli że małżonków nie łączą już więzy emocjonalne i fizyczne, jak do tego doszło, w jakim okresie czasu i jak wyglądają obecnie relacje. Powinno się wskazać, że nie ma już podstaw do ratowania małżeństwa.

Sąd przeprowadza postępowanie dowodowe, w którym najważniejszym elementem jest wysłuchanie stron na okoliczność rozkładu pożycia, a także przyszłych ustaleń dotyczących mieszkania, opieki nad dziećmi i alimentów. W sprawie orzeczenia winy, a także alimentów można przeprowadzić różne dowody, np.

zaświadczenie o dochodach, dokumentowanie wysokości potrzeb, albo też możliwości zobowiązanego rodzica, przesłuchanie świadków, wydruki smsów, wiadomości na komunikatorach. Problematyczne są jednak nagrania, gdyż nie wydano konkretnych przepisów, które to precyzują, a praktyka sądów jest niejednolita.

Sąd wydaje wyrok, a strona, która chciałaby go zaskarżyć, ma tydzień na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. W przeciwnym wypadku wyrok się uprawomocni. Od wyroku orzekającego rozwód lub w którym sąd nie rozwiązał małżeństwa, przysługuje apelacja do sądu apelacyjnego. Może to dotyczyć całości wyroku lub tylko części, np. dotyczącej alimentów lub władzy rodzicielskiej.

Rozwód z orzekaniem winy należy do trudnych i stresujących doświadczeń. W postępowaniu tym najważniejsze są kwestie dowodowe, dlatego należy się dobrze przygotować, aby osiągnąć cel. Warto rozważyć pomoc profesjonalisty, aby pomógł chronić nasze interesy.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Rozwód z winy obu stron – Paulina Chebel – Kancelaria Adwokacka

Rozwód z winy obu stron 

See also:  Rozwód z niepracującym mężem uzależnionym od alkoholu

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 57 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zasadą jest, że sąd orzekając rozwód orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.

Sąd może odstąpić od tego obowiązku wyłącznie na zgodne żądanie małżonków.

Zatem jeśli jeden z małżonków będzie wnosił o rozwód bez orzekania o winie, a drugi nie zgodzi się na to i będzie wnosił o rozwód z orzekaniem o winie to sąd będzie zobligowany do ustalenia winy za rozkład pożycia małżeńskiego.

W takim przypadku może zdarzyć się tak, że orzekając o winie sąd może uznać winę obojga małżonków, konsekwencją czego będzie wydanie przez sąd wyroku rozwodowego z winy obu stron i o tym przeczytasz w niniejszym artykule. Ja nazywam się Paulina Chebel, jestem adwokatem i zapraszam serdecznie do lektury artykułu. 

Jak rozumieć winę małżonka za rozkład pożycia małżeńskiego zgodnie z polskim prawem rodzinnym?

Za zawinione, na gruncie przepisów rozwodowych, uznaje się działania lub zaniechania małżonka będące wyrazem jego woli, które stanowią naruszenie obowiązków wynikających z przepisów prawa małżeńskiego lub zasad współżycia społecznego i prowadzą do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia (tak wyrok SN z dnia 28 stycznia 2004 r., sygn. akt IV CK 406/02).

Zatem za winnego rozkładu pożycia małżeńskiego uznaje się tego małżonka, którego zachowanie – działanie lub zaniechanie stanowiło naruszenie obowiązków małżeńskich i doprowadziło do zupełnego i trwałego rozpadu małżeństwa, czyli do zaistnienia przesłanki pozytywnej rozwodu. 

Pamiętać jednocześnie należy, że w polskim prawie rodzinnym nie ma winy mniejszej czy większej za rozkład pożycia małżeńskiego, gdyż jest ona niestopniowalna.

