Płacenie alimentów na przysposobione na dziecko

Alimenty to świadczenie mające zapewnić uprawnionej do nich osobie środki na pokrycie uzasadnionych potrzeb. Warto więc wiedzieć komu należą się alimenty, kto powinien je płacić i jakie są przesłanki, aby sąd orzekł o konieczności płacenia tego świadczenia.

Kto może starać się o alimenty?

Płacenie alimentów na przysposobione na dzieckoPolskie prawo bardzo dokładnie określa grupę osób, które mogą ubiegać się o świadczenie alimentacyjne od swoich najbliższych. Do grupy tej należą:

  • dzieci biologiczne i przysposobione;
  • małżonkowie po orzeczeniu rozwodu lub separacji;
  • rodzice.

Kto jest zobowiązany do płacenia alimentów?

Zobowiązanie do płacenia alimentów nakładane jest przez sąd na członków rodziny w linii prostej nie sprawujących na stałe opieki nad uprawnionym do otrzymywania świadczenia. Najczęściej alimenty płacone są:

  • przez rodziców na rzecz dzieci (biologicznych i przysposobionych);
  • przez jednego małżonka na rzecz drugiego po orzeczeniu rozwodu lub separacji;
  • przez dzieci na rzecz rodziców.

Kiedy można starać się o alimenty?

W prawie polskim istnieją dwie przesłanki, które decydują o możliwości otrzymania świadczenia alimentacyjnego:

  • ze strony uprawnionego – brak środków finansowych na zaspokojenie uzasadnionych potrzeb;
  • ze strony zobowiązanego – możliwości zarobkowe i majątkowe umożliwiające wypłacenie świadczenia.

Powyższe przesłanki są podstawą do starania się o alimenty, ale w różnych sytuacjach mogą być różnie rozumiane. W przypadku alimentów płaconych na dziecko „zaspokojenie uzasadnionych potrzeb” jest często postrzegane również jako umożliwienie dziecku życia na podobnym poziomie, co jego rodzice.

W przypadku alimentów wypłacanych jednemu z małżonków zasada życia na podobnym poziomie nie ma już zastosowania.

Jeśli płatnikiem świadczenia jest dziecko wówczas sąd zazwyczaj określa kwotę alimentów na poziomie, który pozwoli zaspokoić najważniejsze potrzeby takie jak opłaty, kupno opału czy żywności.

Co warto wiedzieć?

W pierwszej kolejności należy pamiętać, że świadczenie alimentacyjne jest wypłacane po orzeczeniu sądu. Aby uzyskać do niego prawo należy złożyć pozew do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania powoda. Należy pamiętać o tym, aby pozew odpowiednio uzasadnić oraz swoje żądanie poprzeć dowodami, gdyż dopiero wówczas sąd może orzec o przyznaniu alimentów.

Kiedy wygasa obowiązek alimentacyjny?

Autor

Rodzice mają obowiązek łożenia na utrzymanie swoich dzieci. Obowiązek ten jest zazwyczaj ograniczony w czasie i trwa tak długo, jak długo dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie.

Wbrew obiegowym opiniom, przepisy polskiego prawa nie przewidują wieku, po którego osiągnięciu rodzice nie muszą już płacić alimentów.

Zatem jak długo może trwać, obowiązek alimentacyjny?

Obowiązek alimentacyjny – sąd nie określa czasu trwania alimentów

Obowiązek alimentacyjny może wynikać z orzeczenia sądu okręgowego, orzekającego rozwód lub separację rodziców dziecka albo z orzeczenia sądu rodzinnego (na przykład w sprawie o ustalenie ojcostwa, o alimenty, o podwyższenie lub obniżenie alimentów). Sąd orzekając o alimentach, nie określa, jak długo obowiązek alimentacyjny będzie trwał.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie przewiduje jednego, uniwersalnego momentu zakończenia obowiązku alimentacyjnego względem dzieci. Wygaśnięcie obowiązku płacenia alimentów na rzecz dziecka jest zależne od wielu rozmaitych okoliczności, związanych zarówno z możliwościami dziecka i jego zachowaniem, jak i z sytuacją majątkową rodziców.

W różnych rodzinach i różnych sytuacjach czas trwania obowiązku alimentacyjnego będzie odmienny. Zgodnie z ogólną zasadą, obowiązek alimentacyjny trwa tak długo, jak długo dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Osiągnięcie pełnoletności nie powoduje wygaśnięcia obowiązku łożenia na utrzymanie dziecka – o ile dziecko dokłada należytych starań w celu osiągnięcia w przyszłości możliwości samodzielnego utrzymania.

Wybrane przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące alimentów„art. 128. Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.[…]art. 133. § 1.

Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. § 2.

Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku. § 3.

Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się[…]art. 138. W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego”.

Warunek „dokładania starań” ma kluczowe znaczenie przy ocenie czasu trwania obowiązku alimentacyjnego. Sąd bierze pod uwagę szereg czynników, do których należą zarówno okoliczności leżące po stronie dziecka (np. jego zdolności, chęć do kontynuowania dalszej nauki, osiągane wyniki), jak i po stronie rodziców (np. ich stan zdrowia, wysokość wynagrodzenia, posiadany majątek, możliwości zarobkowe).

Przykład 1.

Pan Kazimierz jest zobowiązany na mocy wyroku sądu do płacenia alimentów w wysokości 700 zł miesięcznie na rzecz pełnoletniego syna Mariusza. Mariusz marzył o studiowaniu medycyny, ale jego wyniki maturalne nie pozwoliły mu na dostanie się na wybrany uniwersytet.

Mariusz rozpoczął studia na politechnice i w kolejnym roku podszedł do matury raz jeszcze – poprawiony wynik sprawił, że został przyjęty na wymarzony kierunek. Mariusz ukończył pierwszy rok studiów z dobrymi wynikami. W czasie letnich wakacji pracował jako ratownik na miejscowym kąpielisku.

Zarobione pieniądze przeznaczył na wyjazd wakacyjny. W ocenie jego ojca Mariusz może podjąć dodatkową pracę, a środki zarobione podczas wakacji powinien przeznaczyć na swoje utrzymanie.

