Odziedziczane mieszkanie podczas małżeństwa a podział majątku

Odziedziczane mieszkanie podczas małżeństwa a podział majątku

Fot. by Bill Oxford on Unsplash

Decyzja o zakończeniu małżeństwa bywa podyktowana emocjami. Często dopiero po ochłonięciu małżonkowie dochodzą do wniosku, że rozwód nie będzie wcale taki prosty, zwłaszcza jeśli owocem związku są dzieci, a dodatkowo małżonkowie zgromadzili pokaźny majątek wspólny.

W tym artykule skupię się na czysto ekonomicznych skutkach rozstania. Podział majątku po rozwodzie może być drogą przez mękę, bo nierzadko związane z tym sprawy sądowe ciągną się latami.

Istnieją jednak sposoby, by tego uniknąć i rozstać się – również pod względem finansowym – w pełnej zgodzie. Zapraszam do lektury.

Rozróżnienie majątku wspólnego i majątku osobistego

Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem, z chwilą zawarcia związku małżeńskiego następuje tzw. wspólność majątkowa.

Oznacza to, że od tej chwili małżonkowie wspólnie odpowiadają za swoje finanse, razem gromadzą oszczędności i utrzymują gospodarstwo domowe. Nie ma tutaj znaczenia fakt, że np. jedno z małżonków nie pracuje.

Wszystko, co zarobi druga osoba, wchodzi w skład majątku wspólnego.

Za majątek wspólny uznaje się przede wszystkim:

  • Wynagrodzenia za pracę oraz dochody z działalności gospodarczej (lub innej działalności zarobkowej);
  • Dochody z majątku wspólnego i majątku osobistego małżonków, np. czynsz za wynajmowane mieszkanie;
  • Wszelkie świadczenia socjalne;

Do wspólnoty majątkowej nie wlicza się natomiast majątku osobistego małżonka. W dużym uproszczeniu można napisać, że mówimy tutaj o wszystkich dobrach, jakie dana osoba posiadała jeszcze przed zawarciem małżeństwa. Będą to więc m.in.:

  • Przedmioty nabyte jeszcze w stanie kawalerskim/panieńskim;
  • Dobra odziedziczone lub otrzymane w darowiźnie, o ile spadkodawca lub darczyńca nie zaznaczył, że przekazuje je obojgu małżonkom;
  • Przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków (np. ubrania, które z uwagi na inny rozmiar nie pasują na współmałżonka);
  • Środki uzyskane jako odszkodowanie za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia, ewentualnie wypłacone jako zadośćuczynienie za krzywdę;
  • Nagrody za osobiste osiągnięcia (premia w pracy);
  • Środki z praw autorskich i praw pokrewnych, prawa własności przemysłowej oraz innych praw twórcy;

Podstawowym problemem przy podziale majątku po rozwodzie jest więc określenie, co właściwie wchodzi w skład majątku wspólnego. Tutaj bardzo rzadko dochodzi do oczywistych rozstrzygnięć. W praktyce po wielu latach trwania małżeństwa trudno jest ustalić, kto i w jakim zakresie „dołożył się” do zakupu np. samochodu.

W grę wchodzi również tzw. surogacja, czyli zastąpienie jednego majątku drugim. Mówimy o niej wtedy, gdy np. jedno z małżonków sprzedało odziedziczone mieszkanie (a więc wchodzące w skład majątku osobistego), by za uzyskane pieniądze kupić mieszkanie wspólne, a drugie z małżonków włożyło w tę transakcję swoje oszczędności.

Intercyza, czyli skuteczna obrona przed kłopotliwym podziałem majątku po rozwodzie

Intercyzie poświęciłem osobny artykuł na moim blogu, do którego lektury gorąco zachęcam. Przypomnę więc tylko, że intercyza jest dokumentem wprowadzającym rozdzielność majątkową w małżeństwie.

Można ją zawrzeć także już w trakcie trwania związku.

Niestety, na ten krok decyduje się stosunkowo niewiele małżeństw, co jest głównie pokłosiem bardzo złych skojarzeń związanych z intercyzą (pokutuje przekonanie, że jej sporządzenie jest wynikiem braku zaufania do małżonka).

Intercyza praktycznie rozwiązuje problem podziału majątku po rozwodzie. Byli małżonkowie po prostu zachowują swoje dobra zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami.

Tak zwana umowa majątkowa małżeńska dodatkowo chroni majątek przed egzekucją, gdy np.

jedno z małżonków narobi długów, to drugie nie będzie za nie odpowiadać finansowo (poza pewnymi wyjątkami, o których przeczytacie w artykule na temat intercyzy).

Podział majątku po rozwodzie w przypadku wspólnoty majątkowej

Wbrew obiegowej opinii takiego podziału nie trzeba wcale dokonywać za pośrednictwem sądu. Byli małżonkowie mają możliwość porozumienia się w tej kwestii, np. poprzez skorzystanie z mediacji lub na drodze negocjacji.

Jest to zdecydowanie najkorzystniejsze rozwiązanie, również z przyczyn finansowych. Po pierwsze: odpadają koszty sądowe. Po drugie: podział majątku następuje znacznie szybciej.

Po trzecie: nie ma konieczności ponoszenia kosztów biegłego, którego z pewnością powoła sąd, chociażby do wycenienia wspólnej nieruchomości.

Na polubowny podział majątku najlepiej jest zdecydować się jeszcze przed ogłoszeniem rozwodu, np. w trakcie separacji. W tym celu małżonkowie powinni zacząć od ustalenia, co komu przypada. Następnie udają się do notariusza, by sporządzić rozdzielność majątkową w formie aktu notarialnego oraz umowę podziału majątku.