„Przy przypisywaniu małżonkom w wyroku rozwodowym winy nie ma znaczenia okoliczność, który z małżonków ponosi winę „większą”, a który „mniejszą” (tak wyrok SN z dnia 24 maja 2005 r., sygn.

akt V CK 646/04), gdyż „Kodeksowi rodzinnemu i opiekuńczemu w kontekście rozkładu życia małżeńskiego nie jest znane pojęcie winy większej lub mniejszej, dla jej przypisania bowiem wystarczy każde zachowanie strony, które zasługuje na negatywną ocenę i które w jakimkolwiek stopniu przyczyniło się do rozkładu pożycia małżeńskiego” (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt I ACa 46/10). Art. 57 § 1 k.r.o. nie wprowadza rozróżnienia stopnia winy małżonków (wyrok SN z dnia 29 czerwca 2000 r., sygn. akt V CKN 323/00).

Podstawą uznania winy małżonka jest ustalenie przez sąd, że zachowanie małżonka przyczyniło się w jakimkolwiek stopniu do powstania bądź utrwalenia rozkładu pożycia, obojętne natomiast ze stanowiska oceny winy jest to, w jakim stopniu każde z małżonków przyczyniło się do tego.

Nierówny stopień winy małżonków nie stanowi przeszkody do uznania ich współwinnymi rozkładu pożycia. Jak akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie SN małżonek, który zawinił powstaniu jednej z kilku przyczyn rozkładu, staje się współwinny, chociażby drugi współmałżonek dopuścił się wielu i to cięższych przewinień.

Niedopuszczalna jest bowiem kompensata wzajemnych przewinień (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10 lutego 2004 r., sygn. akt I ACa 1422/03).

Dla ustalenia w myśl art. 57 § 1 k.r.o., który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia małżeńskiego, istotne są zachowania małżonków, które mogą być uznane za przyczynę rozkładu i ocenione jako zawinione spowodowanie rozkładu pożycia.

TYM SAMYM KIEDY SĄD ORZEKA ROZWÓD Z WINY OBU STRON?

Sąd orzeknie rozwód z winy obu stron wówczas gdy ustali, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności konkretnego stanu faktycznego historii małżeństwa, że małżonkowie swoim postępowaniem – działaniem czy zaniechaniem razem doprowadzili, tj. zarówno mąż i żona do rozkładu pożycia małżeńskiego. 

Wyrok rozwodowy orzeczony z winy obu stron jest bowiem wynikiem postępowania rozwodowego, z którego wynika, że do rozkładu pożycia małżeńskiego i naruszenia obowiązków małżeńskich doprowadzili małżonkowie razem, przyczyniając się do tego swoimi działaniami czy zaniechaniami do jego powstania w jakimkolwiek stopniu, gdyż tak jak zostało to wskazane powyżej stopień zawinienia występujący po stronie każdego z małżonków pozostaje bez znaczenia dla rozwiązania małżeństwa z winy obu stron (wyrok SN z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt II CKN 973/98).

  • Jakie konkretnie działania/zaniechania wskazywane w orzecznictwie mogą przesądzać o winie małżonka za rozkład pożycia małżeńskiego? 
  • Przykładowe zawinione przyczyny rozkładu pożycia małżeńskiego 
    Statystycznie najczęściej występującymi w praktyce zawinionymi przyczynami, powodami rozkładu pożycia małżeńskiego są:
  • 1) zdrada małżonka,
  • 2) nielojalne postępowanie, (porzucenie rodziny, brak udzielenia pomocy małżonkowi),
  • 3) poniżanie, awantury, przemoc fizyczna, psychiczna małżonka,
  • 3) nieuzasadniona odmowa pracy zarobkowej na miarę sił i możliwości małżonka,
  • 4) nieprzyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny,
  • 5) brak współdziałania i pomocy w prowadzeniu domu i wychowaniu dzieci; 
  • 6) nieuzasadniona odmowa współżycia,

Czyli przykładowo jeżeli jeden z małżonków dopuścił się kilku z tych czynów, stanowiących zawinione przyczyny rozkładu pożycia, skutkujących możliwością przypisania mu przez sąd winy za rozpad małżeństwa, np.

nie pomagał żonie w prowadzeniu domu i wychowywaniu dzieci, odmawiał pracy zarobkowej na miarę jego sił i możliwości, a drugi małżonek dopuścił się chociażby jednej z nich, np.

żona wszczynała bezpodstawnie awantury to wówczas sąd będzie mógł również przypisać mu winę, a w konsekwencji czego orzec o rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód z winy obu stron. 