W opisanej sytuacji sąd najprawdopodobniej nie uchyli obowiązku alimentacyjnego, uznając, że pan Kazimierz powinien nadal łożyć na utrzymanie syna. Sąd wskaże, że medycyna jest wymagającym kierunkiem studiów, którego ukończenie daje dobre możliwości utrzymania w przyszłości.

Jeżeli zatem dziecko osiąga dobre wyniki w nauce i dokłada starań w celu ukończenia studiów i uzyskania zawodu (nawet po rocznej przerwie, spowodowanej poprawką matury), rodzice w miarę swoich możliwości muszą łożyć na utrzymanie dziecka do momentu jego usamodzielnienia.

POLECAMY

Ogłoszenia o pracę z całej Polski

  • Poznaj wybrane oferty pracodawców
  • Weź udział w rekrutacji
  • Podziel się opinią

zobacz ogłoszenia

Dowiedz się ile możesz zarabiać w innej firmie na takim samym stanowisku

Jeżeli dziecko się nie stara, sąd uchyli alimenty

Zazwyczaj dziecko zaczyna pracować i dobrowolnie rezygnuje z alimentów od rodziców. Czasami jednakże zdarzają się sytuację, w których dzieci próbują możliwie jak najdłużej korzystać ze środków otrzymywanych od osób zobowiązanych do alimentacji, nawet wówczas, gdy obiektywnie mają możliwości do samodzielnego utrzymania.

Jeżeli rodzic zobowiązany do płacenia alimentów uważa, że środki te już się dziecku nie należą, powinien złożyć do sądu rodzinnego pozew o ustalenie, że obowiązek alimentacyjny wygasł. Podstawą do złożenia pozwu jest przepis art. 138 kro.

Obowiązek alimentacyjny w takim przypadku nie zakończy się automatycznie. Jeżeli pełnoletnie dziecko nadal (na przykład przy pomocy komornika sądowego) pobiera alimenty od rodzica, rodzic powinien wystąpić do sądu z pozwem o uchylenie alimentów. Pozew należy złożyć do sądu rodzinnego w miejscu zamieszkania dziecka.

W toku postępowania rodzic – powód powinien wykazać, w jaki sposób zmieniła się sytuacja stron, przede wszystkim w zakresie możliwości samodzielnego utrzymania przez dziecko.

Sąd będzie badał możliwości dziecka, a nie stan rzeczywisty – jeżeli dziecko może pracować, ale tego nie robi (na przykład nie uczy się w ogóle, studiuje na trzecim z kolei kierunku studiów mimo posiadania kwalifikacji wystarczających do podjęcia pracy zarobkowej, itp.), sąd uzna, że dziecko ma możliwość samodzielnego utrzymania.

Jak wynika z orzecznictwa:

„samodzielne utrzymanie oznacza zapewnienie minimum socjalnego, zapewniającego zaspokajanie przez dziecko podstawowych potrzeb życiowych (koszty związane z mieszkaniem, wyżywienie, ubranie, koszty nauki, dojazdu do szkoły itp.).

Zwrot „jeszcze nie jest w stanie utrzymać się” wskazuje, że dziecko powinno podejmować próby usamodzielnienia się, jeżeli jest to możliwe i uzasadnione.

Uprzywilejowany obowiązek alimentacyjny rodziców względem dziecka, które jeszcze się nie usamodzielniło, trwa tak długo, dopóki dziecko nie osiągnie samodzielności, tzn. dopóki nie zdobędzie odpowiadających jego uzdolnieniom i predyspozycjom kwalifikacji zawodowych.

Rodzice muszą przeto łożyć na utrzymanie i wykształcenie dziecka, które mimo ukończenia 18 lat nadal zdobywa takie kwalifikacje, pod warunkiem, że wykorzystuje ono ten czas rzeczywiście na naukę” (por.wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 19 grudnia 2018 r., wydany w sprawie o sygn. I Ca 456/18).

Powód może wykazywać możliwości dziecka na rozmaite sposoby, na przykład na podstawie zeznań świadków (np. członków rodziny), dokumenty (np. zaświadczenia ze szkoły, plan zajęć w przypadku szkoły weekendowej) czy wywiad w miejscowym urzędzie pracy (na okoliczność ofert pracy dostępnych dla osób z wykształceniem i kwalifikacjami zbliżonymi do tych posiadanych przez dziecko).

Przykład 2.

Pani Alina jest zobowiązana na mocy wyroku sądu do płacenia alimentów w wysokości 600 zł miesięcznie na rzecz swojej pełnoletniej córki Julii. Julia ma 21 lat, nie pracuje, uczy się w systemie zaocznym.

Julia od czasu wkroczenia w wiek nastoletni sprawiała rodzicom liczne problemy wychowawcze. W szkole Julia wagarowała i w rezultacie nie ukończyła liceum w terminie, nie zdała również matury. Kontynuuje naukę w szkole, w której zajęcia odbywają się w systemie weekendowym.

Pani Alina próbowała zachęcić córkę do podjęcia zatrudnienia, choćby dorywczego, lecz jej córka nie była zainteresowana – w jej ocenie uczęszczanie na zajęcia dwa razy w miesiącu jest wystarczające do dalszego otrzymywania alimentów od matki.

W opisanej sytuacji pani Alina może złożyć do sądu rodzinnego pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego względem córki.

See also:  Mąż pracujący za granicą a separacja

Kiedy dziecko choruje

W niektórych sytuacjach obowiązek alimentacyjny może trwać dłużej, na przykład wówczas, gdy osoba uprawniona do otrzymywania tych środków choruje.

Warunkiem ustania obowiązku jest zawsze możliwość samodzielnego utrzymania, przy wykorzystaniu środków pochodzących z własnej pracy dziecka lub posiadanego przez niego majątku. Jeżeli dziecko jest niepełnosprawne i nie ma możliwości podjęcia zajęcia przynoszącego dochody wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania (tj.

opłacenia kosztów mieszkania, zakupu żywności i odzieży, pokrycia kosztów pomocy lekarskiej, itp), wówczas obowiązek alimentacyjny może trwać dożywotnio.