W sytuacji, gdy małżonkowie lub byli małżonkowie nie mogą się porozumieć, sprawa musi trafić do sądu, bo tylko on może dokonać podziału majątku przy braku zgodności. Trzeba się tutaj jednak przygotować na długą procedurę, ponieważ sąd musi bazować na precyzyjnych wyliczeniach, a więc m.in. powoływać biegłych, co zawsze zajmuje dużo czasu.

Ważne! Przy podziale majątku uwzględniane są wyłącznie aktywa, ale nie długi – sąd nie weźmie więc pod uwagę chociażby hipoteki ustanowionej na wspólnej nieruchomości.

Warto również wiedzieć, że sąd niekoniecznie podzieli majątek „po równo”. Jedna ze stron może otrzymać więcej dóbr, jeśli np. udowodni, że to ona ponosiła większe wydatki na zgromadzenie wspólnego majątku czy też włożyła więcej pracy w sprawowanie opieki nad dziećmi.

Największe wyzwanie: podział nieruchomości

O ile małżonkowie mogą się łatwo podzielić ruchomościami i gotówką, o tyle znacznie więcej komplikacji następuje w momencie, gdy przychodzi do podziału nieruchomości. Tutaj nie zawsze możliwe jest polubowne załatwienie sprawy. Zwłaszcza jeśli żadnego z małżonków nie stać, by spłacić byłego partnera/partnerkę.

W takiej sytuacji sąd może orzec np. zlicytowanie mieszkania czy domu i podzielenie uzyskanej kwoty pomiędzy byłych małżonków.

W grę wchodzi również fizyczny podział nieruchomości, co jednak jest rzadko praktykowanym rozwiązaniem (z uwagi na wysokie prawdopodobieństwo występowania konfliktów lokatorskich).

Sprawa dodatkowo się komplikuje, gdy składnikiem majątku jest lokatorskie mieszkanie spółdzielcze, które co do zasady może funkcjonować wyłącznie w odniesieniu do małżeństwa.

Z tego też powodu najrozsądniej będzie dogadać się poza sądem i ustalić, że nieruchomość np. zostanie sprzedana lub przekazana jednemu z byłych małżonków w zamian za dalsze spłacanie przez niego kredytu czy chociażby odstąpienie od wysokich alimentów na dziecko. Ciekawą opcją jest również wynajęcie wspólnego mieszkania i dzielenie się zyskami z czynszu.

Na koniec wspomnę jeszcze o bardzo istotnej kwestii, mianowicie o tym, że prawo do udziału we wspólnym majątku nie ulega przedawnieniu. Oznacza to, że o podział majątku można wystąpić nawet wiele lat po rozwodzie.

Czy są wśród nas osoby, które przechodziły przez przykry etap podziału majątku po rozwodzie? Może niedługo Was to czeka? Myślicie, że nawet mocno skonfliktowane osoby są w stanie się w tej kwestii porozumieć? Zapraszam do komentowania!

Podział majątku po rozwodzie

Odziedziczane mieszkanie podczas małżeństwa a podział majątkuhttps://prawo-krakow.pl/rozwod-i-podzial-majatku/

Z reguły w trakcie trwania małżeństwa powstaje majątek wspólny, który po rozwodzie powinien być podzielony pomiędzy byłych małżonków.

Ugoda – umowny podział majątku wspólnego

Jeśli małżonkowie są zgodni, jak podzielić majątek wspólny sporządzają umowę, którą określają co z majątku wspólnego przypadnie każdemu z nich.

Jeśli w skład majątku wspólnego nie wchodzi nieruchomość (dom, mieszkanie, spółdzielcze prawo własnościowe do lokalu mieszkalnego) umowa o podział majątku wspólnego może zostać sporządzona w formie pisemnej.

Jeśli w skład majątku wspólnego wchodzi nieruchomość umowa o podział majątku wspólnego wymaga udania się do notariusza (formy aktu notarialnego).

Nawet jeśli były małżonek unika tego sposobu, może zmienić zdanie w sytuacji, gdy drugi małżonek jest reprezentowany przez prawnika lub innego profesjonalnego negocjatora. Strony mogą prowadzić w tym zakresie negocjacje, co ostatecznie może doprowadzić do ugody i dokonania ugodowego podziału majątku. Jest to z reguły rozwiązanie najszybsze i najtańsze.

Jeśli pomiędzy byłymi małżonkami nie dojdzie do ugody, pozostaje sądowy podział majątku po rozwodzie.

Sądowy podział majątku

Przed skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego należy skierować do byłego małżonka przedsądowe wezwanie do podziału majątku wspólnego. Treścią takiego wezwania powinna być konkretna propozycja podziału majątku wspólnego. Wezwanie powinno być wysłane listem poleconym, najlepiej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.

Jak określa się udziały w majątku po rozwodzie ?

Co do zasady każdy z małżonków ma równy udział w majątku wspólnym. Jednak z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, by ustalenie wielkości udziału każdego z nich nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z małżonków przyczynił się do powstania tego majątku (np. w proporcji 60/40).

Przykład:

Pan Marian uważa, że pani Zofia, była żona, nie przyczyniła się do powstania majątku wspólnego w takim stopniu jak pan Marian, przez co należy mu się jego większa część, wraz z małym ranczem (jak nazywa nabytą w trakcie małżeństwa sporych rozmiarów nieruchomość położoną nieopodal Bieszczad) a także psem, bernardynem, pieszczotliwie zwanym Zefirkiem. Pan Marian uważa tak w szczególności z uwagi na, jego zdaniem, hulaszczy tryb życia byłej małżonki. W związku z dużą rozbieżnością w tym zakresie pomiędzy byłymi małżonkami sprawę rozstrzygnie sąd określając wielkość udziału każdego z małżonków.

