Zakończenie rozdzielności majątkowej

Możliwość wspólnego rozliczenia małżonków warunkowana jest istnieniem wspólności majątkowej. Tematem naszego dzisiejszego artykułu będzie ograniczenie wspólności majątkowej przy wspólnym rozliczeniu małżonków.

Wspólność małżeńska i jej ograniczenia

Zastanawiając się nad relacjami majątkowymi istniejącymi w małżeństwie, należy wskazać na treść art.

31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, gdzie czytamy, że z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez 1 z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Co jednak istotne, nie jest to jedyny ustrój małżeński, ponieważ możliwe jest także podjęcie decyzji o ustanowieniu rozdzielności majątkowej. W takim przypadku nie istnieje majątek wspólny małżonków, lecz mamy do czynienia z 2 majątkami osobistymi.

  • Zobacz też:

Natomiast w ustroju wspólności małżeńskiej majątek wspólny objęty jest tzw. współwłasnością łączną, inaczej określaną jako bezudziałową. Oprócz tego możliwe jest także istnienie odrębnych majątków należących do każdego małżonka osobno.

W zakresie interesującego nas zagadnienia trzeba również wskazać na treść art. 47 kro, gdzie czytamy, że małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową bądź rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa.

Umowa majątkowa małżeńska może być zmieniona albo rozwiązana. W razie jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, chyba że strony postanowiły inaczej.

Zwróćmy zatem uwagę, że możliwe jest nie tylko ustanowienie rozdzielności małżeńskiej, ale również rozszerzenie bądź ograniczenie istniejącej wspólności.

Ograniczenie wspólności ustawowej polega na wyłączeniu niektórych składników z majątku wspólnego małżonków. Natomiast rozszerzenie to objęcie określonych rzeczy umową małżeńską. Podkreślenia jednakże wymaga, że ograniczenie wspólności małżeńskiej nie jest równoznaczne z rozdzielnością małżeńską.

Małżonkowie mogą zdecydować o rozszerzeniu lub ograniczeniu istniejącej wspólności małżeńskiej. Na skutek takiego działania nie dochodzi jednak do rozdzielenia majątku małżonków.

Zakończenie rozdzielności majątkowej

Warunki wspólnego rozliczenia małżonków

Zasadą jest, że każdy z małżonków podlega osobnemu rozliczeniu uzyskanych dochodów w roku podatkowym.

Jednakże zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o PIT małżonkowie podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, pozostający w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:

  1. przez cały rok podatkowy albo
  2. od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego – w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego

– mogą być na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot pomniejszających dochód.

W powyższym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy ich łącznych dochodów.

Zwróćmy zatem uwagę, że powyższy przepis warunkuje możliwość wspólnego rozliczenia od pozostawania we wspólności majątkowej przez małżonków. W rezultacie nie jest możliwe wspólne rozliczenie wyłącznie w takim przypadku gdy mają oni ustanowioną rozdzielność majątkową.

  1. Wspólne rozliczenie podatku PIT przez małżonków jest niemożliwe w sytuacji gdy funkcjonuje pomiędzy nimi ustrój rozdzielności majątkowej.

Ograniczenie wspólności majątkowej przy wspólnym rozliczeniu małżonków

W sytuacji gdy pomiędzy małżonkami dochodzi do ograniczenia wspólności majątkowej określony składnik bądź składniki zostają wyłączone z majątku wspólnego.

Co jednak istotne, nie powoduje to rozwiązania wspólności małżeńskiej.

W świetle powyższego ograniczenie albo rozszerzenie wspólności majątkowej nie ma wpływu na możliwość wspólnego opodatkowania się małżonków. Przepis stanowi o istnieniu wspólności majątkowej pomiędzy nimi.

Należy przyjąć, że do wspólnego opodatkowania uprawnieni są zarówno małżonkowie, między którymi istnieje wspólność majątkowa w kształcie ustawowym, jak i małżonkowie, którzy zmodyfikowali zakres wspólności przez jej ograniczenie lub rozszerzenie.

POLECAMY

Rozliczaj wygodnie swoją firmę online!

  • Księgowość – Fakturowanie – CRM
  • Generowanie i wysyłka pliku JPK_V7
  • Integracja z e-ZUS

Załóż bezpłatne konto

Zacznij bezpłatny 30 dniowy okres próbny bez żadnych zobowiązań!

Tak też stwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 29 października 2021 roku, nr 0115-KDIT2.4011.605.2021.1.KC.

Małżonkowie podjęli decyzję o wyłączeniu z istniejącej wspólności małżeńskiej pobranego wynagrodzenia za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej oraz dochody z majątku osobistego każdego z nich.

Pomimo istniejącego ograniczenia organ podatkowy potwierdził możliwość wspólnego rozliczenia w zeznaniu rocznym z uwagi na istniejącą wspólność małżeńską.

Kiedy małżonkowie nie mogą rozliczyć się wspólnie?

