Równe prawa ojca do opieki nad dzieckiem

Równe prawa ojca do opieki nad dzieckiem Dziecko aż do pełnoletniości pozostaje pod władzą rodzicielską.

Dziecko aż do pełnoletniości pozostaje pod władzą rodzicielską. Z reguły jest ona sprawowana przez obojga rodziców. Zdarza się jednak tak, iż jest ona powierzana wyłącznie ojcu dziecka. Niniejszy artykuł przedstawi prawne uregulowania powyższej kwestii.

Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom. Jednakże, jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd w wyroku ustalającym pochodzenie dziecka może orzec o zawieszeniu, ograniczeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej jednego rodzica. Taka sytuacja może mieć miejsce m.in.

gdy rodzice żyją w rozłączeniu lub jedno z nich nie jest w stanie sprawować pieczy nad dzieckiem z powodu choroby. Wówczas sąd opiekuńczy określa sposób jej wykonywania. W przypadku rozwodu lub separacji zwykle jest ona przyznawana matce dziecka, natomiast władza ojca jest ograniczana do określonych praw i obowiązków wobec dziecka (prawo odwiedzin, obowiązek alimentacyjny).

Należy jednak wiedzieć, iż prawo nie stoi na przeszkodzie powierzeniu wyłącznej i pełnej władzy rodzicielskiej ojcu.

Równe prawa rodziców

W świetle kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice mają równe prawa i obowiązki w stosunku do dziecka, niezależnie czy pozostają lub pozostawali w związku małżeńskim czy też nie.

Wyrazem dążenia ustawodawcy do równości praw jest stosunkowo nowa zmiana w obowiązujących przepisach, która znosi normę iż „jeżeli ojcostwo nie zostało ustalone albo jeżeli zostało ustalone sądownie bez przyznania ojcu władzy rodzicielskiej, władza rodzicielska przysługuje matce”.

Obecnie przyjęto, że w razie sądowego ustalenia ojcostwa, ojcu przysługuje władza rodzicielska z mocy prawa, bez konieczności jej przyznawania.

Zobacz również serwis: Dziecko i prawo

Dobro dziecka

Sąd powierzając władzę rodzicielską jednemu z rodziców kieruje się dobrem dziecka, mając na względzie m. in. jego wiek, związek uczuciowy z jednym z rodziców i rodzeństwem, a nie tylko ujemną oceną kwalifikacji osobistych rodzica do sprawowania pieczy.

Jeżeli uzna, iż lepiej dla dziecka jest aby pozostawało pod władzą ojca, to wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzy ojcu.

Jednakże należy zaznaczyć, że orzecznictwo polskich sądów zgodnie stoi na stanowisku iż w okresie pierwszych kilkunastu miesięcy życia dziecka lepiej dla niego jest aby pozostawało pod opieką matki.

Sąd Najwyższy uznał, iż w okresie niemowlęctwa i wczesnego dzieciństwa jest wskazane, aby dziecko pozostawało pod opieką matki ze względu na jej większą uczuciowość, skłonność do jej uzewnętrzniania oraz właściwą matce troskę o zaspokojenie codziennych potrzeb dziecka.

Matka czy ojciec

Przy wyborze jednego z rodziców, któremu powierza się wykonywanie władzy rodzicielskiej w pełnym zakresie, uwzględnia się kwalifikacje podmiotowe obojga rodziców, w tym także ich zdolności wychowawcze.

Sąd każdorazowo ocenia, które z nich daje lepszą gwarancję prawidłowego wychowania dziecka, biorąc pod uwagę jakość dotychczasowego wykonywania obowiązków rodzicielskich.

Jednakże, zanim podejmiemy decyzje o ograniczeniu władzy jednego z rodziców, należy rozważyć możliwość współdziałania dla dobra dziecka. 

Zobacz również serwis: Rozwody

Podsumowując, należy stwierdzić, iż w świetle obowiązującego prawa zarówno matka, jak i ojciec mają równe prawa i obowiązki rodzicielskie. W przypadku konieczności powierzenia władzy tylko jednemu z rodziców, sąd kieruje się dobrem dziecka. Dlatego też szansa przyznania jej ojcu (poza okresem wczesnego dzieciństwa) jest bardzo wysoka.

Zadaj pytanie: Forum

Równe prawa ojca do opieki nad dzieckiem

Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.

Czy ten artykuł był przydatny?

Dziękujemy za powiadomienie

Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.

© Materiał chroniony prawem autorskim – wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Równe prawa ojca do opieki nad dzieckiem

Jestem ojcem 10-miesięcznego dziecka. Łożę na jego utrzymanie, ale byłej partnerce ciągle mało. Zmieniła też miejsce zamieszkania bez mojej zgody – czy mogła to zrobić? Jak uregulować płatności na dziecko? Chcę też mieć równe prawa do opieki nad nim, spędzać z dzieckiem więcej czasu, niż obecnie pozwala jego matka. Co robić?

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zwanego dalej K.r.io.

Niniejsza opinia zostanie podzielona na dwie części: pierwsza dotyczyć będzie alimentów, druga uregulowania kontaktów z dzieckiem.

