Ojciec pozbawiony władzy rodzicielskiej a alimenty

Odpowiedzialność rodzicielska odnosi się do praw i obowiązków, jakie rodzice mają wobec swojego dziecka. Jednak w pewnych sytuacjach prawa te mogą zostać odebrane, zwłaszcza jeśli rodzice nie wykonują swoich obowiązków w sposób właściwy.

Sprawy dotyczące pozbawienia lub ograniczenia władzy rodzicielskiej są zawsze trudne i bolesne dla wszystkich zaangażowanych stron.

W takich sytuacjach niezależnie od tego, jak wynik sprawy wyobrażają sobie rodzice, sądy zawsze na pierwszym miejscu stawiają dobro dziecka. 

Władza rodzicielska od narodzin dziecka

Prawa rodzicielskie powinny być wykonywane z poszanowaniem godności i praw dziecka, a ich celem jest troska o dziecko i jego majątek. Trwają one do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, chyba że zakończą się wcześniej. O pozbawieniu lub ograniczeniu opieki rodzicielskiej decyduje sąd, jeśli istnieją ku temu wyraźne przesłanki.

  • Zgodnie z art. 95 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO) dotyczącego zakresu władzy rodzicielskiej:
  • §  1.
  • Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.
  • §  2.
  • Dziecko pozostające pod władzą rodzicielską winno rodzicom posłuszeństwo, a w sprawach, w których może samodzielnie podejmować decyzje i składać oświadczenia woli, powinno wysłuchać opinii i zaleceń rodziców formułowanych dla jego dobra.
  • §  3.
  • Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny.
  • §  4.
  • Rodzice przed powzięciem decyzji w ważniejszych sprawach dotyczących osoby lub majątku dziecka powinni je wysłuchać, jeżeli rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości dziecka na to pozwala, oraz uwzględnić w miarę możliwości jego rozsądne życzenia.

Ojciec pozbawiony władzy rodzicielskiej a alimenty

Odebranie władzy rodzicielskiej — co oznacza?

O pozbawieniu opieki rodzicielskiej decyduje sąd, kierując się najważniejszą zasadą prawa rodzinnego, jaką jest dobro dziecka. Może dotyczyć jednego lub obojga rodziców. Decyzja ta zawsze jest ostatecznością, gdy inne środki ochrony dziecka nie przyniosły pożądanego rezultatu. W niektórych sytuacjach wystarczające może być ograniczenie lub częściowe zawieszenie tego prawa.

W związku z powyższym pozbawienie władzy rodzicielskiej może nastąpić, gdy:

  • rodzice w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka (np. głodzenie, porzucenie, niepłacenie alimentów);
  • rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej (np. stosowanie przemocy fizycznej lub psychicznej, wykorzystywanie seksualne dziecka, nadużywanie alkoholu, zmuszanie dziecka do pracy, która wykracza ponad jego siły i możliwości, a nawet wychowywanie dziecka we wrogości wobec drugiego rodzica);
  • władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody (np. pobyt rodzica w więzieniu, poważna choroba rodzica, porzucenie dziecka, zaginięcie rodzica oraz brak zainteresowania dzieckiem).

Pozbawienie praw rodzicielskich oznacza, że rodzic nie ma prawa do decydowania m.in.

o miejscu pobytu dziecka, leczeniu i dostępie do dokumentacji medycznej, edukacji, wychowaniu, kształtowaniu światopoglądu dziecka oraz decydowaniu o wyjazdach dziecka za granicę.

Nadal jednak jest on zobowiązany do płacenia alimentów i ma prawo spotykać się z dzieckiem, chyba że sąd mu tego zabroni. Z drugiej strony, dziecko również ma prawo do dziedziczenia po rodzicu, który został pozbawiony władzy rodzicielskiej.

Ograniczenie praw rodzicielskich

Ograniczenie opieki rodzicielskiej odnosi się do sytuacji, w której istnieją poważne i obiektywne przeszkody utrudniające lub wręcz uniemożliwiające prawidłowe wykonywanie praw rodzicielskich.

Może to dotyczyć obojga rodziców lub jednego z nich. Ograniczenie praw rodzicielskich nie zawsze jednak musi być związane z winą jednego z rodziców.

Istnieją dwa rodzaje powodów, które mogą wpłynąć na ograniczenie praw rodzicielskich:

  1. Zawinione ograniczenie praw rodzicielskich, jeżeli zachowanie rodzica może zagrażać bezpieczeństwu lub zdrowiu dziecka.
  2. Niezawinione ograniczenie praw rodzicielskich, kiedy rodzice nie mogą dojść do porozumienia, jak wychowywać swoje dziecko, np. po rozwodzie.

Orzekanie o ograniczeniu praw rodzicielskich następuje zazwyczaj na określony czas i może nastąpić z urzędu, lub na wniosek jednego z rodziców.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej z urzędu oznacza, że pewne decyzje dotyczące dziecka i jego majątku nie mogą być podejmowane przez rodzica (ów) bez zgody sądu.

Może również obejmować skierowanie rodziców na terapię do specjalistycznej poradni, pomoc kuratora sądowego, a w skrajnych przypadkach umieszczenie dziecka w domu dziecka lub rodzinie zastępczej.

Kto może złożyć wniosek w celu pozbawienia lub ograniczenia praw rodzicielskich?

Wniosek o pozbawienie lub ograniczenie praw rodzicielskich jednego lub obojga rodziców może złożyć każdy, kto wie, że dziecku wyrządzana jest krzywda.

