Uregulowanie zaległych alimentów

Niepłacenie alimentów to przestępstwo. Osoby, które uchylają się od obowiązku alimentacyjnego, mogą ponieść z tego tytułu odpowiedzialność karną. Niealimentacja w praktyce jest spotykana bardzo często.

Choć bez wątpienia zagadnienie to związane jest z prawem karnym, to dziś porozmawiamy na ten temat z adwokatem Michałem Dziedzicem, który specjalizuje się w prawie rodzinnym.

Z uwagi na prowadzenie spraw dotyczących alimentów, rozwodów czy kontaktów z dziećmi, Pan Mecenas często ma styczność z problemem niepłacenia alimentów.

Dzień dobry Panie Mecenasie, zacznijmy od podstaw. Uzyskaliśmy w sądzie orzeczenie zasądzające alimenty, co dalej?

Dzień dobry.

Wyroki zasądzające alimenty są orzeczeniami natychmiast wykonalnymi. Oznacza to, że może je egzekwować już od chwili ogłoszenia wyroku.

Po ogłoszeniu takiego wyroku, należy skontaktować się z osobą zobowiązaną do płacenia alimentów i ustalić szczegóły, np. wskazać numer rachunku bankowego. Tak, żeby wszystko było jasne dla obu stron.

Czytaj więcej: Jak napisać pozew o alimenty? Jak obliczyć wysokość alimentów na dziecko?

A co w sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie płaci alimentów? Niepłacenie alimentów to chyba częsta sytuacja.

Najpierw można próbować dogadać się polubownie, np. wysyłając wezwanie do zapłaty, ale z reguły należy od razu skierować wniosek o egzekucję alimentów do komornika. Tak, niestety, jest to dość powszechny problem. Jak wskazują statystyki, mamy w Polsce ponad 300 tysięcy dłużników alimentacyjnych.

Czytaj więcej: Jak napisać wniosek do komornika o ściągnięcie alimentów?

To faktycznie bardzo dużo. Wracając jednak do egzekucji alimentów. Jeżeli komornik nie da rady nic wyegzekwować i problem niepłacenia alimentów pozostaje nierozwiązany, co możemy zrobić?

Jeżeli komornik po próbie egzekucji alimentów stwierdzi jej bezskuteczność (czyli wyda odpowiednie postanowienie w tym zakresie – przyp. autora), można podjąć dalsze kroki.

Uregulowanie zaległych alimentów

Kiedy komornik stwierdza bezskuteczność egzekucji?

Egzekucja bezskuteczna to taka, w wyniku której w okresie dwóch ostatnich miesięcy nie wyegzekwowano pełnej kwoty alimentów. Dodatkowo egzekucja bezskuteczna może mieć miejsce wtedy, gdy nie można jej wszcząć z uwagi na, to że dłużnik jest za granicą.

Zatem, jeżeli egzekucja okaże się bezskuteczna, to jakie mamy dalsze możliwości prawne, które mogą doprowadzić do zapłaty zaległych alimentów?

Zawsze doradzam, aby wykorzystać wszystkie możliwości, jakie daje nam prawo, aby rozwiązać problem niepłacenia alimentów. W pierwszej kolejności można złożyć odpowiedni wniosek do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wierzyciela, czyli osoby, której należą się alimenty.

Co to za wniosek?

Jest to tzw. wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego.

Co należy dołączyć do wniosku?

Zaświadczenie od komornika o bezskuteczności egzekucji wraz z informacją o stanie egzekucji, przyczynach bezskuteczności oraz działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania alimentów.

Jakie korzyści daje nam złożenie takiego wniosku?

Informacja o wniosku “idzie” do organu w miejscu zamieszkania dłużnika. W pierwszej kolejności przeprowadzany jest wywiad alimentacyjny u dłużnika, który ma na celu ustalenie jego dokładnej sytuacji majątkowo-rodzinnej oraz zdrowotnej.

Następnie dłużnik powinien złożyć oświadczenie majątkowe. Mówiąc kolokwialnie: organy administracji mają kilka uprawnień, które mają doprowadzić do uzyskania informacji o dłużniku, a w efekcie sprawić, że egzekucja alimentów będzie skuteczna.

Pewnie jednak trudno o wysoką skuteczność w tym przypadku?

Z reguły niestety tak. Często, jeżeli komornik nic nie ściągnął, to i organ administracji (wójt, burmistrz, prezydent) nie da rady nic wskórać.

Co wtedy?

Osoba, której przysługują alimenty może złożyć wniosek, do tego samego organu co wcześniej, o przyznanie świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego.

Kiedy można otrzymać alimenty z Funduszu Alimentacyjnego?

Wtedy, gdy egzekucja alimentów jest bezskuteczna, a dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 800 zł miesięcznie.

A czy organy administracji publicznej mogą jakoś ukarać dłużnika za niepłacenie alimentów?

Tak, jeżeli w toku wcześniej opisanych czynności, nie uda się doprowadzić do wyegzekwowania alimentów, organ właściwy dłużnika może go uznać za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Co to oznacza?

W takim przypadku organ składa wniosek o ściganie dłużnika za przestępstwo niealimentacji, czyli z artykułu 209 kodeksu karnego. Dodatkowo kierowany jest wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi. Organ ma również uprawnienie do skierowania dłużnika do Urzędu Pracy lub nawet podjęcia przez niego pracy proponowanej przez Urząd, jeżeli ten nie pracuje.

Czy wniosek o ściganie za przestępstwo może złożyć tylko organ w ramach procedury opisanej powyżej?

Nie. Osoba pokrzywdzona (której należą się alimenty – przyp. autora) również może wnieść o wszczęcie postępowania karnego przeciwko dłużnikowi wtedy, gdy zaległość w zapłacie alimentów wynosi minimum 3 miesiące.

