O czym rozstrzyga sąd podczas sprawy rozwodowej?

2016-10-11 O czym rozstrzyga sąd podczas sprawy rozwodowej?

W naszej pracy często zauważamy, że małżonkowie nie zdają sobie sprawy, w jakich kwestiach orzeka sąd w sprawie rozwodowej. Wbrew powszechnej opinii sąd nie rozstrzyga bowiem wyłącznie o winie rozpadu małżeństwa oraz o alimentach na rzecz małoletniego dziecka. Problematyka ta jest o tyle istotna, że wyznacza zakres zagadnień koniecznych do poruszenia w pozwie rozwodowym. Czego zatem dotyczy sprawa rozwodowa?

Jaką decyzją kończy się sprawa rozwodowa?

Przede wszystkim sprawa rozwodowa ma na celu doprowadzić do orzeczenia rozwiązania małżeństwa, przy czym sąd rozstrzyga także w przedmiocie winy małżonków. Rozwód może być bowiem orzeczony z winy obojga małżonków lub z wyłącznej winy jednej ze stron. Jedynie na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie – wówczas mamy do czynienia z tzw. rozwodem bez orzekania o winie.

O czym jeszcze rozstrzyga sąd w sprawie rozwodowej?

Jeżeli strony wciąż zajmują wspólne mieszkanie, sąd wyda również decyzję o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków.

W sytuacji zaś gdy strony posiadają wspólne małoletnie dzieci, sąd rozstrzyga o wysokości alimentów, a także o władzy rodzicielskiej. Sąd może przy tym:

  • pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom,
  • powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę drugiemu,
  • ograniczyć władzę rodzicielską obojgu rodzicom,
  • pozbawić władzy rodzicielskiej jednego lub oboje rodziców,
  • zawiesić władzę rodzicielską jednemu lub obojgu rodzicom.

Zobacz też: Władza rodzicielska – w jaki sposób sąd o niej orzeka?
Sąd rozstrzyga również o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie.

Określa  kiedy i na jakich warunkach będzie dochodzić do spotkań i innych kontaktów rodzica niezamieszkującego na stałe z dzieckiem. Możliwe jest także orzeczenie opieki naprzemiennej.

Jedynie na zgodny wniosek stron sąd nie wyda orzeczenia w przedmiocie kontaktów.

W wyroku rozwodowym sąd może również wydać orzeczenia w zakresie:

  • eksmisji jednego z małżonków na żądanie drugiego z powodu rażąco nagannego postępowania, uniemożliwiającego wspólne zamieszkiwanie,
  • podziału wspólnego mieszkania lub przyznaniu go jednemu z małżonków, przy czym sąd orzeka w tym przedmiocie jedynie na zgodny wniosek stron,
  • podziału majątku wspólnego na wniosek jednego z małżonków, przy czym sąd orzeka w tym zakresie jedynie wówczas, gdy przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki postępowania (więcej na ten temat pisaliśmy w artykule “Czy w postępowaniu rozwodowym sąd orzeka o podziale majątku wspólnego stron?“).
  • alimentów na rzecz współmałżonka, na jego wniosek.

Podsumowanie

Biorąc pod uwagę powyższe należy zauważyć, że sąd rozwodowy jest zobligowany do wydania rozstrzygnięć w wielu istotnych kwestiach, wymagających dokładnego i rzetelnego zbadania.

W konsekwencji, w razie braku porozumienia małżonków, postępowanie rozwodowe może trwać wiele miesięcy, a nawet lat.

Warto zatem już na wstępie przemyśleć wszystkie powyższe zagadnienie i próbować z drugą stroną osiągnąć chociaż częściowy kompromis.

***

Jeżeli macie jakiekolwiek pytania lub wątpliwości, coś jest jeszcze niejasne lub chcielibyście abyśmy na blogu poruszyli inny temat zachęcamy do komentowania pod wpisem lub do bezpośredniego kontaktu z naszą Kancelarią. Przypominamy też, że nasz zespół adwokatów posiada wieloletnie doświadczenie w sprawach rodzinnych oraz w sposób kompleksowy i profesjonalny udziela wsparcia we wszelkich sporach tego typu.

Rozwód. Elementy wyroku rozwodowego. Czym kieruje się sąd? – Adwokat, kancelaria adwokacka, rozwody – Warszawa

O czym rozstrzyga sąd podczas sprawy rozwodowej? Rozwód. Elementy wyroku rozwodowego

Sprawy o rozwód dotyczą praktycznie wszystkich aspektów życia małżeńskiego i rodzinnego. Dlatego tak ważna jest współpraca z kompetentnym i doświadczonym pełnomocnikiem,  specjalizującym się w prawie rodzinnym. Kiedy zapadnie decyzja o rozwodzie należy wiedzieć czym zajmuje się Sąd w postępowaniu rozwodowym i jakie przesłanki rozwodowe bada.

Przesłanki do orzeczenia rozwodu. Czy nastąpił rozkład pożycia małżeńskiego?

Po pierwsze Sąd bada, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do orzeczenia rozwodu. Sędzia sprawdza, czy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego.

Zobacz też:
Szybki rozwód bez orzekania o winie? Zasady. Co bada sąd?

Trzy aspekty ustania pożycia małżeńskiego – sprawa rozwodowa

W przypadku sprawy rozwodowej na te elementy Sąd zwraca uwagę. Zupełne i trwałe ustanie pożycia małżeńskiego musi przejawiać się w trzech aspektach.

  • więzi emocjonalnej
  • więzi fizycznej
  • więzi ekonomicznej

Jeżeli te więzi nie zostały do końca zerwane i to w sposób, który nie rokuje powrotu małżonków do wspólnego życia, Sąd nie może orzec rozwodu. Dlatego w sprawach o rozwód padają pytania ze strony Sądu : Czy kocha Pan/Pani małżonka?, Kiedy ustało pożycie fizyczne? Czy prowadzicie Państwo odrębne gospodarstwo domowe? Czy widzi Pan/Pani możliwość powrotu do relacji małżeńskiej?