Może to być ojciec lub matka dziecka, dziadkowie, szkoła, kurator sądowy, policja, instytucje edukacyjne (szkoły, przedszkola, żłobki), władze lokalne, opieka społeczna i inne jednostki opiekujące się dzieckiem. Wniosek składa się w sądzie opiekuńczym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania dziecka.

Sąd może również wszcząć postępowanie z urzędu. Decyzja jest podejmowana po przeprowadzeniu przesłuchania. Osoba wnosząca o pozbawienie lub ograniczenie praw rodzicielskich musi przedstawić dowody na poparcie swoich twierdzeń i żądań.

Sprawdź więcej publikacji na temat władzy rodzicielskiej

Co powinien zawierać wniosek?

Wniosek o pozbawienie (ograniczenie) władzy rodzicielskiej nad małoletnim powinien zawierać wszystkie kwestie formalne, czyli:

  • datę i miejscowość,
  • oznaczenie Sądu,
  • podanie imion, nazwisk, numerów PESEL i adresów danych zarówno wnioskodawcy, jak i uczestników postępowania, czyli rodziców i dziecka,
  • opis żądania ograniczenia lub pozbawienia władzy rodzicielskiej rodzica,
  • uzasadnienie,
  • podpis,
  • załączniki, np. akty urodzenia małoletnich dzieci oraz dowody.

Wniosek o ograniczenie praw rodzicielskich składa się w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich Sądu Rejonowego, w którego okręgu dziecko mieszka lub ma stały pobyt. Dokument może również zawierać prośbę o ustalenie miejsca zamieszkania dziecka. Jeśli jest prawidłowo przygotowany, sędzia orzeka samodzielnie w postępowaniu nieprocesowym, ale jest zobowiązany do przeprowadzenia rozprawy.

Co warto wiedzieć?

Wraz z pozbawieniem praw rodzicielskich rodzic lub rodzice tracą możliwość uczestniczenia w wychowaniu dziecka.

Obejmuje to brak możliwości podejmowania decyzji dotyczących przyszłości w odniesieniu do edukacji dziecka, jego wychowania, podróży, zarządzania jego majątkiem, a nawet leczenia w przypadku choroby dziecka. Pozbawienie praw rodzicielskich nie oznacza jednak rozpadu związku.

Rodzic nadal ma prawo do utrzymywania kontaktów z dzieckiem, nadal jest zobowiązany do płacenia alimentów, a dziecko ma prawo do dziedziczenia po rodzicu.

Sprawdź także:

Pozbawienie praw rodzicielskich – jak wygląda procedura sądowa?

Pozbawienie praw rodzicielskich jest środkiem ingerencji prawa we władzę rodzicielską. Gdy dobro dziecka jest zagrożone, sprawa ta może być wszczęta na wniosek rodziców lub z urzędu, np. po uprzednim poinformowaniu policji o takiej sytuacji. Zobaczcie, jak wygląda cała procedura sądowa.

Każdy rodzic ma prawo do swoich dzieci, dopóki sąd nie orzeknie inaczej. Może się tak wydarzyć w momencie, gdy władza rodzicielska z jakiegoś powodu nie może być wykonywana lub dziecko jest w niebezpieczeństwie, przebywając z matką lub ojcem. Pozbawienie praw rodzicielskich jest oczywiście rzeczą ostateczną.

Jej łagodniejszą wersją jest ograniczenie praw rodzicielskich, które może mieć miejsce, gdy dochodzi do rozwodu z orzeczeniem o winie lub rozwodu bez orzekania o winie. Pozbawienie praw rodzicielskich to trudna sytuacja.

Jakie są przesłanki ku niej, skutki, a także jakie formalności należy podjąć, gdy uważamy, że ktoś powinien stracić prawa do bycia rodzicem? 

Zobacz także: Od czego zacząć, gdy chcemy wziąć rozwód? Te rzeczy musisz wiedzieć

Pozbawienie praw rodzicielskich – przesłanki

Pozbawienie praw rodzicielskich jest rozpatrywane w trybie nieprocesowym.

O pozbawieniu władzy rodzicielskiej decyduje sąd, kiedy dojdzie do następujących sytuacji:

  • władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody, np. kiedy rodzic odbywa karę pozbawienia wolności, jest przewlekle chory, zaginął),
  • kiedy rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej, np. wykorzystują seksualnie swoje dziecko, nie płacą alimentów, zmuszają dziecko do ciężkiej pracy),
  • rodzice zaniedbują swoje obowiązki względem dziecka, np. zaniedbują dzieci, są uzależnieni od alkoholu lub narkotyków).
  • Pozbawienia praw rodzicielskich jest też możliwe w przypadku, gdy sąd wcześniej ograniczył władzę rodzicielską i umieścił dziecko w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w rodzinie zastępczej.

Zobacz także: Rejestracja w urzędzie pracy – jak to zrobić krok po kroku?

Pozbawienie praw rodzicielskich – wniosek

Wniosek o pozbawienie praw rodzicielskich może wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny, np. prokurator czy szkoła, w której uczy się dziecko. Orzeczenie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej może być wydane jedynie po przeprowadzeniu rozprawy sądowej z udziałem ławników.

Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej należy wnieść do sądu rejonowego, w którego okręgu dziecko ma miejsce zamieszkania, a w braku miejsca zamieszkania do sądu, w którego okręgu dziecko przebywa.

Zobacz także: Jak napisać pozew o alimenty i co warto o nim wiedzieć? Podpowiadamy!

Pozbawienie praw rodzicielskich – skutki

Pozbawienie praw rodzicielskich może dotyczyć zarówno jednego z rodziców, jak i obojga. Rodzic, który został pozbawiony władzy rodzicielskiej, nie ma prawa do wychowywania dziecka i zarządzania jego majątkiem. Taki rodzic wciąż ma jednak obowiązek płacenia alimentów. Ponadto ma on również prawo widywania się z dzieckiem.

