Komu płacić alimenty po uregulowaniu zaległości?

Alimenty to temat, który budzi wiele kontrowersji. Większość spraw w sądach rodzinnych dotyczy właśnie wysokości i zasad wypłaty tego świadczenia.

Alimenty mogą być orzeczone przez sąd okręgowy w wyroku rozwodowym albo przez sąd rejonowy (sąd rodzinny).

Rodzic zobowiązany do ich zapłaty musi – w zależności od okoliczności sprawy – przekazywać je co miesiąc albo do rąk drugiego z rodziców, albo bezpośrednio do rąk dziecka.

Alimenty na rzecz dziecka, ale do rąk rodzica

Do chwili ukończenia przez dziecko 18 roku życia pozostaje ono pod władzą rodzicielską. Oznacza to, że dziecko nie może reprezentować siebie samodzielnie, czyli np. nie może samo zawrzeć umowy, czy występować w sądzie.

Jeżeli rodzice dziecka nie są razem (po rozwodzie lub nigdy nie byli małżeństwem), rodzic, który wykonuje władzę rodzicielską i na co dzień zajmuje się dzieckiem, będzie reprezentował je w toku postępowania sądowego.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, żaden z rodziców nie może reprezentować dziecka przy czynnościach pomiędzy tym dzieckiem a rodzicem. Sprawy alimentacyjne stanowią jednak wyjątek od tej reguły.

Przepis art.

128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego„Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo”.

Przepis art. 135. § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego„Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego”.

Sąd orzekający o alimentach musi uwzględnić wiele różnych czynników – m.in. wiek dziecka, jego potrzeby, stan zdrowia, zarobki obojga rodziców (zarówno rodzica obowiązanego do zapłaty alimentów, jak i rodzica wychowującego dziecko), posiadany przez rodziców majątek, stan zdrowia rodziców i ponoszone przez nich wydatki.

Alimenty są zasądzane na rzecz dziecka, z uwzględnieniem jego potrzeb oraz możliwości finansowych obojga rodziców. Z uwagi na kwestie praktyczne alimenty są wypłacane do rąk rodzica wykonującego władzę rodzicielską aż do chwili ukończenia przez dziecko 18 roku życia.

W wyroku zasądzającym alimenty na rzecz dziecka poniżej 18 roku życia sąd zawrze zapis:

„zasądza alimenty na rzecz dziecka, płatne do określonego dnia każdego miesiąca do rąk drugiego z rodziców”.

Ta klauzula pozwoli rodzicowi sprawującemu władzę na wykonanie orzeczenia, tj. na przykład na złożenie wniosku do komornika sądowego o egzekucję alimentów.

Taki zapis nie oznacza jednakże – wbrew potocznemu rozumieniu – że alimenty należą się rodzicowi. Świadczenie alimentacyjne zawsze należy się dziecku i musi być przeznaczane na jego potrzeby (np.

pokrycie kosztów zamieszkania, wyżywienia, zakupu odzieży, przyborów szkolnych itd.).

Komu płacić alimenty po uregulowaniu zaległości?

  • Zobacz też:

Po 18 urodzinach alimenty należą się dziecku

Z dniem, w którym dziecko osiąga pełnoletność, sytuacja ulega zmianie. Dziecko uzyskuje pełną zdolność do czynności prawnych, co oznacza, że władza rodzicielska rodziców ustaje. Wówczas może ono reprezentować się samodzielnie. W związku z tym to właśnie dziecko powinno od tego momentu otrzymywać alimenty wypłacane przez rodzica zobowiązanego do ich zapłaty.

W praktyce kwestia płatności świadczenia alimentacyjnego budzi wiele kontrowersji, zwłaszcza w przypadkach, kiedy alimenty są egzekwowane przez komornika sądowego.

Zasada prawna – uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 1977 r., sygn. III CZP 14/77„Jeżeli w wyroku została wymieniona osoba uprawniona do odbioru alimentów zasądzonych na rzecz małoletniego, wypłata świadczeń alimentacyjnych następuje do rąk tej osoby.

Zmianę osoby uprawnionej do odbioru alimentów w imieniu małoletniego ustala się na podstawie odpowiedniego orzeczenia sądu opiekuńczego.

W razie wątpliwości co do reprezentacji małoletniego organ egzekucyjny lub organ zobowiązany do wypłaty świadczeń zwraca się o wyjaśnienie do sądu opiekuńczego”.

Może zdarzyć się, że rodzic, który odbiera od komornika alimenty, pozostaje w konflikcie z dzieckiem i nie przekazuje mu wyegzekwowanych przez organ egzekucyjny kwot. W takiej sytuacji rodzic zobowiązany do płatności alimentów w zasadzie nie realizuje swojego obowiązku poprawnie, skoro alimenty należą się dziecku, a nie byłemu partnerowi. Jeżeli dziecko złoży odrębny wniosek do komornika (na podstawie właściwego tytułu wykonawczego), w skrajnych sytuacjach może się zdarzyć, że alimenty zostaną pobrane podwójnie. Odzyskanie raz zapłaconych alimentów jest bardzo trudne.