Ustalenie winy za rozkład pożycia małżeńskiego podczas rozwodu

Kolejnym elementem postępowania rozwodowego jest ustalenie winy za rozkład pożycia małżeńskiego. Małżonkowie mogą zrezygnować z tego wnosząc zgodnie o rozwód bez orzekania o winie. W takim przypadku Sąd bada wyłącznie, czy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego.

Rozwód. Kontakty  z dziećmi. Opieka nad dzieckiem i piecza naprzemienna

W dalszej kolejności Sąd rozwodowy orzeka o małoletnich dzieciach stron. Po pierwsze ustala, u którego z rodziców dzieci będą miały tzw. stałe miejsce pobytu, co w praktyce oznacza, z którym z rodziców dzieci będą zamieszkiwały na co dzień.

Po drugie określa zakres kontaktów z dziećmi drugiego rodzica. Zdarza się, że rodzice zgodnie wnoszą o ustalenie pieczy naprzemiennej i wtedy sąd orzeka zgodnie z wnioskiem rodziców, że dziecko będzie mieszkało np. tydzień u matki i tydzień u ojca.

Jak złożyć pozew o rozwód? Poradnik krok po kroku

Władza rodzicielska – ograniczenie i pozbawienie w przypadku rozwodu

Sąd rozwodowy rozstrzyga także o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi stron. Należy pamiętać, że rodzice posiadają pełnię władzy rodzicielskiej od chwili urodzenia się dziecka. Ta władza może być ograniczona lub rodzic może być pozbawiony władzy rodzicielskiej orzeczeniem sądu, jeżeli zachodzą nieprawidłowości w wykonywaniu władzy rodzicielskiej.

Alimenty na rzecz małoletnich dzieci – przesłanki do ustalenia wysokości kwoty

Kolejnym rozstrzygnięciem Sądu rozwodowego są alimenty na rzecz  małoletnich dzieci. Ustalając wysokość alimentów sąd kieruje się dwoma przesłankami tj. usprawiedliwionymi potrzebami dziecka oraz możliwościami zarobkowymi i majątkowymi zobowiązanego do płacenia alimentów rodzica.

Inne kwestie rozstrzygane przez Sąd w przypadku rozwodu

Powyżej wskazałam obligatoryjne rozstrzygnięcia wyroku rozwodowego. Sąd rozstrzyga także o innych kwestiach, gdy złożone zostaną stosowne wnioski przez strony.

Wspólne mieszkanie po rozwodzie – rozstrzyga Sąd

Na wniosek stron, Sąd rozwodowy orzeka o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania małżonków. Kwestia ta jest istotna w przypadku małżonków, którzy pomimo rozwodu są zmuszeni do dalszego wspólnego zamieszkiwania.

Eksmisja w przypadku nagannego zachowania małżonka

Sąd może orzec także o eksmisji małżonka ze wspólnego miejsca zamieszkania stron, ale dotyczy to sytuacji wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie.

Sąd rozwodowy – podział majątku wspólnego

Wreszcie w toku sprawy o rozwód małżonkowie mogą przeprowadzić podział majątku wspólnego jeżeli nie spowoduje to zbędnej zwłoki. Ponieważ sprawy o podział majątku są sprawami bardzo skomplikowanymi i długotrwałymi, w praktyce Sąd rozwodowy dokonuje wyłącznie zgodnego podziału majątku.

Każdy z przywołanych powyżej aspektów postępowania rozwodowego w praktyce rodzi wiele problemów, możliwości i wątpliwości.  W dalszych artykułach odniosę się do poszczególnych kwestii wyjaśniając je szczegółowo.

Zapraszamy też na fanpage kancelarii >>

Autor publikacji: Barbara Laskowska

Data publikacji: 25 lutego 2022

Przebieg rozprawy rozwodowej

Rozprawa rozwodowa odbywa się bez udziału publiczności i przy drzwiach zamkniętych, chyba że obie strony żądają publicznego rozpoznania sprawy, a sąd uzna, że jawność nie zagraża moralności. Podczas posiedzenia sądu w sprawie rozwodowej na sali mogą być obecni:

  • powód – osoba, która złożyła pozew o rozwód
  • pozwany – osoba, przeciw której został złożony pozew
  • ich pełnomocnicy – adwokaci lub rady prawni reprezentujący strony
  • świadkowie wezwani na rozprawę

O czym rozstrzyga sąd podczas sprawy rozwodowej?

Sprawę rozwodową rozstrzyga trzyosobowy skład – jeden sędzia zawodowy (przewodniczący), który zasiada po środku i kieruje przebiegiem rozprawy, oraz dwóch ławników. Oprócz nich na sali przebywa protokolant, który sporządza pisemny protokół.

Dodatkowo rozprawa może być utrwalana w postaci tzw. protokołu elektronicznego, przebieg posiedzenia sądowego jest rejestrowany jest w formie nagrania dźwięku lub dźwięku i obrazu.

Trzeba się przygotować na obecność na sali sądowej mikrofonów i/lub kamer.

Wywołanie sprawy i sprawdzenie obecności

Rozprawa odbywa się po wywołaniu sprawy przez protokolanta według kolejności przewidzianej na wokandzie (wokanda – wykaz spraw sądowych w kolejności, w jakiej mają być w danym dniu rozpatrywane). Wokanda informuje o składzie sądu, numerze sali rozpraw, godzinie rozpoczęcia posiedzenia, sygnaturze akt sprawy, przedmiocie sprawy i stronach sprawy.

Na samym początku rozprawy sprawdzana jest obecność osób wezwanych i zawiadomionych o rozprawie. Sąd sprawdza, czy stawiły się strony sprawy rozwodowej i świadkowie. Tożsamość osób sprawdzana jest na podstawie dowodu osobistego, który obowiązkowo trzeba mieć ze sobą.