Częstym powodem rozpadu pożycia małżeńskiego jest tzw. niezgodność charakterów małżonków, która ujawnia się w różnych sposobach spędzania czasu, różnych metodach wychowania dzieci, a nawet różnych światopoglądach.

Przykładowo określenie, czy winę rozkładu pożycia ponoszą wówczas oboje małżonkowie, czy jedno z nich, wymaga od sądu ustalenia czy i w jakim zakresie powyższe różnice charakterów były znane małżonkom w chwili zawarcia związku małżeńskiego, czy małżonkowie czynili jakieś ustalenia w tych kwestiach jak będą postępować po zawarciu związku małżeńskiego, a jeśli tak, to czy zostały one naruszone przez któregoś z nich i z jakich przyczyn. 

Jakie są skutki rozwodu z winy obu stron?

Obowiązek alimentacyjny przy rozwodzie z winy obu stron 

Poza znaczeniem moralnym dla małżonków z orzeczeniem o winie łączą się również skutki prawne związane z istnieniem obowiązku alimentacyjnego. Zgodnie bowiem z art. 60 § 1 k.r.o.

małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

Pamiętać zatem należy, że przy rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód z winy obu stron między rozwiedzionymi małżonkami istnieje wzajemny obowiązek alimentacyjny. 

Podobnie jak w przypadku rozwodu bez orzekania o winie, przesłanką jego istnienia jest stan niedostatku rozwiedzionego uprawnionego małżonka, niemniej w przeciwieństwie do rozwodu bez orzekania o winie, jest to obowiązek dożywotni, nieograniczony w czasie, trwający aż do uchylenia go przez sąd (w przypadku rozwodu bez orzekania o winie obowiązek alimentacyjny trwa co do zasady 5 lat od orzeczenia rozwodu). Tym samym warto, ażeby małżonek przeanalizował swoją sytuację materialną, w której znajdzie się po rozwodzie, bowiem może się okazać, że choć małżonek nie zdoła wykazać wyłącznej winy drugiego małżonka, to jednak nie wyrażając zgody na rozwód bez orzekania o winie, może doprowadzić po przeprowadzeniu przez sąd postępowania dowodowego do rozwodu z winy obu stron, a to z kolei będzie skutkowało możliwością żądania w sytuacji niedostatku dożywotnich alimentów od byłego małżonka. Ponadto małżonek musi pamiętać, że wówczas taki nieograniczony czasowo zakres obowiązku alimentacyjnego jest wzajemny, czyli działa w dwie strony. 

Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka uprawionego do alimentów nowego małżeństwa.

Orzeczenie rozwodu z winy obu stron, czy w ogóle żądanie rozwodu z orzekaniem o winie nie ma żadnego przełożenia na kwestie orzekania o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi, czy kwestie związane np. z zasądzeniem alimentów na dzieci

Pamiętać należy, że orzeczenie rozwodu z winy obu stron, czy w ogóle żądanie rozwodu z orzekaniem o winie nie ma żadnego przełożenia na kwestie orzekania o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi, czy kwestie związane np. z zasądzeniem alimentów na dzieci.

Podobnie jest w przypadku gdy sąd na zgodny wniosek małżonków zaniecha orzekania o winie w wyroku rozwodowym. Ogólnie bowiem ustalenie winy małżonków za rozkład pożycia małżeńskiego nie ma żadnego wpływu rozstrzygnięcia sądu w zakresie władzy rodzicielskiej czy kontaktów z dziećmi.

 Niemniej nie zmienia to faktu, że już samo konkretne zachowanie małżonka, w postaci znęcania się nad małżonkiem, przemocy fizycznej i psychicznej, które okazało się zawinioną przyczyną, prowadzącą do rozkładu pożycia małżeńskiego może mieć wpływ na konkretne rozstrzygnięcia sądu np.

właśnie w zakresie rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem takiemu małżonkowi. 

W kolejnym artykule już o tym kiedy warto żądać rozwodu z wyłącznej winy drugiego małżonka.