Warto także przypomnieć o nowym brzmieniu art. 6 ust. 8 ustawy o PIT obowiązującym od początku 2022 roku (aczkolwiek, który ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2021 roku).

Otóż zgodnie z tym przepisem wspólne opodatkowanie małżonków nie ma zastosowania, w przypadku gdy przynajmniej 1 z małżonków:

1) stosuje przepisy:

  • podatku liniowego lub
  • ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z wyjątkiem najmu prywatnego)

– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania bądź pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń bądź odliczeń;

2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z Ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 roku o podatku tonażowym lub Ustawy z dnia 6 lipca 2016 roku o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Jeżeli 1 z ww. warunków zostanie spełniony, to małżonkowie w zeznaniu rocznym nie mogą rozliczać się wspólnie. W takim przypadku dochodzi do ograniczenia możliwości wspólnego rozliczenia.

Na uwagę zasługuje również fakt, że obecnie wyklucza prawo do wspólnego rozliczenia faktyczne uzyskiwanie w danym roku podatkowym przychodów lub ponoszenie kosztów z działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem liniowym bądź podatkiem określonym w ustawie o zryczałtowanym podatku.

Przechodząc do zakończenia, możemy wskazać, że podatnicy, którzy zdecydowali się na wprowadzenie ograniczenia we wspólności majątkowej małżeńskiej, nie muszą obawiać się utraty prawa do wspólnego rozliczenia podatku PIT w rocznym zeznaniu podatkowym.

Zakończenie rozdzielności majątkowej

Rozdzielność majątkowa – kiedy i dlaczego ustanowienie rozdzielności jest tak ważne

Zasadą jest, że w małżeństwie istnieje ustrój wspólności majątkowej, który obowiązuje z mocy prawa od zawarcia związku małżeńskiego. Jednak małżonkowie mogą w odrębny sposób uregulować panujące pomiędzy nimi stosunki majątkowe.

Umowa zawarta pomiędzy małżonkami może zmierzać do wyłączenia wspólności majątkowej, jej rozszerzenia lub ograniczenia – decyzje podejmują oboje małżonkowie.

Kiedy i dlaczego umowa ustanawiająca rozdzielność majątkową może być tak istotna?

Wspólność czy rozdzielność?

Zakończenie rozdzielności majątkowej

To czy w małżeństwie będzie panował ustrój rozdzielności majątkowej, może zależeć od małżonków lub od decyzji sądu. Poza bowiem możliwością umownego uregulowania ustroju majątkowego, istnieje możliwość sądowego i przymusowego ustanowienia rozdzielności (o przymusowym ustanowieniu rozdzielności pisaliśmy na naszym blogu).

Różnice między wspólnością i rozdzielnością

Różnica sprowadza się w zasadzie do ustalenia mas majątkowych istniejących w małżeństwie. W przypadku wspólności majątkowej będą to trzy masy majątkowe: majątek wspólny i dwa majątki odrębne. W przypadku rozdzielności majątkowej co do zasady będą dwie masy: dwa majątki odrębne.

Oczywiście w niektórych przypadkach, pomimo wprowadzenia ustroju rozdzielności majątkowej, będzie istniał wspólny majątek – czyli ten zgromadzony przez małżonków w trakcie trwania wspólności. Nie zawsze przecież małżonkowie podejmują decyzję o ustanowieniu rozdzielności już od pierwszego dnia swojego małżeństwa.

Tak czy inaczej od daty ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków ma swój odrębny majątek i pracuje na jego powiększenie.

Kiedy warto pomyśleć o rozdzielności?

Małżonkowie w każdej chwili mogą podjąć decyzję o zmianie ustroju panującego w ich małżeństwie. Tyle, że przy umownej formie, muszą oboje chcieć! Nie jest to trudne w „dobrych czasach” związku, więcej problemów może się pojawić już po nieformalnym rozstaniu.

Wcale nierzadkie są sytuacje, kiedy małżonkowie rozstają się, ale nie rozwodzą. Czasem nawet zakładają już nowe rodziny. Jakie jest wielkie zaskoczenie, kiedy po kilku, a nawet kilkudziesięciu latach okazuje się, że razem z nowymi partnerami pracowali na wspólny majątek….

tyle, że nierozwiedzionych małżonków. Oczywiście większość kwestii da się rozliczyć i uregulować w podziale majątku, już po ustanowieniu rozdzielności… Ale jest to problematyczne i długotrwałe.

Jeszcze szczególnie w sytuacjach, gdy jeden z małżonków chciałby jednak otrzymać „wyrównanie” dla swojego mniejszego majątku.

Warto zapamiętać

To że nie mieszkacie już razem, każde z Was „założyło” nową rodzinę, nie oznacza że nie łączy Was już wspólność majątkowa. Do czasu jej zniesienia – umową, wyrokiem ustanawiającym rozdzielność, czy też po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego – istnieje wspólny majątek, na który w dalszym ciągu razem pracujecie.