Po sprawdzeniu listy obecności świadkowie proszeni są o opuszczenie sali rozpraw. Po ich wyjściu strony sprawy rozwodowej zgłaszają ustnie swoje żądania i wnioski, a także przestawiają twierdzenia i dowody na ich poparcie. Najpierw wypowiada się powód, a potem pozwany.

Składają oni oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej oraz przedstawionych przez nią okoliczności faktycznych (potwierdzają lub kwestionują wypowiedzi). Podczas rozprawy sąd obowiązkowo przeprowadza postępowanie dowodowe.

Sąd pyta obie strony, czy wyrażają zgodę na rozwód. Zgoda powinna być wyrażona w sposób wyraźny, a nie dorozumiany. Może się zdarzyć, że któraś ze stron zadecyduje o cofnięciu zgody na rozwód aż do zamknięcia sprawy w drugiej instancji.

See also:  Z jaką wysokością alimentów muszę się liczyć?

O co pyta sąd podczas rozprawy rozwodowej?

Według art. 441 Kodeksu Postępowania Cywilnego postępowanie dowodowe w sprawie o rozwód lub separację ma na celu:

  • ustalenie okoliczności dotyczących rozkładu pożycia
  • ustalenie okoliczności dotyczących dzieci stron i ich sytuacji
  • w razie uznania powództwa – ustalenie przyczyn, które skłoniły do tego stronę pozwaną

Pytania, które sąd na pewno zada podczas sprawy rozwodowej:

  • Data zawarcia związku małżeńskiego / Kiedy małżonkowie się pobrali? – należy podać datę ślubu
  • Kiedy i dlaczego związek zaczął się psuć? – trzeba wyczerpująco przedstawić prawdziwe powody np.: zdrada małżonka, nadużywanie alkoholu, stosowanie przemocy, unikanie łożenia na utrzymanie rodziny itp.
  • Kiedy nastąpił rozpad pożycia małżeńskiego (w sferze fizycznej, uczuciowej i gospodarczej)?
  • Proszę podać datę ostatniego pożycia małżeńskiego.
  • Czy strona kocha żonę/męża?
  • Kiedy zanikła strona uczuciowa związku?
  • Od kiedy małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa? – należy podać od kiedy małżonkowie prowadzą osobne gospodarstwa, a w sytuacji, gdy małżonkowie nadal razem mieszkają, należy udowodnić, że osobno śpią, gotują, piorą, robią zakupy itd.
  • Czy małżonkowie zawierali umowę majątkową?
  • Czy małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci? – sąd powinien odebrać oświadczenia małżonków co do liczby i płci ich żyjących dzieci
  • Czy któreś z małżonków ma dzieci pozamałżeńskie? – małżonkowie powinni złożyć oświadczenie o innych dzieciach pochodzących z innych związków, które muszą utrzymywać
  • Czy małżonkowie widzą szanse na pojednanie?

Aby wyrok rozwodowy mógł być wydany już po pierwszej rozprawie, małżonkowie przed rozprawą powinni ustalić wszystkie kwestie sporne, tj. datę ostatniego współżycia, datę zaniku uczucia itd. Podczas rozprawy najważniejsze jest, aby pamiętać wszystkie daty i okoliczności życia, jak i o co się wnosi oraz dlaczego.

Postępowanie dowodowe w sprawie o rozwód

Postępowanie dowodowe przed sądem ma na celu ustalenie okoliczności, które wskazują na trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. Ponadto ma pokazać, jaka będzie sytuacja małoletnich dzieci stron w razie orzeczenia rozwodu.

Strony mogą przywoływać dowody na dopuszczenie się zdrady małżeńskiej przez jednego z małżonków, nadużywania alkoholu, urządzania awantur itp. Dowód można powołać w pozwie rozwodowym, odpowiedzi na pozew, w innym piśmie procesowym lub na rozprawie.

Wniosek powinien zawierać oznaczenie dowodu oraz okoliczność, która ma zostać udowodniona. Sąd co do zasady oznacza termin, po upływie którego powoływanie nowych dowodów nie będzie możliwe. Wnioski zgłoszone po tym terminie sąd może oddalić.

Trzeba jednak wiedzieć, że nawet wnioski zgłoszone terminowo sąd może oddalić, jeśli uzna je za zbyteczne.

W czasie postępowania dowodowego strony mają możliwość zgłaszania różnych wniosków dowodowych. Mogą wysuwać wnioski dotyczące sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego, wskazują świadków, którzy powinni być przesłuchani. Ponadto, każda ze stron ma prawo osobiście uczestniczyć w rozprawie, podczas której sąd przesłuchuje świadków. Może też osobiście zadawać pytania.

Co może być dowodem w sprawie rozwodowej?

Najważniejszymi i najczęściej stosowanymi dowodami są:

  • przesłuchanie stron (małżonków)
  • przesłuchanie świadków
  • dokumenty urzędowe np. odpis aktu ślubu, odpisy aktów urodzenia dzieci, wyroki sądów, odpisy akt sądowych lub administracyjnych, zaświadczenia szkolne, świadectwa
  • dokumenty prywatne np. zaświadczenia o zarobkach, wydruki bankowe, oświadczenia, umowy, świadectwa pracy, zaświadczenia lekarskie, rachunki, dokumenty kościelne
  • opinie biegłych lekarzy, psychologów, Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego (RODK)
  • wywiad środowiskowy np. opinie dzielnicowego, sąsiadów, nauczycieli
  • wszelkie inne dowody w formie zdjęć, filmów, nagrań dźwięku, e-maile, zrzuty ekranów komputera, dane z forów internetowych, mediów społecznościowych, billingi z telefonów, wydruki wiadomości SMS

Uwaga! Sąd Najwyższy w wyroku z 25 kwietnia 2003 r. (IV CKN 94/2001, Przegląd Sądowy 2004/11-12 str. 156) stwierdził, że dowodem może być nagranie rozmów prowadzonych przez strony nawet wtedy, gdy nagrania dokonano bez wiedzy jednej z nich i w okresie pozostawania przez małżonków w faktycznej separacji.