Adwokat Paulina Chebel 

Odstąpienie od orzekania o winie a alimenty

Rozwód z orzeczeniem o winie i alimenty dla eksmałżonka

Jacek i Ewelina byli parą z długim stażem przedmałżeńskim. Poznali się w liceum, po 12 latach wzięli ślub i wystarczyły im trzy kolejne lata, żeby mieć siebie nawzajem serdecznie dość. Jacek, magister rachunkowości, zdaniem Eweliny, zmienił się nie do poznania po rozpoczęciu pracy w międzynarodowej korporacji.

See also:  Jak wyegzekwować alimenty od męża z zagranicy?

Po półtora roku ciągłego szarpania się małżonkowie podjęli decyzję o rozwodzie – zgodnie uznali, że przeprowadzą rozwód szybko i bezboleśnie, bez orzekania o czyjejkolwiek winie. W celu podjęcia rozmów o podziale wspólnego majątku Ewelina udała się do ich wspólnego mieszkania, gdzie zastała męża i jego uroczą koleżankę z pracy, o którą zresztą wielokrotnie się niegdyś kłócili.

Okazało się, że romans Jacka trwa znacznie dłużej aniżeli ich faktycznie rozstanie, zaś ich nieporozumienia były spowodowane głównie jego kłamstwami. Ewelina chce natychmiast rozwieść się z mężem, ale słyszała, że może wiele zyskać, jeżeli sąd orzeknie rozwód z wyłącznej winy męża.

Na czym polega kwestia orzekania o winie podczas rozwodu?

Kodeks rodzinny i opiekuńczy operuje określeniem „winy” za zupełny i trwały rozkład pożycia jako przesłanki orzeczenia rozwodu.

Dla uznania małżonka za winnego rozkładu pożycia sąd musi uznać, że naruszył on ciążące na nim obowiązki małżeńskie określone w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (dalej „Kro”), w tym obowiązki moralne wobec małżonka i rodziny, takie jak:

  • zobowiązanie do wspólnego pożycia (obejmujące więź duchową, fizyczną i gospodarczą),
  • wzajemna pomoc,
  • wierność,
  • współdziałanie dla dobra rodziny oraz rozstrzygania wspólnie o istotnych sprawach rodziny (art. 23 i 24 Kro).

Czy orzekanie o winie jest konieczne?

Zasadą jest, że sąd orzeka czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Jednakowoż na zgodne żądanie małżonków Sąd odstąpi od tego obowiązku – wówczas następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.

Skutkiem tego wniosku Sąd nie będzie badał kwestii winy rozkładu pożycia, a co za tym idzie postępowanie w sprawie o rozwód zakończy się w przeciągu jednej lub dwóch rozpraw, o ile małżonkowie nie posiadają wspólnych małoletnich dzieci lub nie wypracowali wspólnego, racjonalnego i zgodnego z dobrem dzieci porozumienia w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej nad nimi.

Opieka nad dziećmi

Na marginesie wskazać bowiem należy, że w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i o kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka.

Dodatkowo wskazać należy, że Sąd uwzględnia porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka.

Nie dostaniesz rozwodu jeśli…

Zasadą jest, zgodnie z art. 56 § 1 Kro, że każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód, jeżeli tylko między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia.

Rozwód nie jest jednak dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Dzięki temu ograniczeniu chroniony jest małżonek niewinny rozkładu pożycia.

Alimenty dla eksmałżonka?

Orzeczenie winy któregokolwiek z małżonków może spowodować skutek w postaci powstania obowiązku alimentacyjnego po stronie drugiego małżonka.

Zgodnie z art. 60 § 1 Kro małżonek rozwiedziony, który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego, o ile nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia.

  • Przykładowo, świadczeń alimentacyjnych może zatem żądać rozwiedziony małżonek w sytuacjach, gdy:
  • a) winni rozkładu pożycia są oboje małżonkowie;
    b) winny rozkładu pożycia jest małżonek zobowiązany do alimentów;
    c) sąd na zgodny wniosek nie ustalał winy rozkładu pożycia stron;
  • d) sąd stwierdził, że żadna ze stron nie była winna rozpadu rodziny.

