Czy warto przeprowadzić rozdzielność majątkową?

Zwolnienie z pracy

10 marca 2022

5 z 5

7 głosów

Polskie prawo określa, że zawarcie małżeństwa skutkuje powstaniem wspólnoty majątkowej pomiędzy małżonkami.

Mogą oni jednak zdecydować się na rozdzielenie swoich majątków zawierając umowę, która musi posiadać formę aktu notarialnego.

Czym jest rozdzielność majątkowa? Jakie są jej rodzaje? Kiedy warto skorzystać z takiego rozwiązania? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule, który stanowi kompendium wiedzy w tym zakresie.

Rozdzielność majątkowa w małżeństwie oznacza, że każdy z małżonków posiada oddzielny majątek, którym dobrowolnie dysponuje. Mogą oni również zaciągać zobowiązania bez zgody współmałżonka oraz samodzielnie odpowiadają za swoje długi.

Mówiąc prostymi słowami rozdzielność majątkowa oznacza, że w małżeństwie nie ma majątku wspólnego. Nie oznacza to jednak, że małżonkowie nie mogą kupić sobie nic wspólnego. Oczywiście jest to możliwe, a taki zakup stanowi wówczas tzw.

współwłasność ułamkową.

Jak i kiedy może powstać rozdzielność majątkowa?

Rozdzielność majątkowa w małżeństwie może dobrowolnym postanowieniem małżonków lub przymusową decyzją sądu.

Może ona zostać ustanowiona:

  • w formie intercyzy, czyli umowy małżeńskiej stanowiącej akt notarialny;
  • poprzez przymusowe orzeczenie sądu;
  • z mocy prawa, kiedy jeden z współmałżonków został ubezwłasnowolniony lub ogłoszona została jego upadłość;
  • w przypadku orzeczenia separacji.

Rozdzielność majątkowa na mocy orzeczenia sądu musi wynikać z zaistnienia ważnych powodów. Mogą nimi być wszystkie sytuacje, które naruszają lub zagrażają interesom współmałżonka lub rodziny.

Małżeńskie umowy majątkowe – do czego służą?

Małżeńskie umowy majątkowe to odzwierciedlenie ustaleń pomiędzy współmałżonkami dotyczących gromadzenia i dysponowania majątkiem w czasie trwania małżeństwa.

Jeżeli stosowna umowa nie zostanie zawarta to na mocy polskiego prawa małżonków obowiązuje wspólność majątkowa.

Istnieją jednak sytuacje, w których to rozwiązanie nie jest optymalne, w związku z czym para podpisuje umowę majątkową, na mocy której modyfikuje lub wyłącza istniejącą wspólność ustawową.

Odpowiednia umowa w formie aktu notarialnego może zamienić wspólność małżeńska w:

  • rozszerzoną wspólność majątkową;
  • ograniczoną wspólność majątkową;
  • rozdzielność majątkową;
  • rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków.

Co to jest intercyza? Jakie są jej plusy i minusy

Intercyza czyli majątkowa umowa małżeńska postrzegana jest przez wiele osób jako rozdzielność majątkowa.

Jest to błędne stwierdzenie, ponieważ intercyza jako akt notarialny może stanowić nie tylko o rozdzielności, ale również o szczegółowym zakresie wspólności małżeńskiej.

W związku z tym można ją definiować jako umowę określająca szczegółowe zasady ustroju majątkowego w małżeństwie, która została zawarta dobrowolnie, a jej moc poświadczył notariusz.

Kolejnym mitem dotyczącym intercyzy jest opinia, że chroni ona bogatszego małżonka na wypadek niewierności drugiej strony. W praktyce umowa małżeńska jest zawierana zazwyczaj w celu ochrony majątku drugiej osoby przed negatywnymi konsekwencjami działań biznesowych czynionych przez jednego małżonka.

Z intercyzy korzystają najczęściej przedsiębiorcy, którzy dzięki temu samodzielnie mogą dysponować swoim majątkiem oraz zaciągać zobowiązania bez zgody współmałżonka.

Oczywiście w takiej sytuacji współmałżonek nie odpowiada za niepowodzenia w biznesie oraz ewentualne długi, a jego majątek osobisty nie podlega egzekucji.

rozwód z orzeczeniem o winie” src=”https://www.aplikuj.pl/userfiles/_CMS_/porady/rozwod-z-orzeczeniem.jpg” style=”width: 800px; height: 533px;” />

Zastanawiasz się jakie są negatywne skutki rozdzielności majątkowej? Wadą intercyzy jako rozdzielności majątkowej jest brak możliwości wspólnego rozliczania podatków w małżeństwie.

Prawo podatkowe określa, że wspólnych rozliczeń mogą dokonywać wyłącznie małżonkowie pozostający przez pełny rok podatkowy we wspólnocie majątkowej.

Minus ten jest szczególnie odczuwalny w przypadku małżeństw o dużej dysproporcji osiąganych dochodów.

Czy warto przeprowadzić rozdzielność majątkową?

Intercyza: czy taka umowa się opłaca?