W pierwszej kolejności zasadne jest sądowe ustalenie wysokości alimentów oraz prawa do kontaktów. Sprawy te nie mogą być jednak łącznie rozpoznawana. Każda wymaga osobnego pisma inicjującego sprawę. Nie ulega wątpliwości, iż regulowanie kontaktów będzie miało znamienny wpływ na wysokość zasądzonych alimentów.

Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Istotna z punktu widzenia Pana interesu jest treść art. 135 § 1 K.r.io., zgodnie z którym zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

Nadto wskazać należy, iż wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.

Obowiązek pokrycia części lub całości kosztów utrzymania lub wychowania małoletniego dziecka

W chwili obecnej nie ulega wątpliwości, iż matka dziecka czyni osobiste starania o wychowanie i utrzymanie dziecka. Na Panu jako ojcu zatem ciąży obowiązek pokrycia części lub całości kosztów utrzymania lub wychowania małoletniego dziecka.

Ustawodawca w sposób jednoznaczny posługuje się sformułowaniem, iż zakres świadczeń alimentacyjnych jest m.in. uzależniony od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego nie należy kojarzyć z wysokością faktycznych zarobków bądź też czystego dochodu z majątku.

W ocenie zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego mieszczą się także te niewykorzystane, jeżeli tylko są realne, a potrzebom uprawnionych zobowiązany nie jest w stanie sprostać posiadanymi środkami. Możliwości zarobkowe – to zarówno te przybierające postać pieniężną, jak i te pobierane w naturze.

Wynagrodzeniem są także świadczenia uzupełniające wynagrodzenie podstawowe (premie, dodatki, tzw. trzynasta pensja, nagroda jubileuszowa itp.).

Jak wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 maja 1975 r., sygn. akt III CRN 48/75. „zasadne i zgodne z treścią art. 135 kro – jest oparcie się na możliwościach zarobkowych pozwanego, a nie tylko na jego aktualnych zarobkach.

Zakres obowiązku alimentacyjnego może i powinien być większy od wynikającego z faktycznych zarobków i dochodów zobowiązanego, jeśli przy pełnym i właściwym wykorzystaniu jego sił i umiejętności zarobki i dochody byłyby większe, a istniejące warunki społeczno-gospodarcze i ważne przyczyny takiemu wykorzystaniu nie stoją na przeszkodzie (por. orzeczenie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 9 stycznia 1959 r. III CR 212/58 OSPiKA 1960/2 poz. 41)”.

Od czego zależy wysokość alimentów na dziecko?

W toku postępowania o alimenty sąd w pierwszej kolejności ustali, jakie są usprawiedliwione potrzeby dziecka, a następnie ustali możliwości zarobkowe rodziców. Zgodnie z tymi ustaleniami sąd zasądzi odpowiednie alimenty. Sąd weźmie też pod uwagę, jakie dziecko ma potrzeby i czy są one zaspokajane.

W mojej ocenie powinien Pan żądać przedłożenia zestawienia rachunków i wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem dziecka, które przedstawią zestawienie przypuszczalnych kosztów utrzymania dziecka i wynikających z zaspokojenia jego potrzeb, ale tyko wówczas gdyby koszty utrzymania dziecka były wyższe, aniżeli dotychczas płacone przez Pana alimenty. Nie bez znaczenia dla wysokości alimentów będzie także kwestia dobrowolnego zabierania dziecka na wakacje, troszczeń się o jego rozwój fizyczny i umysłowy. Istotnym z punktu widzenia interesu Pana interesu jest orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 1967 r., sygn. akt III CR 422/66 zgodnie z którym „przez obowiązek alimentacyjny dostarczanie środków utrzymania przewidziany w art. 128 i 133 § 2 kro, rozumieć należy obowiązek zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej potrzebującej alimentacji; obowiązek ten może polegać również na dostarczeniu osobie znajdującej się w niedostatku mieszkania, opieki lekarskiej i domowej. Nadto w wyroku z dnia 21 maja 1975 r., sygn. akt III CRN 72/75 usprawiedliwione potrzeby dziecka winny być ocenione nie tylko na podstawie wieku, lecz również miejsca pobytu dziecka, jego środowiska, możliwości zarobkowych osób zobowiązanych do jego utrzymania oraz całego szeregu okoliczności każdego konkretnego wypadku. W szczególności pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można odrywać od pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Pojęcia te w praktyce pozostają we wzajemnej zależności i obie przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, zwłaszcza przy ustalaniu przez sąd wysokości alimentów”.

See also:  Jak pozbyć się żony z własnego mieszkania jeszcze przed rozwodem?

Uregulowanie sądowe wysokości płaconych alimentów celem zapewnienia gwarancji co do wysokości świadczenia alimentacyjnego

Zasadne jest nadto uregulowanie sądowe wysokości płaconych alimentów celem zapewnienia gwarancji co do wysokości świadczenia alimentacyjnego. W podobnym tonie wypowiada się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 marca 1985 r., sygn.

akt III CRN 341/84 zgodnie z którym „zakres świadczeń alimentacyjnych należy – zgodnie z art. 135 § 1 kro – od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

Należy przy tym stwierdzić, że pojęcie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz pojęcie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego, pozostają we wzajemnej zależności i obie te przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, w szczególności przy ustalaniu wysokości alimentów przez sąd.

Odmienny pogląd pozostawałby w sprzeczności z zasadą równej stopy życiowej dzieci i rodziców, obowiązującej także w sprawach alimentacyjnych”.