Osiągnięcie pełnoletności przez dziecko, na rzecz którego zasądzone zostały alimenty, nie powoduje utraty ważności orzeczenia sądu regulującego wysokość alimentów i zasad ich wypłaty.

Z tego względu osoba zobowiązana do płatności świadczenia alimentacyjnego powinna wykazać się wzmożoną czujnością. Teoretycznie, w przywołanym powyżej orzeczeniu Sądu Najwyższego wskazano również, że

„zawarte zatem w wyroku zasądzającym alimenty wymienienie przedstawiciela ustawowego nie może być uważane za element tytułu wykonawczego w podanym rozumieniu, ale jedynie za dowód umocowania do działania w imieniu małoletniego w postępowaniu egzekucyjnym, a w szczególności do odbioru zasądzonych alimentów. […

] W przypadku uzyskania przez uprawnionego pełnoletności z zachowaniem prawa do dalszej alimentacji wypłata świadczenia może nastąpić wyłącznie do jego rąk.

Zdarzenie to nie wymaga stwierdzenia orzeczeniem sądu opiekuńczego i dlatego do wykazania legitymacji do osobistego odbioru świadczeń wystarczą odpowiednie dokumenty stanu cywilnego”.

Najprostszym rozwiązaniem problemu osoby uprawnionej do odbioru alimentów jest porozumienie bezpośrednio z osobą zainteresowaną tj. z dzieckiem.

W przypadku postępowania egzekucyjnego wydaje się, że z chwilą osiągnięcia pełnoletności przez wierzyciela komornik powinien zawiesić postępowanie egzekucyjne do momentu uzyskania pełnomocnictwa dziecka do dalszego prowadzenia postępowania.

Nie zawsze tak się dzieje, dlatego też osoba zobowiązana powinna zawczasu zadbać o prawidłowe przekazywanie środków na rzecz osoby uprawnionej.

Na skróty

Rozliczaj wygodnie swoją firmę online!

  • Księgowość – Fakturowanie – CRM
  • Kadry i płace zintegrowane z eZUS i PUE
  • Proste generowanie i wysyłka JPK i deklaracji

Załóż bezpłatne konto

Zacznij bezpłatny 30 dniowy okres próbny bez żadnych zobowiązań!

Przykład 1.

Pan Łukasz płaci alimenty na rzecz córki Kasi, zasądzone wyrokiem w chwili, kiedy Kasia miała 10 lat. Przez 8 kolejnych lat alimenty były wypłacane na rzecz Kasi, ale przekazywane do rąk jej mamy, pani Weroniki za pośrednictwem komornika sądowego. 1 grudnia 2019 r.

Kasia kończy 18 lat. Od tego momentu pan Łukasz powinien przekazywać świadczenie alimentacyjne bezpośrednio do rąk córki.

Pan Łukasz powinien skontaktować się zarówno z komornikiem sądowym prowadzącym postępowanie egzekucyjne, jak i z córką i ustalić nowy sposób wypłaty świadczenia.

W skrajnych przypadkach, jeżeli osiągnięcie porozumienia pomiędzy zainteresowanymi nie jest możliwe, konieczne będzie złożenie pozwu o zmianę wyroku alimentacyjnego do sądu rodzinnego. Pozew winien zostać złożony do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do alimentów.

Jak długo płaci się alimenty?

Wbrew obiegowej opinii, alimenty nie są płatne do 25 roku życia – świadczenie alimentacyjne należy się dziecku tak długo, jak długo dziecko nie jest się w stanie utrzymać samodzielnie.

Oznacza to, że w różnych rodzinach moment zakończenia obowiązku alimentacyjnego będzie kształtował się różnie.

Jeżeli możliwości finansowe rodziców na to pozwalają, a dziecko studiuje i osiąga dobre wyniki w nauce, sąd utrzyma obowiązek alimentacyjny aż do momentu zakończenia nauki.

Przepis art.

133. § 1 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego„§ 1. Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania”. „§ 3.

Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się”.

Warunkiem utrzymywania prawa do świadczeń alimentacyjnych jest dokładanie należytych starań przez dziecko – np. kontynuowanie nauki, w celu zdobycia uprawnień do wykonywania zawodu. Jeżeli dziecko nie uczy się, wówczas obowiązek alimentacyjny powinien zostać zakończony.   Komu płacić alimenty po uregulowaniu zaległości?

Zaległe alimenty i list gończy

Uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego jest przestępstwem karnym w rozumieniu Kodeksu karnego (zwanego w skrócie K.k.). Zgodnie z art. 209 § 1 K.k.

„kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”.

Ściganie sprawcy powyższego przestępstwa odbywa się na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu udzielającego odpowiedniego świadczenia rodzinnego albo zaliczki alimentacyjnej. Jeżeli jednak pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenie rodzinne albo zaliczkę alimentacyjną, ściganie odbywa się z urzędu.

Stąd zainteresowała się Panem policja. Albo była żona, albo jeden z wyżej wskazanych podmiotów prawdopodobnie złożyli doniesienie (wraz z wnioskiem o ściganie) do prokuratury lub policji o uchyleniu się przez Pana od obowiązku alimentacji.