Odpowiedź na to pytanie zależy od indywidualnej sytuacji danego małżeństwa, źródeł uzyskiwanych dochodów, czy podejmowanych działalności biznesowych. Intercyzę zawierają zazwyczaj przedsiębiorcy, którzy muszą podejmować ryzyko finansowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Odpowiedzialność małżonka prowadzącego działalność gospodarczą może zagrażać bezpieczeństwu finansowemu jego rodziny. Rzadziej dotyczy ona osób pracujących na etacie, ponieważ jest to nieopłacalne ze względów podatkowych.

Należy również wspomnieć, że rozdzielność majątkowa nie wpływa w bezpośredni sposób na dziedziczenie ustawowe pomiędzy małżonkami. Oznacza to, że osoba dziedziczy majątek współmałżonka, do którego za jego życia nie miała żadnych praw.

Czy warto przeprowadzić rozdzielność majątkową?

Jak jest ustanawiana rozdzielność majątkowa?

Umowa rozdzielności majątkowej zgodnie z polskim prawem musi być sporządzona w formie aktu notarialnego.

Samo jej podpisanie może nastąpić przed zawarciem małżeństwa albo już w takcie jego trwania.

W tym drugim przypadku majątek małżonków, który do tej pory był wspólny przekształcony zostaje we współwłasność ułamkową. Udziały do niej są wtedy zaliczane do osobistych majątku małżonków.

Jak przeprowadzić rozdzielność majątkową? Jeżeli dokonujemy tego przed ślubem, wystarczy umówić się na spotkanie z notariuszem, zabierając ze sobą dowody osobiste.

Przygotowana przez notariusza umowa o rozdzielności majątkowej wymaga zgodnego poświadczenia woli w formie złożenia podpisów.

Jak zrobić rozdzielność majątkową w trakcie małżeństwa? Również należy spotkać się z notariuszem, ale oprócz dowodów osobistych, wymagany jest również akt małżeństwa, oraz dokładny spis wszystkich wspólnych składników majątku wraz z ich wyceną.

Ile kosztuje rozdzielność majątkowa u notariusza?

Zgodnie z obowiązującą obecnie taksą maksymalnych stawek notarialnych za sporządzenie aktu umowy majątkowej – małżeńskiej, małżonkowie zapłacą 400 zł plus podatek VAT 23%, oraz poniosą koszt opłat kancelaryjnych m.in. za przygotowanie odpisów aktu.

Podkreślić należy fakt, że rozdzielność majątkowa nie działa wstecz. Oznacza to, że umowa obowiązuje od momentu jej podpisania lub od terminu, który został w niej wskazany.

Rozdzielność nie będzie dotyczyła wierzytelności, które zostały podjęte przed zawarciem umowy.

W sytuacji, gdy wierzytelność powstaje po zawarciu intercyzy, to będzie skuteczna, gdy wierzyciel wie o obowiązującej umowie rozdzielności.

Czy warto przeprowadzić rozdzielność majątkową?

Zasady rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków

Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków to szczególny rodzaj rozdzielności majątkowej, który polega na tym, że rozdzielność majątków obowiązuje dopóki trwa małżeństwo (lub dopóki trwa rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków w czasie trwania małżeństwa) i w tym czasie każdy z małżonków dysponuje własnym majątkiem.

W momencie ustania małżeństwa lub zmiany obwiązującego w nim ustroju następuje wyrównanie dorobków. Z wnioskiem o wyrównanie dorobków ma prawo wystąpić małżonek, który w trakcie trwania rozdzielności zgromadził mniejszy majątek lub otrzymywał niższą pensję.

Takie rozwiązanie chroni osoby, które poświęciły prace zawodową na rzecz wychowywania dzieci lub zajmowania się domem.

Rozdzielność majątkowa, a prowadzenie firmy i długi

Z rozdzielności majątkowej korzystają najczęściej przedsiębiorcy, którzy chcą uchronić swoich małżonków przed odpowiadaniem za zobowiązania firmy. W przypadku braku intercyzy wierzyciel ma prawo do egzekwowania należności z majątku wspólnego.

Na skuteczność aktu rozdzielności majątkowej wpływ ma przede wszystkim data jego podpisania. Jak już wspomniano intercyza nie działa wstecz, co sprawia, że jej podpisanie w sytuacji, gdy problemy finansowe małżonka już powstały nie ma większego sensu.

Rozdzielność majątkowa w przypadku przedsiębiorców to nie tylko ochrona małżonka, ale również ułatwienie działań biznesowych. Posiadając intercyzę dana osoba może bez wiedzy małżonka dysponować swoim majątkiem osobistym, m.in. zaciągać zobowiązania, czy sprzedawać nieruchomości.

Czy warto przeprowadzić rozdzielność majątkową?

Rozdzielność majątkowa i jej konsekwencje po rozwodzie

Rozdzielność majątkowa nie ma wpływu na fakt uzyskania rozwodu, ponieważ są bada trwałość i zupełność rozkładu pożycia małżeńskiego. Intercyza ma natomiast znaczenie w przypadku podziału majątku po rozwodzie.

Najistotniejszą kwestią jest data jej podpisania, która pozwala określić moment, w którym nastąpiło rozdzielenie majątków.

W tym przypadku dzielone są tylko te składniki majątku, których nie objęła rozdzielność, czyli małżeństwo uzyskało je przed podpisaniem intercyzy.