W celu uzyskania alimentów konieczność popadnięcia w niedostatek nie ma zastosowania, gdy drugi małżonek został uznany za winnego rozkładu pożycia.

Wówczas małżonek niewinny, nawet w przypadku, gdy rozwód nie pociąga za sobą istotnego pogorszenia jego sytuacji materialnej, może domagać się orzeczenia przez sąd, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb jego jako małżonka niewinnego.

Podkreślić należy, że obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa.

Obowiązek alimentacyjny wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.

Podsumowując, sytuacja Eweliny i Jacka wymaga zrobienia bilansu zysków i strat w zakresie orzekania o winie małżonka w toku postępowania rozwodowego. Nie bez znaczenia jest okoliczność uprawniająca do świadczenia alimentacyjnego dla małżonka niewinnego rozkładowi pożycia.

Z drugiej jednak strony postępowanie rozwodowe toczy się wówczas przez znacznie dłuższy czas, zaś małżonkowie, w ramach obrony swojego stanowiska, wyciągają wiele szczegółów pożycia oraz przedstawiają je w korzystny dla nich sposób, co wiąże się niewątpliwie z dużymi emocjami po przeciwnej stronie.

Odstąpienie od orzekania o winie a alimenty
Bibliografia:

Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Małżeństwo. Komentarz do art. 1-61(6) Grzegorz Jędrejek (Warszawa 2013)

Powyższy materiał ma charakter wyłącznie informacyjny. Zamieszczonych w nim treści nie należy traktować jako porady prawnej w konkretnej sprawie ani źródła prawa. W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji lub indywidualnej porady prawnej z gwarancją odpowiedzialności, należy skontaktować się z prawnikiem.

Źródło zdjęcia: pixabay.com

Czy można się domagać alimentów od byłego małżonka?

Na czym polegają alimenty na rzecz byłego małżonka i kiedy można się ich domagać? To częste pytanie zadawane przez strony podczas toczącego się postępowania o rozwód.

Warto pamiętać, że o ile orzeczenie rozwodu powoduje rozwiązanie małżeństwa, to nierzadko sama decyzja o rozwodzie może wiązać się z pewnymi konsekwencjami finansowymi. Kwestia alimentów jest istotna zwłaszcza dla małżonka, który nie był czynny zawodowo i zajmował się prowadzeniem domu i wychowaniem dzieci.

W tym przypadku rozwód może powodować, że małżonek pozostanie bez środków do życia, a jego sytuacja majątkowa ulegnie znacznemu pogorszeniu.

Rozwód a alimenty.

W pierwszej kolejności warto wskazać, że Sąd nigdy nie orzeka o alimentach na rzecz drugiego małżonka z urzędu. To strona zainteresowana wydaniem takiego rozstrzygnięcia powinna sformułować odpowiednie żądanie, podać konkretną kwotę oraz przedstawić dowody popierające jej stanowisko.

Warto pamiętać, że alimentów od byłego małżonka można się domagać również po orzeczeniu rozwiązania małżeństwa przez rozwód, już w odrębnym postępowaniu. Stosunek alimentacyjny powstanie jednak wtedy, gdy zostaną spełnione przesłanki wskazane w art. 60 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

 

Jakie są przesłanki powstania stosunku alimentacyjnego między małżonkami?

Istnienie stosunku alimentacyjnego oraz jego zakres zależny jest od wydanego wyroku rozwodowego, tj. czy jaki dokładnie zaparł wyrok w zakresie winy za rozkład pożycia małżeńskiego.

W wyroku rozwodowym Sąd może stwierdzić, że oboje małżonkowie ponoszą winę za rozkład pożycia małżeńskiego, uznać jednego z małżonków wyłącznie winnym rozkładu pożycia małżeńskiego.

Sąd może również, na zgodny wniosek małżonków, odstąpić od orzekania o winie.

Zgodnie z art. 60 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.”

Jak należy rozumieć ten przepis? W przypadku, gdy żaden z małżonków nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, czyli Sąd nie orzekał o winie lub uznał oboje małżonków winnymi rozkładu pożycia małżeńskiego, to małżonek, który znajduje się w niedostatku, może żądać dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

Inaczej kształtuje się sytuacja małżonka, który został uznany wyłącznie winnym rozpadowi małżeństwa. Zgodnie z art.