See also:  Zabezpieczenie się od zdrady małżeńskiej

Warto jednak dodać, że istnieje możliwość przywrócenia władzy rodzicielskiej osobie, która ją wcześniej utraciła.

Zobacz także: Jak złożyć wniosek o dowód osobisty dla dziecka? Wszystko, co musisz wiedzieć

Pozbawienie praw rodzicielskich a obowiązek alimentacyjny – Adwokat Rozwód Kraków

Pozbawienie władzy rodzicielskiej jest najsurowszą formą ingerencji państwa w sferę rodzinną.

W praktyce ma to miejsce wtedy, gdy rodzic nie może wykonywać swoich obowiązków względem dziecka z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka. Czy pozbawienie władzy rodzicielskiej wpływa jednak w jakikolwiek sposób na obowiązek alimentacyjny?

Alimenty na dziecko

Obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a niekiedy także i wychowania uprawnionemu (w praktyce przyjmuje on postać pieniężną).

Świadczenia alimentacyjne na rzecz małoletniego dziecka niekoniecznie muszą wiązać się z rozwodem, choć rzeczywiście w takich sytuacjach pojawiają się one najczęściej. Alimenty są możliwe do uzyskania także, gdy rodzice dziecka nie żyją ze sobą od samego początku. 

W celu uzyskania świadczeń należy skierować sprawę do sądu lub spisać stosowną umowę, można także sporządzić odpowiedni wniosek w pozwie rozwodowym. 

Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Art. 133 §1 KRO

Pozbawienie praw rodzicielskich

Przyjęło się, że pozbawienie władzy rodzicielskiej następuje w tzw. patologicznych sytuacjach rodzinnych, w których pojawia się przemoc fizyczna lub psychiczna względem dzieci. Takich przypadków jest oczywiście sporo, jednak pozbawienie władzy rodzicielskiej może wyniknąć z zupełnie innych przyczyn.

Jeśli rodzic nie jest w stanie zajmować się dzieckiem, np. z powodu długotrwałej i ciężkiej choroby, sąd również może pozbawić go władzy nad potomstwem. Podobnie będzie, jeśli rodzic nie chce utrzymywać kontaktu z dzieckiem i nie wykazuje żadnego zainteresowania w zakresie swoich obowiązków wychowawczych.

Warto zapamiętać, że pozbawienie władzy rodzicielskiej nie ma charakteru generalnego i może być orzeczone tylko, co do jednego dziecka, jeżeli w stosunku do tego dziecka wystąpi którakolwiek z przyczyn przewidzianych w art. 111 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. 

Pozbawienie władzy rodzicielskiej następuje zawsze na skutek orzeczenia właściwego sądu – nie jest jednak ostateczne, a to oznacza, że po odpadnięciu podstaw do pozbawienia tej władzy danej osoby, sąd może ją z powrotem przywrócić (w pełnym lub częściowym kształcie).

Jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców.

Art. 111 §1 KRO

Czy pozbawienie praw rodzicielskich zwalnia z płacenia alimentów?

W społeczeństwie panuje mylne przekonanie jakoby pozbawienie, a niekiedy nawet i ograniczenie, władzy rodzicielskiej miało istotny wpływ na zakres obowiązku alimentacyjnego. Nic bardziej mylnego – te dwie instytucje są bowiem od siebie niezależne.

Rodzic, który zostanie pozbawiony władzy nad dzieckiem (lub gdy jej wykonywanie zostanie mu przez sąd ograniczone) nie przestaje być biologicznym rodzicem małoletniego – tej więzi nie da się bowiem już rozerwać. Nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów nastąpiło ograniczenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej, ani przez jak długi okres trwało. 

Ostatecznie więc kwestia praw rodzicielskich nad małoletnim nie wpływa w żaden sposób na istniejący obowiązek alimentacyjny. Podstawowymi przesłankami decydującymi o możliwości zasądzenia tego rodzaju świadczeń są bowiem usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz możliwości majątkowe zobowiązanego, a nie fakt istnienia władzy rodzicielskiej. 

Co ciekawe, pozbawienie czy ograniczenie władzy rodzicielskiej nie ma wpływu także na kwestie dziedziczenia pomiędzy danym rodzicem a dzieckiem. Innymi słowy, dziedziczenie ustawowe będzie zachodziło w tym przypadku niezależnie od tego, czy prawa rodzicielskie przysługują danej osobie czy też nie. 

Innymi słowy, pozbawienie władzy rodzicielskiej nie powoduje zatem zerwania wszelkich więzi między rodzicami pozbawionymi władzy rodzicielskiej a dzieckiem, w szczególności rodzice zachowują prawo do kontaktów z dzieckiem, nadal istnieje obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci, zostają zachowane zasady dziedziczenia.

Zaprzeczenie ojcostwa a alimenty

Zdecydowanie inną sprawą będzie zaprzeczenie ojcostwa, które jeśli zostanie przeprowadzone skutecznie, doprowadzi do udowodnienia, że dany mężczyzna nie jest biologicznym ojcem dziecka. Czy w takim przypadku świadczenia alimentacyjne są obowiązkowe?

Odpowiedź na powyższe pytanie daje nam Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 11 października 1982 roku (sygn.

akt III CZP 22/82) stwierdził, że mąż matki, zobowiązany prawomocnym wyrokiem do świadczenia alimentów na rzecz dziecka, może z chwilą prawomocnego obalenia domniemania jego ojcostwa w drodze zaprzeczenia ojcostwa żądać ustalenia, że jego obowiązek alimentacyjny ustał, co do świadczeń alimentacyjnych nie spełnionych do tej chwili.