Rozwód małżeństwa, które nie posiadało intercyzy wymusza dokonanie rozdzielności majątkowej. Podział majątku odbywa się w sądzie rodzinnym (razem z rozwodem) lub cywilnym (już po wydaniu wyroku).

Małżonkowie mają prawo do przedstawienia zgodnego projektu podziału majątku, który właściwy sąd akceptuje.

W przypadku, gdy tego nie zrobią, podziału dokonuje sędzia, na podstawie przedstawionych argumentów i dowodów.

See also:  Podwyższenie alimentów na dzieci przebywające w rodzinie zastępczej

Ile kosztuje rozdzielność majątkowa po rozwodzie?

Dokonanie rozdzielności majątkowej po rozwodzie wiąże się ze stałą opłatą sądową, która wynosi 1000zł. W przypadku zgodnego projektu podziału majątku opłata ta jest niższa i wynosi 300zł. Koszty te reguluje art. 38 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Rozdzielność majątkowa to dobre rozwiązanie dla osób, które prowadzą działalność gospodarczą, ponieważ dzięki intercyzie jest to znacznie wygodniejsze. Dodatkowo chroni małżonka przed odpowiedzialnością za zobowiązania firmy.

Rozdzielność majątkowa to umowa między małżonkami, która każdy z nich posiada odrębny majątek, którym może dowolnie dysponować. Ustanowić można ją dobrowolnie w formie aktu notarialnego lub przymusowo, w skutek decyzji sądu, która musi opierać się na uzasadnionych przyczynach.

Nie. Intercyza to szersze pojęcie, które określa umowę małżeńską. Rozdzielność majątkowa to jeden z rodzajów intercyzy, oprócz rozszerzonej wspólności majątkowej, ograniczonej wspólności majątkowej oraz rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków.

Żona odpowiada za długi męża wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej jeżeli nie posiadają oni rozdzielności majątkowej oraz w przypadku, gdy wyraziła zgodę na zaciągnięcie takich zobowiązań. W takim przypadku wierzyciel może domagać się spłaty należności z majątku wspólnego. Rozdzielność majątkowa skutecznie chroni współmałżonka przed odpowiadaniem za długi danej osoby.

Tak, ponieważ rozdzielność majątkowa obowiązuje wyłącznie za życia i w trakcie trwania małżeństwa. Śmierć jednego z małżonków automatycznie wygasza umowę małżeńską, co sprawia, że zaczynają obowiązywać ustawowe regulacje dotyczące dziedziczenia.

Podziel się

Ustanowienie rozdzielności majątkowej

Czy warto przeprowadzić rozdzielność majątkową?

W związkach małżeńskich zdarza się, że tylko jedna ze stron ma udział w powstaniu wspólnego majątku. Istnieją także przypadki, kiedy udział mają obie strony, jednak istnieją między nimi duże dysproporcje.

Jeśli jeden ze współmałżonków nienależycie wydaje środki finansowe zebrane przez drugiego z nich lub w nienależyty sposób wykonuje swoje obowiązki, sposobem może okazać się ustanowienie rozdzielności majątkowej.

Zawarcie związku małżeńskiego związane jest z powstaniem wspólności majątkowej, jednak możliwe jest również ustanowienie rozdzielności majątkowej. Istnieją jej 2 rodzaje. Jest to rozdzielność majątkowa umowna oraz rozdzielność przymusowa. Ustanowienie rozdzielności majątkowej małżonków możliwe jest zarówno przed sądem, jak i u notariusza.

O ile małżonkowie nie podpiszą umowy majątkowej, nazywanej intercyzą, w ich majątku będzie istniała wspólność. Oznacza to, że środki finansowe zgromadzone przez małżonków tworzą majątek wspólny. Wspólność dotyczy przedmiotów, które małżonkowie nabyli w czasie trwania małżeństwa.

Niezależnie od tego, w jakim stopniu współmałżonek przykłada się do stworzenia majątku wspólnego, ma w nim taki sam udział.

Wspólność majątkowa

Wspólność majątkowa powstaje z mocy prawa w sytuacji, gdy współmałżonkowie nie podpiszą intercyzy. Jeśli nie zawrze się intercyzy, domyślnym ustrojem majątkowym w małżeństwie będzie właśnie wspólność.

Do wspólnego majątku małżonków włącza się między innymi wynagrodzenie za pracę oraz dochody z innej działalności zarobkowej, dochody z majątku wspólnego i osobistego, a także środki zgromadzone na rachunku funduszu emerytalnego małżonków.

Warto zaznaczyć, że nie wszystko jednak wlicza się do majątku wspólnego. Nawet w czasie trwania małżeństwa dysponują oni majątkiem osobistym.

Zalicza się do niego przedmioty nabyte przed powstaniem małżeństwa, a także otrzymane w trakcie jego trwania darowizny oraz spadki, o ile nie zaznaczono, że mają one wejść do majątku wspólnego.

Mimo powstania rozdzielności majątkowej małżonkowie mogą jednak nabywać pewne rodzaje praw wspólnie. Dotyczy to w szczególności prawa własności.

W takiej sytuacji, na przykład, jeśli kupią oni samochód czy dom, mają prawo do części udziału wyrażonej za pomocą ułamka.