W przypadku dzieci niepełnosprawnych sąd badając sprawę dotyczącą uchylenia obowiązku alimentacyjnego, musi wziąć pod uwagę stan zdrowia dziecka i rzeczywistą możliwość podjęcia choćby dorywczej pracy. Jeśli dziecko może podjąć pracę przynoszącą wyłącznie bardzo skromne dochody, sąd odmówi uchylenia obowiązku alimentacyjnego ciążącego na rodzicu. 

Płacenie alimentów na przysposobione na dziecko

Przysposobienie dziecka – rodzaje, warunki i skutki adopcji

Przysposobienie, czyli adopcja dziecka wymaga spełnienia szeregu formalności. Jej skutki zależą od tego, czy dokonano adopcji pełnej czy niepełnej. W wyniku adopcji co do zasady ustaje władza rodzicielska dotychczasowych rodziców.Czy na adopcję musi się zgodzić dziecko? Kto powinien płacić alimenty na dziecko? Co z dziedziczeniem? 

Zgoda sądu na przysposobienie

Adoptować, czyli przysposobić można osobę małoletnią, tylko dla jej dobra. Wymaganie małoletności powinno być spełnione w dniu złożenia wniosku o przysposobienie.

Przysposobienie następuje przez orzeczenie sądu opiekuńczego, na żądanie przysposabiającego.

Przysposobić może osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych, jeżeli jej kwalifikacje osobiste uzasadniają przekonanie, że będzie należycie wywiązywała się z obowiązków przysposabiającego. Osoba ta powinna posiadać tzw. opinię kwalifikacyjną oraz świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez ośrodek adopcyjny, chyba że obowiązek ten jej nie dotyczy.

Między przysposabiającym a przysposobionym powinna istnieć odpowiednia różnica wieku.

Zgoda dziecka na adopcję

Sąd opiekuńczy, który ma zdecydować o adopcji, powinien zapytać dziecko, czy chce być adoptowane. Wynika to z art. 118 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jeśli dziecko ukończyło 13 lat, potrzebna jest jego zgoda na przysposobienie.

Nie wystarczy więc samo zapytanie o opinię. Jeśli dziecko nie ukończyło 13 lat, to jego zgoda na adopcję nie jest potrzebna. Sąd opiekuńczy powinien jednak przed podjęciem decyzji wysłuchać takie dziecko, jeśli jest ono w stanie pojąć znaczenie przysposobienia.

Jeśli dziecko ukończyło 13 lat, na adopcję potrzebna jest jego zgoda.

Są przypadki, kiedy sąd opiekuńczy może orzec przysposobienie bez żądania zgody dziecka (które ukończyło 13 lat) lub bez wysłuchania dziecka (które nie ukończyło 13 lat). Jakie to przypadki?

  • jeżeli dziecko nie jest zdolne do wyrażenia zgody, lub
  • jeżeli z oceny stosunku między przysposabiającym a przysposabianym wynika, że uważa się on za dziecko przysposabiającego, a żądanie zgody lub wysłuchanie byłoby sprzeczne z dobrem dziecka.
  • Zobacz też:

Zgoda rodziców na adopcję ich dziecka

Zasadą jest, że na adopcję dziecka potrzebna jest zgoda rodziców dziecka. Powinna być to zgoda na przysposobienie go przez konkretną osobę. Od tej zasady są jednak wyjątki.

Kiedy zgoda rodziców na przysposobienie ich dziecka nie jest potrzebna?

  • gdy rodzice zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, lub
  • gdy rodzice są nieznani, lub
  • gdy porozumienie się z rodzicami napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody.

Zgoda rodziców na przysposobienie dziecka nie może być wyrażona wcześniej niż po upływie sześciu tygodni od urodzenia się dziecka (art. 1192 K.r.o.)

Co z rodzicami, którzy nie zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, ale których władza rodzicielska została ograniczona? Czy jest potrzebna ich zgoda na adopcję ich dziecka? co do zasady – tak.

Ale sąd opiekuńczy może, ze względu na szczególne okoliczności, orzec przysposobienie mimo braku zgody rodziców, których zdolność do czynności prawnych jest ograniczona. Chodzi tu o ograniczenie zdolności do czynności prawnych (w praktyce więc oboje rodzice muszą być częściowo ubezwłasnowolnieni, np. z powodu choroby).

Warunkiem dodatkowym jest to, aby odmowa zgody na przysposobienie była oczywiście sprzeczna z dobrem dziecka (art. 119 § 2 K.r.o.).

Blankietowa zgoda na przysposobienie

Możliwe jest wyrażenie przez rodziców dziecka tzw. blankietowej zgody na przysposobienie dziecka w przyszłości, bez wskazania osoby, która dziecko adoptuje. Taką zgodę wyraża się przed sądem opiekuńczym. Ma ona daleko idące konsekwencje:

  • rodzicom przestaje przysługiwać władza rodzicielska,
  • rodzice tracą prawo do kontaktów z dzieckiem,
  • zgodę mogą odwołać przez oświadczenie złożone przed sądem opiekuńczym, nie później jednak niż przed wszczęciem sprawy o przysposobienie.

Sąd może zastosować przepisy o przysposobieniu za zgodą blankietową również wtedy, gdy rodzice dziecka są nieznani albo nie żyją.

Zgoda ze wskazaniem osoby przez rodziców

Rodzice dziecka mogą wskazać osobę, która ma adoptować ich dziecko. Jest tu jednak ważne ograniczenie, które ma zapobiec przypadkom oddawania dzieci w adopcję z zamian za korzyści finansowe. Rodzice mogą wskazać tylko:

  • swojego małżonka, lub
  • swoich krewnych.

Przysposobienie pełne i niepełne

Przysposobienie może być pełne lub niepełne. Na czym polega różnica?

