Czy po ślubie mój majątek staje się własnością drugiej żony?

Gdy nadchodzi wyczekiwany moment ślubu, niewiele osób zawraca sobie głowę kwestiami majątkowymi.

W końcu wybieranie dekoracji ślubnych, kosztowanie tortów weselnych i ta wspaniała myśl o wspólnym życiu to coś znacznie przyjemniejszego niż jakieś skomplikowane prawo majątkowe w małżeństwie.

???? Nie sposób się z tym nie zgodzić. Jednak zdarzają się sytuacje, w których warto tej kwestii dopilnować. 

W artykule dowiesz się: 

  • czym jest majątek wspólny i osobisty małżonków?
  • czy warto zadbać o podpisanie intercyzy?
  • jak wygląda proces dziedziczenia?

Wspólne życie, które wkrótce rozpoczniecie niesie ze sobą wiele niespodzianek, szczęśliwych chwil, ale i wyzwań.

Po ślubie zaczną się pojawiać myśli o nabyciu pierwszej, wspólnej nieruchomości (o ile już do tego nie doszło????), zaczniecie gromadzić razem oszczędności i pewnie przyjdzie czas na jakieś inwestycje.

Gdy się zagłębimy w te wszystkie czynności, to wywołują one pewne konsekwencje prawne.

Dowiedz się, czym w praktyce jest prawo majątkowe w małżeństwie!

Prawo majątkowe w małżeństwie – majątek wspólny, a majątek osobisty

Czy po ślubie mój majątek staje się własnością drugiej żony?

W momencie, w którym w świetle polskiego prawa staniecie się oficjalnie małżeństwem, powstanie między Wami wspólność majątkowa. Oczywiście poza przypadkami, gdy przed ślubem zdecydujecie się na spisanie intercyzy. 

Możemy wyróżnić trzy rodzaje majątku małżeńskiego:

  • wspólny małżonków,
  • osobisty żony,
  • osobisty męża. 

Skoro już znamy wszystkie możliwe rodzaje majątku, czas sprawdzić, co dokładnie kryje przed nami prawo majątkowe w małżeństwie.

Co wchodzi w skład majątku wspólnego?

Gromadzenie wspólnego majątku dla wielu małżeństw jest odzwierciedleniem najwyższego zaufania i bezgranicznej miłości. Nagle wszystko, co było tylko i wyłącznie “moje”, staje się “nasze”, a więc należy również do drugiej połówki. 

Zgodnie z polskim prawem w skład majątku wspólnego wchodzą

  • pobrane wynagrodzenia za pracę i wszelkie inne dochody z działalności zarobkowej,
  • dochody z majątku wspólnego i osobistego małżonków,
  • środki zgromadzone na rachunkach emerytalnych,
  • kwoty składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego w ZUS.

Innymi słowy, niemal wszystko, co zarobisz Ty i Twój małżonek, a także wszelkie oszczędności emerytalne po ślubie stają się wspólne. Również korzyści finansowe, które osiągasz z majątku osobistego wchodzą do wspólnoty majątkowej (np. dochód z wynajmu kupionego przed ślubem mieszkania).

Jednakże istnieją od tego pewne wyjątki – część praw i obowiązków małżonków należy wyłącznie do majątku osobistego, nawet w przypadku wspólnoty majątkowej. 

Co to jest majątek osobisty małżonka?

Czy po ślubie mój majątek staje się własnością drugiej żony?

Wielu przyszłych nowożeńców przed ślubem zgromadziła już jakiś majątek. Być może w formie gotówki, która czeka na koncie oszczędnościowym, a może w formie nieruchomości (np. działki, domu) lub ruchomości (np. samochodu). Od razu pojawia się pytanie, co dzieje się z tym wszystkim po ślubie? Czyją własnością stają się te rzeczy?Aby to dobrze zrozumieć, należałoby się odnieść do doktryny prawa i kwestii majątku osobistego.

Wszystkie składniki, które wchodzą w skład majątku osobistego zostały uregulowane w art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. 

Do majątku osobistego należą w szczególności:

  • przedmioty majątkowe, które zostały nabyte przed ślubem; 

Przykład: Ania przed ślubem kupiła mieszkanie.

Zdecydowała razem z mężem, że nie będą zawierać intercyzy. W takim przypadku, po ślubie to mieszkanie w dalszym ciągu będzie wchodziło do majątku osobistego Ani.

Zatem w przypadku ewentualnego rozwodu, nie będzie musiała się tym mieszkaniem podzielić. 

  • przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca postanowił inaczej;

Przykład: Kasia podczas trwania małżeństwa otrzymała darowiznę od babci w postaci działki budowlanej. Wówczas ta działka należy wyłącznie do Kasi, chyba że zapis w umowie darowizny stanowiłby, że jest przeznaczona dla obojga małżonków. 

  • przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków; 

Przykład: Jowita uwielbia trenować na rowerze i kiedy tylko ma okazję wyrusza na trasy rowerowe. Rower jest używany wyłącznie przez nią i nigdy nie korzystał z niego jej mąż. Po ustaniu małżeństwa rower będzie jej własnością.

  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

Przykład: Anita ze względu na rodzaj wykonanej pracy otrzymała prawo do mieszkania służbowego, w którym zamieszkuje wspólnie z małżonkiem. Po rozwodzie takie prawo będzie przysługiwało wyłącznie Anicie. 

  • przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

Przykład: Emilka w trakcie trwania małżeństwa brała udział w konkursie literackim i wygrała w nim kwotę 10 000 zł. Po ustaniu związku małżeńskiego kwota nagrody nie wchodzi w skład zgromadzonego majątku wspólnego. 

  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

Przykład: Karolina po ślubie uzyskała patent na zgłoszony przez nią wynalazek. Ten patent wchodzi wyłącznie do jej majątku osobistego. 

  • przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego.

Przykład: Beata otrzymała od rodziców przed ślubem kolekcję unikatowej, kolekcjonerskiej porcelany. Po ślubie sprzedała tę kolekcję i za pieniądze z niej uzyskane kupiła samochód. Ten samochód nie będzie wchodził do majątku wspólnego małżonków. 

Gdy wszystko układa się pomyślnie, prawo majątkowe w małżeństwie nie ma aż tak wielkiego znaczenia. Niemniej czasem, nawet mimo wielkiego uczucia osoby decydują się zabezpieczyć przed sytuacjami losowymi, które niestety czasem się zdarzają i w związku z tym decydują się na intercyzę.

Zobacz także:Intercyza. Musisz TO wiedzieć o umowie małżeńskiej! 

Czy warto podpisać intercyzę?

Czy po ślubie mój majątek staje się własnością drugiej żony?

Intercyza jest małżeńską umową majątkową, dzięki której małżonkowie mogą ograniczyć lub rozszerzyć wspólność majątkową, czy też wprowadzić całkowitą rozdzielność majątkową. Nie sposób pominąć tego aspektu, gdy na świeczniku jest rozpatrywane prawo majątkowe w małżeństwie.

Główne powody, które przemawiają za podpisaniem intercyzy:

1. Bezpieczeństwo finansowe małżonków

Dla jednego bezpieczeństwem jest posiadanie wspólnego majątku, inni zaś widzą w tym zagrożenia. W końcu nigdy nie wiadomo, co przyniesie życie.

Czasem zdarza się, że jeden z małżonków popada w długi (np. przez nieudany pomysł na biznes), wówczas w przypadku majątku wspólnego zobowiązania zostaną pokryte nie tylko z majątku osobistego osoby, która wpadła w tarapaty, ale też z majątku jego małżonka. 

Dzięki intercyzie można temu zapobiec. W takim przypadku za długi odpowie tylko ta osoba, która je zaciągnęła, zaś majątek drugiego małżonka pozostaje bezpieczny.

2. Niezależność finansowa

Intercyza umożliwia całkowitą swobodę w dysponowaniu gromadzonymi dochodami. Każdy z małżonków ma swoje oddzielne finanse. Jeśli zatem jeden z małżonków chce dokonać większego zakupu, np. nieruchomości i finansować ją kredytem hipotecznym, wtedy bank będzie badać wyłącznie zdolność kredytową zainteresowanego. 

Zazwyczaj przy większych kredytach tj. powyżej 20 000 zł (w zależności od banku) wymagana jest zgoda małżonka na zaciągnięcie zobowiązania. Zatem dopóki małżonek nie wyrazi zgody, mamy związane ręce.

3. Rozwód bez podziału majątku

Zdaję sobie sprawę, że biorąc ślub nikt nie zakłada rozwodu. W końcu po co brać ślub, gdy myśli się o rozwodzie. Niemniej, analizując prawo majątkowe w małżeństwie nie sposób nie wspomnieć o tej kwestii. 

Podczas rozprawy rozwodowej zazwyczaj największe batalie toczone są o opiekę nad dziećmi i pieniądze. Oczywiście na nic nie ma utartej reguły i schematu, a życie jest nieprzewidywalne. Można jednak ograniczyć ciężar ewentualnych komplikacji podpisując intercyzę i w ten sposób zapewnić sobie spokój. To prawie, jak ubezpieczenie od ewentualnych konfliktów i problemów.????

Co tracisz podpisując intercyzę?

Oprócz pozytywnych aspektów, jakie wynikają z podpisania intercyzy, ma ona też swoje ciemne strony. 