Co grozi dłużnikowi za niepłacenie alimentów?

Kodeks karny przewiduje karę grzywny, karę ograniczenia wolności, a nawet pozbawienia wolności do roku. Natomiast jeżeli dłużnik naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, można trafić do więzienia nawet na 2 lata.

Można jakoś uniknąć kary?

Przepisy stanowią, że sprawca przestępstwa, który w ciągu 30 dni od pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego uiścił zaległe alimenty, nie podlega karze.

Czy skierowanie sprawy na drogę postępowania karnego to dobry wybór?

Tak, jak mówiłem już wcześniej. Moim zdaniem warto spróbować wszystkiego, aby wyegzekwować alimenty.

Ale gdy dłużnik trafi do więzienia, to już nie ma obowiązku płacenia alimentów?

Co do zasady – obowiązek alimentacyjny trwa dalej, ale jak wiadomo, jest mała szansa, że taki dłużnik zapłaci. Warto jednak zwrócić uwagę na to, że karę można odbywać w Systemie Dozoru Elektronicznego. Wtedy szansa na odzyskanie alimentów jest większa.

Rozumiem, bardzo dziękuję za rozmowę.

Również dziękuję.

Przedawnienie długów alimentacyjnych

  • Publikacja: 2020-05-25
  • Aktualizacja: 2022-01-20
  • Marta Wawrzyniak

Masz na koncie lata zaległości w płaceniu alimentów? Dowiedz się, kiedy możliwość dochodzenia zadłużenia alimentacyjnego się przedawnia.

Uregulowanie zaległych alimentów

Czy alimenty ulegają przedawnieniu?

Jeżeli powstają zaległości alimentacyjne, dłużnik zobowiązany jest do ich zapłaty bez względu na upływ czasu. Kodeks cywilny przewiduje jednak instytucję przedawnienia roszczeń, która powoduje, że po upływie określonego w ustawie czasu dłużnik alimentacyjny może podjąć działania, dzięki którym uwolni się od przedawnionych długów.

WAŻNE!

Alimenty, jako zachowanie polegające na dostarczaniu innej osobie środków utrzymania, w świetle prawa są powtarzającym się świadczeniem pieniężnym i możliwość ich dochodzenia jest ograniczona terminem.

Znaczenie przedawnienia roszczeń alimentacyjnych

Skutkiem przedawnienia roszczeń, w tym również alimentacyjnych, jest możliwość uchylenia się od ich zaspokojenia. Należy zwrócić jednak uwagę, że sam upływ czasu nie powoduje zwolnienia z obowiązku zapłaty. Konieczne jest jeszcze podniesienie zarzutu przedawnienia przed sądem lub komornikiem.

WAŻNE!

Złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się korzystania z zarzutu przedawnienia uniemożliwi powoływanie się na okoliczność upływu czasu. Warto więc pamiętać o odpowiednim formułowaniu pism, aby nie narazić się na utratę tak istotnego narzędzia obrony.

Chcąc zmaksymalizować swoje szanse na uzyskanie zadowalającego rozstrzygnięcia sądu, warto skorzystać z pomocy profesjonalisty. Poprawnie napisane, opłacone, wniesione do właściwego organu pisma pozwalają na szybkie i skuteczne załatwienie sprawy. Świadomość, jakie dowody są dla sądu i komornika istotne i jaka argumentacja przekonywująca, niewątpliwie daje przewagę w sporze sądowym.

Termin przedawnienia alimentów

Alimenty są świadczeniem okresowym, płatnym w terminach miesięcznych. Każda miesięczna rata ma swój termin przedawnienia. Długi przedawniają się więc stopniowo od najstarszej zaległości. W celu wyliczenia terminu przedawnienia roszczeń o alimenty należy zwrócić uwagę, że inaczej liczone są zaległości wobec osób dorosłych, np.

małżonka, pełnoletnich dzieci, a inaczej w stosunku do niepełnoletnich dzieci. Generalnie roszczenia o alimenty przedawniają się z upływem trzech lat. Powyższa zasada odnosi się do osób dorosłych.

Kwestia alimentów na małoletnie dzieci uregulowana jest nieco odmienne, gdyż bieg przedawnienia nie może rozpocząć się w czasie trwania władzy rodzicielskiej. Powyższa zasada w praktyce funkcjonuje w ten sposób, że dzieci mogą domagać się wszelkich zaległych alimentów do ukończenia 21 roku życia.

Pełnoletnie dziecko może pozwać rodzica i skutecznie dochodzić zaległych alimentów bez względu na to, za jaki okres powstało zadłużenie, a zatem nawet za pierwsze lata swojego życia.

WAŻNE!

Treść art. 125 § 1 Kodeksu cywilnego wprowadza dodatkowy termin 6 lat, po upływie którego przedawniają się roszczenia alimentacyjne zasądzone wyrokiem sądu lub ustanowione przed sądem w wyniku ugody bądź mediacji. Dotyczy to jednak należności za okres przed uprawomocnieniem się orzeczenia. Alimenty, które należało opłacać po wydaniu wyroku, przedawniają się z upływem lat 3.

Zasady obliczania przedawnienia alimentów

Do obliczenia terminu przedawnienia konieczne jest również ustalenie daty wymagalności roszczenia alimentacyjnego. Dzień, w którym roszczenie stało się wymagalne, wyznacza początek biegu przedawnienia.

W praktyce alimenty zasądzone wyrokiem sądu rozpoczynają bieg przedawnienia dzień do uprawomocnieniu się orzeczenia.

Rozpoczęcie biegu przedawnienia alimentów bieżących liczymy od dnia następnego po ustalonym dniu zapłaty.