Istota świadczenia alimentacyjnego polega na zapewnieniu środków wychowania i utrzymania osoby uprawnionej do takiego świadczenia, a nie osoby która opiekuje się osobą uprawnioną.

Zasądzenie świadczenia pieniężnego w wysokości wykraczającej poza zakres usprawiedliwionych potrzeb małoletniego dziecka w mojej ocenie narusza istotę tego świadczenia.

Nie sposób wskazać kwoty takiego świadczenie nie znając zarobków ojca dziecka (należy mieć na uwadze zasadę równej stopy życiowej dziecka i ojca), ale powszechnie przyjmowane w sytuacji osób „średnio sytuowanych finansowo” są alimenty rzędu od 500 zł do 1000 zł na dziecko.

Wszystko oczywiście uzależnione jest od tego, czy dziecko musi brać jakieś drogie leki, czy uczęszcza do przedszkola, czy też niezbędne jest zatrudnienie niani, jakie możliwości zarobkowe i majątkowe mają osoby zobowiązane. W sytuacji kiedy matka dziecka pracuje wskazać należy, iż koszty utrzymania dziecka winne być rozłożone w stosunku 70%–30% na Pani korzyść, co do wkładu w utrzymanie dziecka.

Wniosek o uregulowanie kontaktów z dzieckiem

Przechodząc do kontaktów, zasadne jest wystąpienie z wnioskiem o uregulowanie kontaktów.

Ważny jest tu art. 113 K.r.io., zgodnie z którym:

„Art. 113 § 1 Niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.

§ 2. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej”.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się jednolity pogląd, zapoczątkowany uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1968 r., sygn. akt III CZP 70/66 (OSNCP 1968, nr 5, poz. 77), że prawo do utrzymywania kontaktu z dzieckiem nie należy do sprawowania władzy rodzicielskiej (w uchwale: „nie zależy od sprawowania władzy rodzicielskiej”).

Jak czytamy w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia z dnia 8 marca 2006, sygn. akt III CZP 98/05, „władza rodzicielska, co wynika z całokształtu przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a zwłaszcza z art. 95 § 1, art.

96 i 98 § 1, stanowi ogół obowiązków i praw względem dziecka, mających na celu zapewnienie mu należytej pieczy i strzeżenie jego interesów. Zakres władzy rodzicielskiej nie oznacza wyłączności rodziców w stosunku do dziecka i powinna być ona wykonywana tak, jak wymaga dobro i interes dziecka.

Rodzicom przysługuje prawo do osobistej styczności z dzieckiem, jest ono ich prawem osobistym i niezależnym od władzy rodzicielskiej. Przysługuje rodzicom, mimo pozbawienia ich władzy rodzicielskiej, jej zawieszenia lub ograniczenia.

Pozbawienie lub ograniczenie tych kontaktów wymaga odrębnego orzeczenia przez sąd, takie bowiem uregulowanie zawarte jest w odrębnym przepisie kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 113)”.

Zobacz również: Opieka nad dzieckiem po rozstaniu

Brak porozumienia między rodzicami co do kontaktów ojca z dzieckiem po rozstaniu rodziców

Jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy.

Innymi słowy jeżeli nie dojdzie Pan do porozumienia z matką dziecka w przedmiocie uregulowania kontaktów z dzieckiem, wówczas może Pan wystąpić na drogę postępowania sądowego, celem uregulowania sposobu kontaktu z synem.

Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy ograniczy utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem.

Sąd opiekuńczy może w szczególności:

  1. zakazać spotykania się z dzieckiem,
  2. zakazać zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu,
  3. na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd,
  4. ograniczyć kontakty do określonych sposobów porozumiewania się na odległość,
  5. zakazać porozumiewania się na odległość.

Powyższe sytuacje mogą nastąpić tylko wówczas, gdy sąd w ramach prowadzonego postępowania i na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdzi, iż takie ograniczenie prawa do kontaktów związane jest z dobrem dziecka. Przedstawiona przez Pana sytuacja rodzi nadto pytanie, czy sąd nie zechce skorzystać z instytucji o której mowa w art. 1134 K.r.io.

Zgodnie z jego treścią „sąd opiekuńczy, orzekając w sprawie kontaktów z dzieckiem, może zobowiązać rodziców do określonego postępowania, w szczególności skierować ich do placówek lub specjalistów zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń”.

Proszę zauważyć, iż ustawodawca wskazuje jednak na sytuacje, kiedy to kontakt z rodzicem zagraża dziecku. Nie ma natomiast mowy o uregulowaniu nakazującym określonego zachowania.

Istotnym z punktu widzenia Pana interesu jest § 2 art. 113 K.r.io., który wskazuje, iż wymienione w tym przepisie przypadki są jedynie przykładami.

Ustawodawca posługuje się bowiem jedynie zwrotem „w szczególności”.

Przepis w art. 1134 K.r.io. stanowi o nałożeniu obowiązku na rodziców w przedmiocie określonego postępowania. Nie ma przy tym mowy, czy chodzi o zachowanie zakazujące wykonywania prawa do kontaktów, czy też nakazujące. Należy zatem wyprowadzić wniosek i możliwym jest dochodzenie nakazu kontaktu z dzieckiem.