60 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku”.

W tej sytuacji małżonek niewinny może się domagać od małżonka wyłącznie winnego zasądzenia alimentów, jeżeli rozwód wpłynął na istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej. Małżonek wyłącznie winny zobowiązany jest do zapłaty alimentów i tym zakresie przyczynia się do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb byłego małżonka, nawet jeśli nie znajduje się on w niedostatku. 

Do kiedy trwa obowiązek alimentacyjny? 

Jak zostało wskazane powyżej – Sąd w wyroku orzekającym rozwód może orzec winę obojga małżonków, jednego z nich lub odstąpić od jej orzekania. W przypadku, gdy rozwód został orzeczony z wyłącznej winy jednego z małżonków, to alimenty wówczas nie są ograniczone żadnych terminem i mogą wygasnąć jedynie z momentem zawarcia przez byłego małżonka nowego małżeństwa. 

Gdy do łożenia alimentów na byłego małżonka jest zobowiązany jest ten, który nie był uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia (a więc gdy sąd nie orzekał o winie lub uznał, że oboje małżonkowie są winni rozpadowi pożycia małżeńskiego) – co do zasady obowiązek płacenia alimentów wygasa z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu. Istnieją jednak czasem wyjątkowe okoliczności, które mogą uzasadnić wydłużenie wyżej wskazanego okresu. 

See also:  Uchylanie się od alimentów

Wyrok rozwodowy bez orzeczenia o zasądzeniu alimentów | Rozwód à la carte

Dzisiejszy wpis będzie dotyczył nowej, ale – na szczęście – dobrze rozwijającej się praktyki w sądach orzekających o rozwodach. Bardzo cieszy mnie takie podejście do spraw alimentów – bo o tę kwestię chodzi.

Jakie jest najczęściej wydawane orzeczenie w przedmiocie alimentów?

Najczęściej w wyroku rozwodowym sąd orzeka o alimentach po prostu zasądzając konkretną kwotę od rodzica nie mieszkającego na stałe z dzieckiem. W większości spraw, z którymi się na co dzień spotykamy, takie orzeczenie jest jak najbardziej pożądane i odpowiednie. Bo właściwie tylko takie orzeczenie nadaje się do egzekucji.

Trudno sobie wyobrazić egzekucję orzeczenia o alimentach o jakim poniżej napiszę lub też orzeczenia ustalającego, że rodzic będzie kupował coś dla dziecka (co, ile, za ile, jak często? – za dużo tych niewiadomych, aby komornik mógł „ściągnąć” alimenty).

Po prostu nie da się tego przymusowo wyegzekwować, a tym samym takie orzeczenie w większości spraw nie jest korzystne z punktu widzenia dziecka.

W sprawach, w których rodzice nie są w stanie się porozumieć, albo jest ryzyko, że jeden z rodziców nie będzie partycypował w kosztach utrzymania dziecka, nie ma innej opcji jak tylko zasądzenie w wyroku rozwodowym konkretnej kwoty. I tyle. Takie składamy wnioski i takich orzeczeń też od sądów oczekujemy. Co więcej, takie dostajemy ????

Ale czy takie orzeczenie zawsze będzie najlepsze?

Oczywista odpowiedź prawnika: „To zależy…” No właśnie od czego zależy i czy są jakieś inne opcje?

W jaki sposób można jeszcze orzec o obowiązku alimentacyjnym względem dziecka?

W swojej praktyce coraz częściej spotykam się z pozytywnym podejściem do formułowanych przez nas w pozwie wniosków w zakresie „nieorzekania” o alimentach.

Nie dalej jak wczoraj w jednej ze spraw udało nam się uzyskać takie właśnie orzeczenie.

Cieszy również to, że nie jest to jedyna sprawa, w której udało nam się przekonać sąd do zasadności postanowienia, zgodnie z treścią którego sąd obciąża po połowie rodziców kosztami utrzymania i wychowania dziecka – bez zasądzania alimentów!

Jakie są warunki uzyskania orzeczenia bez zasądzania alimentów?