See also:  Wstrzymanie alimentów po usamodzielnieniu się dziecka

Pojawiające się problemy

Skutkami nieuregulowanej sytuacji w związku są kłopoty nie tylko z podziałem zgromadzonego majątku, ale też z rozliczeniem spłaconych zobowiązań. Argument „ja spłaciłem/am kredyt po naszym rozstaniu, niech on/a mi odda połowę” niestety nie zadziała.

Dlaczego? A z jakich środków najpewniej kredyt został spłacony? No właśnie… z wynagrodzenia za pracę/dochodu z działalności gospodarczej… A to oznacza, że ze środków wspólnych – przecież dochody z pracy i działalności wchodzą w skład majątku wspólnego małżonków. Podobnie zresztą będzie z podziałem zgromadzonego majątku.

Co z tego, że fizycznie dom został kupiony przez jednego małżonka, jeśli środki na zakup pochodziły z wynagrodzenia, albo nawet jeszcze z odłożonych oszczędności? Jeszcze trudniejsze rozliczenia czekają małżonków, w nowych związkach, którzy przez lata wspólnie z partnerami gromadzili majątek.

Taki podział potrwa bardzo długo i będzie wymagał nie lada zaangażowania i to nie tylko osobistego, ale i sporych pieniędzy (chociażby na zaliczki dla biegłych).

Warto więc doprowadzać wszystkie swoje sprawy do formalnego zakończenia. Nawet jeśli rozwód nie jest konieczny, to chociaż trzeba zabezpieczyć swoje interesy finansowe i ustanowić ustrój rozdzielności majątkowej, tak aby minimalizować kłopoty z rozliczeniami mogące pojawić się w przyszłości.

Majątkowe ustroje małżeńskie a ogłoszenie upadłości | Zimmerman Sierakowski i Partnerzy

05 – 11 – 2019

Polski ustawodawca rozróżnia dwa rodzaje majątkowych ustrojów małżeńskich: ustawowy i umowny. Ustawowy powstaje z mocy prawa z chwilą zawarcia małżeństwa i polega na wspólności majątkowej. Odstępstwem od niego pozostaje natomiast ustrój umowny.

Bierze swój początek w umowie małżonków zawartej w formie aktu notarialnego i może przybrać postać np. rozdzielności majątkowej albo ograniczonej wspólności majątkowej.

Po krótkim przypomnieniu regulacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zadajmy sobie pytanie: jak na majątkowe ustroje małżeńskie wpływa ogłoszenie upadłości jednego z małżonków?

Niezależnie od ustroju majątkowego, z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje, z mocy prawa, rozdzielność majątkowa. To zaś, co stanowiło majątek wspólny małżonków wchodzi do masy upadłości (poza masą pozostaje przede wszystkim majątek osobisty małżonka upadłego).

Jaką ochronę przyznaje zatem prawo małżonkowi upadłego? Przecież cały majątek wspólny wchodzi w skład masy upadłości.

Otóż małżonek upadłego może dochodzić należności z tytułu udziału w majątku wspólnym w ramach procedury upadłościowej poprzez zgłoszenie swojej wierzytelności sędziemu-komisarzowi (o zgłoszeniu wierzytelności piszemy TUTAJ).

Co jednak w sytuacji, gdy wspólność majątkowa małżonków ustała przed ogłoszeniem upadłości jednego z nich? Czy rozdzielność majątkowa będzie zawsze skuteczna?

Po pierwsze, ustanowienie rozdzielności majątkowej w formie umowy jest skuteczne tylko wtedy, gdy umowa została zawarta co najmniej dwa lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Jeżeli zatem małżonkowie stawili się u notariusza 2 stycznia 2017 r.

i ustanowili rozdzielność majątkową, a wniosek o ogłoszenie upadłości w stosunku do jednego z nich wniesiono 2 stycznia 2018 r., to umowa ta nie będzie skuteczna w stosunku do późniejszej masy upadłości.

W takiej sytuacji cały majątek wspólny (poza mało znaczącymi wyjątkami) zostanie zlikwidowany w ramach procedury upadłościowej.

  • Po drugie, warto zwrócić uwagę na to, że sądowe ustanowienie rozdzielności majątkowej jest bezskuteczne względem masy upadłości, jeśli zostanie dokonane w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, chyba że pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej został złożony co najmniej na dwa lata przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości.
  • Podobnie dzieje się w przypadku gdy rozdzielność powstaje na drodze rozwodu, separacji czy ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków.
  • Ustawodawca bierze zatem poprawkę na tempo działania sądów – jeżeli pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej został złożony wcześniej niż 2 lata przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości to takie zniesienie będzie skuteczne, nawet jeżeli doszło do niego w okresie roku przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości.

Jaki jest cel powyższych regulacji? Chodzi o to, żeby bezskuteczne w stosunku do masy upadłości były czynności dłużnika mające na celu pokrzywdzenie wierzycieli dokonywane na tzw. przedpolu upadłości.

Co stanie się, gdy dojdzie do umorzenia postępowania upadłościowego?