Mogą oni w takiej sytuacji decydować samodzielnie o swojej części majątku i nie wymaga to zgody drugiego małżonka.

Rozdzielność majątkowa w prawie

Kwestie dotyczące rozdzielności majątkowej reguluje prawo rodzinne. Przepisy prawne dotyczące rozdzielności majątkowej zawarto w artykule 52 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego.

Zgodnie z nim „Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej”.

Oznacza to, że rozdzielność majątkowa małżonków możliwa jest między innymi w sytuacji, kiedy to naruszone zostaje dobro rodziny, a także zagrożony jest interes majątkowy drugiego małżonka.

Skutki rozdzielności majątkowej

Najważniejszym skutkiem rozdzielności majątkowej jest fakt, że wraz z jej zaistnieniem przestaje istnieć wspólność majątkowa oraz majątek wspólny.

W przedmiotach, które objęto współwłasnością, małżonkowie będą mieć od momentu powstania rozdzielności po 50% udziału, który wchodzi do majątku prywatnego. Po ustanowieniu rozdzielności majątkowej każdy ze współmałżonków zarządza swoim majątkiem.

Co więcej, to, co nabędzie on w przyszłości, zasila wyłącznie jego majątek. Małżonek w takiej sytuacji nie odpowiada również za długi drugiego małżonka. Wyjątkiem jest jednak sytuacja, w której udzielił on poręczenia.

Rozdzielność majątkowa nie ma wpływu na inne obowiązki i prawa wynikające z faktu pozostawania w związku małżeńskim, zatem cały czas konieczne jest wzajemne wspieranie się małżonków oraz płacenie na utrzymanie rodziny.

Jedną z częstych sytuacji, w której małżonkowie decydują się na rozdzielność majątkową, jest zakładanie własnej działalności gospodarczej. Wtedy to, jeśli dana działalność okaże się niepowodzeniem, nie jest konieczna egzekucja z majątku drugiego małżonka.

Brak odpowiedzialności za długi współmałżonka nie działa jednak wstecz. Oznacza to, że jeden z małżonków nie odpowiada za długi drugiego, o ile jednak powstaną one po ustanowieniu rozdzielności majątkowej.

Jeżeli jakieś zobowiązania powstały przed powstaniem rozdzielności majątkowej i nie spłacono ich, ściąga się je z majątku wspólnego.

Jak ustanowić rozdzielność majątkową?

Jeśli małżonkowie zawrą umowę, po jej zawarciu każdy z nich zachowuje majątek nabyty po zawarciu umowy, a także przed jej zawarciem, który należy do majątku osobistego. Aby zawrzeć taką umowę, konieczne jest przedstawienie aktu małżeństwa, jeśli strony są już małżonkami.

By do zawarcia umowy doszło, obydwie strony muszą mieć pełną zdolność do czynności prawnych. Jeśli podpisano intercyzę, każdy ze współmałżonków samodzielnie zarządza swoim majątkiem oraz go pomnaża.

Jeden z małżonków nie może zatem sprzeciwić się działaniom drugiego małżonka, które dotyczą dysponowania jego własnym majątkiem.

Należy jednak pamiętać, że w pewnych okolicznościach takie rozwiązanie jest niezwykle krzywdzące. Dotyczy to sytuacji, kiedy to jedna z osób pracuje zawodowo i utrzymuje rodzinę, natomiast druga zajmuje się domem.

Warto zaznaczyć, że ustanowienie rozdzielności majątkowej możliwe jest nie tylko przed zawarciem małżeństwa, ale również w trakcie jego trwania. W takim przypadku wspólne udziały zalicza się na rzecz majątków osobistych.

Umowę dotyczącą rozdzielności majątkowej należy sporządzić w formie aktu notarialnego. Do zawarcia takiej umowy konieczna jest zgoda obu stron.

Zawierając intercyzę, zatem decydując się na umowną rozdzielność majątkową, ma się do wyboru 2 jej rodzaje. Jednym z nich jest zwykła rozdzielność majątkowa. Druga to natomiast rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków.

Zawierając zwykłą rozdzielność majątkową, małżonkowie zachowują majątek, który nabyli przed zawarciem umowy, jak i majątek, który nabyli później. Małżonkowie zarządzają nim samodzielnie.

Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków różni się od zwykłej rozdzielności majątkowej tym, że ten ze współmałżonków, który zgromadził mniejszy majątek w czasie trwania małżeństwa, może zażądać od drugiego małżonka jego wyrównania np. w przypadku rozwodu.

Wyrównanie dorobku małżonkowie mogą ustalić samodzielnie w umowie, ale mogą oni również wnosić o rozstrzygnięcie przez sąd.

Ustrój przymusowy

Jeżeli małżonkowie nie są w stanie się porozumieć w kwestii zawarcia intercyzy lub jeśli powodem jej podpisania miało być niewłaściwe zachowanie się współmałżonka, prawdopodobnie konieczne będzie sięgnięcie do środków sądowych. Nazywa się to ustrojem przymusowym. Sprawy o ustanowienie rozdzielności majątkowej mogą toczyć się mimo trwającego wyroku rozwodowego.