Przykład

Sąd zasądził alimenty z terminem płatności do 10 dnia każdego miesiąca oraz alimenty za okres sprzed wydania wyroku (zaległe). Wyrok uprawomocnił się w dniu 1 stycznia 2019 r.

W tej sytuacji:

  • alimenty zaległe przedawnią się 2 stycznia 2025 r. (6 lat po dacie uprawomocnienia);
  • alimenty za styczeń 2019 r. przedawnią się 11 stycznia 2022 r. (3 lata po dacie wymagalności);
  • alimenty za luty 2019 r. przedawnią się 11 lutego 2022 r. itd.
See also:  Czy mama ma prawo żądać możliwości przebywania w naszym domu na starość?

Jeżeli zadłużenie alimentacyjne oparte jest o wyrok sądu lub ugodę zawartą przed sądem, dla obliczenia terminu przedawnienia nie ma znaczenia, czy uprawnionym do pobierania alimentów jest dziecko, czy osoba dorosła. W zakresie przedawnienia wiek ma znaczenie na etapie wystąpienia z żądaniem alimentów, wszczynania postępowania.

W związku z powyższym teoretycznie 20-letnie dziecko może skutecznie domagać się od rodzica, który całe życie uchylał się od ponoszenia kosztów utrzymania, zapłaty zaległych alimentów za cały okres swojego życia. Teoretycznie, gdyż wymagałoby to udowodnia, że nadal istnieją niezaspokojone potrzeby za cały ten okres.

Przerwanie biegu przedawnienia alimentów

Podczas obliczania terminu przedawnienia powinniśmy wziąć również pod uwagę możliwość przerwania jego biegu.

Dochodzi do niego przez dokonanie jakiejkolwiek czynności przed sądem, mediatorem lub komornikiem zmierzającej do dochodzenia alimentów.

Przerwanie biegu przedawnienia powoduje, że zaczyna ono biec na nowo i termin należy liczyć od początku. Przedawnienie nie biegnie również w czasie trwania postępowania o alimenty.

Jak to wygląda w praktyce? Jeśli sąd zasądził alimenty od 10 stycznia 2019 r., a uprawniony do nich wystąpi o ich egzekucję do komornika w 9 stycznia 2022 r. – należność za styczeń 2019 nie przedawni się przez czas trwania postępowania egzekucyjnego i przez trzy lata po jego zakończeniu.

WAŻNE!

Bieg przedawnienia zostanie również przerwany przez złożenie oświadczenia o uznaniu roszczenia, czyli potwierdzenie, że alimenty rzeczywiście należą się uprawnionemu. Zwykle dochodzi do tego w sytuacji tłumaczenia się z braku środków do zapłaty, proponowania rozłożenia należności na raty. Takie propozycje traktowane są przez sąd jako uznanie roszczenia i przerywają bieg przedawnienia.

Egzekucja komornicza przedawnionych długów alimentacyjnych

Szczególny charakter roszczeń alimentacyjnych powoduje znaczne uprzywilejowanie osoby uprawnionej i istotne utrudnienia w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W przypadku wszczęcia egzekucji alimentów bieg przedawnienia zostaje przerwany. Ponadto:

  • komornik sądowy nie umarza egzekucji z powodu stwierdzenia, że jest ona bezskuteczna, a dłużnik niewypłacalny (tak jak dzieje się w innych sprawach), egzekucja pozostaje w toku, a zadłużenie nie może się przedawnić;
  • uprawniony może skutecznie wystąpić o prowadzenie egzekucji nawet zanim dojdzie do powstania zadłużenia;
  • przy egzekucji alimentów nie ma mają zastosowania kwoty wolne od zajęcia, możliwe jest zajęcie 60% wynagrodzenia, bez względu na jego wysokość;
  • wykazanie komornikowi, że nie ma zaległości, nie spowoduje zakończenia prowadzenia egzekucji;
  • komornik sądowy nie ingeruje w zasadność wydanego wyroku i nie możemy skutecznie przedstawiać mu argumentów o niezasadności orzeczonego obowiązku.

WAŻNE!

W czasie trwania postępowania egzekucyjnego termin przedawnienia nie biegnie. Nawet w przypadku, gdy egzekucja jest prowadzona przez kilka lat, zobowiązania alimentacyjne nie ulegną przedawnieniu.

Chcąc przeciwdziałać prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu, powinniśmy zwrócić się do sądu z powództwem o wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego.

Pomimo toczącej się egzekucji komorniczej nie ma przeszkód, aby wystąpić do sądu o modyfikację dotychczasowego orzeczenia.

Prawomocne orzeczenie o wygaśnięciu obowiązku alimentacyjnego stanowi podstawę do zakończenia wszelkich toczących się przeciwko nam postępowań – w tym egzekucji komorniczej.

Czy dług wobec Funduszu Alimentacyjnego ulega przedawnieniu?

Jeśli alimenty były wypłacane uprawnionemu z Funduszu Alimentacyjnego, mamy do czynienia ze zmianą wierzyciela. Osoba uprawniona do otrzymywania alimentów nie może domagać się zapłaty świadczeń, których równowartość otrzymała z funduszu. Tym samym uprawnionym do dochodzenia długu alimentacyjnego staje się właściwy organ gminy, która wypłaciła świadczenie.

WAŻNE!

Dług wobec Funduszu Alimentacyjnego nie ulega przedawnieniu. Tym samym egzekucja zaległości wynikających z niezapłaconych alimentów może być prowadzona w każdym czasie. Ponadto Fundusz Alimentacyjny jest uprawniony do przekazania informacji o zadłużeniu alimentacyjnym do biura informacji gospodarczej (BIG).

Jeżeli nie jesteśmy w stanie spłacić zadłużenia wobec funduszu, możemy starać się o ugodowe zakończenie sprawy. Możliwe jest złożenie wniosku o umorzenie zadłużenia bądź rozłożenie jego spłaty na raty.