W chwili obecnej może Pana wystąpić do sądu z wnioskiem o uregulowanie kontaktów ojca z dzieckiem. Ustawodawca wskazuje bowiem, iż sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia.

W mojej ocenie w przedmiotowej sprawie, najistotniejsze znaczenie będą miały przesłanki biologiczne, tj. związane z karmieniem dziecka i wiekiem.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Odpowiedzialność rodzicielska, opieka nad dzieckiem i prawo do odwiedzin po rozstaniu rodziców – Your Europe

Na tej stronie

Ostatnio sprawdzono: 06/05/2022

Jako rodzic odpowiadasz za wychowanie swoich dzieci, ich edukację i majątek. Masz także prawo do występowania w charakterze ich przedstawiciela prawnego.

We wszystkich krajach UE tzw. władzę rodzicielską nad dzieckiem sprawuje automatycznie matka, a także pozostający w związku małżeńskim ojciec. W większości przypadków rodzice wspólnie sprawują władzę rodzicielską.

Jednak zasady określające, czy takie prawa i obowiązki ma ojciec niebędący w związku małżeńskim, różnią się zależnie od kraju.

Sprawdź, jakie przepisy obowiązują w wybranym kraju:

Wybierz kraj:

  • Austriaatpl
  • Belgiabepl
  • Bułgariabgpl
  • Chorwacjacrpl
  • Cyprcypl
  • Czechyczpl
  • Daniadken
  • Estoniaeepl
  • Finlandiafipl
  • Francjafrpl
  • Niemcydepl
  • Grecjagrpl
  • Węgryhupl
  • Irlandiaiepl
  • Włochyitpl
  • Łotwalvpl
  • Litwaltpl
  • Luksemburglupl
  • Maltamtpl
  • Niderlandynlpl
  • Polskaplpl
  • Portugaliaptpl
  • Rumuniaropl
  • Słowacjaskpl
  • Słoweniasipl
  • Hiszpaniaespl
  • Szwecjasepl

Masz więcej pytań?

Każdy kraj UE stosuje swoje własne przepisy regulujące kwestie opieki i prawa do odwiedzin. Przepisy krajowe określają:

  • kto uzyska prawo do opieki nad dzieckiem
  • czy rodzice będą sprawować opiekę wspólnie, czy też prawo do opieki uzyska tylko jedno z nich
  • kto będzie podejmować decyzje dotyczące edukacji dziecka
  • kto będzie zarządzał majątkiem dziecka itp.

Wszystkie kraje UE respektują prawo dzieci do osobistej relacji i bezpośredniego kontaktu z obojgiem rodziców, nawet w sytuacji, gdy mieszkają oni w różnych krajach.

W przypadku rozwodu lub separacji ważne jest ustalenie, czy dzieci będą mieszkać z jednym z rodziców, czy z obojgiem na przemian. Ty i Twój były partner możecie dążyć do obopólnej zgody.

Postępowanie sądowe w sprawie opieki nad dzieckiem i prawa do odwiedzin

Jeśli nie możesz dojść do porozumienia z byłym partnerem co do opieki nad dzieckiem lub prawa do odwiedzin, prawdopodobnie zdecydujesz się wnieść sprawę do sądu.

W sytuacjach, kiedy w grę wchodzi więcej niż jeden kraj (np. jeśli rodzice nie mieszkają w tym samym kraju), sprawy dotyczące władzy rodzicielskiej rozpatruje sąd znajdujący się w kraju, w którym dziecko przeważnie mieszka.

Jeśli wyraźnie uzgodnisz to z byłym partnerem, sąd wydający orzeczenie w sprawie rozwodu rozstrzygnie również związane z rozwodem kwestie władzy rodzicielskiej.

Mając na uwadze dobro dziecka, sąd wyda orzeczenie o prawie do opieki nad dzieckiem i prawie do odwiedzin oraz wyznaczy miejsce zamieszkania dziecka.

See also:  Czy można wstąpić w stosunek najmu lokalu socjalnego po partnerce?

Uznawanie i wykonywanie orzeczeń

  • Orzeczenia sądu w sprawie władzy rodzicielskiej wydane w jednym z krajów UE są uznawane we wszystkich krajach UE bez żadnych dodatkowych formalności.
  • Wykonanie tych orzeczeń ułatwia ujednolicona procedura.
  • Sprawdź, jak przebiega uznawanie i wykonywanie orzeczeń dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej w innych krajach UE.
  • W konkretnej sytuacji odpowiednie działania pomogą podjąć organy centralne zajmujące się kwestiami związanymi z władzą rodzicielską. Wyszukaj centralny urząd odpowiedzialny za sprawy małżeńskie i odpowiedzialność rodzicielską

Wyjątek – Dania

Unijne przepisy w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej (np. jurysdykcji czy uznawania i egzekwowania orzeczeń) nie obejmują Danii.

Prawo ojca do opieki nad dzieckiem § Adwokat Łukowicz – Wrocław

Dziecko aż do ukończenia 18-ego roku życia pozostaje pod władzą rodzicielską, którą w polskim prawie rozumiemy jako zestaw uprawnień i obowiązków, jakie przysługują rodzicom w stosunku do małoletniego potomka. Ich zadaniem jest zapewnienie mu należytej opieki i ochrona jego interesów.