See also:  Upoważnienie dziadków do opieki nad dzieckiem

Po skierowaniu przedsądowego wezwania do podziału majątku sprawa może zostać skierowana do sądu.

We wniosku należy podać konkretną propozycję podziału majątku, ze wskazaniem które ze składników majątku mają być przyznane Tobie a które byłemu małżonkowi. W miarę możliwości należy wskazać ich wartość majątkową.

Trzeba jednak pamiętać, że wartość ta zostanie zweryfikowana przez biegłego sądowego, w razie gdy druga strona ją zakwestionuje.

Czy w składu majątku wspólnego podlegającego podziałowi wchodzą rzeczy, które zostały darowane lub odziedziczone w trakcie trwania małżeństwa?

Nie, co do zasady, jeśli dany małżonek otrzymał darowiznę np. nieruchomości to wchodzi ona w skład jego majątku odrębnego, który nie podlega podziałowi.

Przykład:

Pani Zofia w trakcie trwania małżeństwa z panem Marianem otrzymała od swojej matki Aleksandry mieszkanie w kamienicy w Krakowie, przy ul. Floriańskiej. Mieszkanie w kamienicy weszło w skład majątku odrębnego pani Zofii i nie będzie podlegało podziałowi w ramach podziału majątku wspólnego.

Co to są dopłaty?

Z reguły jest tak, że majątku nie da podzielić się „pół na pół” i w związku z tym konieczne są dopłaty. Jeżeli jeden z małżonków otrzyma część majątku mającą większą wartość niż przypadająca na rzecz drugiego małżonka, sąd zasądzi na rzecz drugiego małżonka określoną kwotę pieniężną jako dopłatę celem wyrównania wartości obu części majątku.

Może również być tak, że to jeden małżonek przejmie majątek rzeczowy (np. mieszkanie) i w takim wypadku zostanie obciążony obowiązkiem spłaty na rzecz drugiego małżonka.

W skrajnym przypadku sąd może orzec nawet egzekucyjną sprzedaż majątku i podział sumy uzyskanej ze sprzedaży pomiędzy byłych małżonków, ale jest to rozwiązanie najmniej korzystne.

Rozliczenie nakładów na majątek wspólny.

Czy w sprawie o podział majątku można się domagać rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny?

Tak, co do zasady, można żądać rozliczenia takich nakładów w ramach sprawy o podział majątku wspólnego. Takie nakłady mogą mieć postać pieniężną (np.

zakup mieszkania w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków ze środków pieniężnych pochodzących z darowizny na rzecz jednego z małżonków) albo niepieniężną (np.

usługi remontowe jednego z małżonków w zakresie remontu mieszkania drugiego z małżonków wchodzącego w skład jego majątku osobistego).

Dziedziczenie Po Małżonku a Rozdzielność Majątkowa | Iwo Klisz

Może tak być, że na mocy odpowiedniej umowy majątkowej (intercyzy) lub na podstawie wyroku sądu pomiędzy małżonkami ustanawiana jest rozdzielność majątkowa. Małżonkowie są związani więzami typowymi dla małżeństwa, jednak z wyłączeniem wspólności majątkowej. Każde z nich dysponuje swoim prywatnym (tzw. osobistym majątkiem).

Czy ma to jakikolwiek wpływ na dziedziczenie? Teoretycznie nie, a praktycznie tak.

  • Już tłumaczę.
  • Małżonek pozostający w ustroju rozdzielności majątkowej dziedziczy na tych samych zasadach i w takim samym udziale, jak w sytuacji gdy pomiędzy małżonkami istnieje wspólność małżeńska.
  • Więcej: Dziedziczenie po małżonku
  • Od strony praktycznej jedyna różnica jest taka, że nie bierze on jednak udziału w podziale majątku wspólnego.

Co to oznacza?

  1. W innym miejscu wyjaśniałem już, że po śmierci jednego z małżonków pozostających we wspólności majątkowej drugi małżonek w pierwszym etapie staje się wyłącznym właścicielem połowy majątku wspólnego (ta połowa faktycznie nie jest dziedziczona, a przysługuje mu dlatego, że cały majątek zmarłego wchodził w skład majątku wspólnego).
  2. Dopiero druga połowa tego majątku przysługująca zmarłemu podlega dziedziczeniu i z tej połowy pozostający przy życiu małżonek otrzymuje stosowny udział.
  3. Więcej: Rozdzielność majątkowa

Dziedziczenie a rozdzielność majątkowa – przykład I:

W skład majątku wspólnego małżonków posiadających dwóch synów wchodzi stumetrowe mieszkanie we Wrocławiu położone blisko parku.

Po śmierci jednego z małżonków, drugiemu przysługiwać będzie połowa mieszkania oraz 1/3 z połowy zmarłego. Synowie odziedziczą tylko 1/3 z połówki spadkodawcy, a zatem w wyniku dziedziczenia pozostający przy życiu małżonek będzie właścicielem mieszkania w 4/6 części, a każde z dzieci po 1/6.

Tymczasem, gdyby małżonkowie mieli rozdzielność majątkową, a mieszkanie wchodziło w skład majątku osobistego zmarłego małżonka, wówczas po jego śmierci każdy ze spadkobierców stałby się właścicielem mieszkania w 1/3 części.

Widzisz różnicę? W pierwszym przypadku pozostający przy życiu małżonek uzyskał 4/6 mieszkania, a w drugim tylko 1/3.

