Pierwszeństwo w przypadku zbiegu egzekucji alimentów i innych zobowiązań

Witam, zakładam, że jesteś dłużnikiem alimentacyjnym, choć nie wykluczam, że możesz być pracodawcą dłużnika alimentacyjnego. Postaram się zatem omówić temat dość kompleksowo.

Alimenty zasądzane są wyrokiem sądu, często również w tym przedmiocie zawierane są przed sądem ugody. Wszystko jest w porządku dopóki świadczenie to jest realizowane przez zobowiązanego (dłużnika) dobrowolnie.

Jeżeli dojdzie do zaniechania przez dłużnika alimentacyjnego dalszego realizowania obowiązku, przedstawiciel ustawowy uprawnionego (dziecka) bądź sam uprawniony (pełnoletnie dziecko) może wystąpić do sądu z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności na orzeczenie sądu, a następnie wszcząć postępowanie egzekucyjne alimentów przed komornikiem.

Wniosek zgłasza się najczęściej do komornika właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika, jednak można również zgłosić go do komornika sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wierzyciela. Wniosek taki nie podlega żadnej opłacie, a wydatki w toku postępowania pokrywane są przez sąd.

Postępowanie o egzekucję świadczeń alimentacyjnych niejako blokuje pozostałe postępowania egzekucyjne dotyczące innych wierzytelności, ponieważ łączna wysokość potrąceń nie może przekraczać 3/5 wynagrodzenia za pracę.

W przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych istnieje możliwość dokonywania potrącenia właśnie do wysokości trzech piątych wynagrodzenia.

Przepisy Kodeksu pracy gwarantują zatem pracownikowi zobowiązanemu wypłatę 2/5 wynagrodzenia za pracę, jeżeli nastąpił zbieg egzekucji świadczeń alimentacyjnych i niealimentacyjnych należy o tym powiadomić komornika bądź komorników prowadzących egzekucje.

Co prawda, komornik prowadzący egzekucję ze świadczeń alimentacyjnych jest obowiązany zawiadomić o wszczęciu egzekucji komornika sądu ogólnej właściwości dłużnika.

Co do zasady, komornik prowadząc postępowanie w celu wyegzekwowania roszczenia wierzyciela związany jest jego wnioskiem. W przypadku jednak egzekucji świadczeń alimentacyjnych, komornik obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dochodzenie w celu ustalenia zarobków i stanu majątkowego dłużnika oraz jego miejsca zamieszkania.

  • Praktyką jest poszukiwanie majątku dłużnika, poprzez występowania z zapytaniami do odpowiednich instytucji – ZUS, Urzędów Skarbowych, ustalania rachunków bankowych poprzez system OGNIVO.
  • Banki obowiązane są do udzielania także informacji objętych tajemnicą bankową na żądanie komornika sądowego w zakresie niezbędnym do prawidłowego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
  • Podobnie jest w przypadku urzędów skarbowych – dane mogą być udostępniane komornikom sądowym i organom egzekucyjnym wymienionym w odrębnych przepisach w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym lub zabezpieczającym.
  • Komornik występując do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, może dowiedzieć się czy dłużnik sam, lub za pośrednictwem płatnika, ma opłacane składki na ubezpieczenie emerytalne, co w praktyce oznacza, że uzyskuje dochody.

Osoby, które bezpodstawnie uchylają się od obowiązku nałożonego w art. 761 KPC, narażają się na sankcje określone w art. 762 KPC – grzywnę do dwóch tysięcy złotych.

Komornik będzie prowadził postępowanie jedynie z majątku należącego do dłużnika.

Potrącenia alimentacyjne z wynagrodzenia za pracę

Wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji zgodnie z przepisami kodeksu pracy i stosuje się je odpowiednio do zasiłków pobieranych przez bezrobotnych, ale również do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania.

Kodeks pracy w art. 87 określa jakie należności podlegają potrąceniu z wynagrodzenia za pracę. W tym katalogu znajdują się m.in. sumy egzekwowane na podstawie tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych oraz sumy egzekwowane na podstawie tytułów wykonawczych na pokrycie innych należności niż świadczenia alimentacyjne.