W przeciwieństwie do intercyzy, w przypadku ustanowienia rozdzielności majątkowej wyrokiem sądu, nie jest potrzebna zgoda małżonków. Aby ustanowić rozdzielność majątkową, można również złożyć do sądu odpowiedni pozew.

See also:  Czy mam prawo ubiegać się o podział majątku między mną a byłym?

Sąd właściwy do rozstrzygania spraw dotyczących rozdzielności majątkowej to sąd rejonowy, wydział cywilny, właściwy dla miejsca zamieszkania pozwanego.

Jeżeli pozew rozpatrzono pozytywnie, rozdzielność powstaje z chwilą wskazaną w wyroku. Zatem najwcześniejszą datą może być dzień wytoczenia powództwa.

W wyjątkowych sytuacjach może się zdarzyć, że sąd wskaże jako początek istnienia rozdzielności majątkowej małżonków dzień, który przypada przed dniem wytoczenia powództwa. Sytuacja taka może wystąpić np. jeśli małżonkowie żyją w rozłączeniu.

Nie wolno zapominać o tym, że pozew taki należy w odpowiedni sposób uzasadnić. Do pozwu należy zatem dołączyć wszystkie dowody, które mogą być istotne dla sprawy. Mogą należeć do nich między innymi rachunki.

Ustanowienie rozdzielności majątkowej z mocy prawa

W niektórych sytuacjach przewidziano powstanie rozdzielności majątkowej z mocy prawa. Dotyczy to sytuacji, w których jednego z małżonków ubezwłasnowolniono częściowo lub całkowicie, ogłosił on upadłość, bądź między współmałżonkami orzeczono separację. W takiej sytuacji rozdzielność majątkowa powstaje z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu.

Mimo faktu, że w pewnych okolicznościach ustanowienie rozdzielności majątkowej jest rozwiązaniem korzystnym, nie jest tak zawsze. Nie w każdej sytuacji rozdzielność małżonków przyniesie skutki, jakich się oczekuje.

Rozdzielność majątkowa a rozwód – skutki, koszty, przykłady

Czy warto przeprowadzić rozdzielność majątkową?

Małżonkowie mogą wybrać, jaka forma ustroju majątkowego będzie obowiązywała między  nimi w czasie trwania ich małżeństwa. Najczęściej spotykanym ustrojem jest: ustawowa wspólność majątkowa małżeńska oraz rozdzielność majątkowa małżeńska. Ustanawia się je umową małżeńską w formie aktu notarialnego przez notariuszem (intercyza) albo sądownie (przymusowa rozdzielność majątkowa małżeńska).

Co to jest rozdzielność majątkowa małżeńska?

Ustawowa wspólność majątkowa małżeńska powstaje od momentu zawarcia związku małżeńskiego i trwa do jego ustania poprzez np. rozwód albo śmierć jednego z małżonków. 

Polega ona na gromadzeniu przez małżonków majątku wspólnego, w którym małżonkowie mają równe udziały – po ½ każdy z małżonków.

Co to jest rozdzielność majątkowa? Rozdzielność majątkowa małżeńska to przeciwieństwo ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. W tej formie każdy z małżonków ma swój odrębny majątek osobisty, którym samodzielnie dysponuje.

Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 k.r.o. z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej.

 Ważne powody to okoliczności, które powodują, że w konkretnej sytuacji faktycznej wspólność ustawowa przestaje służyć dobru drugiego z małżonków oraz dobru założonej przez małżonków rodziny (uchw.

SN z 30.5.1996 r., III CZP 54/96, OSNC 1996, Nr 10, poz. 130)

Na czym polega rozdzielność majątkowa małżeńska? Jej skutkiem jest to, że małżonkowie nie mają wspólnego majątku. Żeby wprowadzić rozdzielność majątkową małżeńską należy podpisać umowę majątkową małżeńską (intercyzę) przed notariuszem. Jest to tzw. umowa o rozdzielności majątkowej małżeńskiej.

Rozdzielność majątkowa z datą wsteczną

Małżonkowie przed zawarciem małżeństwa lub w jego trakcie, mogą zawrzeć intercyzę, czyli umowę w zakresie rozdzielności majątku. Obowiązuje ona od momentu podpisania intercyzy  przed notariuszem – działa na przyszłość i nie działa wstecz.

Możliwe jest jednak ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną. Wówczas trzeba wytoczyć powództwo przed sądem rejonowym wydziałem rodzinnym. Skutkiem rozdzielności majątkowej małżeńskiej z data wsteczną jest podział majątku na datę jej ustania, a ta data może być wcześniejsza niż data rozwodu.

Jak wygląda rozdzielność majątkowa w sądzie? Jest to normalny proces sądowy, w którym należy udowodnić, jakie są ważne powody, żeby sąd ustanowił przymusową rozdzielność majątkową między stronami. Najczęstszym ważnym powodem jest separacja faktyczna stron.

Przykład 1

Anna K. i Robert K. postanowili się rozwieść. Z uwagi na to, że oboje prowadzą swoje firmy, chcieli ustalić rozdzielność majątkową małżeńską. Od stycznia 2021 roku małżonkowie K. ze sobą nie mieszkają, nie widują się oraz w zasadzie się ze sobą nie kontaktują. Małżonkowie K.

mają jedno dziecko, które ma 28 lat i mieszka w Wielkiej Brytanii. Anna K. kupiła dnia 1 września 2021 roku samochód za kwotę 150 000 zł a Robert K. kupił dnia 10 września 2021 roku maszynę co cięcia metalu za 38 000 euro.