Oczywiście to nie jest tak, że wyrok sądu nie zawiera w ogóle orzeczenia o obowiązku alimentacyjnym – to by było sprzeczne z przepisami!

Zgodnie z art. 58 k.r.o. w wyroku orzekającym rozwód muszą znaleźć się postanowienia dotyczące:

  • władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem stron
  • kontaktów rodziców z dzieckiem
  • wysokości w jakiej każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka

Z przepisu jednak nie wynika obowiązek sądu do zasądzenia konkretnej kwoty (w standardowym brzmieniu: zasądza od rodzica na rzecz dziecka alimenty w kwocie po x zł miesięcznie, płatne do rąk drugiego rodzica do 10 dnia każdego miesiącawraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na wypadek uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat). Sąd ma orzec o „podziale” pomiędzy rodziców ich obowiązków alimentacyjnych względem dziecka.

W mojej ocenie w sprawach, w których rodzice świetnie się dogadują we wszystkich kwestiach dotyczących dziecka, w tym finansowych nie ma potrzeby zasądzania alimentów. Wystarczające jest orzeczenie, że rodzice będą realizować swój obowiązek alimentacyjny poprzez dzielenie się np. po połowie kosztami utrzymania i wychowania dziecka.

Jakie są wady takiej konstrukcji?

W zasadzie jedyną wadą jest to, że orzeczenia tego nie ma jak wyegzekwować.

W sytuacji, w której rodzice przestaną się dogadywać i jeden z rodziców zaprzestanie łożenia na utrzymanie dziecka, drugi rodzic (lub dziecko) ma problem – komornik nie ma możliwości przeprowadzenia skutecznie egzekucji.

W takiej sytuacji konieczne będzie ponowne uregulowanie kwestii alimentów przez sąd w klasycznym wydaniu, umożliwiającym przymuszenie dłużnika do realizacji zobowiązania.

Nawet jednak biorąc pod uwagę wady takiego rozwiązania (w zasadzie jedną wadę), uważam, że jest to całkiem niezła konstrukcja. Nie dla każdego i nie w każdej sprawie, ale jednak cieszy fakt, że w sprawach gdzie taka opcja jest, sądy przychylają się do takich wniosków.

Rozwód z orzekaniem o winie a alimenty między byłymi małżonkami – Kinga Gawor – Kancelaria Prawna Kraków

Przy rozwodzie z orzekaniem o winie sąd nie tylko ustala, czy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Sąd także bada, czy i który z małżonków ponosi winę za rozpad małżeństwa.

Jeżeli posiadacie małoletnie dzieci, to sąd w wyroku rozwodowym orzekanie również, jak po rozwodzie będzie wyglądało ich życie (np. kto będzie sprawował władzę rodzicielską, z kim dziecko będzie mieszkać). Jeżeli jesteście zgodni co do tego, jak ma wyglądać życie waszych dzieci po rozwodzie, to znacznie przyspieszy to uzyskanie rozwodu.

Nadal jednak dowodzenie w sądzie winy współmałżonka może zająć Ci dużo czasu, zwłaszcza, gdy współmałżonek będzie próbował wybielić siebie i wykazywać Twoją winę w rozpadzie związku.

W konsekwencji, uzyskanie rozwodu z orzeczeniem o winie nie nastąpi szybko, a może zająć nawet kilka lat.

Długi czas oczekiwania na rozwód z orzeczeniem o winie jest jedną z głównych wad tego rodzaju rozwodu.

Rozwód z orzekaniem o winie a alimenty między byłymi małżonkami – istotne pogorszenie sytuacji materialnej

Rodzaj rozwodu nie ma żadnego wpływu na alimenty dla małoletnich dzieci. Zasady ich przyznawania są bowiem takie same przy rozwodzie z orzekaniem o winie, jak i rozwodzie bez orzekania o winie.

Jednak postać rozwodu ma istotny wpływ na zasady przyznawania alimentów między byłymi małżonkami.

Jeśli sąd orzekł rozwód z wyłącznej winy Twojego współmałżonka, a dla Ciebie rozwód powoduje istotne pogorszenie sytuacji majątkowej, to możesz żądać alimentów od współmałżonka.