Dodatkowo władza rodzicielska realizuje interesy dorosłych wyrażające się w instynkcie rodzicielskim oraz interesy społeczne narzucając obowiązek wychowania młodego człowieka na uczciwego obywatela, którym się stanie w przyszłości.

Rodzice są zobligowani przez prawo, by pomagać synowi i/lub córce w ich nieporadności, decydować o wyborze szkoły, drogi duchowej, sposobu leczenia w razie choroby, zarządzaniu ich majątkiem.

Dodatkowo mają obowiązek zapewnić im godne warunki egzystencjalne takie jak wyżywienie, odzież, miejsce zamieszkania i podstawowe sprzęty gospodarstwa domowego oraz chronić przed niebezpieczeństwem, dbać o ich fizyczny i duchowy rozwój. Reprezentują je także w zakresie czynności prawnych i sądowych. Władza rodzicielska przysługuje z mocy prawa, bez konieczności jej przyznawania drogą sądową.

Władza rodzicielska

Po przyjściu na świat dziecka władza rodzicielska z reguły jest sprawowana przez oboje rodziców. Jeżeli oczywiście są pełnoletni i posiadają pełną zdolność do czynności prawnych.

Uznanie ojcostwa w akcie urodzenia w konsekwencji daje pełną władzę rodzicielską mężczyźnie. Jeżeli syn lub córka pochodzi ze związku pozamałżeńskiego, matka posiada władzę rodzicielską od dnia narodzin, natomiast ojciec od dnia, w którym zostało uznane jego ojcostwo.

Gdy zostaje ono ustalone na drodze sądowej, wtedy też przysługuje mu władza rodzicielska.

Ograniczenie lub odebranie władzy rodzicielskiej

Władza rodzicielska nie jest dana nikomu raz na zawsze. Od 2008 roku obowiązywało w Polsce prawo, które przewidywało, że po rozwodzie, gdy rodzice nie doszli do porozumienia w kwestii opieki nad nieletnim dzieckiem, jedno z nich mogło mieć ją ograniczoną lub całkowicie odebraną.

Jeżeli małżonkowie podczas rozwodu byli ustępliwi i chętni do zawarcia porozumienia rodzicielskiego to sąd zgodnie z artykułem 58 § 1 i § 1a Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mógł wydać orzeczenie o pozostawieniu pełni władzy rodzicielskiej obu stronom postępowania.

Podczas zawierania porozumienia ustalało się takie informacje jak: terminy i sposoby płatności alimentów, jaką formę przyjmą kontakty z dzieckiem, jak i z kim będą spędzane ferie, wakacje, święta oraz o sposobie wymiany informacji o nauce i rozwoju syna lub córki.

Orzeczenie władzy rodzicielskiej przez sąd

Jeżeli jednak rodzice pozostawali w konflikcie, sąd na podstawie artykułu 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego mógł pozostawić pełnię władz rodzicielskich tylko jednemu z małżonków, a drugiemu ograniczyć. Wówczas ustalany był zakres praw i obowiązków obu stron.

Jeżeli sąd nie wydał zakazu widywania się i utrzymywania kontaktów jednemu z rodziców na podstawie ustawowych przesłanek do jego orzeczenia, posiadał on prawo do spotkań, odwiedzin, zabierania poza miejsce zamieszkania oraz kontaktów telefonicznych i za pomocą Internetu.

Było to spowodowane tym, że kontakt z dzieckiem jest tak samo prawem jak i obowiązkiem obojga rodziców.

Podczas rozprawy rozwodowej zapadały także decyzje o wysokości alimentów, o tym z którym rodzicem zamieszka dziecko po rozstaniu małżonków i jaką formę powinny przybrać kontakty z drugim rodzicem.

Przed wydaniem szczegółowego postanowienia odnośnie zakresu pozbawienia części lub całości praw rodzicielskich jednego z opiekunów, sąd zobligowany był do wnikliwego zbadania dotychczasowych relacji panujących w rodzinie.

W tym celu były przeprowadzane wywiady środowiskowe, ustalano na podstawie zeznań świadków fakty dotyczące rzeczywistego sprawowania przez danego rodzica opieki nad dzieckiem, jak również w uzasadnionych przypadkach, przesłuchiwano samego małoletniego w obecności biegłego psychologa.

Podejmując decyzję o tym, komu powierzyć pełną opieką nad dzieckiem, sąd oceniał zdolności wychowawcze obu stron konfliktu oraz oceniał jakość wykonywania przez nich obowiązków rodzicielskich w przeszłości.

Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego, sąd szczegółowo określał zakres zobowiązań oraz praw w decydowaniu o małoletnim małżonkowi, któremu nie została powierzona opieka. Mogło to na przykład dotyczyć wyjazdu dziecka za granicę, zmiany miejsca zamieszkania bądź szkoły, czyli w sytuacjach, w których wymagana jest pisemna zgoda obojga rodziców. W przypadku, gdy jedno z rodziców rażąco naruszało zasady wykonywania władzy rodzicielskiej, w trakcie sprawy rozwodowej sąd mógł mu odebrać całkowicie możliwość sprawowania opieki.

Często dzieci pozostają z matką, ale nie zawsze!