Dnia 1 października 2021 roku małżonkowie podpisali umowę o rozdzielność majątkową małżeńską.

Oznacza to, że małżonkowie będą dzielić się majątkiem wspólnym na dzień ustania wspólności majątkowej małżeńskiej to jest na dzień 1 października 2021 roku a nowy samochód i maszyna do cięcia metalu będzie podlegać podziałowi.

Przykład 2

Anna K. i Robert K. postanowili się rozwieść. Prowadzą swoje firmy, chcieli ustalić rozdzielność majątkową małżeńską. Anna K. kupiła dnia 1 września 2021 roku samochód za kwotę 150 000 zł a Robert K.

kupił dnia 10 września 2021 roku maszynę co cięcia metalu za 38 000 euro. Żadne z małżonków nie informowało ani nie ustalało z drugim tychże zakupów. Dnia 1 października 2021 roku Anna K.

wytoczyła powództwo o ustalenie rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą 1 stycznia 2021 roku. Robert K.

w odpowiedzi na pozew wskazał, że separacja faktyczna stron powstała od lutego 2021 roku, ponieważ na początku stycznia 2021 roku strony jeszcze razem mieszkały i kupiły na kredyt lodówkę. Sąd ustalił przymusową rozdzielność majątkową małżeńską między Anną K. i Robertem K. od 1 lutego 2021 roku.

Oznacza to, że małżonkowie będą dzielić się majątkiem wspólnym na dzień ustania wspólności ustawowej małżeńskiej to jest na dzień 1 lutego 2021 roku a nowy samochód i maszyna do cięcia metalu nie będzie podlegać podziałowi, bo rzeczy te zostały zakupione po powstaniu rozdzielności majątkowej małżeńskiej.

Rozdzielność majątkowa a intercyza

Często klienci pytają się, czym się różni rozdzielność majątkowa od intercyzy? Intercyza majątkowa to umowa majątkowa małżeńska.

Wyróżniamy różne rodzaje umów majątkowych małżeńskich (intercyz):

  • umowa wyłączająca wspólność majątkową (wprowadzająca rozdzielność majątkową albo rozdzielność z wyrównaniem dorobków)
  • umowa rozszerzająca wspólność majątkową,
  • umowa ograniczająca wspólność majątkową,
  • umowa przywracająca wspólność ustawową.

Rozdzielność majątkowa po ślubie. Jak zrobić rozdzielność majątkową w trakcie małżeństwa?

Małżonkowie w każdym czasie mogą udać się do notariusza, żeby zawrzeć intercyzę – umowę majątkowej małżeńskiej w postaci rozdzielności majątkowej małżeńskiej po ślubie (rozdzielność majątkowa w trakcie małżeństwa).

Majątek dzielimy w ten sposób, że ustalamy, co wchodzi w skład majątku wspólnego, jaka jest wartość składników oraz który z małżonków przejmuje na własność jaki składnik majątkowy.

Czy rozdzielność majątkową można cofnąć? Można dokonać zniesienia majątkowej w każdym czasie.

Ile kosztuje rozdzielność majątkowa małżeńska?

Jaki jest koszt rozdzielności majątkowej małżeńskiej? Najtańsza opcja to rozdzielność majątkowa małżeńska na przyszłość jako umowa zawarta u notariusza. To koszt kilkuset złotych.

Najdroższa opcja to opcja przymusowej rozdzielności sądowej. Wówczas koszt opłaty sądowej od pozwu wynosi 200 zł. Koszty zastępstwa adwokackiego to kwota zazwyczaj około kilku tysięcy złotych. Długość i stopień skomplikowania postępowania zależy od czynności, które należy w sprawie podjąć.

Separacja małżeńska a rozdzielność majątku

Czy separacja powoduje rozdzielność majątkową małżeńską? Orzeczenie separacji wyrokiem albo postanowieniem sądowym powoduje powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej z mocy prawa (automatyczna rozdzielność majątkowa małżeńska).

Z chwilą zniesienia separacji powstaje zaś między małżonkami ustawowy ustrój majątkowy. Na zgodny wniosek małżonków sąd orzeka o utrzymaniu między małżonkami rozdzielności majątkowej.

Rozwód a rozdzielność majątkowa małżonków

Z chwilą rozwodu między stronami automatycznie ustaje ustawowa wspólność majątkowa małżeńska. Rodzaj rozwodu nie ma znaczenia. Rozdzielność majątkowa powstanie zarówno przy rozwodzie bez orzekania o winie jak i przy rozwodzie z orzekaniem o winie.

Zniesienie wspólności ustawowej majątkowej otwiera możliwości do podziału majątku wspólnego. Zawsze na rozprawie rozwodowej sąd zadaje stronom pytanie, jaki łączy ich ustrój majątkowy małżeński.

Dla postępowania rozwodowego nie ma znaczenia, czy strony mają ustawową wspólność majątkową czy rozdzielność majątkową małżeńską.