Przysposobienie pełne:

  • powoduje powstanie między adoptującym a adoptowanym takiego stosunku, jak między rodzicami a dziećmi;
  • skutki przysposobienia pełnego rozciągają się też na krewnych adoptującego, co ma znaczenie np. w kwestiach dziedziczenia;
  • ustają prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego; ma to znaczenie np. przy żądaniu alimentów;
  • skutki przysposobienia pełnego rozciągają się też na potomków adoptowanego dziecka.

Przysposobienie niepełne:

  • powoduje powstanie między adoptującym a adoptowanym takiego stosunku, jak między rodzicami a dziećmi; ustaje dotychczasowa władza rodzicielska;
  • skutki przysposobienia niepełnego nie rozciągają się na krewnych adoptującego;
  • nie ustają prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego.
  • skutki przysposobienia niepełnego rozciągają się też na potomków adoptowanego dziecka.

Przykład 1.

Dziecko zostało adoptowane, orzeczono jednak przysposobienie niepełne. Rodzice adopcyjni dziecka po jakimś czasie rozwiedli się. Matka adopcyjna w imieniu dziecka zażądała alimentów w pierwszej kolejności od ojca adopcyjnego.

Ten się z tego obowiązku nie wywiązuje i uzyskanie od niego alimentów jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 K.r.o.).

W tej sytuacji można żądać alimentów od krewnych dziecka (od rodziców naturalnych poczynając).

Przysposobienie wspólne

Przysposobić dziecko wspólnie mogą tylko małżonkowie. Przysposobienie ma skutki przysposobienia wspólnego także wtedy, gdy osoba przysposobiona przez jednego z małżonków zostaje następnie przysposobiona przez drugiego małżonka.

Co, jeśli małżonkowie nie decydują się na przysposobienie wspólne? Potrzebna jest zgoda małżonka na przysposobienie dziecka.

Przysposobienie przez jednego z małżonków nie może nastąpić bez zgody drugiego małżonka, chyba że ten nie ma zdolności do czynności prawnych albo że porozumienie się z nim napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody (art. 116 K.r.o.)

Przysposobienie pasierba

Możliwe jest oczywiście również przysposobienie dziecka małżonka (czyli pasierba).

Jeżeli jeden z małżonków adoptował dziecko drugiego małżonka, władza rodzicielska przysługuje obojgu małżonkom wspólnie.

Małżonek, którego dziecko zostało adoptowane przez drugiego małżonka, nie traci władzy rodzicielskiej, nie ustają też prawa i obowiązki adoptowanego dziecka wobec krewnych tego małżonka.

Kto ma płacić alimenty na adoptowane dziecko?

Przy przysposobieniu pełnym sprawa alimentów jest prosta. Adoptowane dziecko jest traktowane tak samo, jak dziecko biologiczne osób, które je adoptowały i na takich samych zasadach może żądać alimentów od rodziców adopcyjnych i od ich krewnych. Przysposobiony sam ma również obowiązek alimentacyjny wobec tych osób. 

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku przysposobienia niepełnego. Tutaj powstaje stosunek tylko między przysposabiającym a przysposobionym. Nie ustają prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego. Zatem może on żądać alimentów również od swoich biologicznych krewnych. Zasady są tu następujące:

  • w pierwszej kolejności alimenty na przysposobione dziecko powinny płacić osoby, które dziecko przysposobiły (czyli rodzice adopcyjni);
  • dopiero gdy uzyskanie od nich alimentów nie jest możliwe lub jest utrudnione, powinni je płacić rodzice dziecka a w dalszej kolejności jego rodzeństwo;
  • osoba, która została przysposobiona (przysposobienie niepełne) może mieć obowiązek alimentacyjny wobec swoich krewnych biologicznych (czyli sama płacić na nich alimenty); ale obowiązek alimentacyjny względem wstępnych (czyli rodziców, dziadków, pradziadków) i rodzeństwa obciąża przysposobionego dopiero w ostatniej kolejności, gdy nie ma innych zobowiązanych do alimentów osób.

Na skróty

Rozliczaj wygodnie swoją firmę online!

  • Księgowość – Fakturowanie – CRM
  • Wysyłka elektroniczna deklaracji VAT i JPK
  • Kadry i płace zintegrowane z e-ZUS

Załóż bezpłatne konto

Zacznij bezpłatny 30 dniowy okres próbny bez żadnych zobowiązań!

Adopcja a sprawy spadkowe

Jaki wpływ ma przysposobienie na sprawy spadkowe? Przy przysposobieniu pełnym, przysposobione dziecko dziedziczy na takich samych zasadach, jak dziecko biologiczne. Działa to w dwie strony, bo dziedziczyć po przysposobionej osobie będzie jego nowa, adopcyjna rodzina, a nie rodzina biologiczna.

See also:  Zamiana i wykup mieszkania po ślubie a podział majątku

Inaczej wygląda dziedziczenie przy przysposobieniu niepełnym. Stosuje się tu następujące zasady (art. 937 Kodeksu cywilnego):

  • przysposobiony dziedziczy po przysposabiającym na równi z jego dziećmi, a potomkowie przysposobionego dziedziczą po przysposabiającym na tych samych zasadach co dalsi zstępni spadkodawcy;
  • przysposobiony i jego potomkowie nie dziedziczą po krewnych przysposabiającego, a krewni przysposabiającego nie dziedziczą po przysposobionym i jego potomkach;
  • rodzice przysposobionego nie dziedziczą po przysposobionym, a zamiast nich dziedziczy po przysposobionym przysposabiający; 
  • poza tym przysposobienie nie narusza powołania do dziedziczenia wynikającego z pokrewieństwa, więc poza tymi przypadkami, możliwe jest dziedziczenie po krewnych biologicznej rodziny.

Nazwisko adoptowanego dziecka

Jakie nazwisko będzie nosić dziecko po adopcji? Zasadą jest, że przysposobiony otrzymuje nazwisko przysposabiającego. Jeżeli został przysposobiony przez małżonków wspólnie albo jeżeli jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego małżonka, to dostaje takie nazwisko, które noszą albo nosiłyby dzieci zrodzone z tego małżeństwa.

