Darowizna połowy domu córce przed podziałem majątku

Przepisanie majątku za życia na jedno z dzieci jest dobrym pomysłem, jeśli rodzice planują uporządkować sprawy spadkowe. Niestety w praktyce popełnia się przy tym mnóstwo błędów.

Niejednokrotnie mogą one wysadzić w powietrze nawet dobrze funkcjonującą rodzinę.

Zapraszam do przeczytania artykułu „Przepisanie majątku za życia na jedno z dzieci”, w którym opiszę najpopularniejsze sposoby na przeprowadzenie tzw. zapisów.

Pamiętaj, że jeśli planujesz przeprowadzenie zapisów lub masz otrzymać zapisy od rodziców, to jestem w stanie Ci pomóc. Udzielam konsultacji w sprawach spadkowych dla klientów z całej Polski, w tym także online lub telefonicznie. Zapraszam do zapoznania się z moją ofertą (Adwokat Prawo Spadkowe) oraz do kontaktu.

Przepisanie majątku za życia na jedno z dzieci – sposoby

Istnieją trzy sposoby przepisania majątku za życia na jedno z dzieci, są to:

  • umowa darowizny,
  • umowa dożywocia
  • oraz testament.

Umowa darowizny polega na tym, że ktoś daruje innej osobie określoną rzecz nie oczekując niczego w zamian. Co ciekawe w polskich realiach wykonywanie darowizn jest bardzo popularne. To właśnie darowizny kryją się zwykle pod tzw. pojęciem „zapisów”.

Niejednokrotnie towarzyszy im ustanowienie służebności, polegających na prawie rodziców do korzystania z określonych części nieruchomości (np. pokoju, kuchni, łazienki, pomieszczeń gospodarczych). Niestety przepisywanie majątku za życia na jedno z dzieci w formie darowizny ma szereg wad.

Zwykle prowadzi do sporów między dziećmi, w tym do sporów spadkowych.

Sprawdź także: Jak nie płacić zachowku po otrzymaniu darowizny

Trochę inaczej sprawa wygląda już z umową dożywocia.

Mianowicie przy umowie dożywocia właściciel nieruchomości  przenosi jej własność na inną osobę, ale w zamian za dożywotnie utrzymanie i opiekę.

Innymi słowy jeżeli rodzic przepisze dom na dziecko w formie dożywocia, to dziecko ma obowiązek między innymi przyjąć rodzica jako domownika, zapewnić mu wyżywienie, podstawowe środki potrzebne do życia, odpowiednią pomoc i pielęgnację w chorobie.

Istnieje jednak bardzo ważna zaleta umowy dożywocia, o której wspomnę w dalszej części artykułu…

Przepisać majątek za życia na jedno z dzieci można również w formie testamentu, jednakże skutki tego rozporządzenia nastąpią dopiero po śmierci rodziców. Z perspektywy dzieci jest to więc najmniej korzystna forma przepisania majątku za życia na jedno z dzieci. Testament bowiem w każdej chwili może zostać zmieniony.

Przepisanie majątku za życia na jedno z dzieci

Przepisanie domu lub mieszkania na jedno z dzieci

Niezależnie od wybranego przez Ciebie sposobu przepisania majątku, jeżeli chcesz przekazać swojemu dziecku dom lub mieszkanie musisz to uczynić w formie aktu notarialnego. Pamiętaj, że niezależnie od tego jakiej czynności dokonujesz, jeżeli jej przedmiotem jest nieruchomość to czynność musi dokonana w formie notarialnej, w przeciwnym razie będzie nieważna.

Znaczenie ma również fakt, czy dom bądź mieszkanie wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków. Wówczas umowa darowizny bądź dożywocia musi zostać zawarta przez oboje małżonków (rodziców).

Inaczej natomiast sytuacja wygląda z testamentem. Zgodnie z polskim prawem małżonkowie nie mogą wspólnie spisać ostatniej woli.

Dlatego każdy z małżonków powinien samodzielnie spisać testament, w którym do spadku powoła jedno z dzieci.

Taki testament może być spisany własnoręcznie, chyba że rodzic chce rozdysponować na rzecz jednego z dzieci tylko konkretnym składnikiem majątkowym.