1. Wspólne rozliczenie podatkowe

Jeśli jeden z małżonków zarabia zdecydowanie więcej niż drugi, wówczas dużo korzystniejszym rozwiązaniem jest wspólne rozliczenie podatkowe. Niestety nie jest to możliwe, jeśli u małżonków ustanowiono rozdzielność majątkową.

2. Zaciąganie razem zobowiązań kredytowych

W przypadku, gdy małżonkowie chcą zaciągnąć kredyt, a wcześniej podpisali intercyzę, wówczas ich zdolność kredytowa jest liczona oddzielnie. Niekiedy oznacza to niestety pogorszenie warunków kredytowych. 

Skoro znamy już wady i zalety, jakie wynikają z podpisania intercyzy, pora przejść do kwestii dziedziczenia. 

Ślub jednostronny – czym jest i jak go zorganizować

Dziedziczenie, a prawo majątkowe w małżeństwie

Czy po ślubie mój majątek staje się własnością drugiej żony?

Podobnie jak o rozwodzie, nikt nie chce myśleć też o śmierci. Aczkolwiek w niektórych przypadkach warto wcześniej uregulować kwestię dziedziczenia. Zwłaszcza, jeśli chcemy rozdysponować majątek inaczej, aniżeli wynika wprost z przepisów (np. spisując testament).

W ten sposób możemy zapewnić bezpieczeństwo finansowe bliskim zgodnie z naszą wolą.

Kwestie dziedziczenia po małżonku zostały uregulowane w przepisach kodeksu cywilnego. Wyróżniamy następujące sytuacje:

Dziedziczenie ustawowe w przypadku posiadania małżonka i zstępnych

pierwszej kolejności do spadku powołane są dzieci i małżonek, przy czym dziedziczą oni w równych częściach. Do tego zostało dodane zastrzeżenie, że część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. 

Przykład. W skład majątku spadkodawcy i jego żony (majątku wspólnego) wchodzą zgromadzone oszczędności w kwocie 100 000 zł. Para posiada czworo dzieci.

Po śmierci spadkodawcy do podziału będzie przypadało 50 000 zł. Jakie udziały będą przypadały poszczególnym osobom?

  • żona – 50 000 zł * ¼ = 12 500 zł
  • każde z dzieci – 50 000* ¾ : 4 = 9 375 zł

Dziedziczenie, a dzieci z poprzednich związków

Dzieciom z poprzednich związków przysługuje dokładnie takie samo prawo do dziedziczenia, jak dzieciom z obecnego małżeństwa. 

Przykład. W skład majątku spadkodawcy i jego żony (majątku wspólnego) wchodzą zgromadzone oszczędności w kwocie 200 000 zł. Spadkodawca posiadał dziecko z poprzedniego małżeństwa, a z obecną małżonką nie posiadał dzieci.

Żona zachowuje połowę zgromadzonego kapitału. Zatem kwota, jaka będzie do podziału spadkowego to 100 000 zł. Żona i dziecko z poprzedniego związku zgodnie z przepisami dziedziczą w równych częściach. Ile otrzymają?

  • żona – 100 000 zł : 2 = 50 000 zł
  • dziecko z poprzedniego związku – 100 000 : 2 = 50 000 zł
See also:  Podział majątku dorobkowego małżonków

Dziedziczenie w przypadku braku zstępnych spadkodawcy

  • Gdy małżonek nie pozostawił zstępnych, do spadku zostają powołani z ustawy jego małżonek i rodzice. 
  • Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy wynosi połowę spadku. 
  • Małżonek dziedziczący w zbiegu z innymi spadkobiercami może jednak w takiej sytuacji żądać ze spadku, ponad swój udział spadkowy wszelkich przedmiotów codziennego użytku, z których za życia korzystał wspólnie z małżonkiem lub sam (zapis naddziałowy). 

Testament

Jeśli spadkodawca sporządził testament i powołał małżonka do dziedziczenia, jako jedynego spadkobiercę, wówczas dzieciom przysługuje jedynie prawo do zachowku po śmierci rodzica.

W przypadku, gdy uprawniony do zachowku jest niezdolny do pracy lub małoletni przysługuje mu ⅔ wartości udziału spadkowego, który należałby mu się według przepisów o dziedziczeniu ustawowym. W pozostałych sytuacjach wartość zachowku wynosi połowę należnego udziału. 

Jak widzisz, prawo majątkowe w małżeństwie kryje w sobie wiele zawiłości i rzeczy, z których totalnie możemy nie zdawać sobie sprawy na etapie zawierania małżeństwa. Niemniej przed ślubem warto omówić z narzeczonym kwestie prawne i zadbać o wspólną spokojną przyszłość. Pozwoli Wam to na późniejszym etapie uniknąć zbędnych nieporozumień czy rozczarowań. 