Przesłanką do pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku jest trudne położenie majątkowe i rodzinne.

Organ szczegółowo analizuje indywidualną sytuacją każdego wnioskodawcy, dlatego istotne jest, aby właściwie i przekonująco sformułować treść składanego pisma.

Podsumowując, podniesienie zarzutu przedawnienia jest możliwe i może pozwolić na uwolnienie się od zadłużenia alimentacyjnego (wyłączając zobowiązanie względem Funduszu Alimentacyjnego).

Pomoc profesjonalisty w zakresie szczegółowej analizy indywidualnego przypadku oraz prawidłowego skonstruowania pism może niewątpliwie przyczynić się do uzyskania zadowalającego rozstrzygnięcia w naszej sprawie.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Kto spłaca fundusz alimentacyjny?

Fundusz alimentacyjny zapewnia wsparcie rodzinom, które nie otrzymują zasądzonych alimentów.

Nie oznacza to jednak, że rodzic, który nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, może bezkarnie przerzucić swoje zobowiązania na państwo.

Dłużnik alimentacyjny jest bowiem zobligowany do zwrócenia wszystkich pieniędzy, które „wyłożył” za niego fundusz. Jeśli tego nie zrobi, powinien liczyć się z poważnymi konsekwencjami.

Zaległe alimenty a fundusz alimentacyjny

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaca osobie uprawnionej gmina, dlatego to właśnie wobec niej zaciąga dług rodzic niepłacący alimentów.

Gdy zobowiązany zwleka ze spłatą powstałego długu, gmina bada jego sytuację materialną i próbuje dociec przyczyn takiego stanu rzeczy.

Jeśli niezdolność finansowa dłużnika wynika z braku źródła dochodu, gmina obliguje go do zarejestrowania się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Urząd natomiast dokłada wszelkich starań, aby ten, kto spłaca fundusz alimentacyjny, znalazł pracę.

Przypominamy, kiedy fundusz alimentacyjny wypłaca alimenty.

Jeśli rodzic przez pół roku nie spłacił swoich zobowiązań, gmina może wpisać go do rejestru dłużników w biurze informacji gospodarczej. Co więcej, uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego traktowane jest przez Kodeks karny jako przestępstwo zagrożone karą grzywny oraz ograniczenia lub pozbawienia wolności do lat dwóch.

A zatem – jak spłacić dług w funduszu alimentacyjnym? W tym celu dłużnik musi skontaktować się z MOPS-em, a następnie zwrócić gminie pełną kwotę środków wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie upoważnionej. Pod uwagę powinien także wziąć odsetki, które naliczane są przez cały okres wypłacania świadczeń ze strony funduszu, aż do momentu pełnego uregulowania długu.

Umorzenie długu w funduszu alimentacyjnym

W przypadku trudnej sytuacji materialnej dłużnika alimentacyjnego – uniemożliwiającej mu spłatę zadłużenia – gmina może zaproponować jedną z kilku możliwości rozwiązania problemu.

Po zaznajomieniu się ze specjalnym wnioskiem, w którym dłużnik udowadnia, że z określonych przyczyny nie jest w stanie uregulować swych zobowiązań, gmina może zgodzić się na całkowite lub częściowe umorzenie długu w funduszu alimentacyjnym, czy też rozłożenie go na raty.

Chcesz dowiedzieć się, kiedy fundusz alimentacyjny może wstrzymać alimenty?

Czy dług z funduszu alimentacyjnego ulega przedawnieniu?

Wiele osób zastanawia się, czy możliwe jest przedawnienie zobowiązań wobec funduszu alimentacyjnego. Otóż o ile roszczenia względem osoby objętej obowiązkiem alimentacyjny ulegają przedawnieniu po trzech latach, o tyle przedawnienie zobowiązań wobec funduszu alimentacyjnego nigdy nie dochodzi do skutku.

Przeczytaj także: Fundusz alimentacyjny – co wlicza się do dochodu?

Wobec tego nasuwa się jedno pytanie – kto spłaca dług alimentacyjny po śmierci dłużnika? Jako że zobowiązania finansowe względem funduszu są ściśle związane z osobą alimenciarza, z chwilą jego śmierci dług zostaje anulowany.

Inaczej natomiast wygląda kwestia dziedziczenia długów alimentacyjnych, gdy ich ustalona prawnie kwota wynosi więcej niż 500 zł, czyli przewyższa maksymalną wysokość świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

W takich przypadkach prawni spadkobiercy osoby, na której ciążył obowiązek alimentacyjny, nie przejmują długu względem gminy, lecz do ich spadku włącza się nadwyżka niepokryta przez fundusz. Innymi słowy – różnica między kwotą alimentów a kwotą świadczeń z funduszu.

Przed odziedziczeniem długu alimentacyjnego uchronić może odrzucenie spadku po zmarłym – zarówno majątku, jak i zobowiązań finansowych. Należy przy tym pamiętać, że jeśli prawny spadkobierca nie złoży stosownego wniosku w ciągu 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy, spadek zostaje mu automatycznie przyznany, wraz z wszelkimi ewentualnymi długami.

Dowiedz się więcej na temat wniosków o podwyższenie i obniżenie alimentów.

Kończąc, chcielibyśmy naświetlić jeszcze jedną kwestię. Osoby składające wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego często zastanawiają się, czy fundusz alimentacyjny wypłaca zaległe alimenty.

Wyjaśniamy, że fundusz wypłaca wyłącznie alimenty „zastępcze” począwszy od miesiąca, w którym złożony został wniosek, aż do końca okresu świadczeniowego.

Oznacza to, że o zaległe alimenty może wyegzekwować od dłużnika komornik sądowy, nie przyznaje ich jednak fundusz.