Rozdzielność majątkowa powstała w chwili ogłoszenia upadłości ustaje w momencie umorzenia, zakończenia bądź uchylenia postępowania upadłościowego.

Co ciekawe, wówczas pomiędzy małżonkami powstaje ustawowa wspólność majątkowa, bez względu na to jaki ustrój panował w ich małżeństwie przed ogłoszeniem upadłości.

Oczywiście droga do poprzedniego systemu pozostaje otwarta i jeżeli małżonkowie wyrażą wolę modyfikacji to mogą dokonać tego na zasadach ogólnych.

W ramach ciekawostki warto na zakończenie dodać, że nie jest jednoznacznie rozstrzygnięta kwestia stosowania powyżej opisanych regulacji (art. 124 – 126 p.u.) do upadłości osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczych – tzw. upadłości konsumenckiej.

Do niej bowiem, przepisy procedury upadłościowej (w tym art. 124-126 p.u.) stosuje się odpowiednio. Wydaje się, że akurat w tym przypadku, kwestia wpływu upadłości na ustroje majątkowe powinna być regulowana w ten sam sposób jednak zagadnienie budziło na tyle duże kontrowersje, że trafiło przed Sąd Najwyższy (sygn.

akt III CZP 7/19). Rozstrzygnięcie już 16 grudnia 2019 r.

Masz pytania? Skontaktuj się z nami!

Na czym polega ustrój rozdzielności majątkowej? | ozieblowski.pl

Ustrój rozdzielności majątkowej oznacza, że małżonkowie nie posiadają wspólnego majątku, a jedynie majątki osobiste. Podstawą prawną istnienia tego ustroju jest Ustawa z dn. 25 lutego 1964 r.

Ustrój ten może zostać zawarty na skutek dobrowolnej umowy małżonków poświadczonej aktem notarialnym, ale również może zostać wprowadzony przez sąd jako ustrój przymusowy. Ma to miejsce w ściśle określonych przypadkach. Należą do nich:

  • Ustanowienie przymusowej rozdzielności majątkowej z ważnych powodów na żądanie jednego z małżonków – Dotyczy sytuacji, w której trwanie małżonków we wspólnocie majątkowej, zagraża dobru rodziny. Takimi powodami mogą by
  • nałogi, niegospodarność
  • lub też konflikty, w których wyniku współmałżonku utrudnia drugiemu dostęp do ich wspólnego majątku.
  • Ubezwłasnowolnienie jednego z małżonków – Występuje po ubezwłasnowolnieniu jednego ze współmałżonków np. z powodu choroby i trwa do chwili, w której owo ubezwłasnowolnienie dobiega końca.
  • Ogłoszenie upadłości jednego z małżonków – Powstaje z dniem rozpoczęcia postępowania upadłościowego i trwa do momentu umorzenia lub zakończenia tegoż postępowania. Wtedy to z automaty następuje ustrój wspólności majątkowej.
  • Separacja – Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia o separacji, powstają dwa odrębne majątki osobiste współmałżonków.

Przymusowy ustrój rozdzielności majątkowej kieruje się takimi samymi regułami, co ustrój zawarty na mocy dobrowolnej umowy notarialnej. Warto pamiętać, że jeżeli sąd orzekł o przymusowym rozdziale wspólnego majątku małżonków, w czasie obowiązywania tegoż orzeczenia nie może zostać zawarta dobrowolna umowa wprowadzająca ustrój rozdzielności majątkowej.

Ustrój rozdzielności majątkowej może zostać wprowadzony jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego. Znaczy to, że w ogóle nie dojdzie do powstania wspólności majątkowej pomiędzy współmałżonkami i wszystko co nabyli oni przed, w trakcie i po okresie trwania małżeństwa pozostanie częścią ich osobistego majątku.

Sytuacja nieco bardziej komplikuje się, kiedy wspólność majątkowa obowiązywała chociażby przez niewielki okres czasu. W tym przypadku na majątek osobisty współmałżonków składają się:

  • przedmioty majątkowe będące majątkiem osobistym każdego z nich w czasie obowiązywania wspólności,
  • udział przypadający każdemu z nich w majątku objętym dotychczas wspólnością (od chwili ustania wspólności ustawowej stosujemy odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych),
  • przedmioty majątkowe, w których posiadaniu małżonkowie znaleźli się już po powstaniu rozdzielności majątkowej.

Warto mieć  na uwadze, iż po wprowadzeniu ustroju rozdzielności majątkowej, chcą nabyć np. samochód, nie możemy zataić informacji nt. ustroju majątkowego, jaki obowiązuje w naszym związku małżeńskim. Nie można również stosować ustrojów majątkowych wymiennie, bowiem umowa majątkowa obowiązuje nieprzerwanie aż do momentu jej zmiany.

Powstanie ustroju rozdzielności majątkowej nie determinuje ustania wspólności najmu mającego służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych rodziny. Taką wspólność może znieść sąd na żądanie jednego z małżonków.