Ojcowie, którzy wnoszą wniosek o to, by wspólne dla obojga małżonków dziecko po rozwodzie mieszkało z nimi, są rzadkością. W większości spraw dobrowolnie zgadzają się na to, by dzieci zostały z matką. Nie oznacza to jednak, że są z góry pozbawiani władzy rodzicielskiej.

W trakcie trwania sprawy rozwodowej mogą podpisać porozumienie rodzicielskie, aby współdecydować o przyszłości potomków. Będą to kwestie dotyczące wyboru szkoły, zajęć pozalekcyjnych, opieki zdrowotnej czy wyjazdów poza miejsce zamieszkania.

Sąd orzeknie także w jakiej wysokości każda ze stron postępowania będzie ponosiła koszty utrzymania i wychowywania syna lub córki.

Przed zapadnięciem decyzji sąd (najczęściej przy pomocy biegłych) ustala, z którym z rodziców dziecko posiada silniejszą więź. Analizowane są relacje pomiędzy dzieckiem a rodzicami oraz zaufanie jakim siebie darzą. Brane jest pod uwagę przede wszystkim dobro małoletniego.

Sąd zwraca uwagę na to, w jakim środowisku będzie przebywało, jaki poziom życia zapewni mu każde z rodziców, jakie reprezentują możliwości finansowe i mieszkaniowe oraz ilość czasu jaką mogą poświecić na wychowywanie.

Ze względu na to, że to kobiety w Polsce przeważnie zajmują się domem rezygnując z kariery zawodowej, gdy toczy się spór, to one częściej dostają pod opiekę potomstwo. Od mężczyzn zasądza się wówczas alimenty oraz ustala terminy i formę spotkań z dzieckiem.

Przychylność polskich sądów do powierzania opieki nad dzieckiem matce przejawia się przede wszystkim w pierwszych kilkunastu miesiącach jego życia. Takie jest stanowisko Sądu Najwyższego, który powołuje się na aspekty biologiczne oraz właściwą matce skłonność do zaspokajania codziennych potrzeb niemowlęcia.

Nie zakładaj z góry, że przegrasz!

Ojcowie, którzy starają się o pełną opiekę nad synem lub córką są wciąż rzadkością. Również to jest przyczyną, dla której w polskim orzecznictwie widoczna jest tendencja do przyznawania matce pełni praw. Ze względu na brak unormowań prawnych, większe prawa otrzymuje małżonek dominujący, czyli kobieta.

Chyba że matka wykazuje niechęć względem dziecka, ma problemy z uzależnieniami lub zdiagnozowano u niej chorobę psychiczną. Wpływa na to także fakt, że mężczyźni nie zabiegają o tę opiekę zakładając z góry, że są skazani na porażkę.

Zdarza się także, że w sytuacji gdy wszystko wskazuje na to, że ojciec lepiej sprawowałby opiekę nad dzieckiem, finalny wyrok zapada na korzyść matki. Statystyki jednak z roku na rok zmieniają się. Z danych GUS za 2013 rok wynika, że tylko 4% spraw kończyły się decyzją, by dziecko zostało przy ojcu, natomiast około 60% dzieci trafiało pod opiekę matki.

Z tego powodu powstało na przykład Centralne Stowarzyszenie Obrony Praw Ojca i Dziecka. Są w nim zrzeszeni mężczyźni, którzy walczą o swoje prawa i przeciwstawiają się dyskryminacji.

Po nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Kodeksu postępowania cywilnego nie ma konieczności ograniczania praw rodzicielskich jednemu z rodziców, jeżeli oboje po rozstaniu nie potrafią znaleźć porozumienia odnośnie opieki nad dzieckiem.

Zawieszenie, ograniczenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej od sierpnia 2015 roku będzie spowodowane w skutek działania na niekorzyść dziecka przez jednego z rodziców. Jeżeli obie strony złożą stosowny wniosek normujący kontakt z dzieckiem, sąd nie musi w to ingerować.

Jeżeli rozwodnicy potrafią uczynić to na drodze dobrowolnego porozumienia, nie jest potrzebna interwencja z zewnątrz.

Automatyczne ograniczenie władzy rodzicielskiej dla jednej ze stron, jeżeli strony konfliktu nie doszły do konsensusu, powodowało zbędny podział na „lepszych” i „gorszych” rodziców, pomimo tego, że oboje posiadali odpowiednie kwalifikacje do pełnienia roli opiekunów.

Dodatkowo pomaga wyciszyć nieporozumienia rodzinne, sprzyja zawarciu kompromisu i zapewnienia obecności obojga rodziców w życiu dziecka. Nowelizacja kodeksów wprowadza także nowe pojęcie – prawo dziecka do kontaktu z obojgiem rodziców. To powoduje, że w sporze dziecko będzie traktowane podmiotowo, a nie przedmiotowo tak jak do tej pory.

See also:  Rozstanie partnerów mających dziecko

Prawa rodzicielskie ojca

Równe prawa rodzicielskie matki i ojca wynikają z wielu przepisów nowej konstytucji.

Nakaz równego traktowania ojca i matki pod względem praw i obowiązków wobec dziecka przewiduje także Konwencja o Prawach Dziecka, która kreuje prawo dziecka do wychowywania go przez oboje rodziców, a w sytuacji, kiedy żyją oni w rozłączeniu, prawo dziecka do kontaktów z obojgiem. Wynika z tego, że w przypadku utrudniania ojcu kontaktów z dzieckiem przez matkę, występuje naruszenie nie tylko praw ojca, ale przede wszystkim prawa dziecka.