Przepisanie domu na jedno z dzieci

Przepisanie konkretnego składnika na jedno z dzieci

Jeżeli chcesz przepisać w testamencie konkretny składnik na jedno z dzieci, w szczególności dom lub mieszkanie, musisz to uczynić w formie zapisu windykacyjnego.

Nazwa brzmi dość surrealistycznie, ale jest to zwykły zapis, w którym spadkodawca zapisuje oznaczonej osobie konkretny przedmiot majątkowy.

Trzeba jednak pamiętać o tym, że zapis windykacyjny można zawrzeć tylko w testamencie notarialnym.

Przykład nr 1:

Pan Jan ma dość pokaźny majątek i chce, aby po jego śmierci odziedziczyły go wszystkie jego dzieci. Zależy mu jednak na tym, aby pensjonat położony nad morzem odziedziczyła najmłodsza córka.

W takiej sytuacji pan Jan powinien sporządzić testament notarialny, w którym do spadku powoła wszystkie swoje dzieci.

W testamencie musi jednak zamieścić zapis windykacyjny, w którym najmłodszej córce przepisze właśnie tę nieruchomość.

Co natomiast w sytuacji, gdy wspomniany pensjonat wchodziłby do majątku wspólnego pana Jana i jego żony? Wówczas pan Jan może zapisać córce w testamencie połowę domu, gdyż druga połowa po jego śmierci stanowić będzie własność żony. Dom zostanie w całości przepisany na córkę, jeżeli żona również w swoim testamencie ustanowi zapis windykacyjny.

Przepisanie majątku na jedno dziecko a prawa pozostałych

Sytuacja, w której rodzice rozporządzają majątkiem tylko na rzecz jednego dziecka, co do zasady nie pozostawia pozostałych dzieci bez jakichkolwiek praw co do majątku. Po śmierci rodzica mogą oni domagać się zachowku od obdarowanego brata albo siostry, pod warunkiem, że nie zostali wydziedziczeni bądź uznani na niegodnych dziedziczenia.

Zachowek chroni najbliższych spadkodawcy na wypadek gdyby zostali pominięci w testamencie, albo gdyby spadkodawca za życia rozporządził znaczną częścią swojego majątku w formie darowizn, przykładowo tylko na rzecz jednego dziecka z pominięciem pozostałych. Zachowek wówczas umożliwia otrzymanie części spadku, którą spadkobierca otrzymałby przy dziedziczeniu ustawowym.

Pamiętasz jednak jak na początku artykułu napisałam, że umowa dożywocia ma bardzo ważną zaletę? Otóż, umowa dożywocia eliminuje roszczenie o zachowek.

Jeżeli rodzic przepisze na jedno dziecko dom w formie dożywocia, pozostałe dzieci nie będą mogły dochodzić zachowku od obdarowanego. Wynika to z faktu, iż w odróżnieniu od darowizny, umowa dożywocia nie zalicza się na poczet tzw.

substratu zachowku, czyli czystej wartości spadku (majątek pomniejszony o długi spadkowe) powiększonej o zapisy windykacyjne i darowizny.

Względem pozostałych dzieci, które nic nie otrzymały, umowa dożywocia jest najmniej korzystną formą rozporządzenia przez rodziców majątkiem. Jednak dla dziecka obdarowanego wręcz przeciwnie, rodzeństwo nie będzie miało względem niego żadnych roszczeń.

Niesprawiedliwy podział majątku

Niesprawiedliwy podział majątku przez rodziców – co robić?

Jeżeli rodzice przepisali majątek na Twojego brata/siostrę w formie darowizny albo testamentu, masz prawo żądać po ich śmierci zapłaty zachowku od obdarowanego rodzeństwa. Musisz jednak pilnować, aby Twoje roszczenie nie uległo przedawnieniu. Zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu, a jeżeli rodzic nie sporządził testamentu z upływem 5 lat od jego śmierci.

Pomimo tego, iż w przypadku darowizny rodzice wspólnie podarowali majątek, termin uprawnienia do żądania zachowku biegnie oddzielnie po śmierci każdego z rodziców, zaś przy obliczaniu należnego zachowku po śmierci każdego z nich wlicza się tylko połowę podarowanego majątku.