Możliwe jest też nadanie dziecku nazwiska dwuczłonowego, złożonego z dotychczasowego nazwiska i nazwiska przysposabiającego. Następuje to na żądanie osoby, która ma być przysposobiona, i za zgodą przysposabiającego.

O takim nazwisku powinien wówczas orzec sąd opiekuńczy w orzeczeniu o przysposobieniu.

Jeśli dotychczasowe nazwisko dziecka lub nazwisko przysposabiającego jest już dwuczłonowe, to są rozstrzyga, który człon tego nazwiska wejdzie w skład nowego nazwiska dziecka. 

Można też zmienić imię dziecka. Na wniosek przysposabiającego sąd opiekuńczy może w orzeczeniu o przysposobieniu zmienić imię lub imiona przysposobionego. Jeżeli przysposobiony ukończył lat trzynaście, może to nastąpić tylko za jego zgodą. 

Obowiązek alimentacyjny nie może być przeszkodą do przysposobienia dziecka

Ilość potomstwa ma znaczenie podczas ustalania wysokości świadczenia. Zarówno w stosunku do przysposobionego, jak i biologicznego dziecka rodzica ma te same obowiązki.

Z powództwem o obniżenie alimentów na rzecz dwóch synów wystąpił biologiczny ojciec.

Swoje żądanie uzasadniał istotną zmianą sytuacji materialnej, na którą wpłynęło zawarcie przez niego małżeństwa oraz przysposobienie córki małżonki. Zarówno fakt powiększenia rodziny, jak i brak możliwości zarobkowych żony nie pozwalały mu na przekazywanie 600 zł miesięcznie, na każdego z synów.

Chciał, by świadczenia zostały zmniejszone do 300 i 350 zł.

Z twierdzeniami tymi nie zgadzała się matka dzieci, występująca w roli ich przedstawiciela. Podkreślała, że utrzymanie synów wymaga coraz większych nakładów finansowych. Przypominała, że jeden z nich ma duże problemy ze zdrowiem. A ona zmieniła wymiar zatrudnienia z całego etatu na pół, co skutkuje zmniejszeniem wysokości pobieranego wynagrodzenia.

Do podjęcia takiej decyzji zmusiła ja konieczność „zapewnienia opieki dzieciom po zajęciach szkolnych i przedszkolnych” oraz ilość czasu, jaką musi poświęcić choremu synowi. Do tej pory mogła liczyć na pomoc matki w tym zakresie, niestety sytuacja rodzina pozbawiła ją tej możliwości.

Kobieta wskazywał, że powód remontuje samochody na własnej posesji, z czego otrzymuje dodatkowe pieniądze.

Sąd analizując sprawę zbadał warunki materialne obu stron postępowania. Przypomniał, że każde z rodziców ma obowiązek utrzymywania potomstwa. Zaznaczył jednak, że „w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego”. Zbadanie sprawy w tym zakresie należało do zakresu działań sędziego.

„Przez zmianę stosunków rozumieć należy zmianę sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej każdej ze stron (…) Zmiana sytuacji osobistej i rodzinnej będzie miała miejsce w szczególności w przypadku zmiany stanu zdrowia stron wpływającego na ich możliwości zarobkowe oraz wydatki, jak również w przypadku zwiększenia się bądź zmniejszenia liczby osób pozostających na ich utrzymaniu” – czytamy w uzasadnieniu.

Wstąpienie w związek małżeński i przysposobienie dziecka należy uznać za istotną zmianę w sytuacji osobistej. A zwiększenie liczby utrzymywanych dzieci ma wpływ na sytuację materialną. Nie można jednak zgodnie z tokiem rozumowania strony pozwanej twierdzić, że podejmując decyzję powinien liczyć się z jej konsekwencjami, w szczególności z „ich wpływem na dotychczasowe zobowiązania”.

– Jeżeli chodzi o skutki prawne i znaczenie fakt posiadania przez powoda kolejnego dziecka ma takie samo znaczenie, niezależnie, czy jest to jego dziecko biologiczne, czy przysposobione.

Wszystkie dzieci powoda w sensie prawnym są równe, przysługują im takie same prawa, żadne nie jest lepsze, ani gorsze, każde potrzebuje środków na zaspokajanie swoich usprawiedliwionych potrzeb.

W szczególności nie można powodowi czynić skutecznie zarzutu, że zdecydował się na posiadanie kolejnego potomstwa, gdyż jest to jedno z podstawowych praw człowieka gwarantowanych konstytucja oraz Europejską Konwencją o Ochronie Praw Człowieka. Powód ma prawo posiadać kolejne potomstwo – wyjaśniał sąd.

– Gdyby rodzice pozwanych hipotetycznie nadal tworzyli rodzinę i doczekali się kolejnego potomstwa okoliczność ta w sposób oczywisty doprowadziłaby do tego, że proporcjonalnemu zmniejszeniu uległyby środki przeznaczane przez nich na starsze dzieci – kontynuował.

Z uwagi na powyższe sąd przyznał, że uzasadnione wydatki mężczyzny wzrosły. Fakt, że utrzymuje trójkę a nie dwójkę dzieci musi mieć wpływ na wysokość zasądzonych alimentów.

Sędzia przyznał rację matce chłopców, że małżonka ich ojca powinna pracować i dokładać się do rodzinnego budżetu.

Niemniej jednak, nawet gdyby miała pracę, mężczyzna i tak byłby zobowiązany do łożenia na przysposobioną córkę.

Sąd podsumował wszystkie środki, jakie otrzymywała kobieta (wynagrodzenie, alimenty, świadczenie 500+ oraz zasiłki) i wskazał, że budżet jakim dysponuje jest wyższy niż comiesięczne wpływy powoda.

Biorąc powyższe pod uwagę sąd obniżył kwotę należnych alimentów na 450 zł dla każdego z chłopców.

Orzeczenie Sądu Rejonowego w Olsztynie, sygn. akt. III RC 258/17

Przysposobienie dziecka żony a alimenty od biologicznego ojca

Z Pana pytania wynika, że zamierza Pan przysposobić dziecko małżonki (na zasadzie przysposobienia pełnego), na które zasądzone zostały alimenty od biologicznego ojca. Aby udzielić odpowiedzi na Pana pytania, należy przede wszystkim sięgnąć do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) dotyczących przysposobienia i jego skutków oraz roszczeń alimentacyjnych.