Postępowanie dowodowe a małoletnie dzieci małżonków

Gdy pozwany wyrazi zgodę na rozwód, a małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może ograniczyć postępowanie dowodowe tylko do przesłuchania stron. W przypadku rozwodu bez orzekania o winie oraz braku wspólnych małoletnich dzieci minimalnym dopuszczalnym zakresem postępowania dowodowego jest złożenie odpisu aktu małżeństwa i przesłuchanie stron (małżonków).

W przypadku rozwodu małżonków posiadających małoletnie dzieci, sąd z urzędu musi rozstrzygnąć o:

Oznacza to, że nie powinno się ograniczyć dowodów tylko do przesłuchania stron, niezbędne będzie przesłuchanie przynajmniej jednego świadka na okoliczność tego, że na skutek rozwodu nie pogorszy się sytuacja małoletniego wspólnego dziecka stron.

Koniecznym jest także udokumentowanie sytuacji materialnej oraz bytowej rodziców i dzieci. Sąd może zarządzić przeprowadzenie przez wyznaczoną osobę wywiadu środowiskowego w celu ustalenia warunków, w których żyją i wychowują się dzieci małżonków.

Przesłuchanie stron w sprawie o rozwód

Zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego na końcu postępowania dowodowego sąd zarządza przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron. Sąd przesłuchuje najpierw stronę powodową, a w drugiej kolejności zwraca swoje pytania do strony pozwanej. Przesłuchanie stron jest obowiązkowe.

Czy dzieci mogą zeznawać w sprawie rozwodowej?

W sprawach o rozwód i separację świadkiem nie może być żadne dziecko, które nie ukończyło 13 lat. Dzieci rozwodzących się małżonków nie mogą być przesłuchane w charakterze świadków, jeśli nie ukończyły 17 lat. Ograniczenia te dotyczą też małoletnich przysposobionych.

Mediacje

Na każdym etapie sprawy o rozwód lub separację sąd ma prawo skierować strony do mediacji. Celem mediacji jest danie szansy na ugodowe załatwienie spornych kwestii dotyczących:

  • winy za rozkład pożycia
  • zaspokojenia potrzeb rodziny
  • alimentów
  • sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej
  • kontaktów z dziećmi
  • spraw majątkowych podlegających rozstrzygnięciu w wyroku orzekającym rozwód albo separację

Rozprawa pod nieobecność strony

W szczególnych przypadkach strona może w piśmie procesowym wnieść o przeprowadzenie rozprawy pod jej nieobecność. Przykładem może być sytuacja, gdy jedna ze stron przebywa poza granicami RP.

W powyższym wypadku sąd ma możliwość ograniczenia przesłuchania tylko jednej ze stron. Sąd może postąpić w taki sam sposób, gdy strona nie stawia się na wezwania sądu bądź odmawia złożenia zeznań.

Będzie tak również, gdy miejsce pobytu pozwanego nie jest znane i reprezentuje go kurator.

Wyrok rozwodowy

Jeżeli strony porozumiały się we wszystkich elementach rozwodu, wszystkie kwestie sporne zostały ustalone przez współmałżonków przed rozprawą i jest to rozwód bez orzekania o winie, wyrok o rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód może zapaść nawet na pierwszej rozprawie. W innych przypadkach ilość czynności, które sąd musi wykonać jest na tyle czasochłonna, że wymaga kilku rozpraw.

Po zamknięciu rozprawy skład sędziowski udaje się na naradę, na której ustala treść wyroku orzekającego o rozwiązaniu małżeństwa. Sąd rozstrzyga na podstawie stanu rzeczy, jaki istnieje w chwili zamknięcia rozprawy, opierając się na przepisach, które obowiązują w chwili wyrokowania. Sąd wyrokuje tylko co do żądania, które było wskazane w pozwie rozwodowym.

Ogłoszenie wyroku rozwodowego następuje na posiedzeniu jawnym, nawet pod nieobecność stron. Sąd odczytuje sentencję wyroku i ustnie podaje zasadnicze powody rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie wyroku rozwodowego

Uzasadnienie wyroku sąd sporządza na żądanie strony lub jej pełnomocnika. Żądanie sporządzenia uzasadnienia trzeba zgłosić w ciągu tygodnia od ogłoszenia sentencji.

Uzasadnienie wyroku sąd sporządza również wtedy, gdy wyrok został zaskarżony. Uzasadnienie powinno być sporządzone w ciągu dwóch tygodni od złożenia wniosku przez stronę lub od dnia zaskarżenia wyroku.

W sprawie zawiłej prezes sądu może ten termin wydłużyć na czas oznaczony, nie dłuższy niż 30 dni.

  • Autor: adw. Monika Piech-Balicka
  • Adwokat od 2004 roku wpisany na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi
  • Założycielka i właścicielka Kancelarii Adwokackiej Moniki Piech-Balickiej

Jak wygląda przebieg rozwodu? Proces rozwodowy a prawo

Warto w tym miejscu podkreślić, iż postępowanie o rozwód zostało w k.p.c. zamieszczone w odrębnym tytule VII dotyczącym postępowań odrębnych. Z tego powodu przebieg rozwodu różni się nieco od standardowego postępowania dotyczącego prawa cywilnego.

Po pierwsze należy podkreślić, iż nawet w trakcie postępowania sąd może dążyć do utrzymania małżeństwa, jeśli uzna, że istnieją ku temu przesłanki.

W takiej sytuacji sąd może skierować strony do postępowania mediacyjnego. W przypadku zawarcia ugody proces rozwodowy kończy się, a małżeństwo trwa dalej.

Jednakże gdyby strony nie osiągnęły kompromisu wówczas, mówiąc kolokwialnie sprawa wraca do sądu, który proceduje w dalszym ciągu.