Przykład nr 2

Pan Jan i pani Janina podarowali swojej córce dom, który stanowił ich majątek wspólny. Syn nie otrzymał żadnego majątku. W 2015 r. zmarła pani Janina, natomiast pan Jan zmarł w 2020 r.

Jeżeli syn chce dochodzić zachowku po obu rodzicach musi wiedzieć, iż roszczenie o zachowek po zmarłej mamie przedawni się w 2020 r., natomiast zachowek po zmarłym ojcu przedawni się w 2025 r. Z racji tego, iż dom stanowił majątek wspólny obliczając zachowek po pani Janinie nie można wziąć wartości całego domu.

Gdyby nie darowizna, po śmierci pani Janiny połowa domu należałaby do pana Jana, zaś druga połowa wchodziłaby w skład spadku.

See also:  Jak zakończyć płacenie alimentów przy zgodzie dziecka?

Dziękuję za przeczytanie artykułu „Przepisanie majątku za życia na jedno z dzieci”. Być może zainteresują Cię także inne wpisy na moim blogu.

Potrzebujesz pomocy adwokata? Chcesz przeprowadzić zapisy?

Jeśli chciałbyś skorzystać z mojej pomocy, zapraszam do kontaktu.

Działam na terenie takich miast jak: Poznań, Luboń, Gniezno, Śrem, Środa Wielkopolska, Grodzisk Wielkopolski, Swarzędz, Leszno, Piła, Kościan, Jarocin, Września oraz Wolsztyn.

Posiadam także oddział w Świeciu, pracując w takich miejscowościach jak Grudziądz, ChełmnoTuchola.

W trudnych sprawach spadkowych działam w CAŁEJ POLSCE!

Udzielam także konsultacji telefonicznych oraz konsultacji online. Pamiętaj, że przeprowadzenie zapisów to poważna sprawa, dlatego warto skorzystać z pomocy adwokata lub radcy prawnego.

Adwokat od spraw spadkowych – M. Słupińska-Strysik

Masz pytania? Napisz! Zadzwoń!

  • Adwokat
  • Marlena Słupińska-Strysik
  • e-mail: [email protected]
  • tel. 61 646 00 40
  • tel. 68 419 00 45
  • tel. 52 511 00 65

Komentarze:

Jak przekazać majątek dzieciom?

Rodzice myślący o przepisaniu części lub całości swojego majątku na dzieci lub dziecko mają do wyboru trzy podstawowe możliwości: umowa darowizny, umowa dożywocia oraz testament. / ShutterStock Różne sposoby przekazania rodzinnego majątku dzieciom mają odmienne zalety, wady i konsekwencje tak prawne jak i podatkowe. Narzędzi do przeniesienia własności domu, mieszkania, działki (ogólnie: nieruchomości) jest kilka. Może to być darowizna, umowa dożywocia lub testament. Darowizna jest też popularnym sposobem na przekazanie dziecku samochodu.

Sposobów podziału i przekazania – części lub całego – majątku rodzinnego dzieciom jest wiele. Może to być darowizna, umowa dożywocia czy wreszcie testament. Każdy wariant ma swoje zalety i wady oraz ryzyka. Dla podjęcia najwłaściwszej decyzji warto znać podstawowe cechy prawne i podatkowe różnych rozwiązań.

Rodzice myślący o przepisaniu części lub całości swojego majątku na dzieci lub dziecko mają do wyboru trzy podstawowe możliwości:

  • umowa darowizny
  • umowa dożywocia
  • testament

Każda z powyższych form przekazania praw majątkowych ma nieco inne konsekwencje prawne. Podstawowa różnica jest taka, że darowizna i umowa dożywocia powodują, że obdarowany staje się właścicielem przekazanego mu majątku w terminie określonym w umowie. W przypadku zaś testamentu wszelkie rozstrzygnięcia majątkowe zapadają (po otwarciu spadku) dopiero po śmierci spadkodawcy.