Ustanowienie przez małżonków ustroju rozdzielności majątkowej pozostaje bez wpływu na dziedziczenie ustawowe.

Pomimo ustanowienia ustroju rozdzielności majątkowej, małżonków obligują przepisy dotyczące przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, prawo do użytkowani mieszkania oraz przedmiotów urządzenia domowego przez oboje współmałżonków i wspólnej odpowiedzialności za zobowiązania zaciągnięte na potrzeby rodziny.

Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków jest ustrojem majątkowym, będącym rozdzielnością majątkową w trakcie jego trwania, a po jego ustaniu aktualizuje się możliwość wyrównania dorobków. Jako „dorobek” definiuje się faktyczny wzrost wartości majątku małżonka po zawarciu umowy majątkowej.

See also:  Przysposobienie dziecka partnerki

Po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonek, którego dorobek jest niższy aniżeli dorobek drugiego małżonka, może żądać wyrównania dorobków, co ma zniwelować różnicę wartości dorobków. W praktyce, wyrównanie może nastąpić np. poprzez zapłatę określonej kwoty lub też przeniesienie prawa do określonego przedmiotu majątkowego.

Przy braku zgody pomiędzy współmałżonkami, orzeczenie w tej sprawie wydaje sąd.

Rozdzielność majątkowa może zostać ustanowiona za pośrednictwem pełnomocnika. Jak nietrudno wywnioskować, tego rodzaju pełnomocnictwo musi posiadać formę aktu notarialnego.

Jedno z małżonków może powoływać się wobec osób trzecich na umowę rozdzielności majątkowej tylko wtedy, kiedy zostały one o istnieniu takiej umowy powiadomione. Jeżeli tak się nie stanie, przyjmuje się, iż w takim przypadku pomiędzy małżonkami obowiązuje wspólność ustawowa.

Jeżeli jedno z małżonków prowadzi działalność gospodarczą, dobrze jest w odpowiednim  czasie przemyśleć ustanowienie rozdzielności majątkowej. Przedsiębiorcy znajdujący się w sytuacjach kryzysowych, chcąc ocalić majątek zdobyty w trakcie trwania wspólności ustawowej, wprowadzają w ich małżeństwie rozdzielność majątkową. Niestety, wtedy może już być na to za późno.

Skarga Paulińska- czym jest?

Należy pamiętać o istnieniu skargi paulińskiej, stanowiącej typ powództwa, którego treścią jest żądanie uznania danej czynności prawnej za bezskuteczną w relacji do wierzyciela, którego sytuacja pogorszyła się na skutek tej czynności.

Ustanawiając rozdzielność majątkową będziemy zobligowani do uiszczenia u notariusza taksy notarialnej w maksymalnej wysokości 400 zł, jednak w praktyce może to być kwota nawet o połowę niższa. Pamiętajmy też o dodaniu do taksy notarialnej podatku VAT i kosztów wypisów.

Intercyzy, czyli umowy małżeńskie

Zawarcie małżeństwa niesie wiele zmian, ponieważ wiąże się nie tylko ze zmianą sytuacji osobistej dwojga ludzi, ale rodzi skutki w sferze majątkowej. Wiele osób rozważa podpisanie intercyzy. Czym ona jest i jakie skutki za sobą niesie? O tym przeczytacie w naszym artykule.

Punkt wyjścia – wspólność ustawowa małżeńska

Przed zawarciem związku małżeńskiego przyszli małżonkowie dysponują odrębnymi majątkami osobistymi, do których należą przedmioty majątkowe nabyte przed zawarciem małżeństwa.

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (tzw.

wspólność ustawowa), która obejmuje zasadniczo pobrane przez małżonków wynagrodzenia lub  dochody z innej działalności oraz dochody z majątku wspólnego, a także dochody z majątku osobistego każdego małżonków (np. przychód z najmu nieruchomości zakupionej przed ślubem).

Jest to tak zwany majątek wspólny małżonków, do którego zaliczamy również przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich, z dochodów pobranych w trakcie trwania małżeństwa.

Gdy małżonkowie podejmą decyzję, że w ich małżeństwie będzie obowiązywał domyślny majątkowy ustrój małżeński (wspólność małżeńska), powinni stosować się do ustalonych zasad zarządu majątkiem wspólnym.

Małżonkowie są więc zobowiązani m.in.

do współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności do udzielania sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym oraz o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.

Mogą także sprzeciwić się czynności zarządu majątkiem wspólnym zamierzonej przez drugiego małżonka, z wyjątkiem czynności w bieżących sprawach życia codziennego lub zmierzającej do zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny albo podejmowanej w ramach działalności zarobkowej. Na część czynności z kolei konieczna jest zgoda drugiego małżonka (np. darowizny z majątku wspólnego).