W trakcie trwania procesu rozwodowego nie jest dopuszczalne powództwo wzajemne, a także nie można wszcząć odrębnej sprawy o rozwód bądź separację. Przy czym możliwe jest, aby druga strona również żądała orzeczenia rozwodu.

Głównym celem postępowania dowodowego podczas przebiegu rozwodu jest ustalenie okoliczności dotyczących rozkładu pożycia, a także okoliczności dotyczących dzieci stron i ich sytuacji.

W tym zakresie sąd ustala również, czy ewentualny rozkład pożycia pomiędzy stronami nosi znamiona zupełności i trwałości.

Czyli czy spełnione są przesłanki warunkujące możliwość orzeczenia rozwodu na gruncie przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Rozwiązaniem znacznie przyspieszającym przebieg rozwodu, w przypadku, gdy strony nie mają wspólnych małoletnich dzieci jest ograniczenie postępowania rozwodowego tylko do przesłuchania stron. Warto w tym kontekście podkreślić, iż w przepisie tym ustawodawca posługuje się pojęciem dzieci małoletnich, a więc takich, które nie ukończyły 18. roku życia.

W pozwie rozwodowym można dochodzić jednocześnie roszczeń alimentacyjnych. Czy to na wspólne dzieci stron, czy na rzecz jednego z małżonków od drugiego małżonka. Jednakże nie jest możliwe dochodzenie tych roszczeń w innych postępowaniach, w czasie gdy trwa proces rozwodowy. To samo dotyczy kwestii władzy rodzicielskiej.

See also:  Alimenty na ojca który nie utrzymywał kontaktu z dzieckiem

Proces rozwodowy – jak przebiega rozwód?

Zazwyczaj podczas procesu rozwodowego oprócz małżonków obecni są na sali tylko sędziowie i pełnomocnicy stron. Zazwyczaj w roli pełnomocnika występuje radca prawny lub adwokat.

W tym przypadku należy udzielić pełnomocnictwa szczególnego, na potrzeby określonej sprawy rozwodowej. Czasami strony zgłaszają także chęć udziału tzw. męża zaufania, którym może być osoba bliska stronie. Mąż zaufania nie może jednak zabierać głosu podczas rozprawy.

W pierwszej kolejności sąd sprawdza listę obecności i ustala, kto stawił się na rozprawie. Dodatkowo weryfikuje, czy zawiadomienie zostało prawidłowo doręczone. Proces rozwodowy zaczyna się od zadania pytań rozwodzącym się małżonkom.

Następny etap to przesłuchanie świadków. Małżonkowie mogą zadawać im pytania. Po przesłuchaniu świadków przesłuchuje się małżonków, którzy przedstawiają swoje stanowisko, a dodatkowo mogą odnieść się do zeznań świadków.

Ostatnim etapem procedury rozwodowej jest ogłoszenie wyroku. Małżonek nie musi być obecny w czasie ogłaszania wyroku.  Jeżeli jednak zamierza nie stawić się, należy złożyć wniosek o dostarczenie wyroku. 

O czym rozstrzyga sąd podczas sprawy rozwodowej?

Procedura rozwodowa – o co może pytać sąd?

Pytania, które najprawdopodobniej padną podczas procesu rozwodowego będą dotyczyć między innymi szans na uratowanie małżeństwa. Dodatkowo strony mogą zostać zapytane o początki małżeństwa oraz miejsce zamieszkania.

Sąd może także zapytać o okoliczności, które sprawiły, że w związku przestało się układać, by poznać przyczyny kryzysu. Pytania mogą dotyczyć więzi gospodarczej, fizycznej oraz duchowej.

Jeżeli małżonkowie posiadają dzieci, najprawdopodobniej padną pytania dotyczące sytuacji majątkowej. 

Przebieg rozwodu – możliwe orzeczenia

Uwzględniając powództwo sąd orzeka o rozwiązaniu małżeństwa stron przez rozwód.

Kwestię możliwych dodatkowych rozstrzygnięć w wyroku rozwodowym uregulowano w art. 58 k.r.o.

Zgodnie z przytoczonym przepisem w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka (§1).

Dalej jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków.

W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka (§2).

  • Dodatkowo sąd może w wyroku rozwodowym dokonać podziału majątku jeśli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu rozwodowym (§3).
  • Sąd w wyroku rozstrzyga również o kosztach postępowania.
  • Oczywiście w sytuacji, w której sąd uzna, iż nie zostały spełnione ustawowe przesłanki orzeczenia rozwodu, powództwo oddala.

W przypadku natomiast śmierci jednego ze współmałżonków postępowanie umarza się (art. 446 k.p.c.). Od wydanego wyroku można złożyć apelację, która jest rozstrzygana w II instancji przez sąd apelacyjny. Nie jest dopuszczalna kasacja wyroku przez Sąd Najwyższy. 

Nasza kancelaria adwokacka z Poznania zapewnia fachowe podejście dotyczące spraw rozwodowych. Mamy świadomość, że jest to sprawa niezwykle delikatna i wymagająca indywidualnego podejścia, dlatego gwarantujemy państwu rzetelną pomoc oraz obsługę prawną na najwyższym poziomie.

Rozprawa rozwodowa krok po kroku – jak odpowiadać na rozprawie?

Wstępując w związek małżeński, zapewne żadne z Was nie zdawało sobie sprawy z tego, że nastąpi zupełny rozkład pożycia małżeńskiego i – jak to się mówi – znajdziecie się u kresu swojej tęczy. Czasem jednak rozprawa rozwodowa jest najlepszym rozwiązaniem, które pozwoli Wam na rozpoczęcie życia od nowa, już nie wspólnie, lecz osobno.

Abyś jednak mógł dobrze przygotować się do udziału w sprawie rozwodowej, musisz dowiedzieć się tego, jak dokładnie przeprowadzany jest tego rodzaju proces. Żeby oszczędzić Ci nerwów, właśnie w tym artykule chciałbym Cię do tego przygotować.