Nieruchomość: Podział albo współwłasność

Warto także pamiętać, że jeżeli do przepisania lub przekazania mamy jednolitą nieruchomość (niepodzieloną prawnie, widniejącą w ewidencji lub księdze wieczystej jako jedna) wówczas należy ją albo uprzednio podzielić na dwie odrębne, albo przepisać nieruchomość jako współwłasność obdarowanych (np. dla dwojga dzieci po 50 proc.). W przypadku przepisania na dzieci w formie współwłasności konieczne może się okazać także późniejsze zniesienie współwłasności. Wówczas każde z obdarowanych dzieci stanie się samodzielnym właścicielem części nowej, już podzielnej nieruchomości (np. działki czy domu).

Darowizna

Naturą i celem takiej umowy jest nieodpłatne przysporzenie (wzbogacenie) po stronie obdarowanego (obdarowanych) kosztem majątku darczyńcy (rodziców). Umowa darowizny uregulowana jest w art.

888-902 kodeksu cywilnego. Gdy przedmiotem takiej umowy jest nieruchomość, wówczas wymaga to zachowania formy aktu notarialnego.

Darczyńca musi się liczyć z następującymi kosztami u notariusza:

  • taksa notarialna
  • podatek VAT (23 proc.)
  • opłata sądowa za wpis do księgi wieczystej wraz z wynagrodzeniem dla notariusza za przesłanie do sądu wniosku o dokonanie wpisu
  • podatek od spadków i darowizn (jest pobierany, gdy np. darowizna obejmuje także synową lub zięcia)

Przykładowo, jeśli dom, mieszkanie lub działka ma wartość 400 tys. złotych, wówczas taksa notarialna wraz z podatkiem VAT i opłatą sądową za wpis do księgi wieczystej wyniesie ponad 3 000 zł. O precyzyjne wyliczenie kosztów planowanej umowy warto wcześniej zapytać wybranego notariusza.

Darczyńca może odwołać darowiznę jeszcze niewykonaną, jeżeli po zawarciu umowy jego stan majątkowy uległ takiej zmianie, że wykonanie darowizny nie może nastąpić bez uszczerbku dla jego własnego utrzymania odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb albo bez uszczerbku dla ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych.

Zgodnie z art.

897 kc, jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Obdarowany może jednak zwolnić się od tego obowiązku zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia. Ponadto arczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności (art. 898 kc).

Darowizna nie może być odwołana z powodu niewdzięczności, jeżeli darczyńca obdarowanemu przebaczył. Odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie. Należy jednak pamiętać, że rozwiązania umowy darowizny nie można żądać po upływie dwóch lat od jej wykonania.

Umowa dożywocia

Umowa dożywocia została uregulowana wart. 908-916 kodeksu cywilnego. Jej kodeksowa definicja brzmi następująco (art. 908, par.

1 kc): „Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym”. Zatem, upraszczając, obdarowane nieruchomością dziecko w przypadku takiej umowy jest zobowiązane do określonych świadczeń na rzecz np. rodzica, który przepisał nań ową nieruchomość.

Stronami umowy dożywocia mogą być tylko pełnoletnie osoby. Co istotne, umowa dożywocia nie jest traktowana jak darowizna. Ma to znaczenie ze względu na fakt, że nie jest ona brana pod uwagę dla potrzeb ustalania zachowku. Należy ją sporządzić w formie aktu notarialnego.

See also:  Dobrowolnie zrzeczenie się alimentów przez dorosłe dziecko

Testament

Gdy spadkodawca nie zamierza zdawać się na przepisy spadkowe, a szczególnie wtedy, gdy chce podzielić swój majątek inaczej, niż stanowią reguły ustawowego dziedziczenia, ma do dyspozycji testament.

Własnoręczny zapis testamentowy, opatrzony podpisem i datą, a jeszcze lepiej testament sporządzony w obecności notariusza, ułatwia też sądowe przeprowadzenie spadku.

Powinny o tym pamiętać wszystkie osoby myślące o swoich spadkobiercach – jeśli chcą im zaoszczędzić niepotrzebnej mitręgi, niech zawczasu sporządzą testament, w którym jasno i jednoznacznie wyrażą swoją wolę. Jest ona potem trudna do podważenia.

Zdarza się, że członkowie najbliższej rodziny spadkodawcy, którym z mocy prawa spadkowego należy się udział w spadku, zostaną w testamencie pominięci.