Prawomocne zaprzeczenie ojcostwa nie wywiera zatem żadnego wpływu na wyrok nakazujący spełnianie obowiązku alimentacyjnego w okresie, gdy obowiązywało domniemanie ojcostwa względem dziecka, jak również nie ma wpływu na uznanie nieważności umowy zawartej między stronami, określającej świadczenia alimentacyjne.

Mąż matki, chcąc ustalenia, iż jego obowiązek alimentacyjny ustał, musi w tym celu wystąpić z powództwem do sądu. Mężowi matki nie przysługuje jednak roszczenie o zwrot świadczeń spełnionych przed prawomocnym zaprzeczeniem ojcostwa.

Mąż matki może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w ciągu roku od dnia, w którym dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi, nie później jednak niż do dnia osiągnięcia przez dziecko pełnoletności.

Art. 63 KRO Jeżeli potrzebują Państwo pomocy prawnej doświadczonego adwokata rozwodowego to zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią w Krakowie – tel. +48 517 278 198 lub [email protected]

Władza Rodzicielska, a Świadczenie o Alimenty, Adwokat Katowice, Wodzisław Śląski, Jastrzębie-Zdrój

Wiele osób błędnie łączy władzę rodzicielską z obowiązkiem alimentacyjnym. Chodzi o przeświadczenie, że pozbawienie władzy rodzicielskiej zwalnia automatycznie z płacenia alimentów. Przeświadczenie to jest błędne.

Czym jest władza rodzicielska?

Władzą rodzicielską nazywamy zbiór uprawnień, jakimi dysponuje rodzic w stosunku do dziecka. Uprawnienia te są następujące: sprawowanie pieczy nad dzieckiem, czyli osobista opieka; reprezentacja dziecka, czyli przedstawicielstwo ustawowe i zarząd majątkiem dziecka, czyli tzw. zarząd zwykły nie wymagający osobnego zezwolenia sądu opiekuńczego.

Władza rodzicielska może być pełna, czyli nieograniczona, ograniczona do współdecydowania o istotnych sprawach związanych z dzieckiem lub może ona nie istnieć, gdy rodzic zostanie jej pozbawiony.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej jest skutkiem rażących uchybień w realizowaniu obowiązków rodzicielskich. Rażące uchybienia to m.in.

brak łożenia na utrzymanie i wychowanie dziecka, brak zainteresowania dzieckiem.

Inną okolicznością są trwałe przeszkody w sprawowaniu władzy rodzicielskiej, takie jak na przykład wyjazd na stałe zagranicę.

Czym jest obowiązek alimentacyjny?

Obowiązkiem alimentacyjnym jest obowiązek łożenia środków na umożliwiających zaspokojenie uzasadnionych potrzeb w kręgu najbliższej rodziny. Uzasadnione potrzeby to wydatki na wyżywienie, mieszkanie, środki czystości, odzież, leki itp.

Obowiązek alimentacyjny działa w dwie strony. Gdy dziecko jest już pełnoletnie, jego rodzic znajdujący się w niedostatku może ubiegać się o świadczenie alimentacyjne od dziecka.

Wykonywanie obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniego członka rodziny może polegać na osobistych staraniach w wychowywaniu dziecka. W taki sposób obowiązek ten realizuje rodzic mieszkający z dzieckiem. Obowiązek alimentacyjny może polegać również na comiesięcznym uiszczaniu kwot pieniężnych. W taki sposób realizuje go rodzic niemieszkający z dzieckiem.

Widać więc, że władza rodzicielska i świadczenie alimentacyjne często się zazębiają i przenikają. Osobista piecza będąca elementem władzy rodzicielskiej wpływa bezpośrednio na to, który rodzic płaci alimenty. Płaci je ten, który nie opiekuje się dzieckiem na co dzień.

Z drugiej strony zaniedbanie obowiązku alimentacyjnego może skutkować pozbawieniem władzy rodzicielskiej.

Mimo wszystko, władza rodzicielska i obowiązek alimentacyjny to dwa zupełnie różne pojęcia. Świadectwem tego jest fakt, że w wyroku rozwodowym te dwie kwestie rozpatrywane są i omawiane w osobnych punktach.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej a alimenty

Wyobrażenie, że pozbawienie władzy rodzicielskiej może skutkować brakiem obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka jest mylne. Innymi słowy, rodzic pozbawiony tej władzy nadal musi płacić alimenty na dziecko, a w wypadku śmierci rodzica lub dziecka nadal zachodzi między nimi dziedziczenie ustawowe.

Rodzic, który pozbawiony został władzy rodzicielskiej nadal jest biologicznym rodzicem dziecka. Zaniedbanie obowiązków rodzicielskich, które prowadzi do pozbawienia władzy rodzicielskiej nie może być nagradzane brakiem obowiązku alimentacyjnego.

See also:  Podanie męża o alimenty w trakcie trwania małżeństwa

Niezależnie od sytuacji, ciężar utrzymywania dziecka ponoszą w pierwszej kolejności zawsze jego biologiczni rodzice. Wyjątkiem jest tu sytuacja zaprzeczenia ojcostwa, a więc udowodnienia, że mężczyzna nie jest rzeczywistym ojcem dziecka, co skutkuje całkowitym zerwaniem więzi pokrewieństwa między nim a dzieckiem.