A jeśli mowa o dobrym przygotowaniu do ślubu, to nie zapomnij pobrać darmowej aplikacji Wedding Dream APP!???? Nasza Redaktor Naczelna ma dla Ciebie tam mnóstwo wskazówek, przydatnych narzędzi i materiałów, dzięki którym zorganizujesz swoje wymarzone wesele ???? 

Czy po ślubie mój majątek staje się własnością drugiej żony?

Długi sprzed ślubu obciążają majątek wspólny małżonków – www.prawnik-rodzinny.pl

Gazeta Podatkowa nr 101 (1558) z dnia 17.12.2018

Ponad rok po ślubie mój mąż powiedział mi o długach, które zaciągnął jeszcze przed zawarciem małżeństwa. Sądził, że wszystko uda mu się spłacić w terminie, jednak z uwagi na załamanie koniunktury nie zarobił w tym czasie tyle, ile zakładał.

W naszym małżeństwie obowiązuje od początku wspólność majątkowa. Oboje pracujemy zawodowo, odkładamy oszczędności na konto, kupiliśmy mieszkanie.

Czy to prawda, że mogę zostać obciążona za długi męża i nasz majątek wspólny zostanie zajęty przez komornika?

W opisanej sytuacji należy odróżnić dwie kwestie – formalną osobistą odpowiedzialność za dług oraz ponoszenie finansowych konsekwencji związanych ze spłatą określonego długu.

W odniesieniu do pierwszego zagadnienia należy zauważyć, że Czytelniczka nie ponosi osobistej odpowiedzialności za dług, o którym mowa w pytaniu, tj. nie staje się drugim dłużnikiem.

Tym samym wierzyciel nigdy nie będzie mógł zająć jej majątku osobistego, którego jest wyłącznym właścicielem (np. jej oszczędności sprzed ślubu, spadku, który otrzymała – o ile nie wszedł on z woli spadkodawcy do majątku wspólnego małżonków).

Jedynym dłużnikiem jest w tej sytuacji mąż Czytelniczki.

Inną natomiast kwestią są skutki finansowe zadłużenia jednego małżonka dla majątku wspólnego, którego właścicielami są przecież oboje małżonkowie.

Jeżeli bowiem wierzytelność powstała przed powstaniem wspólności lub dotyczy majątku osobistego jednego z małżonków, wierzyciel może żądać spłacenia swojej należności z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o których mowa w art. 33 pkt 9 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U. z 2017 r. poz. 682 ze zm.). W tym ostatnim przypadku chodzi o prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy, a także wynagrodzenie za pracę czy inne dochody, które małżonkowie uzyskują, zasilając majątek wspólny. Tym samym jeśli dojdzie do zajęcia np. wynagrodzenia za pracę dłużnika, to konsekwencje finansowe odczuje również współmałżonek, który formalnie dłużnikiem nie jest.

Sprawa jest o tyle poważna, że gdyby okazało się, że wierzyciel nie może uzyskać spłaty swojej należności z wymienionych składników majątku, może doprowadzić do wprowadzenia rozdzielności majątkowej i wówczas będzie mógł zająć przysługujący dłużnikowi udział np.

 w lokalu, który małżonkowie wspólnie kupili. Z drugiej jednak strony nie sposób przyjąć, że małżonkowie mieliby korzystać z owoców pracy współmałżonka (i dzięki temu móc stać się np.

 właścicielem mieszkania), ale nie ponosić żadnych finansowych konsekwencji, gdy współmałżonek popada w zadłużenie.

Co jest wspólne w małżeństwie? Częste pytania 2021 • Adwokat Kobiet

Co jest wspólne w małżeństwie? Wspólność majątkowa w małżeństwie – jak to jest naprawdę? Z chwilą wstąpienia w związek małżeński już zawsze wszystko jest wspólne? Czy można się przed tym zabezpieczyć? Czy prawo przewiduje jakieś wyjątki od tej zasady? Zapraszam Cię do lektury dzisiejszego artykułu, w którym przedstawię Ci najważniejsze zasady dotyczące majątku wspólnego i osobistego małżonków!

Co jest wspólne w małżeństwie?

Z chwilą wstąpienia w związek małżeński z automatu obowiązuje nas ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Co to oznacza? W uproszczeniu, że wszystko co małżonkowie wypracują i nabędą w trakcie trwania małżeństwa będzie stanowiło majątek obojga małżonków.

Do majątku wspólnego wchodzą w szczególności pobrane wynagrodzenie za pracę i z działalności gospodarczej oraz dochody z majątku – w tym z majątku osobistego.

A także wszystko co za te dochody nabyliśmy – a więc domy, mieszkania, samochody, urządzenia, meble – o ile zostały nabyte w okresie trwania wspólności majątkowej.

Nie ma przy tym znaczenia czy nabywającym był jeden z małżonków czy oboje. Liczy się przede wszystkim źródło pochodzenia środków na dany zakup.

Czyje są pieniądze na wspólnym koncie?