See also:  Widzenia męża z dzieckiem po odejściu od niego

Poszukiwanie dłużnika alimentacyjnego listem gończym

Jeśli sprawę wszczęto, to jest na etapie postępowania przygotowawczego. Jeśli wysłano za Panem list gończy, to oznacza to, że wydano przeciwko Panu postanowienie o przedstawieniu zarzutów oraz o tymczasowym aresztowaniu.

Stąd też w przypadku, gdy rzeczywiście trwa poszukiwanie Pana listem gończym, to w razie ujęcia Pana zostanie Pan doprowadzony do komisariatu policji lub do prokuratury. Wówczas zostanie Panu ogłoszone postanowienie o przedstawieniu zarzutów i zostanie Pan przesłuchany w charakterze podejrzanego.

Przed pierwszym przesłuchaniem należy pouczyć podejrzanego o jego uprawnieniach: do składania wyjaśnień, do odmowy składania wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na pytania, do składania wniosków o dokonanie czynności śledztwa lub dochodzenia, do korzystania z pomocy obrońcy, do końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania, jak również o innych stosownych uprawnieniach. Pouczenie to wręcza się podejrzanemu na piśmie; podejrzany winien potwierdzić podpisem otrzymanie pouczenia.

Zatrzymanie za przestępstwo niealimentacji

Będąc przesłuchiwanym w charakterze podejrzanego, winien Pan przedstawić swoją sytuację rodzinną i wykazać, że nie miał Pan w tym krytycznym roku możliwości płacenia alimentów.

Przestępstwo niealimentacji polega bowiem na uporczywym uchylaniu się sprawcy od łożenia na utrzymanie osób uprawnionych, mimo że istnieją po jego stronie możliwości realizacji tego obowiązku.

Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 19 grudnia 1979 r. (sygn. akt V KRN 297/79), „uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej do alimentacji zachodzi wtedy, gdy zobowiązany, mając obiektywną możliwość wykonywania tego obowiązku, nie dopełnia go ze złej woli.

«Uporczywe» uchylanie się oznacza długotrwałe postępowanie nacechowane nieustępliwością.

W pojęciu uchylania się jest zawarty negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do nałożonego na nią obowiązku, sprawiający, że nie dopełnił on tego obowiązku, mimo że ma możliwości jego wykonania”.

Zaległości w płaceniu alimentów

Tym samym musi Pan udowodnić, że niepłacenie alimentów nie było przez Pana zawinione, tzn. że nie miał Pan wówczas możliwości płacenia alimentów (proszę wskazać powody).

Okolicznością łagodzącą Pana winę jest fakt, że zaczął Pan płacić alimenty, gdy Pana sytuacja majątkowa się poprawiła. Nadto winien Pan wskazać, że płaci Pan nie tylko alimenty bieżące, ale również (w ratach) zaległe.

W tym celu proszę przedstawić potwierdzenia przelewów/przekazów alimentów.

Odpowiadając na Pana pytanie dotyczące komornika, należy stwierdzić, że komornikiem właściwym w tego rodzaju sprawach jest, co do zasady, komornik działający przy sądzie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania uprawnionego.

Komu należy wpłacać zaległe alimenty jeśli toczy się postępowanie egzekucyjne?

Jeśli toczy się przeciwko Panu postępowanie egzekucyjne, to uważam, że lepiej byłoby przekazywać alimenty komornikowi, gdyż istnieje obawa, że była żona nie pomniejsza egzekwowanej kwoty o Pana wpłaty.

Natomiast co do kwestii kontaktów z dziećmi, to była żona niewątpliwie nie ma prawa do uniemożliwiania Panu kontaktów z dziećmi. W tym celu proszę dochodzić swych praw przed sądem rodzinnym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania dzieci. Sądem rodzinnym jest sąd rejonowy.

Uregulowanie kontaktów ojca z dziećmi

  • Zasadnicza kwestia to to, czy sąd w ogóle już kiedyś uregulował Pana kontakty z dziećmi.
  • Nadto musi mieć Pan świadomość, że z powodu wyjazdu za granicę sam niejako uniemożliwił Pan swoje kontakty z dziećmi, co sąd weźmie też pod uwagę.
  • Sprawa ta jest złożona i sąd, ustalając kontakty z dziećmi, będzie musiał wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy.
  • Na podstawie podanych przez Pana w treści pytania faktów co do kontaktów z dziećmi nie jestem w stanie powiedzieć Panu, w jaki sposób powinien Pan dochodzić prawa do kontaktów z dziećmi.

Zadłużenie alimentacyjne – wszystko, co trzeba o nim wiedzieć

O zadłużeniu alimentacyjnym jest mowa wtedy, gdy osoba, której powierzono obowiązek alimentacyjny, nie wywiązuje się z niego: nie dokonuje płatności w terminie.

W przypadku, gdy dłużnik jest niewypłacalny, sprawą zajmuje się gmina i wtedy całość lub pomniejszona suma zostaje wypłacona z Funduszu Alimentacyjnego. Przyczynia się to do powstających długów alimentacyjnych, które i tak będą musiały zostać spłacone.