Wszelkie niejasności dotyczące spłaty długu w funduszu alimentacyjnym, dziedziczenia długu alimentacyjnego, możliwości jego umorzenia, czy też walki o zaległe alimenty może wyjaśnić prawnik. W razie potrzeby warto skontaktować się z Kancelarią Śledczą.

Uregulowanie zaległości alimentacyjnych wobec dzieci poprzez przeniesienie własności mieszkania – opinia prawna

Od roku 1995 jest rozwiedziony, posiadam 2 dzieci z tego związku. W między czasie ożeniłem się ponownie i mam jedna córkę. Od roku 1995 posiadam wyłącznie austriackie obywatelstwo. W trakcie rozwodu zostały uregulowane sprawy płacenia przeze mnie alimentów (500 zł miesięcznie).

See also:  Problem z byłym chłopakiem, ojcem dziecka

Na początku 2001 roku otrzymałem od sądu wezwanie w sprawie o podwyższenie alimentów.  Zostałem zobowiązany do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi wysłałem pismo i zaświadczenie o dochodach. Rozprawa odbyła się najprawdopodobniej 30.03.2001 (zgodnie z terminem na wezwaniu). Jednakże nigdy żaden wyrok nie został mi doręczony.

Wyrok sądu przywiózł mi do wglądu dopiero w lipcu mój syn, chcąc mnie poinformować o tym, że mam obowiązek płacenia 1.500 zł miesięcznie na dwoje dzieci. Ponadto sąd zobowiązał mnie do wyrównania alimentów wstecz do października 1999 (wtedy to moja była żona złożyła do sądu pozew o podwyższenie alimentów).

Ponieważ od marca do lipca upłynęły już terminy kiedy można ewentualnie odwołać się od wyroku, postanowiłem porozumieć się z moja byłą żoną. Wykazała ona zrozumienie, że znajduje się chwilowo w ciężkiej sytuacji finansowej.

Prowadziłem wtedy przez ostatnie lata działalność gospodarcza i na moje nieszczęście firma, która była mi winna dużo pieniędzy ogłosiła upadłość. Zostałem, więc bez pieniędzy, ale za to z długami do spłacenia do Urzędu Skarbowego i tutejszego ZUS-u. Od stycznia 2000 przebywałem na zasiłku dla bezrobotnych. Otrzymywałem 2.000 złotych.

Moja żona po skończeniu urlopu wychowawczego była również bezrobotna. I na utrzymaniu mieliśmy jeszcze malutkie dziecko. Moja była żona poinformowała mnie w roku 2001, że nie rości do mnie żadnych pretensji finansowych, nie chce ode mnie żadnego wyrównania wstecz i że w zupełności satysfakcjonują ja alimenty w wysokości 1.000 zł miesięcznie.

Tyle też zacząłem płacić. W czerwcu 2005 roku skończyła studia moja pierwsza córka, a syn nadal studiuje. Od września 2005 roku zacząłem płacić na syna alimenty w wysokości 600 zł. 6 listopada odebrałem pismo, datowane 20 października. Na to pismo wysłałem odpowiedź 20 listopada.

Moja była żona, a właściwie teraz to już pełnoletnie dzieci są skłonni zrezygnować z wszelkich roszczeń, jeżeli przepiszę na nie swoja polowe mieszkania własnościowego. Stąd taka moja odpowiedź. Szczerze jednak mówiąc nie wiem co mam zrobić, gdyż nie mam żadnej gwarancji, że na tym się wreszcie wszystko skończy, chyba że istnieje możliwość umieszczenia odpowiedniej klauzuli. 

Opinia prawna

W związku z faktem, iż od 1995 r. posiada Pan wyłącznie obywatelstwo austriackie, wyjaśnienie Pana sprawy należy rozpocząć od ustalenia właściwego prawa materialnego oraz procedury.

Roszczenia alimentacyjne między Panem i dziećmi regulowane są w opisywanym przypadku przez prawo polskie. Zgodnie z art.

20 ustawy Prawo międzynarodowe prywatne roszczenia alimentacyjne między krewnymi lub powinowatymi podlegają prawu ojczystemu osoby uprawnionej do alimentacji, w tym wypadku więc – dzieci, czyli prawu polskiemu.

Przedmiotowa ustawa znajduje zastosowanie, jeżeli umowy międzynarodowe między Polską a danym państwem nie stanowią inaczej. Polska zawarła w Wiedniu z Austrią umowę z dnia 11 grudnia 1963 r. o wzajemnych stosunkach w sprawach z zakresu prawa cywilnego. Zgodnie z jej art.

29 stosunki prawne między rodzicami a dzieckiem pochodzącym z małżeństwa ocenia się według prawa Umawiającej się Strony, której obywatelstwo posiadają rodzice. Prawo to stosuje się również, gdy jedno z rodziców utraciło to obywatelstwo, a drugie z rodziców oraz dziecko obywatelstwo to posiadają.

Jeżeli rodzice nigdy nie byli obywatelami tej samej Umawiającej się Strony, wówczas do roszczeń dziecka o utrzymanie stosuje się prawo Umawiającej się Strony, na której obszarze dziecko posiada miejsce stałego pobytu. Jak wynika z powyższego umowa międzynarodowa z Austrią nie zmienia nic w tej materii.

Konwencja ta, jak wynika z samego tytułu, reguluje też kwestie związane z jurysdykcją, tj. rozstrzyga przed jakim sądem (polskim czy austriackim) ma się toczyć postępowanie.

Zgodnie z postanowieniami konwencji lugańskiej osoba, która ma miejsce zamieszkania na terytorium jednego z Umawiających się Państw (tu: Austrii), może być pozwana w innym Umawiającym się Państwie w sprawach alimentacyjnych – przed sąd miejsca, gdzie uprawniony do alimentów ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu, albo w wypadku, gdy sprawa alimentacyjna jest rozpoznawana łącznie ze sprawą dotyczącą statusu osoby przed sąd, który ma jurysdykcję do rozpoznania tej sprawy, według własnego prawa, chyba że jurysdykcja ta opiera się jedynie na obywatelstwie jednej ze stron.