Pieniądze na wspólnym koncie należą do współwłaścicieli. Jeśli nie są małżonkami domniemuje się, że ich udział w zgromadzonych środkach jest równy – po 1/2.

A co jest wspólne w małżeństwie? Jeśli współwłaściciele są małżonkami i łączy ich wspólność majątkowa to pieniądze zgromadzone na tych rachunkach – są częścią majątku wspólnego.

Oznacza to, że każdy z małżonków ma prawo korzystać z nich w pełnym zakresie, nawet jeśli nie wkłada na wspólne konto ani grosza.

Co ciekawe – podobnie sytuacja ma się jeśli chodzi o środki zgormadzone na indywidualnych rachunkach małżonków.

Co prawda – małżonek zakładający indywidualny rachunek bankowy jest jego wyłącznym dysponentem, ponieważ reguluje to umowa pomiędzy nim a bankiem.

Jednak na wypadek, gdyby majątek trzeba było podzielić znajdujące się na nim środki prawdopodobnie podlegałyby podziałowi. Dlaczego? Czytaj dalej!

Majątek osobisty żony i męża

Co zatem nie wchodzi do „wspólności majątkowej”? Poza wspólnym majątkiem małżonków prawo przewiduje również, iż każdy z małżonków może mieć swój majątek osobisty. Do majątku osobistego żony czy męża należeć będą na przykład przedmioty nabyte przed powstaniem wspólności (przede wszystkim przed ślubem).

Majątkiem wyłącznym żony czy męża jest też wszystko to co zostało nabyte w drodze dziedziczenia lub darowizny – chyba że zostało wskazane wyraźnie że spadek/darowizna ma przypaść obojgu małżonkom. Do majątku osobistego wchodzą też wszelkie przedmioty codziennego użytku, jak ubrania, torebki, buty i … biżuteria.

Do najbardziej zaskakujących wyjątków od ogólnej reguły, że wszystko jest wspólne należą: prawa autorskie i pokrewne, niepobrane roszczenia o zapłatę wynagrodzenia z tytułu działalności zarobkowej oraz nagrody za osobiste osiągnięcia.

Sprawdź też: Jak nie odpowiadać za długi męża? – artykuł na blogu Marty Kleczaj – Prawnik Zadłużonych

Czy po ślubie mieszkanie jest wspólne?

A zatem czy po ślubie mieszkanie zawsze jest wspólne? Jeśli kupiliście mieszkanie czy inną nieruchomość w trakcie małżeństwa, za Wasze wspólne środki, to owszem mieszkanie jest wspólne. Pamiętaj, że nawet jeśli środki pochodzą z dochodów tylko jednego z małżonków w okresie trwania wspólności.

Czyje zatem jest mieszkanie kupione przed ślubem? Jeżeli mieszkanie nabyło jedno z Was przed zawarciem małżeństwa to stanowi ono własność wyłącznie tego, który to mieszkanie kupił. Nie ma więc obaw, że mieszkanie kupione przez rodziców przed ślubem będzie przedmiotem podziału czy rozliczenia z mężem.

Zdarzają się czasami sytuacje, w których jeden z małżonków nabywa nieruchomość do majątku osobistego w trakcie trwania wspólności. Dzieje się tak, gdy małżonek posiada środki nieobjęte wspólnością (np. pochodzące ze spadku po babci) i przeznacza je na zakup danej nieruchomości.

Aby zawarcie takiej umowy odbyło się lege artis (czyli zgodnie z prawniczą sztuką), w takiej sytuacji należy jednak wykazać przed notariuszem, że środki pieniężne, za które jeden z małżonków nabywa nieruchomość pochodzą z jego majątku osobistego. Obecność drugiego małżonka na akcie notarialnym jest wtedy obowiązkowa. Musi on potwierdzić, że jest to zgodne z prawdą i wyrazić zgodę na to, aby nabywana nieruchomość stanowiła majątek osobisty małżonka.

Co ważne, jeżeli zakup nieruchomości ma nastąpić do majątku osobistego, to powinni to wynikać nie tylko z oświadczenia małżonków. Jeśli zdarzyłoby się tak, że oświadczenia w tym zakresie są nieprawdziwe, to taką umowę można byłby próbować podważyć w sądzie w ramach postępowania o podział majątku.

See also:  Jak uzyskać zgodę na wyjazd dziecka za granicę?

Sprawdź też: Co może być dowodem w sądzie?

Czyje są pieniądze ze sprzedaży mieszkania?

Najważniejszą zasadą pozwalającą na zrozumienie, jak działa majątek wspólny małżonków jest subrogacja. Zgodne z tym pozornie trudnym słowem zasadą jest, że przedmioty nabyte w zamian za składniki majątku osobistego stanowią majątek osobisty.

Jeśli więc kupujemy coś za nasze przedmałżeńskie oszczędności – nabywamy dany przedmiot do majątku osobistego.