Majątek osobisty małżonków

Zawarcie małżeństwa nie oznacza, że majątki osobiste małżonków nagle przestają istnieć. Przeciwnie, zarówno mąż jak i żona zachowują swoje majątki osobiste, do których oprócz przedmiotów majątkowych nabytych przed zawarciem małżeństwa wchodzą również m.in.

przedmioty nabyte przez dziedziczenie, zapis, darowiznę (o ile spadkodawca lub darczyńca nie postanowią inaczej), przedmioty które służą wyłącznie do zaspokajania potrzeb osobistych jednego z małżonków, prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać wyłącznie jednej osobie.

Pełną listę składników majątku osobistego małżonków znajdziemy w art. 33 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

Inne ustroje majątkowe małżeńskie

Wspólność ustawową należy uznać za podstawowy ustrój majątkowy małżeński, który trwa, chyba że małżonkowie inaczej postanowią.

Aby uregulować umowny sposób ustroju majątkowego pomiędzy małżonkami konieczne jest zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej w formie aktu notarialnego (inaczej umowa będzie nieważna).

Taka umowa może zostać zawarta przed wstąpieniem w związek małżeński, ale może być również zawarta w trakcie trwania małżeństwa.

Co ważne, majątkową umowę małżeńską można zmienić albo w razie potrzeby rozwiązać.

O co warto zapytać dewelopera przed kupnem mieszkania?

Intercyza – rozwiązanie popularne czy rozsądne?

W polskim społeczeństwie intercyzy są coraz bardziej popularne i traktowane jako wyraz rozsądku.

Bardzo często powodem zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej jest prowadzona przez jednego z małżonków działalność gospodarcza, która wiąże się ze zwiększonym ryzykiem finansowym.

W przypadku wspólności ustawowej, mamy do czynienia ze wspólną odpowiedzialnością za długi, więc zawarcie intercyzy jest sposobem na zabezpieczenie tych ryzyk.

W drodze umowy majątkowej małżeńskiej możemy rozszerzyć albo ograniczyć wspólność ustawową. W sytuacji umowy skutkującej rozszerzeniem wspólności majątkowej małżeńskiej, należy pamiętać o ograniczeniach wynikających z art. 49 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który zawiera katalog składników majątkowych, na które nie można rozszerzyć wspólności majątkowej małżeńskiej.

Kolejną z możliwości jest zawarcie umowy, która będzie skutkować wprowadzeniem rozdzielności majątkowej, która polega na tym, że każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później i każdy z małżonków zarządza swoim majątkiem samodzielnie.

Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków

Następną z możliwości jest ustanowienie pomiędzy małżonkami rozdzielności z wyrównaniem dorobków. Za dorobek każdego z małżonków uważa się wzrost wartości jego majątku po zawarciu umowy majątkowej.

Po ustaniu rozdzielności majątkowej ten małżonek, którego dorobek jest niższy w porównaniu do dorobku drugiego małżonka, może żądać wyrównania dorobków np. przez zapłatę. Takie rozwiązanie ma na celu zniwelowanie różnic między majątkami małżonków w sytuacji gdy np. żona zajmowała się prowadzeniem domu, wychowaniem dzieci i w tym czasie nie pracowała zawodowo.

Małżonkowie mają wpływ na ukształtowanie wzajemnych relacji majątkowych w małżeństwie na wiele sposobów, w zależności od stanu finansów, potrzeb własnych oraz rodziny, którą tworzą.

Sprawdź także:

Rachunek wspólny w banku. Na co zwrócić uwagę?

Ustanie wspólności majątkowej / Kancelaria Prawnicza Polz & Polz – adwokat Warszawa, prawnik Warszawa

Zgodnie z art.

31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Co wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków (wspólność ustawowa):

  • pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
  • dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
  • środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
  • kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 963, z późn. zm.).

Zasadą jest istnienie między małżonkami wspólności ustawowej, która może być rozszerzona lub ograniczona na podstawie majątkowej umowy małżeńskiej.

Co nie może wejść w skład majątku wspólnego?

Wspólność nie może zostać rozszerzona na (por. art. 49 § 1 KRO):

  • przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczenia, zapisu lub darowizny;
  • prawa majątkowe, które wynikają ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  • wierzytelności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia, o ile nie wchodzą one do wspólności ustawowej, jak również wierzytelności z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;
  • niewymagalne jeszcze wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej każdego z małżonków.

Ustanie wspólności ustawowej:

Wspólność ustawowa majątkowa ustaje z chwilą:

  • rozwodu
  • śmierci jednego z małżonków
  • ustanowienia umownego ustroju majątkowego
  • oznaczoną w wyroku ustanawiającym przymusową rozdzielność majątkową

Sądowne ustanowienie rozdzielności majątkowej

Sąd, z ważnych powodów, może ustanowić między małżonkami przymusowy ustrój rozdzielności majątkowej. Takimi powodami, w których sąd jest zobowiązany ustanowić rozdzielność majątkową, są (por. art. 52-54 KRO):

  • ubezwłasnowolnienie jednego z małżonków,
  • ogłoszenie upadłości jednego z małżonków lub orzeczenie separacji małżonków.