Z lektury tego wpisu dowiesz się, jak wygląda sprawa rozwodowa, jak złożyć pozew o rozwód i co zrobić, jeśli w związku małżeńskim są wspólne małoletnie dzieci oraz czy konieczne jest przesłuchanie świadków. Dowiesz się także, o co pyta sąd.

Konieczność orzeczenia rozwodu – czy jest to możliwe jedynie na sali sądowej?

Zapewne niejednokrotnie zetknąłeś się z serialem czy powieścią prawniczą, w której adwokat w sprawach rozwodowych zachowuje się niczym aktor w bardzo emocjonującej sztuce lub – w jeszcze mniej realistycznym przypadku – zupełnie jak pies obronny.

Świetnym przykładem może być chociażby słynny Harvey Specter z produkcji Suits, zawsze w nienagannym garniturze, agresywnie i natychmiastowo rozwiązujący sprawy, które pozornie są absolutnie nie do rozwiązania. Uzyskanie wyroku rozwodowego zapewne zajęłoby mu kilka minut, zakładając kilka przemyślanych szantaży w tle.

Otóż, nie zamierzam Cię okłamywać już na początku – postępowanie rozwodowe zdecydowanie nie będzie wyglądać jak na filmie.

A Twój prawnik rozwodowy w żadnym wypadku nie będzie odgrywać spektaklu na sali sądowej, wygłaszając wzniosłe mowy rodem z Szekspira i atakując drugą stronę w sprawie rozwodowej, nie dopuszczając jej do głosu dzięki notorycznemu zgłaszaniu sprzeciwu (zapewne choć raz widziałeś scenę zawierającą kwestię: „sprzeciw, dręczenie świadka!”). Wcale nie powinno odbywać się to w taki sposób – no chyba, że w kolejnym sezonie wyżej wspomnianego serialu Suits.

Proces rozprawy rozwodowej przebiega zgoła inaczej – jednak prawdą jest, że może się odbyć jedynie na sali sądowej.

Jeśli jednak będzie to rozwód bez orzekania o winie, całkiem możliwe, że orzeczenie rozwodu zostanie wydane stosunkowo szybko – czasem już na pierwszej rozprawie, szczególnie jeżeli wcześniej zawrzesz z przyszłym byłym małżonkiem ugodę co do podziału majątku, a jeśli małżonkowie posiadają dzieci, również plan opieki.

Rozprawa rozwodowa – jak wyglądają jej poszczególne etapy?

Rozprawa rozwodowa wiąże się z dużą liczbą stresu – w końcu jej wynikiem będzie zakończenie pewnego etapu w Twoim życiu. Jak aktualnie wygląda procedura rozwodowa?

Pozew o rozwód

Pozew o rozwód to najważniejsze, można by powiedzieć przewodnie, pismo procesowe, dzięki złożeniu którego cała sprawa rozwodowa się rozpoczyna. W sprawach tego rodzaju zawsze rozstrzyga sąd rodzinny.

Pozew rozwodowy musi zawierać tak zwane powództwo procesowe, czyli żądanie rozwiązania małżeństwa. Rozpoczęcie sprawy rozwodowej może się odbyć na żądanie jednego lub obu współmałżonków.

Pozew rozwodowy – wniesienie

Wniesienie pozwu rozwodowego rozpoczyna sprawę rozwodową. Z chwilą, gdy do tego dojdzie, stosowana będzie w całej pełni procedura rozwodowa.

Jak złożyć wniosek o rozwód?

Jak rozpocząć sprawę rozwodową? Musisz wnieść pozew o rozwód do sądu okręgowego właściwego Waszemu miejscu zamieszkania. Można złożyć pozew bezpośrednio w biurze podawczym sądu albo skorzystać z drogi pocztowej.

Pamiętaj o tym, że powinien on zostać złożony zawsze w dwóch, odręcznie podpisanych egzemplarzach.

Jak wysłać pozew o rozwód? Najlepiej będzie, jeśli wyślesz go listem poleconym – dzięki temu będziesz miał dowód wysłania, poświadczony stemplem pocztowym z datą.

Pozew rozwodowy krok po kroku

Jak wiesz, z wniesieniem pozwu wiąże się wiele konsekwencji. Z tego etapu nie ma już powrotu. Jeśli jednak zdecydowałeś się na ten krok, pamiętaj o tym, że musi on zawierać informacje takie jak:

  • oznaczenie sądu, do którego jest kierowany,
  • dane osobiste stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, jeśli zostali ustanowieni,
  • oznaczenie miejsca zamieszkania stron oraz numeru PESEL powoda,
  • oznaczenie rodzaju pisma, jako pozwu rozwodowego,
  • określenie zgłaszanych żądań i wniosków procesowych,
  • przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie pozwu, a więc po prostu opis pożycia małżeńskiego, jak również przedstawienie dowodów na ich poparcie,
  • podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika procesowego,
  • wymienienie załączników.

Co bardzo istotne, musisz pamiętać o tym, że sąd sprawdza czy pomiędzy Wami doszło do trwałego oraz zupełnego rozkładu pożycia – pozew musi to udowodnić.

Zawrzyj w nim także informację o tym, czy konieczne będzie orzeczenie winy drugiego małżonka (czyli winy pozwanego), czy wnosisz o rozwód bez orzekania o winie. Wniosek ten zostanie jednak uznany tylko wtedy, kiedy zarówno Ty, jak i Twój małżonek jesteście do do niego zgodni.

Jeśli rozwód ma rozstrzygnąć także o dobru wspólnych małoletnich dzieci, w pozwie rozwodowym muszą znaleźć się odpowiedzi na cztery ważne pytania:

  • któremu z małżonków należy powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej,
  • jak mają wyglądać kontakty z małoletnimi dziećmi,
  • jaka ma być wysokość alimentów,
  • w jaki sposób mają zostać uregulowanie zasady korzystania ze wspólnego mieszkania małżonków (lub nie, jeśli nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego.