1. Brak równouprawnienia po rozwodzie?

Problem powstaje także wtedy, kiedy rodzice dziecka rozwodzą się i na podstawie przepisów sąd ma obowiązek rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej każdego z rodziców.

Do dyspozycji sądu pozostają dwa warianty do wyboru: pozostawienie pełnej władzy rodzicielskiej obojgu rozwiedzionym rodzicom z określeniem miejsca zamieszkania dziecka u jednego z nich lub powierzenie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, a ograniczenie władzy drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka. Chyba że zachodzi konieczność zastosowania przepisów o ograniczeniu władzy rodzicielskiej lub jej pozbawieniu.

Powierzenie pełnej władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom i ustalenie miejsca zamieszkania dziecka, na przykład u matki, oznacza, że bezpośrednią pieczę nad dzieckiem sprawuje matka.

Tego rodzaju rozstrzygnięcie jest zbliżone do ograniczenia władzy rodzicielskiej ojca z tym, że przy powierzeniu obojgu rodzicom pełnej władzy rodzicielskiej sąd nie zajmuje się sprawą kontaktów ojca z dzieckiem. Rozwiedzeni rodzicez reguły żyją w konflikcie i najczęściej wciągają w niego dziecko.

Stąd często zdarzają się sytuacje, w trakcie których rodzice zamiast skupić się na należytym sprawowaniu opieki nad dzieckiem, utrudniają wzajemne kontakty, ograniczając jednocześnie dziecku możliwość regularnych spotkań z tym z rodziców, z którym dziecko nie mieszka pod jednym dachem.

Dlatego dla dobra dziecka sąd może ustalić warunki i termin spotkań z tym z rodziców, z którym dziecko nie mieszka na stałe. O takie ustalenia wystąpić może zarówno ojciec, jak i matka dziecka.

2. Ojciec ustalony

Badania nad ojcostwem wykazały, że istnieje współzależność między stopniem przekonania domniemanego ojca o fakcie jego biologicznego ojcostwa a chęcią sprawowania przez niego władzy rodzicielskiej nad dzieckiem i okazywania mu uczuć ojcowskich.

Możliwość korzystania z badań opartych na analizie DNA w procesach dotyczących spornego ojcostwa powstała dopiero w ostatnich latach.

Dotychczas mimo bezbłędnie prowadzonego procesu nie było pewności co do tego, że ustalony w wyroku ojciec prawny jest jednocześnie ojcem biologicznym.

W razie sądowego ustalenia ojcostwa władza rodzicielska przysługuje ojcu tylko wtedy, gdy przyzna mu ją sąd w wyroku ustalającym ojcostwo. Brak w wyroku ustalającym ojcostwo rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej oznacza, że władza ta nie została przyznana ojcu.

Okolicznościami, które mają znaczenie przy podejmowaniu decyzji przez sąd odnośnie do władzy rodzicielskiej ojca w sprawach o ustalenie ojcostwa, jest postawa pozwanego wobec żądania pozwu oraz wobec dziecka w toku procesu.

Wzrastająca zatem pewność co do ojcostwa konkretnego mężczyzny może mieć wpływ na jego stosunek do dziecka, wyrażający się właśnie tym, iż w szerszym niż dotychczas zakresie będzie chciał nawiązać kontakt z pozamałżeńskim dzieckiem.

Zarówno ojcostwo rozwiedzionego mężczyzny, jak i ojcostwo pozamałżeńskie jest prawnie dyskryminowane w porównaniu z macierzyństwem, co pozostaje w sprzeczności zarówno z konstytucją jako ustawą zasadniczą, jak i ustawami zwykłymi, do których głównie zaliczyć należy Kodeks rodziny i opiekuńczy. Sprzeczność ta występuje również w porównaniu z aktami prawa międzynarodowego, jak np. wspomniana Konwencja o Prawach Dziecka.

Jakie prawa mają ojcowie do dzieci z nieformalnego związku? Czy ślub zmienia coś w tym przypadku?

Dzieci ślubne i nieślubne to podział dość archaiczny w świetle obecnych norm funkcjonujących w społeczeństwie. Zwłaszcza, że w świetle prawa nie ma takiego rozróżnienia. Rodzice — zwłaszcza ojcowie – mają takie same prawa do dziecka urodzonego poza małżeństwem.

Domniemanie ojcostwa męża matki pochodzi jeszcze z prawa rzymskiego. Zgodnie z tą zasadą za ojca dziecka urodzonego w małżeństwie uważany jest mąż matki. To domniemanie istnieje w czasie trwania małżeństwa oraz do trzystu dni po jego zakończeniu. Oznacza to, że dziecko urodzone w małżeństwie, mówiąc potocznie, ma ojca z urzędu.

 To właśnie to uregulowanie pozwala na pewną wygodę w kwestii posiadania dzieci w małżeństwie. Pewnie idąc dość daleko, pozwala też na traktowanie małżeńskich dzieci z pewnym „pierwszeństwem” nad tymi urodzonymi poza małżeństwem. Są to jednak tylko kwestie proceduralne.