Z kolei osoby, którym w ramach alimentów nie zostały zapłacone należne sumy, aby odzyskać zaległe alimenty, mogą dociekać swoich praw na wiele różnych sposobów.

Zadłużenie alimentacyjne – dziedziczenie kredytu

Jeśli chodzi o długi alimentacyjne, dziedziczenie zadłużenia może być ono przekazane wraz ze spadkiem.

Co prawda obowiązek alimentacyjny ma charakter osobisty – to znaczy, że wygasa w chwili śmierci właściciela, jednak pozostaje jeszcze samo zadłużenie alimentacyjne, które zalicza się do spadku.

Z tego powodu każdy, kto zdecyduje się go przyjąć (najczęściej dzieci lub współmałżonek, dla którego de facto przeznaczone były alimenty) staje się spadkobiercą długu. Jako że wierzyciel nie może być jednocześnie dłużnikiem, nie ma konieczności spłaty długu.

Pozostaje również kwestia zobowiązania wobec Funduszu Alimentacyjnego. Została ona prawnie uregulowana Ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (art. 28 ust. 3), z której wynika, że zadłużenie alimentacyjne względem organów samorządowych przestaje być aktualne w chwili śmierci dłużnika.

Jak działa i kiedy ma miejsce wpis do rejestru dłużników?

Dane osób, które zalegają z płatnością alimentów przez okres dłuższy niż pół roku, zostaną jawnie umieszczone w rejestrze dłużników.

Istnieją dwie instytucje, które zajmują się prowadzeniem tego typu rejestru: Rejestr Dłużników Niewypłacalnych (regulowany ustawą z dnia 20.08.1997 r.

o Krajowym Rejestrze Sądowym) oraz Biuro Informacji Gospodarczej (działające na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych).

Dłużnik, który jawnie widnieje w systemie, może w przyszłości mieć problem z uzyskaniem pożyczki czy wzięciem kredytu.

Wskutek długu zatrzymane zostaje też prawo jazdy, jeśli po zawieszeniu, trwającym dłużej niż rok, użytkownik chce odzyskać prawo do kierowania pojazdem, konieczne będzie ponowne zdanie egzaminu oraz wyrobienie dokumentu.

Zadłużenie alimentacyjne utrudnia także kupno artykułów na raty oraz podpisania umowy abonamentowej na telefon.

Prawo i podatki

26.02.2021

Jak odzyskać zaległy dług alimentacyjny?

Zaległy dług alimentacyjny, można odzyskać na kilka sposobów. Wiele osób decyduje się na skierowanie sprawy do komornika (wcześniej należy jednak dostarczyć mu prawomocny wyrok sądu). Podczas egzekucji szczególnie przydatny może okazać się wykaz majątku, który pozwoli odpowiednim organom ustalić aktualny stan majątkowy dłużnika.

Jeśli w ciągu dwóch miesięcy nie uda się zebrać sumy pokrywającej zadłużenie alimentacyjne, wnioskodawca zgłasza się do Funduszu Alimentacyjnego, by uzyskać wsparcie od państwa.

Wiele osób decyduje się również na wszczęcie postępowania karnego – jest to możliwie, ponieważ niepłacenie alimentów uznaje się za przestępstwo – sprawa zostaje w takiej sytuacji złożona do Sądu Rodzinnego.

Kiedy zadłużenie alimentacyjne ulega przedawnieniu?

Zgodnie z aktualnymi przepisami, tj. art. 137 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – zadłużenie alimentacyjne przedawnia się po upływie trzech lat. Zadłużenie alimentacyjne u komornika nie ulegnie przedawnieniu i dopóki trwa postępowanie, dług pozostaje aktualny.

W przypadku, gdy procedury przedawnienia już się rozpoczęły, to i tak zostają zawieszone przez komornika. Przedawnieniu nie może ulec także suma należna na skutek wypłat z Funduszu Alimentacyjnego – zadłużenie przestaje być aktualne, dopiero gdy zostanie spłacone. Szczególnym przypadkiem będzie także sytuacja, gdy dziecko nie ukończyło jeszcze 18.

roku życia – procedury przedawnienia rozpoczną się dopiero po uzyskaniu przez nie pełnoletności.

Na czym polega umorzenie zadłużenia alimentacyjnego?

Z punktu widzenia prawa zadłużenie alimentacyjne jest długiem, dlatego też w niektórych sytuacjach, choć nie zdarza się to często, może dojść do jego umorzenia. Wnioskuje o nie wierzyciel, a niekiedy nawet sama osoba obciążona obowiązkiem alimentacyjnym.

Aby móc umorzyć dług konieczne będzie uprzednie opłacenie zaległych płatności, ponieważ jedynie przyszłe świadczenia mogą zostać odwołane – niezbędne jest także wpłacenie depozytu sądowego, który jest równy kwocie świadczeń za pół roku.