W przypadku orzekania o winie, w pozwie mogą się także znaleźć inne wnioski – na przykład o zasądzenie alimentów na rzecz drugiego współmałżonka (jeśli sąd uzna, że są one zasadne) albo jego eksmisję z lokalu, w którym obecnie wspólnie mieszkacie.

See also:  Orzeczenie rozwodu na pierwszej rozprawie

Pamiętaj także, aby załączyć do pozwu najważniejsze dokumenty, czyli:

  • złożenie odpisu aktu małżeństwa (w oryginale),
  • jeżeli w małżeństwie występują małoletnie dzieci  – skrócone odpisy ich aktów urodzenia,
  • dowód uiszczenia opłaty od pozwu o rozwód,
  • oświadczenie o stanie majątkowym i rodzinnym, w razie złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych,
  • w przypadku zgłoszenia żądania zasądzenia świadczeń alimentacyjnych – zaświadczenie o uzyskiwanych dochodach, deklaracje podatkowe oraz wykaz kosztów utrzymania wraz z rachunkami.

Oczywiście, pozew o rozwód jest bardzo ważny – radcowie prawni czy kancelaria adwokacka może pomóc Ci napisać go w najwłaściwszy, profesjonalny sposób.

Jak wygląda rozwód krok po kroku? Jak odbywa się rozprawa rozwodowa?

Złożenie odpowiedzi na pozew

Jeśli pozew rozwodowy spełni wszystkie wymogi prawne, kolejnym krokiem będzie przesłanie go do strony pozwanej – co jest zadaniem sądu. Przewodniczący sądowy wezwie ją do złożenia odpowiedzi na pozew, którą także trzeba złożyć w dwóch egzemplarzach. Nie podlega ona opłacie.

Wyznaczenie terminu rozprawy

Po wniesieniu przez współmałżonka odpowiedzi na pozew, przewodniczący zarządza wyznaczenie terminu rozprawy i zawiadamia o tym strony postępowania rozwodowego, wzywając je jednocześnie do stawienia się na rozprawę osobiście lub przez pełnomocnika w wyznaczonym przez sąd terminie. Sąd nada także sygnaturę akt sprawy.

Rozprawa rozwodowa – jak wygląda? Kto może być obecny na rozprawie rozwodowej?

  • Sprawy sądowe zawsze odbywają się w kolejności przewidzianej na tak zwanej wokandzie.
  • Zarówno pierwsza rozprawa rozwodowa, jak i każda kolejna odbywa się przy drzwiach zamkniętych – chyba, że Ty lub Twój małżonek zażądacie publicznego rozpoznania sprawy, więc na sali sądowej przebywać mogą jedynie strony postępowania a także ich pełnomocnicy stron.
  • Obecny będzie oczywiście również sędzia kierujący przebiegiem postępowania oraz dwóch ławników a także protokolant, zapisujący przebieg rozprawy.
  • Najpierw sąd, po wywołaniu sprawy, sprawdzi listę obecności i ustali, kto stawił się na rozprawie – pamiętaj zatem o tym, aby zabrać ze sobą dowód osobisty.

Postępowanie dowodowe – kolejność przesłuchania stron

W przypadku rozwodu, na pierwszej rozprawie sąd poprosi strony o przedstawienie swojego stanowiska w sprawie, po czym przystąpi do przeprowadzenia postępowania dowodowego, w ramach którego dokonuje przesłuchania świadków. Pytania mogą zadawać również rozwodzący się małżonkowie.

Jeśli małżonkowie mają wspólne małoletnie dziecko, przesłuchany zostanie przynajmniej jeden świadek na okoliczność tego, że na skutek rozwodu sytuacja dziecka nie ulegnie pogorszeniu.

Bardzo ważne jest także przeprowadzenie dowodów obrazujących sytuację materialną rodziców oraz dzieci. Sąd może również zarządzić przeprowadzenie przez wyznaczoną osobę wywiadu środowiskowego w celu ustalenia warunków, w których żyją, dorastają i wychowują się dzieci małżonków.

Kontynuując postępowanie dowodowe – w dalszej kolejności przesłuchani zostaną małżonkowie. Na tym etapie będziesz musiał przedstawić swoje stanowisko (oczywiście, jeśli będziesz chciał – jednak jest to zalecane) oraz dowody na trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego a następnie odnieść się do zeznań świadków.

Jeśli jedna ze stron nie stawia się na wezwania sądu, w wyjątkowej sytuacji sąd może wysłuchać tylko jednej ze stron.

Po zakończeniu postępowania dowodowego, sąd udziela stronom głosu. Zawsze jako pierwszy mówi powód, a następnie pozwany. Możesz jedynie podtrzymać wniosek, z którym wystąpiłeś lub odnieść się do przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz twierdzeń strony przeciwnej.

Po tym postępowanie dowodowe zostaje zakończone, a przewodniczący zamyka rozprawę. Jeśli jednak dojdzie do ujawnienia nowych nowe okoliczności dotyczących dzieci stron czy innych kwestii lub zmieni się skład sądu orzekającego, można ją otworzyć na nowo.

  1. W werdykcie sądu może dojść do uznania powództwa, czyli rozwodu bez orzekania o winie czy z nim, jednak sąd może dążyć do utrzymania małżeństwa w mocy prawa.
  2. Jeśli więc widzi on szansę na uratowanie małżeństwa, wówczas może skierować Was do mediacji lub zawiesić postępowanie (tylko raz w trakcie całej sprawy).
  3. Jego wznowienie może nastąpić na wniosek jednego z małżonków po upływie minimalnie trzech miesięcy – jeśli nie zostanie on złożony, w takiej sytuacji sąd umorzy postępowanie.

W jakim terminie sąd wyda orzeczenie rozwodu?