Jeżeli dziecko urodziło się poza małżeństwem, do uznania ojcostwa oprócz oświadczenia samego zainteresowanego potrzebna jest zgoda matki.

Podobnie kształtuje się kwestia nazwiska. Dziecko nosi nazwisko ojca, jeżeli zostanie przez niego uznane. Tę kwestię można jednak regulować i to rodzice mogą zdecydować wspólnie o ostatecznym kształcie nazwiska dziecka. Może być ono jedno bądź dwuczłonowe.

Niezależnie od tego, czy dziecko urodziło się w małżeństwie czy poza nim, ojciec dziecka ma wobec niego takie same prawa, ale również i obowiązki. Ojciec wraz z uznaniem dziecka dzieli z jego matką władzę rodzicielską. Oznacza to również, że musi płacić na utrzymanie dziecka.

Alimenty należne są od chwili jego uznania. Ich wysokość, jak wiadomo, zależna jest od potrzeb dziecka. Nie jest więc powiedziane, że ich kwota musi być równa dla każdego z dzieci.

Obowiązek działa również w drugą stronę, ojcu także przysługują alimenty od uznanego dziecka, jeżeli zachodzi taka uzasadniona potrzeba.

Rodzice dziecka nawet żyjący osobno wspólnie wychowują dziecko i troszczą się o jego potrzeby. Oboje są jego przedstawicielami ustawowymi, reprezentują dziecko przy czynnościach prawnych i ponoszą odpowiedzialność za jego czyny.

Wiąże się to również z tym, że każde z rodziców ma prawo do widywania się z dzieckiem i wpływu na jego wychowanie.

Tak samo więc,jak w przypadku ustalania miejsca pobytu dziecka i ewentualnych spotkań z dzieckiem, po rozwodzie będzie to ustalane dla rodziców nieżyjących wspólnie.

Dziecko pozamałżeńskie ma identyczne prawa jak dziecko urodzone w małżeństwie. Działa to w dwie strony. Zarówno w kwestii praw ojca bądź matki do dziecka i wpływu na jego wychowanie, jak i w kwestii praw dziecka względem rodziców.

Kiedy ojcu może zostać przyznane prawo do opieki nad dzieckiem?

WYSPECJALIZOWANA KANCELARIA FRANKOWA – BEZPŁATNA ANALIZA SPRAWY

Jesteśmy jedną z pierwszych kancelarii w Polsce, która zajęła się tematyką tzw. kredytów frankowych. Posiadamy liczne korzystne wyroki unieważniające i “ofrankowujące” umowy naszych Klientów. Wygraliśmy już z każdym bankiem, z większością wielokrotnie. WSZYSTKIE prowadzone przez nas sprawy zakończone prawomocnymi wyrokami zakończyły się WYGRANĄ naszych Klientów

Sprawdź możliwości pozwania banku oraz ile możesz na tym zyskać. Kliknij poniżej i zamów bezpłatną i niezobowiązującą analizę sprawy. Przygotujemy ją w przeciągu 72h. Po otrzymaniu analizy możliwa też jest bezpłatna konsultacja z adwokatem i omówienie sprawy.

  • BEZPŁATNA ANALIZA SPRAWY, OSZACOWANIE KORZYŚCI I BEZPŁATNA KONSULTACJA Z ADWOKATEM – KLIKNIJ TUTAJ
  • POSIADAMY LICZNE  SUKCESY I WYGRANE – KLIKNIJ TUTAJ 
  • Konsultacje w naszych biurach zostały zastąpione tymczasowo konsultacjami telefonicznymi lub video za pomocą aplikacji takich jak Skype, Whatsapp, Zoom itp.  Po przeprowadzeniu wstępnej analizy umowy taka konsultacja jest bezpłatna

WYSPECJALIZOWANA KANCELARIA FRANKOWA – BEZPŁATNA ANALIZA SPRAWY

Jesteśmy jedną z pierwszych kancelarii w Polsce, która zajęła się tematyką tzw. kredytów frankowych. Posiadamy liczne korzystne wyroki unieważniające i “ofrankowujące” umowy naszych Klientów. Wygraliśmy już z każdym bankiem, z większością wielokrotnie. WSZYSTKIE prowadzone przez nas sprawy zakończone prawomocnymi wyrokami zakończyły się WYGRANĄ naszych Klientów

Sprawdź możliwości pozwania banku oraz ile możesz na tym zyskać. Kliknij poniżej i zamów bezpłatną i niezobowiązującą analizę sprawy. Przygotujemy ją w przeciągu 72h. Po otrzymaniu analizy możliwa też jest bezpłatna konsultacja z adwokatem i omówienie sprawy.

  1. BEZPŁATNA ANALIZA SPRAWY, OSZACOWANIE KORZYŚCI I BEZPŁATNA KONSULTACJA Z ADWOKATEM – KLIKNIJ TUTAJ
  2. POSIADAMY LICZNE  SUKCESY I WYGRANE – KLIKNIJ TUTAJ 
  3. Konsultacje w naszych biurach zostały zastąpione tymczasowo konsultacjami telefonicznymi lub video za pomocą aplikacji takich jak Skype, Whatsapp, Zoom itp.  Po przeprowadzeniu wstępnej analizy umowy taka konsultacja jest bezpłatna

Leave a Reply

Your email address will not be published.