W przypadku zadłużenia w Funduszu Alimentacyjnym również można wystosować wniosek o zadłużenia alimentacyjnego – zgłoszenia przyjmowane są głównie od osób w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej i niezdolnych do wypłacenia należnej sumy.

Dług, jeśli nie ma żadnych niesprzyjających powodów, przedawnia się po okresie trzech lat. Można się też starać o jego umorzenie, jednak wnioski z tego tytułu nie są zawsze przyjmowane.

Istnieje co najmniej kilka sposobów na odzyskanie zaległych alimentów; zwykle obywają się to z udziałem komornika lub w sądzie.

Warto pamiętać, że według obecnych przepisów dług alimentacyjny nie może zostać sprzedany firmie windykacyjnej.

See also:  Rozwód z winy męża i ograniczenia władzy rodzicielskiej

5 sposobów na odzyskanie zaległych alimentów

Jeśli nie uda się uzyskać alimentów od ojca, pieniądze pomoże uzyskać komornik i gmina. Do wypłaty świadczenia mogą zostać zmuszeni także dziadkowie lub wujostwo dziecka.

W przypadku, gdy jeden z rodziców uchyla się od płacenia alimentów, drugi opiekun ma kilka sposobów na odzyskanie zaległych pieniędzy od dłużnika.

1. Komornik odzyska alimenty

Najpierw alimenty spróbuje wyegzekwować komornik – tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności.

Jak dokładnie wygląda egzekucja dokonywana przez komornika, dowiesz się tutaj>> Rodzic musi więc dostarczyć komornikowi prawomocny wyrok sądu lub ugodę, powinien też przekazać dostępne mu informacje na temat nierzetelnego rodzica, w tym miejsce jego pobytu i pracy czy stan majątkowy.

Egzekucję komornik rozpoczyna zazwyczaj od zablokowania wynagrodzenia za pracę. Jeżeli jest to umowa o pracę, komornik może potrącić maksymalnie 60 proc. wielkości wynagrodzenia.

Przy umowach cywilnoprawnych komornik może potrącić całą kwotę, chyba że umowa zlecenia czy o dzieło jest jedynym źródłem dochodu dłużnika, została zawarta na dłuższy czas, a wynagrodzenie jest wypłacane w stałych okresach – wtedy obowiązują limity jak w przypadku etatu.

Nawet przy sumach podlegających egzekucji, obowiązują kwoty wolne od zajęć – ile wynoszą w 2016 roku, dowiesz się tutaj>>

Wyjątkowo, również dokonując egzekucji z renty lub emerytury komornik może potrącić kwotę odpowiadającą 60 proc. najniższego świadczenia.

Jeśli komornik w ciągu dwóch miesięcy komornik nie zdoła wyegzekwować pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych, egzekucje uznaje się za bezskuteczną, a poszkodowany rodzic może zgłosić się do Funduszu Alimentacyjnego.

2. Pieniądze z Funduszu Alimentacyjnego

Do świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego są jednak uprawnione tylko dzieci, które nie ukończyły jeszcze 18 roku życia albo które nie ukończyły 25 lat, ale wciąż uczą się w szkole lub szkole wyższej. Osobom niepełnosprawnym posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności alimenty przysługują bezterminowo.

  • Ponadto o przyznaniu świadczenia decyduje kryterium dochodowe – przeciętny miesięczny dochód netto na osobę w rodzinie nie może przekroczyć kwoty 725 zł.
  • Jak złożyć wniosek o świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego i jakich potrzebujesz dokumentów, dowiesz się tutaj>>
  • Zasadniczo wysokość wypłat za funduszu alimentacyjnego jest równa wysokości alimentów ustalonych przez sąd, nie może jednak przekroczyć kwoty 500 zł.
  • Dłużnik alimentacyjny musi zwrócić całą kwotę wypłaconą przez Fundusz Alimentacyjny wraz ustawowymi odsetkami właściwemu organowi.
  • Czy do świadczeń z Fundusz Alimentacyjnego są wliczane pieniądze z 500+, dowiesz się tutaj>>

3. Gmina pomoże odzyskać alimenty

Świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego mają jednak charakter pomocy zwrotnej, a to oznacza, że gmina podejmuje jednocześnie działania mające na celu wyegzekwowanie zobowiązania od dłużnika. Także poszkodowany rodzic może złożyć wniosek o egzekucję administracyjną urzędzie gminy.

Jeśli gmina uzna dłużnika za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych – czyli jeśli nie współpracował z gminą i nie chciał poddać się wywiadowi alimentacyjnemu – można takiemu rodzicowi między innymi zatrzymać prawo jazdy, które odzyska dopiero, gdy podda się wywiadowi alimentacyjnemu lub przez ostatnie 6 miesięcy wywiąże się ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 proc. kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Gdy ojciec nie łoży na dzieci, alimenty zapłaci ojczym

Dług niesolidnego rodzica gmina wyegzekwuje także po zakończeniu okresu, w którym dziecko było uprawnione do świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego. Jeżeli dłużnik nadal nie spłacił należności, gmina wstawia tytuł wykonawczy i wtedy to urząd skarbowy rozpoczyna ściąganie zaległości.