Jeśli zaś spieniężamy składnik majątku wspólnego i kupujemy w zamian inny – to niezależnie od tego kto fizycznie dokonuje tego zakupu kupujemy do majątku wspólnego.

Dlatego też zawsze przypominam, że pomysł na życie polegający na bogatym wyjściu za mąż i szybkim rozwodzie nie ma większego sensu.

Składniki majątku zgromadzone przed małżeństwem (o ile małżonkowie nie postanowią inaczej) nie staną się bowiem wspólne.

Sprzedaż panieńskiego mieszkania w okresie trwania małżeństwa nie sprawi zatem, że środki pochodzące z tej sprzedaży stają się wspólne. Jeśli zainwestujemy je w nowy, wspólny dom to pamiętajmy o odpowiednim udokumentowaniu poczynionych nakładów.

Sprawdź też: Na co wpływa, a na co nie wpływa orzeczenie o winie

Co jest wspólne w małżeństwie i czy można to zmienić?

Z chwilą wstąpienia w związek małżeński z automatu obowiązuje Was ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Na szczęście, jeśli wystąpi taka potrzeba, możecie się przed tym uchronić.

Ustawową wspólność majątkową można wyłączyć jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego, albo w trakcie jego trwania. W tym celu należy udać się do notariusza, który przygotuje dla Was stosowną umowę.

Na podstawie tej umowy wprowadzicie w swoim małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Oznacza to, że od chwili zawarcia takiej umowy każde z Was ma swój odrębny majątek, którym może samodzielnie zarządzać. Rozdzielność lub wspólność można też rozciągnąć na niektóre składniki majątku.

Ustanowienia rozdzielności majątkowej można też domagać się w drodze postępowania sądowego – ale o tym kiedyś w odrębnym artykule.

Sprawdź też: Rozwód a kredyt – artykuł na blogu adw. Jakuba Ryzlaka – Adwokat Frankowiczów

Chcesz się podzielić majątkiem lub sprawa o podział już się toczy? A może potrzebujesz indywidualnej konsultacji prawnej? Zapraszam Cię serdecznie do mojej kancelarii w Warszawie. Oferuję też porady prawne online. Dowiedz się więcej i zapisz się wygodnie przez kalendarz online.

Możesz też >> pobrać

Mieszkanie kupione przed ślubem – w razie rozwodu małżonkowie nadal mogą mieszkać razem

Mam mieszkanie, na które wziąłem kredyt. Jestem jedynym jego właścicielem, ale od miesiąca mieszka w nim moja narzeczona. W przyszłym roku bierzemy ślub.

Czy to mieszkanie wejdzie do wspólności majątkowej po zawarciu związku małżeńskiego? Będzie moje czy nasze? Co stałoby się z mieszkaniem w przypadku, gdyby małżeństwo się nie udało? Czy żona będzie mogła sądzić się ze mną, bym oddał jej połowę mieszkania?

– pyta czytelnik.

Od razu uspokajamy czytelnika: po ślubie mieszkanie wciąż będzie w całości jego wyłączną własnością. W razie rozwodu żona nie będzie mogła żądać jego podziału, a jedynie zwrotu nakładów i wydatków poczynionych na majątek osobisty małżonka.

Rozwód nie oznacza jednak, że była żona musi opuścić mężowskie mieszkanie. Bywa, że rozwiedzeni małżonkowie latami  mieszkają razem.

Czyj jest ten kawałek podłogi?

Majątek nabyty przed powstaniem wspólności majątkowej małżeńskiej, czyli co do zasady – przed ślubem, nie wchodzi do tej wspólności po ślubie (art. 33 pkt 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, k.r.o.). Innymi słowy to, co nabyli kawaler lub panna, pozostaje osobistym majątkiem męża lub żony.

Dotyczy to nie tylko nieruchomości, ale także przedmiotów zwykłego urządzenia domowego takich jak meble, telewizor, pralka, lodówka, odkurzacz itp. W uchwale z 4 grudnia 1973 r. (sygn.

akt III CZP 77/73) Sąd Najwyższy stwierdził bowiem, że przedmioty zwykłego urządzenia domowego nie są objęte wspólnością ustawową, jeśli zostały nabyte przed powstaniem wspólności.

To, że mieszkanie zostało nabyte przed ślubem i stanowi majątek osobisty tego małżonka, który je nabył, nie pozbawia drugiego małżonka prawa do korzystania z loklu w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Tak samo sprawa ma się z przedmiotami urządzenia domowego (art. 28

1

k.r.o.) To tzw. prawnorodzinny tytuł do lokalu.