Zarówno więc pod względem właściwości prawa materialnego (zakładamy bowiem, iż zastosowanie znalazło polskie prawo), jak i jurysdykcji działanie polskiego sądu było prawidłowe.

Z przedstawionych przez Pana dokumentów wynika, iż ustanowił Pan w procesie dotyczącym alimentów, pełnomocnika do doręczeń. W związku z tym zarzut, iż sąd prócz pierwszego wezwania (tj. odpisu pozwu) nie doręczał Panu innych pism, jest nieusprawiedliwiony. Pisma te sąd, bowiem doręczał wyznaczonej przez Pana osobie.

Nawiasem mówiąc, jeśli chciałby Pan próbować podważać tamten wyrok, proponuję sprawdzić, czy sąd faktycznie doręczał pisma, np. o kolejnych rozprawach, pełnomocnikowi. Należałoby w tym celu przejrzeć akta sprawy. W każdym razie zarówno obecnie, jak i w czasie, gdy toczyło się postępowanie w sprawie alimentów (tj. 2001 r.

), wyrok wraz z uzasadnieniem doręcza się tylko na wniosek strony (z pewnymi wyjątkami, które w Pana przypadku nie mają miejsca).

Z opisu stanu faktycznego trudno wywnioskować możliwość podważania orzeczenia wydanego w 2001 r.

Pewne znaczenie w przedmiotowej sytuacji może mieć art. 138 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z nim w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Prawdopodobnie powołanie się na ten przepis byłoby zasadne w przypadku Pana córki.

Proszę jednak pamiętać, iż zgodnie z polskim prawem Pana obowiązek alimentacyjny wobec dzieci nie wygasa w chwili, gdy ukończą one studia. Warunkiem wygaśnięcia tego obowiązku jest możliwość samodzielnego utrzymania się przez dziecko.

Oczywiście sąd ustalając tą okoliczność weźmie pod uwagę także i to, czy dziecko stara się o pracę i czy z obiektywnego punktu widzenia może je zdobyć.

Na podstawie przedmiotowego przepisu można dążyć do zmiany orzeczenia w sprawie alimentów, pod warunkiem, iż obecna sytuacja różni się o tej, która miała miejsce w czasie orzekania. Proszę pamiętać, że zmiany takiej nie można dokonać w trybie powództwa przeciwegzekucyjnego.

Na podstawie wspomnianego przepisu, wytaczając powództwo, mógłby Pan doprowadzić do wydania wyroku, iż Pana obowiązek alimentacyjny ustał względem córki w 2005 r. o ile po skończeniu studiów była ona w stanie samodzielnie się utrzymać. Dzięki takiemu wyrokowi zadłużenie alimentacyjne zmniejszyłoby się o alimenty nie zapłacone córce d 2005 r.

Przy czym zwrotu tych zapłaconych po 2005 r. nie może Pan żądać z uwagi na zasady współżycia społecznego.

Również proszę rozważyć kwestię ewentualnej możliwości zmniejszenia alimentów dla syna, czy też córki za okres wcześniejszy, a dla syna także na przyszłość, jeśli zmniejszyły się Pana możliwości zarobkowe. Także w tym przypadku właściwe jest powództwo z art. 138 kro.

Zasadniczo możliwe jest zawarcie umowy regulującej obowiązek alimentacyjny. Jednak zawarcie takiej umowy w obecnej chwili, gdy w obrocie prawny istnieje prawomocny wyrok, wobec treści art. 138 kro, nie zabezpieczy należycie Pana interesów. Wierzyciel może bowiem na podstawie takiego wyroku prowadzić postępowanie egzekucyjne.

W celu uregulowania alimentów na przyszłość proponuję więc skierować powództwo przeciwko synowi o obniżenie lub wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego oraz przeciwko córce o stwierdzenie wygaśnięcia alimentów.

Polecam skierowanie pozwu także przeciwko córce, gdyż z opisu stanu faktycznego nie wynika, dlaczego alimenty na jej rzecz na przyszłość mają być nie dochodzone.

Jeśli jest Pan zdecydowany, by załatwić z dziećmi sprawę ugodowo i przekazać im udział w prawie do mieszkania, należały sporZądzić odpowiednią umowę. Sąd w wyroku zobowiązał Pana do spełniania zobowiązania alimentacyjnego w formie pieniężnej. Jednak w celu uregulowania zadłużenia możliwe jest dokonanie świadczenia w innej formie. Przeniesienie na dzieci udziału w odrębnej własności lokalu powinno nastąpić w formie aktu notarialnego. Zgodnie z art. 453 kodeksu cywilnego, jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa. Jednakże gdy przedmiot świadczenia ma wady, dłużnik obowiązany jest do rękojmi według przepisów o rękojmi przy sprzedaży. W umowie należy oznaczyć, iż przekazanie udziału we własności mieszkania następuję za zgodą obu stron w celu wykonania zaległych obowiązków alimentacyjnych orzeczonych wyrokiem z dnia… sygn… Reasumując, jak najbardziej można zakończyć sprawę Pana zaległości alimentacyjnych wobec dzieci poprzez przeniesienie udziału we własności nieruchomości (mieszkania).

Nie płacę alimentów… Czy mogę trafić do więzienia?

Alimenty to temat długi i szeroki. Istnieje wielu dłużników zobowiązanych do ich regulowania, którzy jednak podchodzą do płatności dość lekceważąco.