Kolejnym krokiem, jakie podejmuje gmina wobec dłużnika alimentacyjnego, jest zgłoszenie go do biura informacji gospodarczej (BIG), które wpisze go na listę dłużników.

Od lipca 2015 roku dane dłużnika pojawiają się w każdym z czterech biur Nie liczy się tutaj chęć współpracy dłużnika z gminą – jeśli alimenty nie wpływają dłużej niż sześć miesięcy, musi on zostać wpisany na listę.

Rodzic zostanie wykreślony wykazu, gdy spłaci całość swoich należności.

4. Dłużnik stanie przed sądem

Wreszcie zadłużony rodzic może być ścigany za – przewidziane w Kodeksie karnym – przestępstwo niealimentacji.

Jest to środek ostateczny, stosowany gdy rodzic w sposób uporczywy uchyla się od ciążącego na danej osobie z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby, co naraża tę osobę na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Chodzi więc o sytuację, gdy dłużnik, zdolny do ponoszenia alimentów, nie płaci ich uporczywie przez dłuższy okres czasu.

Przestępstwo to jest zagrożone karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2, orzekaną przez sąd.

Kto może otrzymywać pieniądze z Funduszu Alimentacyjnego

Ściganie przestępstwa niealimentacji następuje nie tylko na wniosek organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego, ale także samego pokrzywdzonego (dziecko) czy organu pomocy społecznej, może również odbywać się z urzędu (gmina).

5. Alimenty zapłaci rodzina

Alimentów można także wreszcie domagać się od rodziny dłużnika przed sądem rodzinnym. W przypadku małoletnich dzieci, alimenty w pierwszej kolejności zobowiązani są płacić rodzice, a w drugiej kolejności przejmują je dziadkowie, a jeśli oni również nie są w stanie płacić – to rodzeństwo. Dokładnie taka sytuacja ma miejsce, gdy:

  • nie ma osoby zobowiązanej w kolejności bliższej (na przykład osoba taka nie żyje);
  • osoba zobowiązana w bliższej kolejności żyje, ale nie jest w stanie świadczyć alimentów;
  • uzyskanie od osoby zobowiązanej w bliższej kolejności na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Ponadto dziadkowie lub rodzeństwo mogą zostać zobowiązani do zaspokojenia tylko części potrzeb uprawnionego do alimentów. Sąd bierze również pod uwagę możliwości zarobkowe i majątkowe osób zobowiązanych do pomocy, dlatego może na przykład nakazać rodzeństwu płacenie różnych kwot lub nawet zwolnić część osób od obowiązku alimentacyjnego.

Co grozi za niepłacenie alimentów? Adwokat Sosnowiec

W powszechnym obiegu pokutuje przekonanie, że najpoważniejszą konsekwencją niepłacenia alimentów jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez komornika. A tym samym niebezpieczeństwo, np. zajęcia wynagrodzenia za pracę lub rachunku bankowego dłużnika.

Tymczasem, w pewnych okolicznościach, nierealizowanie obowiązku alimentacyjnego może skończyć się postępowaniem karnym i wyrokiem skazującym za przestępstwo nazywane potocznie „przestępstwem niealimentacji”.

Zagadnienie to ma szczególne znaczenie w obecnej sytuacji, jaka panuje w naszym kraju. Pandemia koronawirusa spowodowała, że wiele osób pozostało bez środków do życia, a zobowiązania alimentacyjne przecież nie wygasły. Pomimo wprowadzanych kolejnych etapów powrotu do tzw.

„nowej normalności” wirus nie chce odpuścić. Pojawiają się lokalne ogniska i w związku z tym – jak słyszymy – w przestrzeni publicznej kiełkuje pomysł zamknięcia naszego województwa w związku z jego najwyższym wskaźnikiem zakażeń na tle innych województw.

Informacja ta nie jest póki co pewna i nie wiadomo, z czym dokładnie wiązałoby się takie zamknięcie. Niemniej, gdyby do tego doszło, to może to mieć niebagatelne znaczenie z punktu widzenia wprowadzania kolejnych etapów odmrażania gospodarki, a tym samym otwarcia branż, którym zakazano prowadzenia działalności (np.

fryzjerzy). Z drugiej strony, są też osoby, które stanem epidemii usiłują tłumaczyć powstałe na tym tle zaległości, mimo obiektywnych możliwości płacenia.

W dzisiejszym artykule wyjaśnię Ci, jakie konsekwencje karne czekają tych, którzy uchylają się od płacenia? Kiedy można być pociągniętym do odpowiedzialności? Jakie kary grożą za niepłacenie alimentów?

Kiedy można być pociągniętym do odpowiedzialności karnej?

Przestępstwo niealimentacji zostało uregulowane w art. 209 Kodeksu karnego (k.k.). Jak brzmi przepis?