K.r.o. wyróżnia trzy rodzaje przysposobienia: pełne (którego skutki zostały określone w art. 121-123 K.r.o.), pełne nierozwiązywalne, zwane też całkowitym, oraz niepełne (którego skutki zostały określone w art. 124 § 1 K.r.o.).

Zgodnie z art. 119 § 1 K.r.o.

: „do przysposobienia jest potrzebna zgoda rodziców przysposabianego, chyba że zostali oni pozbawieni władzy rodzicielskiej lub są nieznani albo porozumienie się z nimi napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody”.

Jak wyżej wskazano, przysposobienie pełne regulowane jest przepisami art. 121-123 K.r.o. Art. 121 § 1 stanowi, że: „przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek, jak między rodzicami a dziećmi”.

W związku z tym przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiającego. Jednocześnie ustają prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego.

Skutki przysposobienia rozciągają się na zstępnych przysposobionego. Przysposobiony otrzymuje nazwisko przysposabiającego. Co najważniejsze, zgodnie z art. 123 § 1 K.r.o.: „przez przysposobienie ustaje dotychczasowa władza rodzicielska lub opieka nad przysposobionym”.

Jeżeli jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego małżonka, władza rodzicielska przysługuje obojgu małżonkom wspólnie.

Skutki przysposobienia dla obowiązków alimentacyjnych 

K.r.o. określa też skutki przysposobienia dla obowiązków alimentacyjnych między przysposabiającym, przysposabianym i jego rodzicami naturalnymi. Wprawdzie art. 131 K.r.o. dotyczy przysposobienia niepełnego, jednak na jego podstawie można wyciągnąć odpowiednie wnioski dotyczące przysposobienia pełnego. Zgodnie ze wspomnianym przepisem:

„§ 1. Jeżeli skutki przysposobienia polegają wyłącznie na powstaniu stosunku między przysposabiającym a przysposobionym, obowiązek alimentacyjny względem przysposobionego obciąża przysposabiającego przed wstępnymi i rodzeństwem przysposobionego, a obowiązek alimentacyjny względem wstępnych i rodzeństwa obciąża przysposobionego dopiero w ostatniej kolejności.

§ 2. Jeżeli jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego małżonka, przysposobienie nie ma wpływu na obowiązek alimentacyjny między przysposobionym a tym drugim małżonkiem i jego krewnymi”.

Komentatorzy tego przepisu podkreślają, że: „W następstwie przysposobienia pełnego przysposobiony uzyskuje status dziecka przysposabiającego (art. 121 § 1).

Naturalną konsekwencją takiego uregulowania jest przyznanie mu praw i obowiązków wynikających z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiającego (art. 121 § 2).

Jednocześnie ustają prawa i obowiązki przysposobionego wynikające z pokrewieństwa względem jego krewnych, jak również prawa i obowiązki tych krewnych względem niego (art. 121 § 3).

Oznacza to, że przysposobiony taki traci prawo do alimentów od swoich krewnych i sam jest od takiego obowiązku zwolniony wobec nich. Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy przysposobionym jest pasierb.

W razie przysposobienia przez małżonka dziecka swego małżonka, przysposobiony zachowuje wszelkie prawa i obowiązki, jakie dotychczas wiązały go z małżonkiem ojczyma lub macochy i jego krewnymi. Ustają natomiast więzy przysposobionego z drugim z rodziców, niebędącym małżonkiem przysposabiającego oraz jego krewnym, co tym samym wyłącza obowiązek alimentacyjny między nimi” (T. Domińczyk, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. H.Ciepłej, LexisNexis, Warszawa 2009, s. 953).

Czy biologiczny ojciec dziecka pozbawiony władzy rodzicielskiej musi wyrazić zgodę na przysposobienie dziecka?

Ponieważ w opisanej przez Pana sytuacji biologiczny ojciec dziecka został już pozbawiony władzy rodzicielskiej, nie musi on wyrażać zgody na przysposobienie przez Pana jego syna. W mojej ocenie nie musi także mieć wiedzy o tym fakcie. Kodeks nie przewiduje bowiem konieczności uczestniczenia biologicznych rodziców, którzy nie muszą wyrażać zgody na adopcję, w procesie o przysposobienie.

See also:  Wszelkie więzi zostały zerwane - jak doprowadzić do rozwodu?

Jak wynika ze skutków przysposobienia pełnego, pomiędzy biologicznym rodzicem a dzieckiem ustają wszelkie prawa i obowiązki, w tym także alimentacyjne. Ustanie tych praw i obowiązków następuje z mocy prawa.

Oznacza to, że z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia o przysposobieniu pełnym ustaje obowiązek alimentacyjny naturalnego rodzica pozbawionego poprzez przysposobienie władzy rodzicielskiej wobec dziecka bez konieczności występowania o uchylenie obowiązku alimentacyjnego.

Zatem, udzielając odpowiedzi na Pana pytania, należy stwierdzić, że:

  • tak, przysposobienie wpływa na obowiązek alimentacyjny rodzica naturalnego w sposób wyżej opisany,
  • obowiązek ten ustaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia o przysposobieniu,
  • dla ustania obowiązku nie jest konieczne występowanie o uchylenie go przez sąd,
  • rodzic pozbawiony władzy nie musi być informowany o przysposobieniu.

Czy roszczenia z tytułu zaległych alimentów ulegają z chwilą przysposobienia dziecka przez inną osobę?

Odnosząc się do pozostałych kwestii podniesionych przez Pana w pytaniu, wskazuję, że zaległości alimentacyjne naturalnego ojca dziecka są roszczeniami wymagalnymi i jako takie nie ulegają anulowaniu z chwilą przysposobienia.

Dotyczą bowiem okresu, w którym rodzic był zobowiązany do płacenia alimentów. Jest to jego dług, zaległość. I jako taki może być w dalszym ciągu ściągany w trybie egzekucji komorniczej.