Nie jest to jednak katalog zamknięty – jak wskazano wyżej, sąd może ustanowić rozdzielność majątkową również z niesprecyzowanych ustawowo „ważnych powodów”, które są oceniane indywidualnie dla każdej sprawy.

See also:  Podanie męża o alimenty w trakcie trwania małżeństwa

Przez ważne powody rozumie się również:

  • trwonienie przez jednego z małżonków zarobków stanowiących ich wspólny dorobek,
  • powodowanie uszczerbku w majątku wspólnym,
  • okoliczności stwarzające sytuację, w której wykonywanie zarządu przez każdego z małżonków ich wspólnym majątkiem jest niemożliwe lub znacznie utrudnione
  • jeden z małżonków wskutek zaniedbywania obowiązków względem rodziny lub ulegania nałogom nie przyczynia się do powstania majątku wspólnego albo majątek ten marnotrawi (nie mogą to jednak być okoliczności niezawinione przez tego małżonka).

Pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej przez sąd w czasie trwania małżeństwa

Kto może wnieść pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej?

  • każdy z małżonków,
  • wierzyciel jednego z małżonków, jeżeli uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków.

Wniosek o dokonanie podziału majątku wspólnego przez sąd

Wniosek o dokonanie podziału majątku wspólnego może zostać złożony już w pozwie rozwodowym. Trzeba zauważyć, że sąd nie będzie związany wskazanymi w tym wniosku składnikami majątkowymi ani ich szacowaną przez wnioskodawcę wartością – sąd ma obowiązek ustalić z urzędu zarówno składniki majątku, jak i ich wartość.

Wyjątkiem jest sytuacja, gdy strony postępowania zgodnie wskażą zarówno skład, jak i wartość majątku – wtedy sąd może odstąpić od przeprowadzania dodatkowych dowodów w tym zakresie. Jednak sąd może odmówić dokonania podziału majątku w wyroku rozwodowym, jeśli spowodowałoby to nadmierną zwłokę w postępowaniu (art.

58 § 3 KRO) – w takiej sytuacji konieczne będzie wszczęcie odrębnego postępowania o dokonanie podziału majątku wspólnego małżonków.

Do czasu podziału majątku wspólnego małżonków stosuje się do niego odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego (art. 46 KRO), tj. art. 1035 KC, który przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów o współwłasności w częściach ułamkowych (art. 210 i nast. KC).

Jeżeli do majątku, który był objęty wspólnością ustawową, należy gospodarstwo rolne, to przy jego podziale ma odpowiednie zastosowanie art.

1070 KC zgodnie z którym w razie podziału gospodarstwa rolnego stosuje się odpowiednio przepisy o podziale gospodarstwa rolnego przy zniesieniu współwłasności, a także art. 1079 KC.

Postanowienie sądu co do podziału majątku wspólnego jest ostateczne w tym sensie, że nie można w przyszłości przeprowadzić dodatkowych postępowań co do przedmiotów majątkowych nieuwzględnionych w we wniosku lub nie zgłoszonych do chwili zakończenia postępowania.

Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym

Co do zasady, udziały małżonków w majątku wspólnym są równe (art. 43 § 1 KRO). Zgodnie z art.

43 § 2 KRO z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku.

Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji.

Przy podziale majątku wspólnego każdy z małżonków może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można jednak żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

Ponadto przy podziale majątku wspólnego dokonuje się zwrotu nakładów poczynionych z majątku osobistego na majątek wspólny małżonków (art. 45 § 2 KRO).

Ponadto każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód.

Co wpływa na wielkość udziału w majątku wspólnym małżonków?

Na wielkość udziału w majątku wspólnym, ma wpływ także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

Należy przy tym zauważyć, iż utrwalony jest w doktrynie i orzecznictwie pogląd, że pomoc rodziny danego małżonka w wychowaniu dzieci oraz w gospodarstwie domowym powinna zostać uwzględniona jako wkład tego małżonka do majątku wspólnego.

Nie jest też możliwe uznanie z góry, że małżonek pozostający w domu, by wychowywać wspólne dzieci, nie osiągnąłby takiego samego dochodu, jak małżonek pracujący zawodowo na utrzymanie całej rodziny.

Jeżeli małżonkowie nabyli nieruchomość ze środków pozyskanych przed zawarciem małżeństwa, lub gdy wkład własny do kredytu hipotecznego pochodził wyłącznie z majątku jednego z małżonków sprzed zawarcia małżeństwa, nie ulega wątpliwości, że nierówność takich udziałów powinna zostać uwzględniona przy dokonywaniu podziału majątku.