Na przykład spadkodawca wybiera sobie na jedynego spadkobiercę wnuka, pomijając dzieci i małżonkę. Mają oni jednak prawo do zachowku.

Prawo to obejmuje zstępnych i małżonka, a także rodziców, o ile spadkodawca nie miał dzieci. Prawo do zachowku nie obejmuje rodzeństwa.

Co jeśli zmarły nie pozostawił testamentu? W razie braku jakiegokolwiek wyrażenia swojej woli co do spraw majątkowych na wypadek śmierci, dzieci oraz inni bliscy i dalsi krewni, zwani łącznie spadkobiercami, będą mogli objąć części majątku zgodnie z przepisami dziedziczenia ustawowego zapisanego w kodeksie cywilnym (art. 931-940 kc).

Podstawową zasadą dziedziczenia ustawowego jest, że w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek (dziedziczą oni w częściach równych). Przy czym część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Z kolei jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych.

Darowizna samochodu

Przekazanie samochodu na własność za darmo w kręgu najbliższej rodziny korzysta z przywileju zwolnienia z podatku pod warunkiem zgłoszenia takiej darowizny w ciągu 6 miesięcy do urzędu skarbowego.

Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Zatem zwykła pisemna umowa pomiędzy darczyńcą a obdarowanym także jest ważna, gdy samochód zostanie przekazany. W samej umowie darowizny samochodu darczyńca może zapisać także tzw. polecenie, czyli zobowiązać obdarowanego do jakiegoś działania, np. zapłaty jakiejś kwoty innej osobie.

Obdarowany może odmówić wypełnienia polecenia, jeżeli jest to usprawiedliwione wskutek istotnej zmiany stosunków.

Zgodnie z kodeksem cywilnym jeżeli rzecz darowana – w tym przypadku samochód – ma wady, darczyńca obowiązany jest do naprawienia szkody, którą wyrządził obdarowanemu przez to, że wiedząc o wadach nie zawiadomił go o nich w czasie właściwym. Przepisu tego nie stosuje się, gdy obdarowany mógł z łatwością wadę zauważyć.

Co powinna zawierać umowa darowizny auta?

Umowa darowizny auta powinna zawierać przynajmniej kilka podstawowych elementów:

  • określenie darczyńcy
  • określenie osoby obdarowanej
  • opis przedmiotu darowizny (marka samochodu, typ, model, numer rejestracyjny, rok produkcji, inne istotne)
  • rynkową wartość przedmiotu darowizny
  • ewentualne polecenie darczyńcy, które ma wykonać obdarowany
  • datę, miejscowość i podpisy darczyńcy oraz osoby obdarowanej

Czy darczyńca może się wycofać z podarowania auta? Tak.

Darczyńca może odwołać darowiznę jeszcze niewykonaną, jeżeli po zawarciu umowy jego stan majątkowy uległ takiej zmianie, że wykonanie darowizny nie może nastąpić bez uszczerbku dla jego własnego utrzymania odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb albo bez uszczerbku dla ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych.

Dodatkowo jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych.

Obdarowany może jednak zwolnić się od tego obowiązku zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia. Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności. Odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie. Rozwiązania umowy darowizny nie można żądać po upływie dwóch lat od jej wykonania.

Podatek od darowizny

Zasadą jest, że wszelkie darowizny należy rozpatrywać pod kątem przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn. Podatek od darowizn zawiera jednak pewne zwolnienie, z którego mogą skorzystać osoby z najbliższego kręgu rodziny.

Jeżeli bowiem samochód darowany jest małżonkowi, zstępnym (dziecku, wnukowi), wstępnym (dziadkom), pasierbowi, rodzeństwu, ojczymowi lub macosze – wówczas podatku się nie płaci (niezależnie od wartości auta), ale pod warunkiem, że dokonanie darowizny zostanie przez obdarowanego zgłoszone do miejscowo właściwego naczelnika urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy. Zgłoszenia darowizny dokonuje się na formularzu SD-Z2. Brak zgłoszenia w tym terminie powoduje, że podatek będzie trzeba zapłacić według zasad przewidzianych dla I grupy podatkowej, gdzie tylko rzeczy o wartości do 9 637 zł są zwolnione z podatku (za auto o większej wartości trzeba zapłacić podatek). Zgodnie z ustawą do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki), wstępnych (dziadków, pradziadków), pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Z kolei do II grupy podatkowej w przypadku darowizn zalicza się zstępnych (dzieci) rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków oraz małżonków innych zstępnych.