Warunkiem jest, aby sąd orzekł rozwód z wyłącznej winy Twojego współmałżonka.  Ty zaś musisz być niewinny rozpadu związku.

Uprawnienie alimentacyjne między byłymi małżonkami przy rozwodzie z orzeczeniem o winie ma szczególne znaczenie, gdy współmałżonek wyłącznie winny zarabia dużo więcej, niż Ty. Często to były mąż zarabia dużo więcej, ale spotkałam się także z sytuacjami odwrotnymi.

Co ważne, abyś mógł żądać alimentów od małżonka wyłącznie winnego, nie musisz być w niedostatku. Niedostatek to wyjątkowo trudna sytuacja materialna. Polega ona na tym, że sam nie jesteś w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych (np. gdy jesteś ciężko chory).

Przy rozwodzie z orzekaniem o winie wystarcza, że Twoja stopa życiowa uległa istotnemu pogorszeniu w porównaniu do tego, co było w czasie małżeństwa i odczuwasz w związku z tym dyskomfort.

Ocena, czy nastąpiło takie pogorszenie, zależy od porównania sytuacji, w jakiej znalazłeś się wskutek orzeczenia rozwodu, z sytuacją, w jakiej znajdowałbyś się, gdyby rozwodu nie orzeczono i gdyby Wasze pożycie małżeńskie układało się prawidłowo.

Co więcej, przy rozwodzie z orzeczeniem o winie możesz uzyskać alimenty od byłego małżonka, nawet jeżeli pracujesz i dzięki swoim zarobkom jesteś w stanie zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe.

Jednakże należy pamiętać, że małżonek niewinny nie ma prawa do równej stopy życiowej z małżonkiem wyłącznie winnym. Małżonek niewinny ma jedynie prawo do wyższego poziomu życia, niż tylko zaspokajanie usprawiedliwionych potrzeb.

  • Podsumowując, warunki otrzymania alimentów od byłego małżonka przy rozwodzie z orzekaniem o winie są następujące:
  • 1.uprawniony do alimentów jest małżonek niewinny,
  • 2.zobowiązany do alimentów jest małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia,
  • 3.rozwód spowodował pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego,

4.pogorszenie sytuacji materialnej ma charakter istotny, tj. jest odczuwalne.

Rozwód z orzekaniem o winie a alimenty między byłymi małżonkami – alimenty nawet do końca życia

Przy rozwodzie z orzekaniem o winie, obowiązek alimentacyjny między byłymi małżonkami jest nieograniczony w czasie. To oznacza, że możesz żądać alimentów od byłego małżonka nawet do końca swojego życia. Jest jednak jeden wyjątek. Mianowicie, jeżeli zawrzesz nowy związek małżeński, to utracisz prawo do alimentów od byłego małżonka.

Rozwód bez orzekania o winie a alimenty między byłymi małżonkami – wnioski

Jak zatem widzisz zasady otrzymywania alimentów od małżonka wyłącznie winnego przy rozwodzie z orzekaniem o winie są bardzo korzystne. Nie dość, że wystarczy istotne pogorszenie Twojej sytuacji materialnej, to jeszcze możesz być uprawniony do alimentów do końca życia.

Jeżeli zatem:

  1. Twój współmałżonek jest wyłącznie winny rozpadu małżeństwa,
  2. Ty jesteś niewinny,
  3. Twój małżonek osiąga wysokie dochody,
  4. Twoja sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu wskutek rozwodu,
  5. Jesteś przygotowany na ryzyko długiego procesu sądowego, w czasie którego roztrząsane będą szczegóły życia osobistego,
  1. to powinieneś rozważyć rozwód z orzeczeniem o winie.
  2. *****
  3. O tym, co jest lepsze, czy rozwód bez orzeczenia o winie, czy z orzeczeniem o winie przeczytasz tutaj i tutaj.
  4. #adwokat rozwód Kraków
  5. #adwokat rozwód Warszawa
  6. #adwokat rozwód Katowice
  7. # rozwody Warszawa #rozwody Kraków #rozwody Katowice

Leave a Reply

Your email address will not be published.