Przykład

Krystyna L. i Józef K. zawarli związek małżeński w 1983 roku. Powstała między nimi ustawowa wspólność majątkowa małżeńska. Na początku XXI wieku Józef K. rozpoczął ryzykowną działalność gospodarczą. Krystyna L. i Józef K.

postanowili się zabezpieczyć i zawrzeć umowę majątkową małżeńską – rozdzielność majątkową. Akt notarialny podpisano dnia 1 marca 2004 roku. Od 2010 roku firma Józefa K. przynosiła milionowe dochody. Małżeństwo małżonków L. rozwiązano przez rozwód dnia 2 sierpnia 2021 roku.

Wyrok jest prawomocny od dnia 9 sierpnia 2021 roku.

Z dniem 1 marca 2004 roku między małżonkami L. powstała rozdzielność majątkowa małżeńska Podział majątku wspólnego dotyczy majątku wspólnego na dzień 1 marca 2004 roku. To co Józef K. zarobił po zawarciu intercyzy nie ma znaczenia w sprawie o podział majątku.

Rozdzielność majątkowa bez rozwodu

Jak już wskazano możliwa jest rozdzielność majątkowa małżeńska bez rozwodu: polubowna/umowna u notariusza albo przymusowa/sądowa.

See also:  Jak uzyskać zgodę na wyjazd dziecka za granicę?

Nie ma wymogu rozwodu, żeby powstała rozdzielność majątkowa małżeńska. Małżonkowie mogą wiele razy w trakcie małżeństwa zmieniać ustrój oraz dzielić się majątkiem.

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie rozdzielności majątkowej małżonków skontaktuj się z naszą kancelarią.

Autor: Adwokat Anna Gręda-Adamczyk

Udostępnij:

Rozdzielność majątkowa a działalność gospodarcza – wady i zalety

Rozdzielność majątkowa jest jedynym z popularnych sposobów ochrony majątku małżonków, przed zobowiązaniami małżonka – przedsiębiorcy, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Czy rzeczywiście jest to najlepsze rozwiązanie, czy też podobny poziom bezpieczeństwa finansowego majątku współmałżonka można osiągnąć poprzez odpowiednie ,,wykorzystywanie w praktyce’’ przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczącego zarządu majątkiem wspólnym?

Kiedy nasz małżonek bądź przyszły wybranek prowadzi działalność gospodarczą na własny rachunek, jedną z kluczowych decyzji stanowi ustalenie takiego modelu ustroju majątkowego małżonków, który zabezpieczy ich interesy finansowe – w przypadku ewentualnych niepowodzeń w ramach prowadzonych interesów.

Czy rzeczywiście jest tak, że najlepszym rozwiązaniem będzie zawarcie już na początku wspólnej drogi (a nawet jeszcze przed zawarciem małżeństwa) notarialnej umowy majątkowej małżeńskiej statuującej miedzy małżonkami rozdzielność majątkową? Czy też podobny poziom bezpieczeństwa finansowego majątku współmałżonka można osiągnąć poprzez odpowiednie ,,wykorzystywanie w praktyce’’ przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczącego zarządu majątkiem wspólnym małżonków?

Majątek wspólny, a majątek osobisty

Na samym początku należy wskazać, iż wraz z zawarciem małżeństwa między małżonkami powstaje z mocy prawa wspólność ustawowa majątkowa (oczywiście o ile nie zawarli oni umowy majątkowej regulującej w te kwestie w sposób odmienny). Wspólność ta obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków jak i przez każdego z nich, z kolei przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Do majątku wspólnego należą w szczególności:

  • pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków (w tym, co oczywiste, z działalności gospodarczej);
  • dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
  • środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
  • kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

 Z kolei do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

  • przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
  • przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
  • prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  • przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  • przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  • wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  • przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  • przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Tym samym warto mieć na uwadze, iż powstanie między małżonkami majątku wspólnego nie powoduje, iż przestają oni posiadać majątek odrębny (osobisty).

Istota rozdzielności majątkowej

W razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy majątkowej małżeńskiej, jak i majątek nabyty później.

Jeśli jednak małżonkowie ustanowią między sobą rozdzielność majątkową już na samym początku trwania małżeństwa, lub nawet jeszcze przed jego zawarciem, to nie powstanie między nimi jakakolwiek wspólność majątkowa, a każdy z małżonków będzie posiadał wyłącznie majątek odrębny.

W takim przypadku zaciągnięcie zobowiązania przez jednego małżonka w zasadzie nie będzie miało wpływu na majątek osobisty drugiego z małżonków, a wierzyciele małżonka prowadzącego działalność gospodarczą w zasadzie będą mogli prowadzić egzekucję tylko z jego majątku.

Nie zmienia to jednakże okoliczności, iż ,,faktyczne’’ negatywne skutki finansowe prowadzenia egzekucji z majątku małżonka niejednokrotnie dotykać będą całej rodziny.

Co niezwykle istotne, umowa majątkowa małżeńska działa na przyszłość. Tym samym nie jest możliwe, wskutek ustanowienia rozdzielności majątkowej, uniknięcie odpowiedzialności z majątku wspólnego za zobowiązania małżonka wynikające z działalności gospodarczej zaciągnięte w przeszłości, jeżeli drugi małżonek wyraził zgodę na ich zaciągnięcie (o czym niżej).