Dziedziczenie a rozdzielność majątkowa – przykład II:

  • Żeby w pełni wyjaśnić te zasady muszę przytoczyć jeszcze jeden przykład.
  • Załóżmy, że wspomniane stumetrowe mieszkanie usytuowane w pobliżu parku zostało zakupione przez małżonków zaraz po ślubie – szczęściarze J.
  • Dopiero potem, ze względu na to, że mąż prowadził dochodową, ale dosyć ryzykowną działalność gospodarczą, małżonkowie zdecydowali się ustanowić pomiędzy sobą rozdzielność majątkową.
  • W takim przypadku dziedziczenie tego mieszkania po śmierci jednego z małżonków wyglądałoby tak samo, jak w przypadku, gdyby pozostawali we wspólności małżeńskiej.

Nabywając je do majątku wspólnego, a następnie ustanawiając rozdzielność majątkową małżonkowie stali się współwłaścicielami tego mieszkania w części po ½. Tylko połowa zmarłego małżonka podlega dziedziczeniu, a w efekcie końcowym pozostały przy życiu małżonek będzie posiadał udział w mieszkaniu o wartości 4/6, a dzieci po 1/6.

Jak widzisz są takie sytuacje, w których rozdzielność majątkowa nic nie zmienia w zasadach dziedziczenia, ale występują również takie, w których wygląda to wszystko nieco inaczej.

Więcej o zasadach dotyczących majątku wspólnego małżonków możesz przeczytać na moim drugim blogu tj. rozwod-i-podzial-majatku.pl

Podział majątku po rozwodzie – Strona dla osób, które się rozwodzą • Rozwód po Polsku

Podział majątku to nieodzowny element w rozwodowej układance. Często też niestety najbardziej problematyczny, nerwowy, kosztowny i czasochłonny. Całe szczęście można tego uniknąć.

W dzisiejszym artykule podsumuję najważniejsze informacje, również w kontekście wspólnoty majątkowej. Postaram się podpowiedzieć też jak podzielić majątek po rozwodzie i co z długami.

Zapraszam do lektury i dyskusji.

Podział majątku a wspólnota majątkowa

Aby mówić o podziale majątku, w pierwszej kolejności musi być jakiś majątek ???? A po drugie konieczne jest wyjście z ustroju wspólnoty majątkowej, która nastąpiła z chwilą zawarcia związku małżeńskiego. Rozwód akurat tą kwestię rozwiązuje.

A czym jest wspomniana wspólnota majątkowa? W skrócie oznacza to, że małżonkowie wspólnie odpowiadają za swoje finanse – zarówno jeśli chodzi o zarobki jak i o wydatki. Nie ma znaczenia czy jedno z małżonków pracuje czy nie.

Wszystko co zarobi małżonek wchodzi w skład majątku wspólnego.

Za majątek wspólny uznaje się przede wszystkim:

  • wynagrodzenie za pracę
  • dochody z działalności gospodarczej (lub innej działalności zarobkowej)
  • dochody z majątku wspólnego i majątku osobistego małżonków
  • świadczenia socjalne.

Do wspólnoty majątkowej nie wlicza się natomiast majątku osobistego małżonka. W skrócie i uproszczeniu, będą to wszystkie dobra, które dana osoba posiadała jeszcze przed zawarciem małżeństwa. Będą to między innymi przedmioty nabyte w stanie kawalerskim (albo panieńskim).

Będą to też dobra odziedziczone lub otrzymane w darowiźnie (chyba, że spadkodawca zaznaczy, że przekazuje je obojgu z małżonków). Do tej grupy będą należeć też przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków (brzmi to trochę dziwnie ale w praktyce chodzi np.

o ubrania i tego rodzaju rzeczy osobiste).

Do wspólnoty majątkowej nie wlicza się też: 

  • środków uzyskanych w ramach odszkodowania za wyrządzoną krzywdę
  • nagród za osobiste osiągnięcia (czyli np. premia w pracy, nagroda za wyniki sportowe itd)
  • środków z praw autorskich i praw pokrewnych, prawa własności przemysłowej oraz innych praw twórcy;

Podstawowym problemem przy podziale majątku po rozwodzie jest więc określenie, co właściwie wchodzi w skład majątku wspólnego. Co i w jakiej proporcji należy się poszczególnemu małżonkowi. Tutaj bardzo rzadko dochodzi do oczywistych rozstrzygnięć.

W praktyce, po wielu latach trwania małżeństwa trudno jest czasami ustalić, kto i w jakim zakresie „dołożył się” do zakupu np. samochodu. Często pojawiają się też problemy z dokumentacją, która do tej pory nie była ważna, a nagle staje się decydująca.

Zwłaszcza w przypadku sprawy sądowej.

W grę wchodzi również tzw. surogacja, czyli zastąpienie jednego majątku drugim. Mówimy o niej wtedy, gdy np. jedno z małżonków sprzedało odziedziczone mieszkanie (a więc wchodzące w skład majątku osobistego), by za uzyskane pieniądze kupić mieszkanie wspólne, a drugie z małżonków włożyło w tę transakcję swoje oszczędności.

Możliwości jest wiele, czasem nie będziemy ich świadomi na starcie. Zaczną wypływać falami, z każdą kolejną rozprawą, albo rozmową z prawnikiem. Dlatego ważne jest przemyśleć sprawę przed podjęciem jakichkolwiek kroków i zastanowić się jak w Waszym przypadku będzie najlepiej podzielić majątek.

Oczywiście w ramach obowiązujących praw i zasad.

Rozdzielność majątkowa a podział majątku

Podział majątku będzie wyglądał oczywiście zupełnie inaczej w przypadku rozdzielności majątkowej. Intercyza może obowiązywać od początku małżeństwa lub zostać wprowadzona w czasie jego trwania.