Naturalną koleją rzeczy jest w takim wypadku ustanie obowiązku alimentacyjnego danego mężczyzny wobec dziecka.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej, to głównie utrata prawa do decydowania o wszelkich sprawach związanych z dzieckiem. Drugi rodzic całkowicie przejmuje prawo decydowania o losie dziecka i sam podejmuje wszelkie decyzje w tym zakresie.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej a kontakty z dzieckiem

Pozbawienie władzy rodzicielskiej nie jest równoznaczne z pozbawieniem danego rodzica prawa do kontaktów z dzieckiem. Przeciwnie: rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej zachowuje prawo do takich kontaktów. Drugi rodzic nie może odmówić mu spotkań z dzieckiem.

Pozbawienia prawa do kontaktów z dzieckiem rodzica niemającego władzy rodzicielskiej można domagać się w odrębnym postępowaniu sądowym. Zdarzają się sytuacje, w których takie rozwiązanie jest konieczne z punktu widzenia dobra dziecka. Uzyskanie zakazu kontaktów z dzieckiem rodzica pozbawionego władzy rodzicielskiej wymaga udowodnienia, że kontakty te zagrażają bezpieczeństwu dziecka. 

Adwokat Katowice, Wodzisław Śląski, Jastrzębie-Zdrój

Władza rodzicielska a alimenty | Adwokat Rodacki – Blog

Do przygotowania tego wpisu skłoniły mnie prawdziwe wątpliwości moich Klientów. Zauważyłem, że niekiedy kwestia władzy rodzicielskiej jest błędnie łączona z obowiązkiem alimentacyjnym.

Oczywiście pewne elementy mogą się tutaj przenikać, ale z pewnością sam fakt pozbawienia władzy rodzicielskiej jednego z rodziców nie skutkuje zwolnieniem go z obowiązku alimentacyjnego.

Dzisiaj postaram się to wszystko uporządkować i wyjaśnić.

Co to jest władza rodzicielska?

A zatem po kolei. Władza rodzicielska to ogół uprawnień, które rodzic ma w stosunku do dziecka. Wyróżnia się tutaj trzy podstawowe uprawnienia: prawo do sprawowania pieczy nad dzieckiem (osobista opieka), prawo do reprezentacji dziecka (przedstawicielstwo ustawowe) i prawo do zarządu majątkiem dziecka (w zakresie zwykłego zarządu – bez zezwolenia sądu opiekuńczego).

Rodzic może mieć pełną władzę rodzicielską (nieograniczoną) bądź ograniczoną  do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka bądź też rodzic może być w całości pozbawiony władzy rodzicielskiej.

Do pozbawienia władzy rodzicielskiej dochodzi w przypadku rażących uchybień w wykonywaniu obowiązków rodzicielskich (brak zainteresowania dzieckiem, brak łożenia środków na utrzymanie dziecka) albo wystąpienia długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej dalsze wykonywanie władzy rodzicielskiej (np. wyjazd zagraniczny na stałe).

Co to jest obowiązek alimentacyjny?

Obowiązek alimentacyjny to natomiast obowiązek łożenia środków na zaspokojenie uzasadnionych potrzeb w kręgu najbliższej rodziny. Za uzasadnione potrzeby można uznać np.

koszty utrzymania mieszkania, wyżywienia, odzieży, środków czystości itd.

Warto pamiętać, że ten obowiązek może działać w dwie strony – gdy dziecko jest już dorosłe, a rodzic znajduje się w stanie niedostatku, to on również może wystąpić o alimenty od swojego dorosłego dziecka.

Realizacja obowiązku alimentacyjnego dotyczącego małoletniego dziecka może polegać albo na wykonywaniu osobistych starań w wychowaniu dziecka (rodzic, który mieszka z dzieckiem) albo na comiesięcznym płaceniu rat alimentacyjnych (rodzic, który nie mieszka z dzieckiem).

Nie trudno dostrzec, że rzeczywiście te dwie kwestie (władza rodzicielska i alimenty) niekiedy się przenikają.

Osobista piecza, która jest elementem władzy rodzicielskiej, ma znaczenie w kontekście ustalenia który z rodziców zobowiązany jest do płacenia alimentów (ten, który nie zajmuje się dzieckiem na co dzień).

Z kolei zaniedbanie w płaceniu alimentów może spowodować pozbawienie władzy rodzicielskiej.

Niemniej jednak, bez wątpienia pojęcia władzy rodzicielskiej i obowiązku alimentacyjnego należy wyraźnie od siebie odróżniać. I tak przykładowo w wyroku rozwodowym sąd w osobnym punkcie orzeka o władzy rodzicielskiej, a w osobnym punkcie o alimentach – co jest jak najbardziej słuszne i podkreśla odrębność obu zagadnień.

Czy pozbawienie władzy rodzicielskiej ma wpływ na alimenty?

To co w głównej mierze skłoniło mnie do przygotowania tego wpisu to coraz częściej powtarzane – mylne wyobrażenie, że pozbawienie władzy rodzicielskiej może spowodować ustanie obowiązku alimentacyjnego danego rodzica.

Prościej mówiąc- że rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej nie musi już płacić alimentów. To oczywiście nieprawda.

Taki rodzic w dalszym ciągu musi płacić alimenty na dziecko, jak również w dalszym ciągu w razie śmierci rodzica bądź dziecka dochodzi między nimi do dziedziczenia ustawowego.

Rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej nie przestaje być biologicznym rodzicem dziecka. Tym bardziej, zaniedbanie w wykonywaniu obowiązków rodzicielskich nie może „premiować” takiego rodzica poprzez zwolnienie go z obowiązku alimentacyjnego. Wydaje mi się, że jest to oczywiste.

Ciężar utrzymania dziecka spoczywa zawsze w pierwszej kolejności na jego biologicznych rodzicach.