Ponadto, wbrew powszechnie panującemu przekonaniu, ustanowienie rozdzielności majątkowej oraz dokonanie podziału majątku wspólnego w okresie już po zaciągnięciu zobowiązania nie powoduje, iż współmałżonek osoby prowadzącej działalność gospodarczą przestaje być odpowiedzialny za powstałe zobowiązanie (przy założeniu, że uprzednio wyraził zgodę na jego zaciągnięcie). Wynika to przede wszystkim z możliwości zakwestionowania przez wierzycieli czynności w postaci podziału majątku wspólnego między małżonków, jako prowadzącej do ich pokrzywdzenia, na podstawie art. 527 kodeksu cywilnego (tzw. Skarga Pauliańska).

Ostatecznie, wskazać należy, iż małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, wyłącznie gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome.

Tym samym wykazywanie przed wierzycielami, iż egzekucja może być prowadzona wyłącznie z majątku osobistego małżonka prowadzącego działalność gospodarczą jest bezskuteczne, jeżeli nie wykaże on, iż wierzyciele faktycznie wiedzieli oni jaki ustrój majątkowy panuje w naszym małżeństwie. W pewnym sensie umowa majątkową małżeńską należy się ,,chwalić’’.

Możliwość prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego

Wbrew powszechnemu przekonaniu, do umożliwienia wierzycielom zaspokojenia zobowiązania z majątku wspólnego małżonków nie wystarczy zaciągnięcie zobowiązania przez jednego  z małżonków w toku trwania małżeństwa, przy jednoczesnym obowiązywaniu między małżonkami ustroju wspólności majątkowej.

Dopuszczalność dochodzenia przez wierzyciela uzyskania swojej należności z majątku wspólnego małżonków jest uzależniona od wyrażenia przez współmałżonka zgody na zaciągnięcie zobowiązania.

Tym samym jeżeli współmałżonek nie wyraził zgody na zaciągnięcie zobowiązania, możliwości prowadzenia egzekucji przez wierzyciela ograniczają się do majątku osobistego małżonka, który zaciągnął zobowiązanie, jego wynagrodzenia za pracę i dochodów z innej działalności zarobkowej, jak również z wynagrodzenia z tytułu przysługujących mu praw autorskich i patentów (jak i innych praw własności przemysłowej). Ponadto jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, możliwość egzekucji obejmuje także majątek wchodzący w skład przedsiębiorstwa.

Należy także zauważyć, iż nawet w przypadku obowiązywania między małżonkami wspólności majątkowej, gdzie zasadą jest obowiązek wspólnego zarządu przez małżonków majątkiem wspólnym, to jednak przedmiotami majątkowymi służącymi do prowadzenia działalności zarobkowej każdy małżonek może dysponować samodzielnie. Wyjątkiem w tym zakresie jest jednak m.in. zbycie, obciążenie, odpłatne nabycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa, które dla swej skuteczności wymaga zgody współmałżonka.

Warto także wiedzieć, iż w kwestiach czysto ,,procesowych’’, nadanie przeciwko małżonkowi dłużnika klauzuli wykonalności wyrokowi wydanemu przeciwko drugiemu z małżonków, która to klauzula umożliwi prowadzenie egzekucji z majątku wspólnego, będzie możliwe wyłącznie w przypadku, gdy wierzyciel wykaże pisemnym dokumentem, że należność powstała wskutek wyrażenia zgody przez małżonka dłużnika – obowiązek wykazania tej okoliczności obciąża wierzyciela. Pozostając w kręgach proceduralnych, z punktu widzenia małżonka dłużnika istotnym jest także, iż samo zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej nie stanowi wystarczającej przeszkody do prowadzenia egzekucji ze składników majątku małżonka, które należałyby do majątku wspólnego, gdyby nie zostały ,,wyłączone’’ z tej wspólności wskutek zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej. Przy czym nie wyłącza to prowadzenia przez małżonków obrony przed egzekucją poprzez udowodnienie, że treść umowy małżeńskiej była znana wierzycielowi (stosownie do wyżej poczynionych uwag) – ciężar udowodnienia tejże okoliczności spoczywa na małżonkach.

Podsumowując, zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej ustanawiającej rozdzielność majątkowa jest jedynym z popularnych sposobów ochrony majątku małżonków, przed zobowiązaniami małżonka – przedsiębiorcy, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Niemniej jednak samo ustanowienie rozdzielności majątkowej nie będzie działać ,, z mocą wsteczną’’ jak i nie odniesie zamierzonego skutku, jeżeli o rodzaju zawartej umowy majątkowej nie będą wiedzieć wierzyciele. Ponadto należy mieć świadomość, iż wierzyciele nie są w każdym przypadku uprawnieni do ,,sięgnięcia’’ do majątku wspólnego małżonków (stosownie do powyższych uwag).

Przy czym oczywiście decyzja w powyższym zakresie powinna zostać po rozważeniu wszystkich ,,za’’ i ,,przeciw’’ przez samych zainteresowanych.

Polecamy serwis: Majątek

Leave a Reply

Your email address will not be published.