Wydaje im się, że skoro nie posiadają żadnego majątku zarejestrowanego na siebie, a wypłata trafia do ich ręki „pod stołem”, to są bezkarni, gdyż nawet komornik w takiej sytuacji nie będzie w stanie nic zdziałać.

Oczywiście część dłużników alimentacyjnych nie posiada złej woli i chciałoby alimenty na bieżąco regulować, lecz ich sytuacja życiowa lub inne nadzwyczajne okoliczności na to nie pozwalają. W każdym razie każda zaległość powstała z tytułu alimentów, sprawia, że stajemy się dłużnikami alimentacyjnymi.

Przestępstwo niealimentacji – wymiar kary

W niedalekiej przeszłości nasz ustawodawca wprowadził do kodeksu karnego przestępstwo tzw. niealimentacji – uregulowane w art. 209 kodeksu karnego. W myśl tego przepisu, jeśli nasz obowiązek alimentacyjny został ustalony orzeczeniem sądowym bądź np.

See also:  Choroba psychiczna matki i walka ojca o dziecko

pisemnym porozumieniem z drugim rodzicem, a my nie zapłaciliśmy, za co najmniej 3 okresy alimentacyjne(najczęściej dotyczy to 3 miesięcy zaległości) – podlegamy karze grzywny, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku – co więcej, jeśli naszym działaniem naraziliśmy osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, wymiar kary pozbawienia wolności zwiększa się do 2 lat. Należy jednak mieć świadomość, że również płacenie kwot niższych aniżeli wynika to ze źródła orzeczenia obowiązku, może stanowić wypełnienie znamion tego przestępstwa. Jeśli wpłacamy comiesięcznie kwotę, np. 1500 zł, zamiast ustalonej kwoty 3000 zł, to po 6 miesiącach zaległości alimentacyjne będą wynosić 9000 zł – a więc równowartość świadczeń za 3 okresy alimentacyjne. W ten sposób również dochodzi do popełnienia przestępstwa określonego w art. 209 kodeksu karnego. Co więcej, jeśli naszym działaniem naraziliśmy osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, wymiar kary pozbawienia wolności zwiększa się do 2 lat.

Uniknięcie odpowiedzialności karnej – kiedy?

Istnieje jednak sposób na to, aby uniknąć odpowiedzialności karnej. Co należy zrobić? Wystarczy w terminie 30 dni od dnia przesłuchania nas w charakterze podejrzanego -uregulować całość zaległych alimentów.

 Wydaje się to dość proste rozwiązanie, jednakże jest ono proste tylko dla dłużników posiadających co najwyżej kilkumiesięczne zaległości.

W praktyce jednak dość często spotyka się dłużników alimentacyjnych, którzy nie wykonywali swojego obowiązku przez lata – trudno będzie w takim wypadku skorzystać z takiej możliwości.

Nasza odpowiedzialność karna zależy również od tego, czy przestępstwo to jest popełniane celowo czy wynika z przyczyn niezależnych od nas, co uniemożliwia wykonywanie orzeczonego obowiązku.

Uchylanie się od obowiązku musi być nacechowane negatywnym stosunkiem psychicznym sprawcy do tego czynu, oznacza to, że np.

w przypadku ciężkiej choroby czy wypadku, brak wykonania obowiązku może wynikać z przyczyn, których nie dało się przewidzieć, a które skutecznie uniemożliwiają wykonywanie pracy zarobkowej.

Jednakże powoływanie się wyłącznie na brak możliwości znalezienia zatrudnienia, nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, dlaczego też, aby uniknąć odpowiedzialności karnej muszą wystąpić nadzwyczajne okoliczności, na które nie mogliśmy mieć wpływu – w każdym przypadku Sąd podchodzi do sprawy indywidualnie i analizuje stosunek sprawcy do czynu niealimentacji.

Podsumowanie

Jaki należy wyciągnąć wniosek z powyższego wpisu? Obowiązek alimentacyjny to zobowiązanie, na które ustawodawca kładzie bardzo duży nacisk. Uregulowanie przestępstwa niealimentacji w kodeksie karnym ma na celu przymuszenie dłużników do stałego i regularnego wykonywania swojego obowiązku.

I co do zasady regulacja ta pozytywnie wpływa na postawę dłużników alimentacyjnych, mobilizując ich przy pomocy grożącej represji karnej do poszukiwania źródeł dochodu.

Jeśli będziemy lekceważąco podchodzić do takiego obowiązku, w najgorszym scenariuszu możemy obudzić się w więziennej celi …

Autorem artykułu jest adwokat Artur Ślemp, prawnik zarejestrowany w portalu Casum,pl, na co dzień świadczący usługi prawne w kancelarii adwokackiej, w Rzeszowie.

5 sposobów na odzyskanie zaległych alimentów

Jeśli nie uda się uzyskać alimentów od ojca, pieniądze pomoże uzyskać komornik i gmina. Do wypłaty świadczenia mogą zostać zmuszeni także dziadkowie lub wujostwo dziecka.

W przypadku, gdy jeden z rodziców uchyla się od płacenia alimentów, drugi opiekun ma kilka sposobów na odzyskanie zaległych pieniędzy od dłużnika.

1. Komornik odzyska alimenty

Najpierw alimenty spróbuje wyegzekwować komornik – tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności.

Jak dokładnie wygląda egzekucja dokonywana przez komornika, dowiesz się tutaj>> Rodzic musi więc dostarczyć komornikowi prawomocny wyrok sądu lub ugodę, powinien też przekazać dostępne mu informacje na temat nierzetelnego rodzica, w tym miejsce jego pobytu i pracy czy stan majątkowy.

Egzekucję komornik rozpoczyna zazwyczaj od zablokowania wynagrodzenia za pracę. Jeżeli jest to umowa o pracę, komornik może potrącić maksymalnie 60 proc. wielkości wynagrodzenia.