Komornik nie powinien jednak (po poinformowaniu go o przysposobieniu) ściągać alimentów za okres bieżący, co oznacza, że ściągnie jedynie kwotę zaległą i umorzy postępowanie.

Jeśli jednak zdarzy się tak, że wpłacona przez ojca biologicznego kwota przewyższy zaległość alimentacyjną, to nadpłata zostanie uznana za świadczenie nienależne i będzie podlegać zwrotowi. Dla uniknięcia takiej sytuacji lepiej więc powiadomić ojca dziecka o ustaniu jego obowiązku alimentacyjnego w stosunku do czasu po przysposobieniu.

Przysposobienie dziecka przez ojczyma – Adwokat Marlena Słupińska ????‍????‍????

Wiele kobiet, które mają już dzieci z poprzednich związków, wchodzi w nowe relacje. Tym samym ich nowi partnerzy stają się opiekunami małoletnich.

W wielu przypadkach relacje te układają się na tyle dobrze, że mężczyźni poważnie myślą o adopcji dzieci z pierwszego małżeństwa swoich partnerek.

Co warto wiedzieć na ten temat? Jak wygląda przysposobienie dziecka przez ojczyma? Na te i inne pytania postaram się odpowiedzieć w poniższym artykule.

Pamiętaj, że jeśli rozważasz przysposobienie dziecka to jestem w stanie Ci pomóc. Doradzam klientom z całej Polski, w tym także online i telefonicznie. Zapraszam do zapoznania się z moją ofertą (Adwokat Prawo Rodzinne) oraz do kontaktu.

Przysposobienie dziecka przez ojczyma – główne wnioski

  • Przysposobienie (adopcja) polega na uznaniu dziecka innej osoby, na mocy którego pomiędzy przysposabiającym a przysposobionym powstaje stosunek podobny do pokrewieństwa.
  • Ojczym dziecka może przysposobić małoletnie dziecko swojej partnerki.
  • Adopcja dokonywana jest na drodze sądowej.
  • Przed podjęciem decyzji sąd wysłuchuje dziecko, jeżeli ukończyło ono 13. rok życia.
  • Procedury adopcyjne są wolne od opłat, jednakże przysposabiający muszą spełniać przewidziane prawem warunki.

Co oznacza przysposobienie dziecka?

Instytucja przysposobienia (adopcji) pochodzi jeszcze z prawa rzymskiego.

Przysposobienie dziecka przez ojczyma polega na prawnym uznaniu dziecka obecnej partnerki, na mocy którego pomiędzy przysposabiającym a przysposobionym powstaje stosunek podobny do pokrewieństwa.

Przysposobienie zostało uregulowane w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRiO) oraz w ustawie z 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Zgodnie z polskim prawem należy wyróżnić następujące rodzaje adopcji:

  • przysposobienie pełne rozwiązywalne;
  • adopcja (przysposobienie) niepełna (powoduje ona powstanie wyłącznie stosunku pomiędzy przysposabiającym a przysposobionym);
  • przysposobienie pełne nierozwiązywalne.

Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) adopcja ustanawiana jest zawsze przez sąd po przeprowadzeniu rozprawy (art. 586 § 1 KPC).

W jej wyniku władza rodzicielska naturalnych rodziców wygasa, natomiast pomiędzy stronami postępowania powstaje stosunek podobny do pokrewieństwa. W przypadku przysposobienia dziecka przez ojczyma wygaśnie władza rodzicielska biologicznego ojca.

Przysposobienie dziecka przez ojczyma – procedura

Przysposobienie dziecka dokonuje się zawsze na wniosek osoby zainteresowanej ustanowieniem tego rodzaju stosunku prawnego (art. 585 § 1 KPC). Pismo to należy złożyć w sądzie opiekuńczym (rejonowym –  wydział rodzinny). Właściwość sądu ustala się na podstawie miejsca zamieszkania wnioskodawcy albo dziecka, które ma zostać przysposobione (art. 585 § 2 KPC).

Jak już wcześniej zostało powiedziane, sąd orzeka o ustanowieniu przysposobienia po przeprowadzeniu rozprawy. W jej trakcie bada między innymi, czy występują przesłanki wymagane do ustanowienia adopcji.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że przysposobić można wyłącznie osobę małoletnią i tylko dla jej dobra (art. 114 § 1 KRiO). Jeżeli jednak adoptowane ma być dziecko, które ukończyło 13. rok życia, wówczas niezbędna jest jego zgoda.

Pomiędzy stronami stosunku przysposobienia musi istnieć odpowiednia różnica wieku, a więc taka, jaka dzieli rodzica naturalnego i jego dziecko. Oprócz tego przysposabiający musi spełnić następujące warunki:

  • mieć pełną zdolność do czynności prawnych;
  • mieć osobiste kwalifikacje, które uzasadniają przekonanie, że będzie się wywiązywać ze swoich obowiązków;
  • posiadać opinię kwalifikacyjną oraz świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez ośrodek adopcyjny, chyba że obowiązek ten jej nie dotyczy.

Zgoda na przysposobienie dziecka przez ojczyma

Zgoda na przysposobienie dziecka przez ojczyma

Żeby przysposobienie dziecka stało się możliwe, muszą zostać spełnione pewne warunki. Jak już wcześniej wspomniano, jeżeli małoletni ukończył 13. rok życia, konieczna jest jego zgoda, o ile jest on w stanie pojąć istotę adopcji. Przysposobienie nie może się również odbyć przez jednego małżonka bez zgody drugiego.

W przypadku, gdy rodzice nowo narodzonego dziecka decydują się na przekazanie go do adopcji, wówczas mogą oni wyrazić swoją zgodę w tym zakresie dopiero po upływie 6 tygodni od narodzin. Rozwiązanie to ma na celu zapobieganie nieprzemyślanym decyzjom rodziców.

Jeżeli natomiast rodzice dziecka nie żyją albo są oni pozbawieni władzy rodzicielskiej, konieczne jest ustanowienie dla niego opieki. W takiej sytuacji na opiekunie prawnym spoczywa obowiązek wyrażenia zgody dotyczącej adopcji.