Możemy przeprowadzić ją w zasadzie na każdym etapie naszego małżeństwa, albo jeszcze zanim do niego dojdzie. Czym dokładniej jest? Intercyza, to umowa sporządzona w formie aktu notarialnego, którą ustanawia się rozdzielność majątkową między małżonkami.

See also:  Porzucenie dziecka przez matkę pobierającą alimenty

Każdy z małżonków zarządza swoim stanem posiadania bez udziału i wpływu współmałżonka. Małżonkowie mogą również rozszerzyć wspólność ustawową, ograniczyć ją, ustanowić rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków.

Do zawarcia intercyzy wymaga się aktu małżeństwa (jeśli strony są już małżeństwem), pełnej zdolności do czynności prawnych i zgodności stron co do ustaleń.

Od chwili ustanowienia rozdzielności każdy z małżonków zachowuje majątek nabyty przed i po zawarciu umowy. Podpisując umowę o rozdzielność w czasie trwania małżeństwa, można dokonać również podziału dotychczasowego majątku wspólnego. Zwłaszcza jeśli małżonkowie będą w stanie ustalić wspólny scenariusz.

Co ważne, nie trzeba dzielić od razu całego majątku. Można zrobić to częściowo, w takim zakresie w jakim dotyczy porozumienia małżonków. Myślę, że do tematu intercyzy wrócimy jeszcze w niedługim czasie i w kolejnych wpisach na blogu.

Także zachęcam do obserwowania mojej aktywności, blogowej i nie tylko ????

Jak podzielić majątek po rozwodzie?

Możliwości nie macie zbyt wiele, co nie zmienia faktu, że można zrobić to na kilka sposobów. Podział majątku wspólnego może nastąpić przez podział w naturze (np.

wyodrębnienie dwóch lokali w budynku, podział pieniędzy) lub przyznanie rzeczy jednemu z małżonków na wyłączną własność z jednoczesnym obowiązkiem spłaty na rzecz drugiego małżonka. Jest też trzeci sposób, którego jednak nie polecam.

Chodzi o egzekucyjną sprzedaż rzeczy i podział sumy uzyskanej z sprzedaży.

Podziału majątku możesz dokonać przed rozwodem, w trakcie sprawy o rozwód, w czasie trwania rozwodu (ale w osobnej sprawie), oraz po rozwodzie. Możliwy jest w ramach ugody z drugą stroną, albo z pomocną sądu.

Jeśli chodzi o ogólne zasady, uznaje się, że udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Natomiast w praktyce, na wniosek jednego z małżonków sąd może ustalić inne proporcje. Biorąc pod rozwagę okoliczności, może na przykład podzielić go na nierówne części 70% i 30%. Wiem, że pewnie często to określenie pada w moich artykułach – tu wiele zależy od indywidualnej sytuacji.

Jeśli miałam bym jednak odpowiedzieć na pytanie: jak podzielić majątek pod rozwodzie, odpowiedziałabym: polubownie. Mówię to z własnego doświadczenia, ale też patrząc na sytuację z lekkim dystansem. Powodów jest kilka. O części pisałam już przy okazji artykułu rozwód u notariusza. Zachęcam do lektury.

Uniknięcie sprawy w sądzie i podział majątku na drodze polubownej (mediacja, negocjacje, notariusz) jest zdecydowanie tańsze, krótsze i mniej stresujące. Odpadają koszty sądowe, jak również wydatki na sądowych biegłych.

Koszty obsługi prawnej spadają w zasadzie do zera (nie licząc konsultacji i porad, do czego jak zawsze namawiam). Gdy do wszystkiego doliczymy koszty rozwodu, może się okazać, że finalnie jesteśmy w stanie zaoszczędzić dużą kwotę.

Zamiast wieloletniego procesu, sprawę można załatwić w trakcie jednej wizyty u notariusza i jednej rozprawy. Nie kosztuje to też tylu nerwów, których naprawdę radziłabym Wam unikać. Nikt nie odda Wam czasu i straconych lat.

Dlatego namawiam Was do tego, abyś po prostu zrobili sobie uczciwy rachunek sumienia, nie tylko zysków i strat i dobrze przemyśleli tę kwestię. Czasem warto przełamać impas, przejęli inicjatywę dla własnego dobra (mimo, że zyskują obie strony). A jak wygląda sytuacja w przypadku długów?

Dziedziczenie do majątku osobistego małżonków – kiedy następuje?

Przedmioty nabyte w drodze dziedziczenia wchodzą w skład majątku osobistego małżonków. Zasada ta dotyczy zarówno dziedziczenia ustawowego, jak i dziedziczenia testamentowego.

Spadkodawca sporządzając testament może jednak postanowić inaczej – w takim przypadku dojdzie do dziedziczenia do majątku wspólnego. Odstępstwo od tej zasady wymaga jednak jednoznacznego sformułowania testamentu.

Dziedziczenie do majątku osobistego małżonków nie będzie następowało także w przypadku przedmiotów zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków. Spadkodawca sporządzając testament może jednak postanowić o odejściu od tej zasady – w takim przypadku dojdzie do dziedziczenia tych przedmiotów do majątku osobistego małżonka uprawnionego do dziedziczenia.

Intercyza nie może zmieniać zasad dziedziczenia

Zasada dziedziczenia do majątku osobistego może zostać zmieniona tylko przez spadkodawcę. Możliwości takiej nie mają natomiast małżonkowie – nie mogą oni zawrzeć umowy majątkowej małżeńskiej (tzw. intercyzy) określającej, że odziedziczone przedmioty i prawa wejdą do majątku wspólnego.

Ograniczenie takie wynika z jednoznacznego przepisu prawa – art. art. 49 § 1 pkt 1) Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Przepis ten określa wprost, że małżonkowie nie mogą rozszerzyć wspólności majątkowej małżeńskiej na przedmioty majątkowe, które przypadną im. między innymi z tytułu dziedziczenia lub zapisu.