  1. Art. 209 [Uchylanie się od alimentów]
  2. § 1. Kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
  3. § 1a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
  4. § 2. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.
  5. § 3. Jeżeli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a odbywa się z urzędu.
  6. § 4. Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w § 1, który nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego uiścił w całości zaległe alimenty.
  7. § 5. Sąd odstępuje od wymierzenia kary, jeżeli nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego sprawca przestępstwa określonego w § 1a uiścił w całości zaległe alimenty, chyba że wina i społeczna szkodliwość czynu przemawiają przeciwko odstąpieniu od wymierzenia kary.
See also:  Z jaką wysokością alimentów muszę się liczyć?

Wynika z niego przede wszystkim, że ustawodawca przewidział dwa typy przestępstw niealimentacji:

1. w postaci uchylania się od obowiązku alimentacyjnego (art. 209 § 1 k.k.) oraz

2. spowodowania niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (art. 209 § 1a k.k.).

W tym pierwszym przypadku chodzi o uchylanie się od obowiązku powodujące zaległości alimentacyjnych na określoną kwotę (co najmniej 3 krotność świadczenia), bądź też uchylanie się od spełnienia świadczenia innego niż okresowe przez określony czas (co najmniej 3 miesiące).

W drugim, niealimentacja wiąże się dodatkowo z narażeniem osoby uprawnionej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

Zanim przejdę do szczegółowego wyjaśnienia, to musisz wiedzieć, że nie każdy przypadek niepłacenia alimentów zostanie uznany za przestępstwo. Żeby do niego doszło, muszą zostać spełnione określone warunki. Nazywamy je tzw. znamionami przestępstwa. Przyjrzyjmy się im bliżej.

Obowiązek alimentacyjny musi mieć podstawę

Po pierwsze, by osoba została pociągnięta do odpowiedzialności karnej, to obowiązek alimentacyjny musi wynikać z orzeczenia sądowego, ugody zawartej przed sądem albo innym organem albo innej umowy. Zatem osoby, które płaciły dobrowolnie, w przypadku braku uregulowania świadczenia, nie będą podlegały takiej odpowiedzialności.

Jednocześnie, podstawą obowiązku może być „zwykła” umowa zawarta pomiędzy rodzicami dziecka, także w formie ustnej, jeśli jesteśmy w stanie wykazać ten fakt (np. dowodem z zeznań świadków).

W doktrynie przyjmuje się, że w obecnym stanie prawnym nie ma już wątpliwości, że jakakolwiek umowa, której treścią jest zobowiązanie alimentacyjne objęte zostało ochroną z art. 209 k.k..

Warto też pamiętać, że orzeczenie sądu, to nie tylko wyrok w sprawie o alimenty. Może to być również np. postanowienie o zabezpieczeniu roszczeń alimentacyjnych wydawane w trakcie toczącego się jeszcze postępowania.

Wysokość zaległości

Po drugie, nie każde pominięcie płatności może zrodzić konsekwencje karne. Dzieje się tak dopiero wówczas, gdy zaległość, która wskutek tego powstała stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące.

W przypadku świadczeń okresowych, istotne jest to, że jeżeli wpłacane będą niższe kwoty, niż te wynikające z umowy czy orzeczenia, to odpowiedzialność nastąpi z chwilą kiedy zaległość przekroczy wartość trzymiesięcznego świadczenia.

Przykład: W wyroku rozwodowym określono świadczenie alimentacyjne na poziomie 800 zł miesięcznie. Zobowiązany przekazuje natomiast po 400 zł. W takiej sytuacji, dłużnik alimentacyjny może zostać pociągnięty do odpowiedzialności (jeśli zaistnieją wszystkie przesłanki) po 6 miesiącach. Dopiero wówczas kwota zadłużenia wyniesie 2.400 zł, co odpowiada sumie 3 rat alimentacyjnych.

Obiektywnym rezultatem uchylania się od obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby jest zatem powstanie zaległości alimentacyjnych w określonej kwocie lub opóźnienie w spełnieniu świadczenia innego niż okresowe. Nie jest to jednak dalej wystarczające by stwierdzić, że doszło do przestępstwa.Konieczne jest jeszcze ustalenie, że dłużnik od tego obowiązku się “uchylał”.

Motywacja dłużnika

To ostatni, trzeci warunek odpowiedzialności. Powyżej zwróciłam uwagę, że w przepisie zawarto sformułowanie „uchyla się”.

Dlaczego to takie ważne? Ponieważ przyjmuje się, że uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej do alimentów zachodzi wtedy, gdy zobowiązany, mając obiektywną (realną) możliwość wykonania tego obowiązku, nie dopełnia go ze złej woli.

Innymi słowy, tylko wtedy, gdy przyczyną braku zapłaty jest zła wola zobowiązanego, polegająca na umyślnym ignorowaniu obowiązku, możliwe jest ustalenie, iż “uchyla się” on od jego wykonywania. Zatem przestępstwo to można popełnić jedynie umyślnie.

W konsekwencji, przekazywanie kwot niższych od zasądzonych z uwagi na konieczność równoczesnego zapewnienia utrzymania siebie i “nowej rodziny” może w konkretnych okolicznościach nie zostać potraktowane jako niealimentacja. Podobnie, gdy dłużnik jest osobą chorą, czy bezrobotną.