Po zamknięciu rozprawy i odbyciu naradzie, sąd musi wydać wyrok wyrok, który orzeknie rozwód lub oddali powództwo. Sentencja wyroku zostanie przedstawiona w trakcie posiedzenia jawnego, a następnie krótko uzasadniona. Na ogłoszeniu wyroku po rozprawie rozwodowej, nie musi być obecna żadna ze stron.

W wyroku sąd może także zdecydować o sposobie, w jaki rodzice będą kontaktowali się ze swoimi dziećmi, przy czym mogą oni uprzednio zawrzeć pomiędzy sobą porozumienie rodzicielskie w tym przedmiocie. W takim przypadku, zgodny projekt podziału opieki nad dziećmi może skrócić okres oczekiwania na uzyskanie wyroku rozwodowego.

Kiedy następuje prawomocność wyroku rozwodowego?

Po rozprawie rozwodowej, wyrok stanie się prawomocny, jeśli upłynie 21 dni od jego wydania – oczywiście, jeśli obie strony się z nim zgadzają i nie będzie musiał „wkroczyć” sąd apelacyjny czy nawet sąd najwyższy. Możesz złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku – zawsze w terminie siedmiu dni od daty jego ogłoszenia. Jeżeli chcesz otrzymać tylko odpis wyroku, również musisz złożyć o to oddzielny wniosek w sądzie.

Ile trwa rozprawa rozwodowa?

Choć moja kancelaria adwokacka umożliwia uzyskanie rozwodu tak szybko, jak jest to możliwe – często nawet już po pierwszej rozprawie czy drugiej rozprawie, niestety nie jestem w stanie przewidzieć, jak długo potrwa Wasz rozwód.

Sytuacja każdej pary jest zupełnie inna – w przypadku rozwodu bez orzekania o winie zazwyczaj trwa to nieco krócej, tak samo zresztą w przypadku rozwodu zgodnego z zasadami współżycia społecznego (a tylko taki może zostać orzeczony), czy jeśli rodzice wcześniej dojdą do porozumienia w kwestii tego, jak podzielić władzę rodzicielską. Pomoc radcy prawnego czy adwokata także ma wpływ na usprawnienie całego – bądź co bądź – przykrego procesu.

Jak przygotować się psychicznie do rozwodu?

Wiesz już, jak wygląda cała rozprawa rozwodowa. Oprócz przygotowywania merytorycznego, ważne będą jednak także inne kwestie – Twój wygląd, zachowanie czy odpowiedzi, których udzielisz. Postaram się się podpowiedzieć Ci kilka bardzo ważnych rzeczy.

Jak zachować się na rozprawie rozwodowej? Jak zwracać się do sądu na rozprawie rozwodowej?

Po pierwszej i najważniejsze: na pierwszej rozprawie i każdej kolejnej do sądu należy zwracać się tylko i wyłącznie „wysoki Sądzie”. Zapomnij o Panu i Pani. Druga ważna rzecz o fakt, że niezależnie od tego, czy pytania zadaje Ci Twój adwokat, czy obrońca strony przeciwnej – odpowiedzi zawsze udzielasz sądowi.

Jak dobrze wypaść na rozprawie rozwodowej?

Podczas wypowiadania się pamiętaj o tym, aby nerwowo się nie poruszać, przesadnie nie gestykulować i utrzymywać z sędzią kontakt wzrokowy (jednak nie przez cały czas).

Mowa ciała jest bardzo ważna, a przecież zależy Ci na korzystnym dla Ciebie wyniku i nie chcesz prezentować zamkniętej lub nawet agresywnej postawy.

Stój prosto i spokojnie przy miejscu przeznaczonym dla osoby składającej zeznania.

Pamiętaj także o tym, aby mówić głośno i wyraźnie (ale nigdy nie krzyczeć – a już tym bardziej na niebawem byłego małżonka!) i w takim tempie, aby protokolant zdążył zapisać przebieg rozprawy.

Zawsze wyrażaj się precyzyjnie, nie zostawiaj miejsca na niedopowiedzenia i trzymaj się faktów. Jednocześnie, staraj się pamiętać o tym, aby pejoratywnie nie oceniać wydarzeń i nie wydawać osądów, ale dążyć do tego, by racja była po Twojej stronie. Oczywiście, Twój pełnomocnik powinien Cię do tego przygotować.

Istotny będzie także Twój wygląd. Choć nie powinno się po nim oceniać, sąd zdecydowanie przychylniej spojrzy na garnitur u mężczyzny czy garsonkę z żakietem u kobiety, niż jeansy lub zbyt krótką, tudzież wydekoltowaną sukienkę – te zostawmy na inne, mniej formalne okazje.

O co pyta sąd na rozprawie rozwodowej? Co mówić w sądzie na sprawie rozwodowej?

Przygotuj się do odpowiedzi na najważniejsze pytanie, które z pewnością usłyszysz od sądu. Czy nie widzisz już żadnej szansy na uratowanie Waszego małżeństwa? Czy jesteś w stu procentach pewien, że chcesz definitywnie zakończyć ten ważny etap swojego życia? Sąd o to zapyta, a od tej odpowiedzi wiele zależy.

Dobro wspólnych małoletnich dzieci stron

Jeżeli macie dzieci, możesz się także spodziewać pytań dotyczących podziału władzy rodzicielskiej – czy ma on zostać ustanowiony przez sąd, czy też sami dogadaliście się w tej kwestii i możecie zaprezentować plan opieki nad nimi. Kolejne pytania będą także dotyczyć otrzymania przez wspólne małoletnie dzieci alimentów oraz ich proponowanej wysokości.

Co po rozprawie rozwodowej?

Jeśli uda Ci się uzyskać satysfakcjonujący wyrok rozwodowy, możesz rozpocząć nowy etap w swoim życiu. Jesteś wolny i masz prawo nawet zawrzeć nowy związek małżeński. Oczywiście, jeśli zostały zasądzone alimenty – musisz je uiszczać i opiekować się dziećmi wówczas, kiedy przypada Twoja kolej. Powodzenia!

Leave a Reply

Your email address will not be published.