Zapis zwykły i windykacyjny, a majątek osobisty

  • W skład majątku osobistego wchodzą także przedmioty nabyte przez zapis zwykły lub windykacyjny, chyba że spadkodawca postanowił inaczej i zdecydował, że przedmioty te będą należeć do majątku wspólnego małżonków. 
  • Z zapisem zwykłym mamy do czynienia, gdy spadkodawca przez rozrządzenie testamentowe zobowiązuje spadkobiercę dziedziczącego z ustawy lub z testamentu do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby.
  • Z zapisem windykacyjnym mamy z kolei do czynienia, gdy spadkodawca w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego postanowił, że oznaczona osoba z chwilą otwarcia spadku nabędzie przedmiot zapisu, a więc zbywalne prawo majątkowe, przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne, czy też ustanowione na rzecz zapisobiercy użytkowanie lub służebność.

Dziedziczenie przedmiotów zwykłego urządzenia domowego nie następuje do majątku osobistego

Jak sygnalizowałem to już powyżej, odstępstwem od dziedziczenia do majątku osobistego jest dziedziczenie przedmiotów zwykłego urządzenia domowego służących obojgu małżonkom. Do dziedziczenia tych przedmiotów do majątku wspólnego.

Spadkodawca może jednak postanowić, że do dziedziczenia tych przedmiotów dojdzie do majątku osobistego, a nie do wspólnego. Ustanowi tym samym wyjątek od wyjątku jeżeli chodzi o zasady dziedziczenia.

Przedmioty zwykłego urządzenia domowego, które służą do użytku obojga małżonków, to przede wszystkim rzeczy ruchome stanowiące wyposażenie mieszkania lub domu. Przedmioty zwykłego urządzenia domowego powinny służyć obojgu małżonkom, a nie tylko jednemu z nich.

Za przedmioty zwykłego urządzenia domowego można między innymi uznać: meble pokojowe, obrusy, pościele, dywany, sprzęt RTV i AGD, garnki, odkurzacz, ławeczkę do ćwiczeń itd.

Przedmiotami zwykłego urządzenia domowego nie są rzeczy, które nie służą prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego. Chodzi tu zwłaszcza o kolekcje przedmiotów gromadzonych przez jednego z małżonków lub odziedziczone przez niego po przodkach, na przykład:

  • klasery ze znaczkami,
  • obrazy,
  • meble o wartości muzealnej,
  • malarstwo współczesne,
  • rzeźby, jeśli kolekcjonuje je jeden z małżonków,
  • monety,
  • numizmaty odziedziczone lub zakupione przez jednego z małżonków,
  • medale,
  • wyroby sztuki złotniczej,
  • wyroby drewniane,
  • wyroby kamienne,
  • biżuteria jednego z małżonków,
  • ubrania domowników, chyba że są do użytku wspólnego.

W skład przedmiotów urządzenia domowego nie wchodzą także przedmioty służące tylko jednemu z małżonków, na przykład:

  • sprzęt sportowy (łyżwy, narty, wrotki, rowery),
  • sprzęt wędkarski,
  • parasolka,
  • papierośnica,
  • fajka,
  • zapalniczka,
  • torebka,
  • teczka.

Przedmioty te nie wchodzą w skład majątku wspólnego. Należą one do majątku osobistego danego małżonka.

PODZIAŁ MAJĄTKU PO ROZWODZIE

PODZIAŁ MAJĄTKU PO ROZWODZIE

Drogi czytelniku, jeśli znalazłeś się w sytuacji przed podjęciem decyzji o uregulowaniu spraw majątkowych po rozwodzie, stawiasz sobie pytania – Jak podzielić majątek? Jak wygląda podział majątku po rozwodzie? Jak to zrobić? Od czego zacząć? Komu Sąd przyzna nieruchomość? Co to jest majątek wspólny, a co wchodzi w skład majątku osobistego?

To mam niekrytą nadzieję, że ten artykuł dostarczy Ci odpowiedzi na nurtujące Cię pytania i rzuci światło na temat podziału majątku po rozwodzie.

Podział majątku po rozwodzie może być drogą przez mękę, bo dosyć często związane z tym sprawy sądowe ciągną się latami. Warto podkreślić, że istnieją jednak sposoby, by tego uniknąć.

Żeby zacząć w ogóle podejmować temat możliwości podzielenia majątku wspólnego małżonków musisz wyjść z ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Najczęściej następuje to na skutek uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, choć nie jest to jedyna możliwość.

W sytuacji już po wyjściu z ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, podziału majątku wspólnego możesz dokonać zarówno przed rozwodem, w trakcie sprawy o rozwód, oraz po rozwodzie i z punktu widzenia praktyka to właśnie ten ostatni przypadek stanowi zdecydowaną większość.

Warto jedynie wspomnieć, że podziału majątku możesz dokonać w sądzie lub w ramach zawartej z drugą stroną ugody.

Po tym krótkim wprowadzeniu, pragnę wskazać, że niniejszy artykuł będzie w większym stopniu dotyczył sytuacji podziału majątku już po rozwodzie oraz tzw. sądowego podziału majątku, czyli sytuacji najczęstszych z mojego punktu widzenia.

  • No to zaczynamy …
  • ROZRÓŻNIENIE MAJĄTKU WSPÓLNEGO I MAJĄTKU OSOBISTEGO
  • W pierwszej kolejności warto zastanowić się co wchodzi w skład majątku wspólnego, który chcemy dzielić.