W tym kręgu podatek nie jest naliczany od darowizny auta do wartości 7 276 zł.

Powyżej tej kwoty w kręgu osób z II grupy podatkowej naliczany jest podatek od darowizn i konieczne jest zgłoszenie przez obdarowanego faktu nabycia auta na formularzu SD-Z2 w miejscowo właściwym urzędzie skarbowym.

Jak przepisać majątek jednemu dziecku?

Wiele osób uważa, że chcąc po swojej śmieci obdarować całym swoim majątkiem tylko jedno z posiadanych dzieci, musi jedynie umieścić w testamencie odpowiedni zapis, informujący, że cały ich dobytek w chwili ich śmierci staje się wyłączną własnością jednego z ich potomków.

See also:  Kto spłaca kredyt sprzed ślubu po rozwodzie?

W rzeczywistości jest jednak zupełnie inaczej, bowiem nawet jeśli cały swój majątek przepiszemy tylko jednemu dziecku to nasi pozostali potomkowie, jako krewni uprawnieni do dziedziczenia z mocy ustawy Kodeksu Cywilnego, będą mieli prawo domagać się od powołanego do całości spadku po nas dziecka zachowku. Zgodnie z polskim prawem, może on wynieść połowę, a nawet dwie trzecie części spadku, jaką dana osoba otrzymałaby w drodze dziedziczenia ustawowego. Co zrobić, gdy chcemy zapisać cały nasz majątek tylko jednemu z dzieci i nie dopuścić, by jakakolwiek jego część trafiła w ręce innych naszych potomków?

Darowizna- czy warto?

Wśród Polaków pokutuje przekonanie, że jednym ze sposobów przekazania całości majątku tylko jednemu z posiadanych dzieci, jest wykonanie jeszcze za życia darowizny na rzecz tegoż dziecka.

W rzeczywistości jest to nieprawda, ponieważ wszelkie aktywa przekazane przez testatora za jego życia w formie darowizn, również wchodzą w skład jego majątku obliczanego w chwili ogłaszania jego testamentu i są wliczane do zachowku, jaki przysługuje jego krewnym ustawowo powołanym do dziedziczenia, ale pominiętym w testamencie.

Jednym ze sposobów na zapisanie całego majątku jednemu dziecku, jest wydziedziczenie pozostałych. Możemy jednak dokonać tego jedynie wskutek zaistnienia ściśle określonych prawem przyczyn. Należą do nich:

  • notoryczne postępowanie spadkobiercy wbrew regułom współżycia społecznego;
  • dopuszczenie się przez spadkobiercę ciężkiego przestępstwa wobec spadkodawcy lub członków jego rodziny, do takich przestępstw należą czyny przeciw życiu zdrowiu, wolności albo rażąca obraza czci;
  • notoryczne uchylanie się od wypełniania wobec spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
  • Wola wydziedziczenia jednego z ustawowo uprawnionych do dziedziczenia spadkobierców, musi wraz z przyczyną, z jakiej jest ono dokonywane zostać umieszczona w testamencie. Jeśli się w nim nie znajdzie, wydziedziczenie nie będzie prawnie wiążące. Wydziedziczony spadkobierca traktowany jest, jak ten, który nie dożył spadku, a w jego miejsce dziedziczą jego zstępni. Wydziedziczenia nie można cofnąć, a spadkobierca może się od niego odwołać.

Co jeśli chcemy przepisać majątek jednemu z dzieci, ale nie chcemy lub nie możemy wydziedziczyć pozostałych?

Wówczas z pomocą przychodzi nam umowa mówiąca o zrzeczeniu się dziedziczenia.

Jest to rodzaj umowy notarialnej, którą spadkodawca jeszcze za życia spisuje ze swoimi spadkobiercami, którzy dobrowolnie zrzekają się prawa do dziedziczenia po nim.