Wyłącznie w przypadku zaprzeczenia ojcostwa (czyli wykazania, że dany mężczyzna nie jest w rzeczywistości ojcem dziecka) dochodzi do całkowitego zerwania więzi pokrewieństwa między rodzicem a dzieckiem, co skutkuje także ustaniem obowiązku alimentacyjnego. Jest to jednak zupełnie inne postępowanie, które opiera się głównie na dowodzie z badań DNA w celu sprawdzenia faktycznego pokrewieństwa osób.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej wiąże się natomiast przede wszystkim z kwestią utraty prawa do decydowania o losach dziecka.

Wszelkie decyzje samodzielnie może wówczas podejmować drugi rodzic, który zachował władzę rodzicielską. Nie musi on już w ogóle konsultować się z rodzicem pozbawionym władzy rodzicielskiej.

To jest właśnie istota sprawy dotycząca władzy rodzicielskiej.

Władza rodzicielska a kontakty z dzieckiem

Wspomnę jeszcze o tym, że rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej zachowuje prawo do kontaktów z dzieckiem. Nie można więc odmówić mu spotkań z dzieckiem tylko z tego powodu, że utracił władzę rodzicielską.

Do regulacji kontaktów służy bowiem jeszcze inne postępowanie sądowe. Dopiero w takim postępowaniu można domagać się ewentualnie zakazania kontaktów rodzica z dzieckiem, jeśli bezpieczeństwo dziecka byłoby zagrożone.

Trzeba jednak wykazać ku temu odpowiednie dowody, bo sam fakt, że rodzic jest pozbawiony władzy rodzicielskiej nie będzie tutaj wystarczający.

Jak widać w sprawach rodzinnych możliwych jest co najmniej kilka różnych postępowań (o władzę rodzicielską, alimenty, kontakty z dzieckiem, ustalenie/zaprzeczenie ojcostwa).

I choć wiele z nich wygląda podobnie, to jednak każde rozstrzyga w rzeczywistości o innym zagadnieniu. Mimo wszystko mam nadzieje, że udało mi się w tym wpisie pewne rzeczy uporządkować.

Jeśli masz wątpliwości, które postępowanie w Twoim przypadku należy wszcząć, to najlepiej skonsultuj się z prawnikiem. Sprawy w sądach nie toczą się niestety zbyt szybko, więc nie warto ryzykować pomyłką.

  • ***
  • Kancelaria Adwokacka Maciej Rodacki, zakres usług: prawo rodzinne (rozwód, alimenty, podział majątku, władza rodzicielska, kontakty z dzieckiem, sprawy przeciwko nieletnim) oraz inne.
  • tel.: 693 253 807                                                                     
  • e-mail: [email protected]

Podobne artykuły:

Ograniczenie we władzy rodzicielskiej uniemożliwia ubieganie się o alimenty – wyrok SN

To sedno najnowszej uchwały Sądu Najwyższego.

Kwestia ta wynikła w sporze między rodzicami dwóch chłopców, którymi opiekowała się najpierw matka i miała zasądzone od ojca (formalnie na rzecz dzieci) alimenty po 2000 zł dla każdego. W październiku 2015 r.

sąd rodzinny wykonywanie pieczy, a następnie władzy rodzicielskiej przekazał ojcu, a uprawnienia matki ograniczył do współdecydowania w takich sprawach, jak wgląd w wychowanie, kształcenie i leczenie dzieci oraz uzyskiwanie okresowych informacji w ich sprawach.

I zasądził od niej na rzecz dzieci płatne do rąk ojca identyczne alimenty, z niego zdejmując obowiązek ich płacenia, ale dopiero po upływie ośmiu miesięcy.

I spór o te alimenty, gdyż matka wszczęła ich egzekucję, wywołał kwestię uprawnień procesowych rodziców w sprawach o alimenty w tak konfliktowej sytuacji.

W kolejnej sprawie z pozwu ojca o zwolnienie go z obowiązku płacenia alimentów za te osiem miesięcy, kiedy już opiekował się dziećmi, Sąd Rejonowy ustanowił kuratora dla dzieci i przyznał rację ojcu, że za ten okres alimentów nie powinien płacić. Matka jednak twierdziła, że powinna występować w takiej sprawie.

Czytaj także: Opieka naprzemienna po rozwodzie a 500+

Rozpatrując jej apelację, SO we Wrocławiu powziął wątpliwości, które zawarł w pytaniu prawnym do SN: czy w sprawie o uchylenie obowiązku alimentacyjnego z powództwa rodzica, który na podstawie postanowienia sądu opiekuńczego przejął wykonywanie pieczy nad dzieckiem, jego małoletni wierzyciel (czyli dziecko) powinno być reprezentowane przez rodzica, który dotychczas wykonywał na nim pieczę (tu: matkę), i jest ona uprawniona do odbioru alimentów czy też (zgodnie z art. 98 § 2 pkt 2 w zw. z art. 99 kodeksu rodzinnego) dziecko powinien reprezentować kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy?

Prokurator Prokuratury Krajowej Sonia Bajeńska argumentowała, że sprawa nie wymaga uchwały SN, jeśli bowiem władza rodzicielska matki została ograniczona do wskazanych przez sąd czynności, to nie może reprezentować swoich dzieci, zwłaszcza przed sądem. Podobne stanowisko zajął rzecznik praw obywatelskich, ale optował za podjęciem uchwały ze względu na rangę tematu.

See also:  Podejrzenia żony i opróżnienie kont

Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska.