Zgodnie z obowiązującym prawem, z chwilą zawarcia związku małżeńskiego powstaje tzw. wspólność majątkowa. Majątek wspólny, są to więc te składniki majątku, przedmioty majątkowe które zostały nabyte w czasie trwania małżeństwa ,nabyte przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.

See also:  Żądanie wyższych alimentów, jak uzasadnić niemożność płacenia więcej?

Za majątek wspólny uznaje się przede wszystkim:

  • Wynagrodzenia za pracę oraz dochody z działalności gospodarczej (lub innej działalności zarobkowej);
  • Dochody z majątku wspólnego i majątku osobistego małżonków, np. czynsz za wynajmowane mieszkanie;
  • Świadczenia socjalne;

Natomiast do wspólnoty majątkowej nie wlicza się majątku osobistego małżonka. W pewnym uproszczeniu przyjętym dla lepszego zrozumienia artykułu, można napisać, że mówimy tutaj o wszystkich dobrach, jakie dana osoba posiadała jeszcze przed zawarciem małżeństwa tzn. przed powstaniem wspólności majątkowej.

Do majątku osobistego zalicza się m.in.:

  • Rzeczy nabyte jeszcze w stanie kawalerskim/panieńskim tzn. przed wstąpieniem w związek małżeński;
  • Dobra odziedziczone lub otrzymane w formie darowizny, o ile spadkodawca lub darczyńca nie zaznaczył, że przekazuje je obojgu małżonkom;
  • Przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
  • Środki uzyskane jako odszkodowanie za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia, ewentualnie wypłacone jako zadośćuczynienie za krzywdę;
  • Nagrody za osobiste osiągnięcia (premie w pracy);
  • Środki z praw autorskich i praw pokrewnych, prawa własności przemysłowej oraz innych praw twórcy.

Na potrzeby sprawy o podział majątku wspólnego małżeńskiego warto odpowiednio wcześniej spisać i dokładnie wyliczyć składniki majątkowe które stanowią majątek wspólny małżonków, zanotować co zostało kupione w okresie związku małżeńskiego i skąd pochodziły na to pieniądze ( czyli np. pralka marki xyz, za jaką kwotę i kiedy).

Przygotowując się do sprawy o podział majątku małżeńskiego, warto również wynotować jaką wartość każda konkretna rzecz ma w chwili sporządzania wniosku do sądu, uwzględniając oczywiście stopień zużycia, te kwoty w dalszym etapie będą stanowiły podstawę do formułowania żądań i ewentualnego podziału przedmiotów pomiędzy byłymi małżonkami lub zasądzenia obowiązku spłat.

Dodatkową korzyścią sporządzenia dokładnego zestawienia majątku wspólnego oraz samodzielnego wskazania  jego wartości może okazać się przydatne z uwagi na fakt, że o ile druga strona postepowania (były małżonek)  zaakceptuje proponowaną wycenę prywatną, to odpadnie konieczność powoływania biegłego sądowego do takiej wyceny. Tym samym oszczędzamy poważne kwoty, którymi z reguły w końcowym rozliczeniu Sąd obciąża obie strony.

Sąd ustalając wartość składników majątkowych bierze pod uwagę ich stan z chwili zniesienie wspólności (czyli z chwili rozwodu lub rozdzielności majątkowej) a wartość z chwili orzekania. Tak więc jeśli w skład majątku wspólnego wchodzi np. samochód, który w chwili orzekania rozwodu był np.

dwuletni, to pomimo tego, że od rozwodu upłynęły 4 lata, przez który to czas samochód użytkowany był wyłącznie przez jednego z byłych małżonków, to Sąd do podziału przyjmuje stan majątku z chwili orzekania rozwodu kiedy to auto było dwuletnie ale według ceny jakie osiągnie taki sam model samochodu dwuletni w chwili orzekania o podziale majątku.

Takie rozwiązanie urealnia wartość składników majątkowych którymi dzielą się strony, jest to o tyle istotne, że sprawy o podział majątku małżeńskiego nie ulegają przedawnieniu, tak więc można je wnosić po wielu latach od rozwodu.

USTALENIE UDZIAŁÓW W MAJĄTKU WSPÓLNYM

W drugiej kolejności warto rozważyć, czy aby nie wnioskować o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym. Mowa tu o takiej sytuacji w której np. Twój udział w powstaniu majątku wspólnego był stosunkowo większy niż drugiej strony i wynosi np. 70% ,zaś Twojej byłej drugiej połówki 30%.

Co do zasady uznaje się, że udziały w majątku wspólnym są równe, ale na Twój wniosek (albo na wniosek Twojego przeciwnika) Sąd może ustalić inną ich wartość. W celu rozważenia omawianej możliwości i ewentualnego zaistnienia przesłanek do orzeczenia nierównych udziałów, warto jednak skonsultować się z wyspecjalizowanym w tego rodzaju sprawach adwokatem.

Według interpretacji prawnych wygląda to upraszczając tak, małżonkowie mogą z ważnych przyczyn i gdy różny jest ich stopień przyczynienia się do powstania majątku wspólnego żądać ustalenia nierównych udziałów wynika to z przepisów art. 43 k.r.o. oraz art. 567 § 1 k.p.c..

Trzeba jednak pamiętać, że odejście od zasady równości udziałów możliwe jest wówczas, gdy małżonek, przeciwko któremu skierowane jest żądanie, w sposób rażący i uporczywy nie przyczyniał się do powiększania majątku wspólnego stosownie do swych sił i możliwości zarobkowych. Nie ma wątpliwości co do tego, że nie stanowi ważnego powodu uzasadniającego ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym sytuacja, gdy jeden z małżonków nie przyczynia się do powstania majątku wspólnego z przyczyn obiektywnych tzn. niezależnych od jego woli, takich jak choroba czy bezrobocie.