Przy umowach cywilnoprawnych komornik może potrącić całą kwotę, chyba że umowa zlecenia czy o dzieło jest jedynym źródłem dochodu dłużnika, została zawarta na dłuższy czas, a wynagrodzenie jest wypłacane w stałych okresach – wtedy obowiązują limity jak w przypadku etatu.

Nawet przy sumach podlegających egzekucji, obowiązują kwoty wolne od zajęć – ile wynoszą w 2016 roku, dowiesz się tutaj>>

Wyjątkowo, również dokonując egzekucji z renty lub emerytury komornik może potrącić kwotę odpowiadającą 60 proc. najniższego świadczenia.

Jeśli komornik w ciągu dwóch miesięcy komornik nie zdoła wyegzekwować pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych, egzekucje uznaje się za bezskuteczną, a poszkodowany rodzic może zgłosić się do Funduszu Alimentacyjnego.

2. Pieniądze z Funduszu Alimentacyjnego

Do świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego są jednak uprawnione tylko dzieci, które nie ukończyły jeszcze 18 roku życia albo które nie ukończyły 25 lat, ale wciąż uczą się w szkole lub szkole wyższej. Osobom niepełnosprawnym posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności alimenty przysługują bezterminowo.

  • Ponadto o przyznaniu świadczenia decyduje kryterium dochodowe – przeciętny miesięczny dochód netto na osobę w rodzinie nie może przekroczyć kwoty 725 zł.
  • Jak złożyć wniosek o świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego i jakich potrzebujesz dokumentów, dowiesz się tutaj>>
  • Zasadniczo wysokość wypłat za funduszu alimentacyjnego jest równa wysokości alimentów ustalonych przez sąd, nie może jednak przekroczyć kwoty 500 zł.
  • Dłużnik alimentacyjny musi zwrócić całą kwotę wypłaconą przez Fundusz Alimentacyjny wraz ustawowymi odsetkami właściwemu organowi.
  • Czy do świadczeń z Fundusz Alimentacyjnego są wliczane pieniądze z 500+, dowiesz się tutaj>>

3. Gmina pomoże odzyskać alimenty

Świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego mają jednak charakter pomocy zwrotnej, a to oznacza, że gmina podejmuje jednocześnie działania mające na celu wyegzekwowanie zobowiązania od dłużnika. Także poszkodowany rodzic może złożyć wniosek o egzekucję administracyjną urzędzie gminy.

Jeśli gmina uzna dłużnika za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych – czyli jeśli nie współpracował z gminą i nie chciał poddać się wywiadowi alimentacyjnemu – można takiemu rodzicowi między innymi zatrzymać prawo jazdy, które odzyska dopiero, gdy podda się wywiadowi alimentacyjnemu lub przez ostatnie 6 miesięcy wywiąże się ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 proc. kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Gdy ojciec nie łoży na dzieci, alimenty zapłaci ojczym

Dług niesolidnego rodzica gmina wyegzekwuje także po zakończeniu okresu, w którym dziecko było uprawnione do świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego. Jeżeli dłużnik nadal nie spłacił należności, gmina wstawia tytuł wykonawczy i wtedy to urząd skarbowy rozpoczyna ściąganie zaległości.

Kolejnym krokiem, jakie podejmuje gmina wobec dłużnika alimentacyjnego, jest zgłoszenie go do biura informacji gospodarczej (BIG), które wpisze go na listę dłużników.

Od lipca 2015 roku dane dłużnika pojawiają się w każdym z czterech biur Nie liczy się tutaj chęć współpracy dłużnika z gminą – jeśli alimenty nie wpływają dłużej niż sześć miesięcy, musi on zostać wpisany na listę.

Rodzic zostanie wykreślony wykazu, gdy spłaci całość swoich należności.

4. Dłużnik stanie przed sądem

Wreszcie zadłużony rodzic może być ścigany za – przewidziane w Kodeksie karnym – przestępstwo niealimentacji.

Jest to środek ostateczny, stosowany gdy rodzic w sposób uporczywy uchyla się od ciążącego na danej osobie z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby, co naraża tę osobę na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Chodzi więc o sytuację, gdy dłużnik, zdolny do ponoszenia alimentów, nie płaci ich uporczywie przez dłuższy okres czasu.

Przestępstwo to jest zagrożone karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2, orzekaną przez sąd.

Kto może otrzymywać pieniądze z Funduszu Alimentacyjnego

Ściganie przestępstwa niealimentacji następuje nie tylko na wniosek organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego, ale także samego pokrzywdzonego (dziecko) czy organu pomocy społecznej, może również odbywać się z urzędu (gmina).

5. Alimenty zapłaci rodzina

Alimentów można także wreszcie domagać się od rodziny dłużnika przed sądem rodzinnym. W przypadku małoletnich dzieci, alimenty w pierwszej kolejności zobowiązani są płacić rodzice, a w drugiej kolejności przejmują je dziadkowie, a jeśli oni również nie są w stanie płacić – to rodzeństwo. Dokładnie taka sytuacja ma miejsce, gdy:

  • nie ma osoby zobowiązanej w kolejności bliższej (na przykład osoba taka nie żyje);
  • osoba zobowiązana w bliższej kolejności żyje, ale nie jest w stanie świadczyć alimentów;
  • uzyskanie od osoby zobowiązanej w bliższej kolejności na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Ponadto dziadkowie lub rodzeństwo mogą zostać zobowiązani do zaspokojenia tylko części potrzeb uprawnionego do alimentów. Sąd bierze również pod uwagę możliwości zarobkowe i majątkowe osób zobowiązanych do pomocy, dlatego może na przykład nakazać rodzeństwu płacenie różnych kwot lub nawet zwolnić część osób od obowiązku alimentacyjnego.

Leave a Reply

Your email address will not be published.