Własność ograniczona

Niestety, wyrok rozwodowy może, przynajmniej na jakiś czas, ograniczać prawo własności do mieszkania przysługujące tylko jednemu z małżonków.  Jeżeli w chwili orzekania rozwodu małżonkowie wciąż zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym ustali sposób, w jaki oboje będą z niego korzystać (art. 58 par 2 k.r.o.).

Prawo nakazuje przy tym uwzględniać przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierzone zostało wykonywanie władzy rodzicielskiej (art. 58 par 4 k.r.o.).

Jeśli więc była żona nie ma dokąd się wyprowadzić, a na dodatek sąd przyznał jej opiekę nad dzieckiem, to były mąż będzie musiał nadal znosić jej obecność we własnym mieszkaniu.

Autopromocja

Instytut monitorowania mediów, Raport NOM

Najbardziej opiniotwórcze medium w maju 2022 r. cytowane 1 875 razy

CZYTAJ WIĘCEJ

Orzeczenie sądu z reguły rozdziela przestrzeń mieszkalną pomiędzy małżonków do odrębnego korzystania. Na przykład: jeden pokój dla byłej żony, drugi dla dziecka, a trzeci dla byłego męża.

Z niektórych pomieszczeń, takich jak kuchnia czy łazienka, rozwodnicy będą musieli korzystać wspólnie. Sąd może wydać odpowiednie nakazy i zakazy, jeśli jest to konieczne do unormowania wzajemnych stosunków i uniknięcia konfliktów.

Mogą one dotyczyć przyjmowania gości, godzin korzystania z pomieszczeń wspólnych czy obowiązków związanych z utrzymaniem czystości.

Wspólne choć odrębne

Pojęcie „wspólne mieszkanie” może budzić wątpliwości, ale Sąd Najwyższy już przed laty wyjaśnił, że nie należy go utożsamiać ze współwłasnością. W uchwale z 13 stycznia 1978 r. (sygn.

akt III CZP 30/77), która zawiera wytyczne dla wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w zakresie orzekania w wyroku rozwodowym o wspólnym mieszkaniu SN stwierdził, że rozstrzygnięcie o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania może dotyczyć w zasadzie każdego mieszkania, którym oboje małżonkowie faktycznie dysponują w chwili orzekania o rozwodzie. Dotyczy to zarówno mieszkania, do którego tytuł prawny przysługuje obojgu, jak i takiego, do którego tytuł ma jedno z małżonków, a nawet mieszkania zajmowanego bez tytułu prawnego.  A zatem o sposobie korzystania z mieszkania po rozwodzie sąd orzeknie także wtedy, gdy mieszkanie to majątek osobisty (odrębny)  jednego z małżonków.

– Orzeczenie o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania  w niczym nie narusza praw małżonka w wypadku, gdy mieszkanie stanowi przedmiot majątku odrębnego, i nie stwarza tytułu prawnego, którego małżonkowie (bądź jeden z nich) dotychczas nie mieli – stwierdził SN.

Na marginesie dodajmy, że także inne tytuły do lokalu niż własność przysługujące jednemu tylko małżonkowie nie wykluczają orzeczenia o sposobie korzystania z lokalu. Dotyczy to w równej mierze spółdzielczego prawa do lokalu, prawa najmu czy użyczenia.

Czy w sytuacji, gdy małżonkowie zajmują pokój u rodziców jednego z nich, sąd też musi rozstrzygać o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania? Nie. SN zastrzegł, że sytuacja, gdy małżonkowie zamieszkują u innej osoby jako członkowie jej rodziny, nie mieści się w pojęciu “zajmowania wspólnego mieszkania”.

Czasowa wyprowadzka nie odbiera praw

A co w przypadku, gdy przed wydaniem orzeczenia o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania mąż lub żona  wyprowadzą się na jakiś czas gdzie indziej? To zależy od intencji – wynika z uchwały SN z 16 lutego 1977 r. (sygn. akt III CZP 2/77).

See also:  Kłopoty z alimentami dla córki i spłatą kredytu

Jeśli małżonek udowodni, że opuścił mieszkanie z intencją powrotu, nie rezygnując z uprawnień do korzystania z niego, to sąd musi orzec o sposobie korzystania.

Z pewnością za rezygnację z praw do mieszkania nie może być uznany wyjazd na delegację do innej miejscowości, pobyt za granicą, którego celem nie jest emigracja, wyjazd w celu opiekowania się członkiem rodziny czy też długotrwały pobyt w szpitalu.

Dla ostro skłóconych małżonków istotne może być to, że zdaniem sądu uprawnień do mieszkania nie musi przekreślać także opuszczenie mieszkania przez małżonka przed  rozwodem, jeśli jego celem jest uniknięcie konfliktów z drugim małżonkiem.