ROZLICZANIE WYDATKÓW I NAKŁADÓW

Nie można również zapomnieć o składnikach majątku, które stanowiły Twoją własność przed zawarciem związku małżeńskiego (wchodziły do majątku osobistego), a które już w czasie małżeństwa zostały spieniężone i weszły w skład przedmiotów, składników majątku wspólnego np.

przed zawarciem małżeństwa jedno z małżonków miało nieruchomość – dajmy na to kawalerkę, która już po ślubie została sprzedana, a za uzyskaną w ten sposób sumę powiększoną odpowiednio o posiadane środki kupiliście wspólnie większą nieruchomość dajmy na to M4.

Kawalerka jako składnik majątku osobistego jednego z małżonków podlega rozliczeniu na korzyść tego właśnie małżonka.

Warto również wiedzieć, że rozliczeniu podlegają wydatki i nakłady poniesione z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków np.

załóżmy, że małżonkowie mieszkali w domku jednorodzinnym (nieruchomości), którą jeden z małżonków odziedziczył po rodzicach (tzn.

ta  nieruchomość stanowi jego majątek osobisty), natomiast w czasie trwania związku małżeńskiego małżonkowie dokonali remontu tego mieszkania z środków wspólnych.

W celu pełnego wskazania możliwości wzajemnych rozliczeń, warto zaznaczyć, że w sprawie o podział majątku możesz żądać zwrotu od byłego małżonka wartości jego długu jaki został zaspokojony z majątki wspólnego, np.

małżonek miał długi (swoje, zaciągnięte przed związkiem małżeńskim) a do spłaty tego zadłużenia doszło już w trakcie związku małżeńskiego i obowiązywania wspólności majątkowej małżeńskiej z środków stanowiących majątek wspólny.

W ocenie autora wpisu nie mniej istotne jest wskazanie, możliwości rozliczenia nakładów i wydatków w okresie już od ustania wspólności ustawowej (np. od prawomocnego orzeczenia rozwodu) do chwili podziału majątku wspólnego.

Często dochodzi do takiej sytuacji w której po rozwodzie oboje małżonkowie zamieszkują w jednym mieszkaniu a tylko jeden z małżonków opłaca czynsz za to mieszkanie, w takiej sytuacji ta osoba która dokonuje opłat może żądać stosownego rozliczenia.  

Nadto elementem często pomijanym przez uczestników postepowań o podział majątku wspólnego, a występujących w sprawie bez adwokata jest brak dochodzenia rozliczenia pożytków i innych przychodów z tytułu posiadania przedmiotów należących do majątku objętego wspólnością – a warto dopilnować również i tego elementu.

Zgodnie z treścią art. 206 k.c. każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.

Jeżeli jeden ze współwłaścicieli prawa tego zostaje pozbawiony ma prawo żądać uwzględnienia tego w ramach podziału majątku. W uchwale siedmiu sędziów z dnia 19 marca 2013 r., sygn. III CZP 88/12 Sąd Najwyższy stwierdził, że współwłaściciel może domagać się od pozostałych współwłaścicieli korzystających z rzeczy wspólnej z naruszeniem art. 206 k.c.

w sposób wyłączający jego współposiadanie, wynagrodzenia za korzystanie z tej rzeczy.

  1. SPOSOBY PODZIAŁU
  2. Podziału majątku wspólnego można dokonać w następujący sposób:
  3. 1 przez podział fizyczny majątku wspólnego między małżonków (np. szafa jest moja a fotele Twoje) – jeżeli jednemu z małżonków w wyniku podziału fizycznego przypadną przedmioty majątkowe, których łączna wartość jest niższa niż wartość przysługującego mu udziału w majątku wspólnym, może domagać się od drugiego małżonka uiszczenia na jego rzecz dopłat celem wyrównania różnicy
  4. 2 przez przyznanie rzeczy stanowiących majątek wspólny jednemu z małżonków przy jednoczesnym orzeczeniu obowiązku spłaty na rzecz drugiego małżonka celem wyrównania różnicy pomiędzy wartością przysługującego mu udziału w majątku wspólnym a wartością otrzymanych przedmiotów,
  5. 3 przez sprzedanie składników majątku wspólnego (najczęściej mowa tutaj o nieruchomości), i w dalszej kolejności podział sumy uzyskanej ze sprzedaży między małżonkami proporcjonalnie do przysługujących im udziałów w majątku wspólnym.
  6. OPŁATY

Składając wniosek należy liczyć się z obowiązkiem uiszczenia opłaty w kwocie 1000 zł. Natomiast jeśli udałoby się byłym małżonkom dojść do porozumienia co do sposobu podziału wszystkich  składników majątkowych i ich wartości, wówczas opłata wynosi 300 zł.

  • Jeśli nie stać Cię na ponoszenie kosztów w takiej wysokości, możesz złożyć wniosek do Sądu o zwolnienie Cię od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości albo w części.
  • Możesz również wnosić o ustanowienie dla Ciebie pełnomocnika z urzędu.
  • Kancelaria Adwokacka we Wrocławiu
  • Adwokat Karol Sobkowiak
  • tel. 515 585 052
  • ADWOKAT WROCŁAW – ADWOKAT LUBIN – ADWOKAT OLEŚNICA – ADWOKAT WOŁÓW – ADWOKAT TRZEBNICA – ADWOKAT OŁAWA – ADWOKAT KOŁO – ADWOKAT ŚRODA ŚLĄSKA – ADWOKAT KALISZ – ADWOKAT OSTRÓW WLKP – ADWOKAT KONIN – ADWOKAT JELENIA GÓRA – ADWOKAT MILICZ 

Leave a Reply

Your email address will not be published.