– Istotne jest, że z chwilą przejęcie przez ojca obowiązków wychowania i opiekowania się dziećmi upada jego obowiązek alimentacyjny, a ograniczona w swej władzy matka nie może występować w sprawie o rozliczenie alimentów, gdyż po pierwsze nie ma uprawnień do reprezentowania dzieci, po drugie mogłaby przejąć te alimenty dla siebie – wskazała w uzasadnieniu uchwały sędzia SN Maria Szulc. – Takie rozstrzygnięcie respektuje dwie podstawowe zasady w tych sprawach: dobro dziecko i unikanie sytuacji konfliktu interesów między stronami sporu – dodała sędzia.

Sygnatura akt: III CZP 91/19

Autopromocja

Wyjątkowa okazja

Roczny dostęp do treści rp.pl za pół ceny

KUP TERAZ

Wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej i alimenty – jak się ze sobą łączą?

Tematyka dotycząca władzy rodzicielskiej i alimentów jest szczególnie istotna, ponieważ dotyczy wychowania i opieki nad dziećmi oraz zabezpieczenia ich przyszłości.

Jednym z najczęściej zadawanych przez rodziców pytań jest to, jak wpływają na siebie ograniczenie władzy rodzicielskiej, a nawet jej całkowite pozbawienie, i alimenty.

Czy jedno z nich wyklucza drugie, a może wręcz odwrotnie – stanowi do niego podstawę?

Ograniczenie władzy rodzicielskiej a alimenty

W pierwszej kolejności należy zdefiniować czym jest władza rodzicielska. To całokształt obowiązków i praw rodziców wobec dziecka. Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, na władzę rodzicielską składają się w szczególności prawa do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, a także do reprezentowania go.

Pod władzą rodzicielską dziecko zostaje do osiągnięcia pełnoletności. Ograniczenie władzy rodzicielskiej możliwe jest w przypadku zagrożenia dobra dziecka przez niewłaściwe wykonywanie władzy rodzicielskiej, czyli np. znikome zainteresowanie się jego sprawami. Drugi przypadek występuje, gdy rodzice dziecka żyją w rozłączeniu.

Wówczas jednemu z nich sąd może ograniczyć władzę rodzicielską.

Przeczytaj także: Ograniczenie władzy rodzicielskiej – jak się bronić?

Z kolei obowiązek alimentacyjny to obowiązek łożenia środków na zaspokojenie uzasadnionych potrzeb w kręgu najbliższej rodziny.

Innymi słowy, przekazywanie pieniędzy na podstawowe (choć nie tylko) potrzeby, takie jak mieszkanie, żywność, edukacja itd. Dotyczy zarówno małżonka, jak i dzieci.

Może być nakładany przez sąd, kiedy jedno z rodziców nie wywiązuje się ze swoich obowiązków lub unika dobrowolnego świadczenia środków na rzecz dzieci.

Przeczytaj także: Kiedy możemy ubiegać się o wyższe alimenty?

Oba te zagadnienie należy rozróżnić i traktować niejako osobno. Mogą one występować równocześnie, ale jedno nie ma wpływu na drugie.  Innymi słowy, ograniczenie władzy rodzicielskiej nie będzie miało wpływu na obowiązek alimentacyjny. Ten drugi spoczywa bowiem w pierwszej kolejności na biologicznych rodzicach, nawet jeżeli ich władza rodzicielska będzie ograniczona.

Jednak są przypadki, w których można je niejako połączyć.

Przeczytaj także: Jak złożyć pozew rozwodowy krok po kroku.

Wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej i alimenty

Ograniczenie praw rodzicielskich i alimenty mogą mieć na siebie wpływ. Na przykład wtedy, kiedy dochodzi do ograniczenia praw rodzicielskich ojcu z powodu tego, że mieszka gdzie indziej i w praktyce nie sprawuje pieczy nad dzieckiem, czyli nie wykonuje obowiązku wynikającego z władzy rodzicielskiej. Sąd może nałożyć wtedy na niego obowiązek alimentacyjny.

Przeczytaj także: Alimenty mogą być niższe. Kiedy możesz wnioskować o ich obniżenie?

Ze względów proceduralnych niemożliwe jest jednoczesne złożenie pozwu o alimenty i ograniczenie władzy rodzicielskiej.

Prośby te – jedną o ograniczenie władzy rodzicielskiej, drugą o nałożenie alimentów – należy sformułować w dwóch odrębnych pismach, ponieważ rozpatrywane są w dwóch różnych trybach.

W przypadku ograniczenia władzy rodzicielskiej do sądu składa się wniosek, który ten rozpatruje w postępowaniu nieprocesowym. Pozew o alimenty rozpatrywany jest w trybie procesowym.

Wzory pism można znaleźć na stronach sądów, jednak ze względu na to, że sprawy dotyczące praw rodzicielskich i alimentów, są zazwyczaj skomplikowane. Kancelaria Śledcza rekomenduje skorzystanie z porad ekspertów, a nie wypełnianie wzorów samodzielnie.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej a alimenty

Któreś z rodziców może zostać przez sąd pozbawione całkowicie władzy rodzicielskiej. Jest to rozwiązanie surowe i ostateczne, stosowane, gdy inne środki zawiodły. Powody odebrania praw rodzicielskich matce lub ojcu to m.in. stosowanie agresji wobec dzieci, skrajne zaniedbania, odsiadywanie wyroku w więzieniu, co uniemożliwa realizowanie władzy rodzicielskiej.

Przeczytaj także: Sprawy rozwodowe – czy sąd rozdziela rodzeństwo?

Rodzi to zatem pytanie, czy pozbawienie praw rodzicielskich zwalnia z płacenia alimentów?