Jak wygląda postępowanie w sprawie o podział majątku wspólnego – krok po kroku:

  1. jeden z małżonków składa wniosek do Wydziału Rodzinnego Sądu Rejonowego właściwego dla ostatniego miejsca wspólnego zamieszkania małżonków wraz z załącznikami, które mają udowodnić jego wkład do majątku wspólnego oraz wykazać skład majątku – co do zasady warto również zaproponować podział składników majątku i wysokość wzajemnych spłat, należy objąć wnioskiem cały majątek wspólny („dodatkowy” podział po zakończeniu postępowania nie będzie możliwy);

  2. jeśli wniosek nie ma braków, sąd doręcza jego odpis wraz załącznikami drugiemu małżonkowi, któremu jednocześnie wyznacza termin na ustosunkowanie się do wniosku

  3. sąd wyznacza posiedzenie, na które wzywa strony oraz świadków, jeśli któraś ze stron wnosiła o ich przesłuchanie

  4. sąd może dać wiarę wyjaśnieniom stron co do składu i wartości wspólnego majątku i wydać postanowienie kończące postanowienie, jednak może również powołać biegłego z zakresu wyceny ruchomości bądź nieruchomości (w zależności od składników majątku);

  5. jeśli sąd dostatecznie wyjaśni skład i wartość majątku wspólnego, wyda postanowienie o jego podziale między byłych małżonków – jeśli któreś z małżonków nie zgadza się z postanowieniem, może złożyć od niego apelację, którą wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie postanowienia wraz z uzasadnieniem

Adwokat Białystok – Zakończenie rozdzielności majątkowej (intercyzy) – odpowiada prawnik

Czasami w życiu była tak, że chcemy zmienić pewne decyzje, które podjęliśmy wcześniej. Przykładem takiej sytuacji jest rozwód. Jednak dzisiaj chcemy przybliżyć inną sytuację.

Jak zakończyć rozdzielność majątkową w małżeństwie często nazywana intercyzą? Odpowiadamy w najnowszym artykule na blogu Białostockiej Kancelarii Adwokackiej, która specjalizuje się w prawie rodzinnym. Zapraszamy do lektury.

Kilka słów o intercyzie

Z zasady w małżeństwie mamy wspólność majątkową. Jednak poprzez odpowiedni akt notarialny możemy ustanowić rozdzielność majątkową niezależną od małżeństwa.

W kodeksie rodzinnym możemy znaleźć informację o tym, że ustanawiając rozdzielność majątkową to każdy z małżonków zachowuje swój majątek, który nabył przed zawarciem owej umowy oraz ten, który nabył w czasie późniejszym.

W tym Kodeksie jest także zapis o tym, że każdy z małżonków samodzielnie zarządza swoim majątkiem. Jak widać jest to kompletnie coś innego niż wspólność majątkowa. Każdy ma swój majątek bez części wspólnej.

Gdy posiadamy podpisaną intercyzę to możemy nabywać przedmioty wspólnie z współmałżonkiem lecz wtedy owe przedmioty nie wchodzą w skład wspólnego majątku. W takiej sytuacji dochodzi do współwłasności w częściach ułamkowych.

Zakończenie rozdzielności majątkowej

W Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym możemy znaleźć zapis o tym, że możemy rozwiązać lub zmienić wcześniej spisaną umowę o rozdzielności majątkowej.

Gdy rozwiązujemy taką umowę w trakcie dalszego trwania małżeństwa to między małżonkami powstaje wspólność majątkowa w zakresie ustawowym z gwiazdką.

Z gwiazdką dlatego, że oczywiście jako strony mogą Państwo postanowić inaczej niż jest to w ustawie.

Postanowienie o innej wspólnocie majątkowej

Rodzaj ustroju umownego nie jest jednak swobodny dla uznania przez strony. Kodeks, o którym wspominaliśmy wcześniej mówi o tym, że wspólność ustawową: rozszerzyć, ograniczyć lub pozostawić pełną (zwykłą) rozdzielność majątkową. Możemy także ustanowić rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków.

Gdy decydujemy się na zmianę decyzji i chcemy wrócić do wspólności majątkowej oraz objąć tą wspólnością przedmioty, które zostały nabyte w czasie trwania rozdzielności majątkowej to musimy wyraźnie to zaznaczyć w nowej umowie, która, oczywiście, musi być spisana w postaci aktu notarialnego. Będzie to wtedy umowa z rozszerzeniem wspólności majątkowej o przedmioty nabyte w trakcie trwania rozdzielności majątkowej.

Kodeks wyznacza też górną granicę rozszerzenia wspólnoty majątkowej.

Prawo majątkowe oraz spadkowe jest w Polsce bardzo rozbudowane oraz zawiłe. Dlatego warto skontaktować się z doświadczonym prawnikiem, który profesjonalnie pomoże nam zrobić wszystko żebyśmy otrzymali efekt taki jaki chcemy.

Zapraszamy serdecznie do kontaktu oraz umawiania się na spotkania w naszej Kancelarii Adwokackiej w Białymstoku. Jednak nie jest to oferta tylko dla osób z Białegostoku. Współpracujemy z ludźmi na całym świecie za pomocą telefonu oraz maila.

Jest to idealne rozwiązanie dla naszej Polonii.

Leave a Reply

Your email address will not be published.