Umowa taka, automatycznie obejmuje również zstępnych spadkobierców, którzy ją podpisali i w momencie ogłaszania spadku, są oni traktowani tak, jakby nigdy się nie narodzili. Umowy nie można zerwać jednostronnie.

Niejasności mogą pojawić się również wtedy, gdy jednemu z dzieci chcemy przepisać nie cały majątek, a konkretny jego składnik

Do niedawna było to, w myśl polskiego prawa niemożliwe. Gdy spadkodawca postąpił w ten sposób, czyli np.

posiadając dwie nieruchomości, obdarował nimi swoich dwóch synów, przekazując każdemu z nich po jednej nieruchomości, i tak otrzymywali obaj otrzymywali po dwie nieruchomości w równych ułamkowych częściach. Wedle obowiązujących obecnie przepisów, w testamencie może znaleźć się tzw.

zapis windykacyjny mówiący o tym, że konkretnemu spadkobiercy zapisujemy konkretne aktywa. Mogą nimi być zarówno nieruchomości, pojazdy, jak i wszystkie inne przedmioty znajdujące się w naszym władaniu.

Jak widać, zapisanie majątku tylko jednemu z posiadanych dzieci nie jest takie proste. Nie zapewni tego bowiem ani dokonanie darowizny, ani sporządzenie testamentu o określonej treści.

Jedyne możliwości na przekazania całości majątku na rzecz jednego potomka to wydziedziczenie pozostałych albo spisanie z nimi odpowiedniej umowy notarialnej, na mocy której zrzekną się oni prawa do przysługującej im ustawowo części spadku.

Odwołanie darowizny znajdującej się w majątku wspólnym małżonków – www.umowycywilnoprawne.pl

Gazeta Podatkowa nr 18 (1475) z dnia 1.03.2018

Blisko rok temu podarowałem synowi działkę pod budowę domu. Syn pozostaje w związku małżeńskim. W akcie notarialnym zapisałem, że grunt ma trafić do majątku wspólnego małżonków. Chciałem, aby każdy z małżonków został obdarowany na równych prawach.

W międzyczasie doszło do poważnego pogorszenia się relacji między mną a żoną syna. Mimo pomocy z mojej strony synowa zapowiedziała, że wyprowadza się z rodzinnego domu i zamierza wnieść sprawę o rozwód.

Chciałbym odwołać darowiznę – czy mogę zrobić to jedynie względem synowej?

W opisanej sprawie istotne są dwa aspekty. Po pierwsze, dopuszczalność odwołania darowizny, która została już wykonana, oraz po drugie, sposób ewentualnego odwołania ze skutkiem wobec małżonków.

Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności. Stanowi o tym art. 898 § 1 Kodeksu cywilnego.

Należy zauważyć, że potencjalnie niewdzięczności mógł dopuścić się tylko jeden z obdarowanych małżonków.

Dopuszcza się odwołanie darowizny ze skutkiem tylko wobec jednego małżonka.

Majątek wspólny w ustroju małżeńskiej wspólności majątkowej nie może być dzielony w czasie trwania tego ustroju, nie wyodrębnia się w tym czasie żadnych udziałów. Wedle jednego poglądu, cofnięcie woli darczyńcy wobec jednego małżonka w wyniku odwołania darowizny odnosi się także do aspektu wejścia tego przedmiotu darowizny do wspólnego majątku małżonków.

Zatem darczyńca cofa swą wolę obdarowania małżonka i zarazem włączenia darowanej rzeczy do wspólnego majątku. Funkcjonuje też stanowisko, że w takiej sytuacji nie da się odzyskać darowizny.

Darczyńcy będzie przysługiwać jedynie roszczenie pieniężne na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu i tylko takie żądanie będzie mógł zgłosić do małżonka (obdarowanego), który dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.

Według najbardziej dominującego aktualnie poglądu odwołanie darowizny w stosunku do jednego z małżonków sprawia, iż rzecz darowana staje się przedmiotem współwłasności obojga małżonków w częściach równych.

Pozwala to darczyńcy żądać przeniesienia na niego udziału należącego do małżonka, w stosunku do którego darowiznę odwołał, gdyby zaś nie było to możliwe – zwrotu wartości tego udziału stosownie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Leave a Reply

Your email address will not be published.