–         Jeżeli takie opuszczenie mieszkania miało charakter przejściowy i dokonane było bez zamiaru zrzeczenia się tego mieszkania, wówczas orzekając rozwód sąd orzeknie również o sposobie korzystania z tego mieszkania przez rozwiedzionych małżonków – czytamy w uzasadnieniu uchwały

Kiedy można eksmitować byłego małżonka

Orzeczenie o sposobie korzystania z lokalu po rozwodzie w założeniu ma być rozwiązaniem tymczasowym. W praktyce decyduje kultura osobista i odporność psychiczna rozwodników.

Jeśli są w stanie w miarę zgodnie dzielić przestrzeń mieszkania, to życie pod jednym dachem może trwać nawet latami.  O konflikty jednak nietrudno i nie zapobiegnie im najlepszy wyrok rozwodowy.

Czy wtedy właściciel mieszkania może żądać eksmisji drugiej osoby?

W wyjątkowych sytuacjach, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd już w wyroku rozwodowym może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka (art. 58 par 2 k.r.o.).

Rażąco naganne postępowanie ma miejsce zwłaszcza wtedy – wyjaśnił Sąd Najwyższy we wspomnianej uchwale z wytycznymi –  gdy stałe nadużywanie przez małżonka alkoholu, wywoływanie awantur i dopuszczanie się aktów przemocy stanowi zagrożenie dla życia, zdrowia lub spokoju pozostałego małżonka i innych członków rodziny, zwłaszcza małoletnich dzieci.

Co ważne dla czytelnika: orzeczenie eksmisji jest niemożliwe, jeśli miałoby dotyczyć małżonka, któremu przysługuje do mieszkania wyłączne prawo własności czy też spółdzielcze prawo do lokalu.

Eksmisję byłego małżonka można przeprowadzić także po rozwodzie, ale na podstawie innych przepisów: ustawy o ochronie praw lokatorów lub kodeksu cywilnego.

Były małżonek powinien zawrzeć z właścicielem mieszkania umowę najmu lub użyczenia i płacić mu czynsz (najem) lub zwykłe koszty utrzymania mieszkania (użyczenie).

Jeśli tego nie robi, właściciel może wypowiedzieć najem lub wezwać byłego małżonka do opuszczenia mieszkania, a gdy nie odniesie to skutku – złożyć w sądzie wniosek o eksmisję.

W przypadku użyczenia wezwanie do opuszczenia lokalu może mieć jeszcze inną podstawę. Jak czytamy w art.

716 kodeksu cywilnego: jeżeli mieszkanie stanie się potrzebne użyczającemu z powodów nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy,  użyczający może żądać jego zwrotu, chociażby umowa była zawarta na czas oznaczony.

Wystarczy zatem, że rozwodnik postanowi np. sprzedać lub darować mieszkanie, w którym mieszka jego były małżonek, aby można było zażądać opuszczenia lokalu.

Majątek wspólny i osobisty małżonków. Co należy do kogo?

Majątek wspólny zasilany jest przede wszystkim zarobkami małżonków. Do majątku osobistego każdego z małżonków wchodzą m.in. rzeczy nabyte przed zawarciem małżeństwa oraz nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę.

Przy ewentualnym podziale majątku wspólnego każdy z małżonków powinien co do zasady zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty.

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Tak stanowi kodeks rodzinny i opiekuńczy (w skrócie: kro).

Do majątku wspólnego należą w szczególności (art. 31 § 2 kro):

  • pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
  • dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
  • środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
  • kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie emerytalnym

Z kolei do majątku osobistego każdego z małżonków należą (art. 33 kro):

  • przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
  • przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
  • prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  • przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  • przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  • wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  • przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  • przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków są objęte wspólnością ustawową także w wypadku, gdy zostały nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.

Zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym każdy z małżonków jest uprawniony do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego oraz do korzystania z nich w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez drugiego małżonka.

W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.

Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny. Co do zasady każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym.

Przedmiotami majątkowymi służącymi małżonkowi do wykonywania zawodu lub prowadzenia działalności zarobkowej małżonek ten zarządza samodzielnie.

Przymusowa rozdzielność majątkowa. Kiedy sąd ją ustanawia?

Małżonek może sprzeciwić się czynności zarządu majątkiem wspólnym zamierzonej przez drugiego małżonka, z wyjątkiem czynności w bieżących sprawach życia codziennego lub zmierzającej do zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny albo podejmowanej w ramach działalności zarobkowej.

Sprzeciw jest skuteczny wobec osoby trzeciej, jeżeli mogła się z nim zapoznać przed dokonaniem czynności prawnej (np. przed zawarciem umowy kupna samochodu).

Z ważnych powodów sąd może na żądanie jednego z małżonków pozbawić drugiego małżonka samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym.

Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Każdy z małżonków może także żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny.

Nie można jednak żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności. Zwrotu wydatków i nakładów dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

Podstawa prawna:Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Leave a Reply

Your email address will not be published.