To jedno z pytań często zadawanych przez naszych klientów. Najkrócej rzec ujmując – nie. Pozbawienie praw rodzicielskich, podobnie jak ich ograniczenie, nie zwalania z obowiązku utrzymywania dziecka.

Oznacza jedynie, że rodzić nie ma już możliwości decydowania o dziecku. A może zdarzyć się nawet wręcz odwrotnie – uchylanie się od płacenia alimentów może poskutkować pozbawieniem praw rodzicielskich.

Przeczytaj także: Jak przygotować się do rozwodu?

Kolejne zagadnienie to zrzeczenie się praw rodzicielskich a alimenty. Również w tym przypadku, zrzeczenie się praw rodzicielskich przed sądem nie będzie miało wpływu na wywiązanie się obowiązku alimentacyjnego. Alimenty pozostają niezależne od władzy rodzicielskiej.

Pozbawienie praw rodzicielskich jednego z rodziców nie wpływa także na otrzymywanie alimentów z funduszu alimentacyjnego.

Przeczytaj także: Ograniczenie praw rodzicielskich a pozbawienie praw rodzicielskich – czym się różnią i jakie są do nich przesłanki?

Ograniczenie władzy rodzicielskiej lub jej całkowite pozbawienie zasadniczo nie wpływa na obwiązek zapłaty alimentów. Oba tematy powinno się je traktować oddzielnie, jednakże czasem się przenikają, zazwyczaj z korzyścią dla dziecka. Wszelkie niuanse tych zagadnień wytłumaczą prawnicy z Kancelarii Śledczej.

Czy pozbawienie władzy rodzicielskiej ma wpływ na obowiązek alimentacyjny?

Czym jest obowiązek alimentacyjny?

Każdy rodzic jest zobowiązany do pełnienia obowiązku alimentacyjnego względem swoich dzieci. Jest to obowiązek do zapewniania dzieciom wszelkich potrzeb niezbędnych do prawidłowego rozwoju oraz funkcjonowania. Przykładowo spełnieniem tego obowiązku jest zapewnienie miejsca zamieszkania, jedzenia, odzieży itp.

Obowiązek ten może być również realizowany jako wpłata na poczet utrzymania dziecka określonej kwoty pieniędzy, jeśli przykładowo rodzice żyją w rozłące. Rodzice mają obowiązek pokrywania kosztów utrzymywania aż do czasu osiągnięcia przez dziecko samodzielności, czego nie należy mylić z osiągnięciem pełnoletności.

Osiągnięcie samodzielności należy rozumieć jako możliwość ponoszenia przez dziecko kosztów własnego utrzymania.

Władza rodzicielska a jej pozbawienie

Co jednak, jeśli jeden z rodziców pozbawiony zostanie władzy rodzicielskiej? Czy jego obowiązek alimentacyjny względem dziecka nadal obowiązuje? Celem odpowiedzi na powyższe pytania należy wyjaśnić, czym jest władza rodzicielska i co oznacza jej pozbawienie.

Władza rodzicielska to w skrócie uprawnienia rodziców względem ich dzieci. Przysługuje obojgu rodzicom i trwa aż do uzyskania przez dziecko pełnoletności. Zgodnie z przepisami prawa władza rodzicielska winna być wykonywana w taki sposób, jaki wymaga tego dobro dziecka oraz interes społeczny.

Podstawowymi uprawnieniami rodziców jest sprawowanie pieczy nad dziećmi oraz zarząd ich majątkiem.

Warto zauważyć, że ustawa nakazuje, aby rodzice przed powzięciem decyzji w ważnych sprawach dziecka, w szczególności dotyczących jego majątku wysłuchali zdania dziecka i w miarę możliwości je uwzględnili, o ile jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala.

Kiedy dochodzi do pozbawienia władzy rodzicielskiej?

Co do zasady rodzice posiadają pełnię władzy rodzicielskiej. Jednak sąd w uzasadnionych przypadkach może ograniczyć, zawiesić bądź pozbawić władzy rodzicielskiej rodzica.

Do sytuacji takich dochodzi w chwili nadużywania władzy rodzicielskiej bądź wystąpienia długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej jej wykonywanie.

Pierwszy przypadek to przykładowo brak zainteresowania dzieckiem, stosowanie przemocy, w drugim przypadku chodzi przykładowo o długotrwałą nieobecność rodzica.

Czy przy pozbawieniu władzy rodzicielskiej obowiązek alimentacyjny nadal istnieje?

Pozbawienie władzy rodzicielskiej nie oznacza eliminacji obowiązków rodzica względem dziecka. Rodzic nie może wykonywać już władzy rodzicielskiej, czyli sprawować pieczy nad dzieckiem czy też zarządzać jego majątkiem, jednak nadal po jego stronie pozostają obowiązki, w szczególności partycypowanie w kosztach jego utrzymania.

Wobec tego mylne pozostaje wyobrażenie, że pozbawienie władzy rodzicielskiej oznacza automatyczne zniesienie obowiązku alimentacyjnego. Oznacza wyłącznie pozbawienie rodzica praw i obowiązków związanych ze sprawowaniem władzy rodzicielskiej, nie powoduje natomiast wyłączenia obowiązku alimentacyjnego.

Warto zauważyć, że po stronie rodzica pozostają nadal również uprawnienia jak prawo do widzeń z dzieckiem czy prawo do dziedziczenia.

Interesuje cię jakiś temat z zakresu prawa rozwodowego lub rodzinnego? Chcesz przeczytać o nim artykuł? Zostaw nam komentarz lub napisz o tym w wiadomości prywatnej, a my postaramy się opisać interesujące Cię zagadnienie.

Ilustracja: pixabay.com, by geralt

Leave a Reply

Your email address will not be published.