Należy również zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz. Otóż jeśli mężczyzna zamierza przysposobić dziecko swojej żony, wówczas musi ona wyrazić na to zgodę. Ojczym musi mieć zgodę obecnej partnerki na adopcję jej dzieci. W przeciwnym wypadku przysposobienie dziecka przez ojczyma nie będzie możliwe.

Ile trwa przysposobienie dziecka przez ojczyma?

Wiele osób, które przeszły przez procedurę adopcyjną, narzeka na to, że trwała zbyt długo i była dość męcząca. Zazwyczaj wszystkie procedury trwają około kilkunastu miesięcy. Czasami nawet kilka lat.

Dużym problemem jest jednak konieczność odbycia wymaganych prawem szkoleń, które są organizowane przez ośrodki adopcyjne.

Ze względu na dużą liczbę zainteresowanych kolejki na szkolenia są długie, co negatywnie wpływa na długość procedur adopcyjnych.

Koszt adopcji dziecka przez ojczyma

Adopcja jest w Polsce procedurą bezpłatną. Istnieje jednak wymóg, aby osoba, która zamierza przysposobić dziecko, miała stabilną sytuację finansową oraz bytową. Jedynie w ten sposób można realizować potrzeby małoletniego, a także całej rodziny.

ojciec i syn

Przysposobienie dziecka przez ojczyma a alimenty

Wielu biologicznych ojców zastanawia się, czy po tym jak ich dziecko zostało przysposobione przez nowego partnera jego matki, wciąż muszą oni płacić alimenty. Warto też zwrócić uwagę na rodzaj adopcji – czy jest ona całkowita, pełna, czy też niepełna.

W przypadku przysposobienia całkowitego oraz pełnego pomiędzy przysposabiającym a przysposobionym powstaje stosunek prawny jak pomiędzy rodzicami i dziećmi. W związku z tym prawa rodziców biologicznych ustają. Zasada ta dotyczy również ich obowiązku alimentacyjnego. To przysposabiający odpowiada za zaspokajanie potrzeb małoletniego.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku przysposobienia niepełnego. Wówczas prawa i obowiązki rodziców biologicznych nie wygasają, jednakże obowiązek alimentacyjny spoczywa w pierwszej kolejności na przysposabiającym. Biologiczny ojciec może więc być w dalszym ciągu do realizowania świadczeń alimentacyjnym.

Obowiązek alimentacyjny biologicznego rodzica ustaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie ustanowienia adopcji. Oznacza to, że nie ma potrzeby wszczynania żadnego postępowania, aby uwolnić się od powinności łożenia na dziecko. Co więcej, świadczenia, które były wykonywane przez biologicznego rodzica już po przysposobieniu, są nienależne i podlegają zwrotowi.

Przysposobienie dziecka przez ojczyma a władza rodzicielska

Jeżeli chodzi o kwestię władzy rodzicielskiej, tutaj również istotny jest rodzaj przysposobienia. W przypadku adopcji pełnej oraz całkowitej władza rodzicielska biologicznych rodziców wygasa.

To na przysposabiającym spoczywa obowiązek dbania o wychowanie oraz inne sprawy małoletniego. Z kolei w sytuacji przysposobienia niepełnego więzi łączące dziecko z rodzicami biologicznymi pozostają utrzymane.

Oznacza to, że biologicznemu ojcu wciąż przysługuje władza rodzicielska, jeżeli jego dziecko zostanie adoptowane przez ojczyma.

Adopcja dziecka przez ojczyma a nazwisko

O kwestii nazwiska przysposobionego dziecka postanowiono w art. 122 § 1 KRiO. Otóż przepis ten zawiera następującą dyspozycję:

Przysposobiony otrzymuje nazwisko przysposabiającego, a jeżeli został przysposobiony przez małżonków wspólnie albo jeżeli jeden z małżonków przysposobił dziecko drugiego małżonka – nazwisko, które noszą albo nosiłyby dzieci zrodzone z tego małżeństwa.

Należy jednak zwrócić uwagę, iż na żądanie osoby, która ma zostać przysposobiona, i za zgodą przysposabiającego sąd postanawia, iż małoletni będzie nosił nazwisko złożone z dotychczasowego nazwiska oraz nazwiska adoptującego (art. 122 § 2 KRiO). Wyjątkiem jest adopcja pełna – w takim przypadku sporządza się bowiem nowy akt urodzenia, w którym to przysposabiający jest wpisywany jako ojciec.

Warto również zwrócić uwagę na kwestię imienia przysposobionego. Mianowicie może ono zostać zmienione na wniosek adoptującego. Zostanie on uwzględniony przez sąd, jeżeli uzna on, że żądanie to jest zgodne z dobrem dziecka. Należy dodać, iż jeśli małoletni ukończył 13. rok życia, wówczas konieczna będzie jego zgoda.

Potrzebujesz pomocy adwokata? Walczysz o dzieci?

Jeśli chciałbyś skorzystać z mojej pomocy, zapraszam do kontaktu.

Działam na terenie takich miast jak: Poznań, Luboń, Gniezno, Śrem, Środa Wielkopolska, Grodzisk Wielkopolski, Swarzędz, Leszno, Piła, Kościan, Jarocin, Września oraz Wolsztyn.

Posiadam także oddział w Świeciu, pracując w takich miejscowościach jak Grudziądz, ChełmnoTuchola.

W trudnych sprawach rodzinnych działam w CAŁEJ POLSCE!

Udzielam także konsultacji telefonicznych oraz konsultacji online. Koszt godzinnej konsultacji wynosi 200 zł. Kancelaria nie udziela bezpłatnych porad przez telefon.

mec. Marlena Słupińska-Strysik

Masz pytania? Napisz! Zadzwoń!

  • Adwokat
  • Marlena Słupińska-Strysik
  • e-mail: [email protected]
  • tel. 61 646 00 40
  • tel. 68 419 00 45
  • tel. 52 511 00 65

Komentarze:

Leave a Reply

Your email address will not be published.