Tym samym, w każdym wypadku, sąd powinien zbadać przyczyny niewywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego by stwierdzić, czy istniały obiektywne możliwości przekazywania alimentów w ustalonej wysokości. Wina zobowiązanego do alimentowania musi zostać udowodniona.

Jakie są kary za niepłacenie alimentów?

W przypadku uchylania się od płacenia alimentów, Kodeks przewiduje karę w postaci grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Jeżeli natomiast zachowanie sprawcy naraziło osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, to wtedy sprawca może zostać ukarany grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Narażenie na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb

To drugi z typów przestępstwa, co sygnalizowałam na początku tego artykułu. W przypadku tego pierwszego, karalne jest już samo zachowanie wskazane w przepisie („uchylanie się” od płacenia). Surowszą odpowiedzialność przewidziano natomiast, gdy w następstwie takiego postępowania nastąpi skutek w postaci narażenia osoby uprawnionej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb

Zauważ, że wystarczy samo narażenie na niemożność zaspokojenia. A zatem, wcale nie musi dojść do tego, by osoba uprawniona nie mogła tych potrzeb zaspokoić.

Czym są podstawowe potrzeby?

Otóż „to zależy”, jak mawiają prawnicy. Pojęcie to ma charakter ocenny i zależeć będzie od konkretnego przypadku, sytuacji osoby uprawnionej, jej wieku, stanu zdrowia, środowiska w którym żyje.

Chodzi przy tym o niemożność zaspokojenia podstawowych (zarówno fizycznych, jak i duchowych), a nie wszystkich, potrzeb życiowych (post. SA w Katowicach z 12.1.2005 r., II AKa 1/05, Legalis).

Do podstawowych potrzeb zaliczymy z pewnością środki na jej utrzymanie: żywność, odzież, mieszkanie itp. Ale także, w przypadku dzieci realizujących obowiązek szkolny, koszty związane np.

z nauką języków obcych, pobieraniem korepetycji, zakupem książek, wyjściem do teatru, muzeum, kina, rozwijaniem zainteresowań. Jak również koszty leczenia, czy rehabilitacji.

Kto może domagać się ukarania osoby za niepłacenie alimentów?

Przestępstwo to jest ścigane na wniosek lub z urzędu. Wniosek o którym mowa może złożyć pokrzywdzony, ale również organ pomocy społecznej i organom podejmujący działania wobec dłużnika alimentacyjnego (np. wójt, burmistrz czy prezydent miasta). A zatem, podjęcie działań przez organy ścigania wymaga stosownego wniosku od konkretnego podmiotu.

Ściganie z urzędu nastąpi natomiast wtedy, gdy pokrzywdzony będzie miał przyznane odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów. Do podjęcia działań przez organy ścigania wystarczające jest w tym wypadku jedynie złożenie zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa.

Czy można uniknąć odpowiedzialności za niepłacenie alimentów?

Okazuje się, że tak. Ale zależy to od tego, czy mamy do czynienia z typem podstawowym przestępstwa („uchylanie się”), czy z kwalifikowanym („narażenie na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb”).

Nie będzie podlegał karze sprawca przestępstwa typu podstawowego, który nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego uiścił w całości zaległe alimenty. Istotne jest jednak uiszczenie całości zobowiązania. Nie musi natomiast być to spłata jednorazowa, ważne jest, aby w okresie 30 dni uregulowana została całość zobowiązania. Postępowanie karne powinno zostać umorzone.

Nieco inaczej jest przy przestępstwie w typie kwalifikowanym. Wymogi są podobne, tj. zapłata całej zaległości w terminie 30 dni od pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego.

Różnica polega jednak na tym, że decyzje podejmuję w tym zakresie sąd, który bada czy wina i stopień społecznej szkodliwości czynu przemawiają za tym by odstąpić od wymierzenia kary.

Odstąpienie też od jej wymierzenia oznacza, że sprawca zostanie uznanym winnym popełnienia zarzucanego mu czynu ale nie zostanie nałożona na niego kara określona w tym przepisie. Innymi słowy, informacja o skazaniu zostanie umieszczona w Krajowym rejestrze karnym.

Reasumując, jeśli istnieje obowiązek alimentacyjny, to najlepszym rozwiązaniem by uniknąć odpowiedzialności karnej jest po prostu jego realizowanie.

W przypadku trudnej sytuacji życiowej, najbezpieczniej jest wystąpić na drogę sądową, by zmodyfikować jego zakres, niż mierzyć się z ewentualnymi sankcjami karnymi.

Czy i w jaki sposób można to zrobić, możesz przeczytać w innym moim artykule: Koronawirus a alimenty – czy można je zmniejszyć?

  • ***
  • Jeśli masz pytania, potrzebujesz pomocy lub indywidualnej konsultacji skontaktuj się ze mną.
  • ***

Jeśli spodobał Ci się ten artykuł lub uważasz go za wartościowy, to będzie mi bardzo miło, jeśli podzielisz się nim z innymi. Daj mi znać w rozwiązaniu jakich problemów mogę Ci jeszcze pomóc.

Leave a Reply

Your email address will not be published.