Przedmiotowy przepis wskazuje również granice w jakich mogą być potrącane należności. W przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych istnieje możliwość dokonywania potrącenia do wysokości trzech piątych wynagrodzenia, natomiast w razie innych należności – do połowy wynagrodzenia.

Komornik zawiadomi pracodawcę, dłużnika, względnie wierzyciela zajętej wierzytelności, że dalszych wpłat należy dokonywać komornikowi, któremu sprawę przekazano.

Obowiązki pracodawcy wobec komornika

Przepis wskazany powyżej nakłada na pracodawcę obowiązek pośredniczenia między pracownikiem a uprawnionymi podmiotami, na rzecz których pracownik zaciągnął zobowiązania przy regulowaniu należności.

Pracodawca ma obowiązek pobrać z wynagrodzenia pracownika i odprowadzić na rzecz uprawnionego podmiotu należności pracownika z tytułu obciążeń publicznoprawnych oraz zobowiązań na rzecz osób trzecich.

Przepis art. 87 KP określa także kolejność potrąceń z wynagrodzenia za pracę. W pierwszej kolejności pracodawca odlicza z wynagrodzenia pracownika daniny publiczne: zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych zatrudnionych w charakterze pracowników oraz składki na ubezpieczenia społeczne.

Po pobraniu wymienionych należności z wynagrodzenia za pracę pracodawca potrąca z wynagrodzenia za pracę należności egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych oraz innych świadczeń, zaliczki pieniężne i porządkowe kary pieniężne.

Pracodawca dokonuje potrąceń z wynagrodzenia za pracę należności w kolejności –

  1. daniny publiczne,
  2. alimenty,
  3. inne należności,
  4. zaliczki,
  5. kary pieniężne.

Trzeba również zwrócić uwagę na treść art. 871 kodeksu pracy, który wskazuje na wysokość wynagrodzenia wolną od potrąceń i tak w przypadku potrącania sum egzekwowanych na mocy innych tytułów wykonawczych niż na pokrycie należności alimentacyjnych wolne od potrąceń jest wynagrodzenie w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Oznacza to, że w przypadku egzekwowania świadczenia alimentacyjnego komornik nie jest związany ograniczeniem mówiącym, o tym, że wolne od potrąceń jest wynagrodzenie w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Marginalnie wskażę, że wierzytelności z rachunku bankowego podlegają egzekucji na zaspokojenie alimentów w pełnej wysokości.

Pierwszeństwo zajęcia komorniczego

Kolejność zaspokojenia roszczenia regulowana jest przez kodeks postępowania cywilnego.

Zgodnie z nim w pierwszej kolejności zaspokojeniu podlegają koszty egzekucyjne z wyjątkiem kosztów zastępstwa prawnego przyznanych przez komornika w postępowaniu egzekucyjnym, następnie należności alimentacyjne, a później inne należności. Przedmiotowe reguluje art. 1025 kodeksu postępowania cywilnego.

Zawieszenie alimentów u komornika

  1. Z punktu widzenia dłużnika myślę, że istotna może być dla Ciebie informacja, że dłużnik może żądać zawieszenia postępowania egzekucyjnego co do świadczeń alimentacyjnych wymagalnych w przyszłości, jeżeli uiści wszystkie świadczenia wymagalne i złoży na rachunek depozytowy Ministra Finansów sumę równą sumie świadczeń alimentacyjnych za sześć miesięcy, z równoczesnym umocowaniem komornika do podejmowania tej sumy.
  2. Komornik skorzysta z tego umocowania, gdy stwierdzi, że dłużnik popadł w zwłokę z uiszczeniem świadczeń wymagalnych, równocześnie z urzędu podejmując postępowanie.
  3. Istotnym dla dłużnika może być również to, że w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy komornik z urzędu składa wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego o wpis dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych.

Jeżeli egzekucja ze świadczeń alimentacyjnych będzie nieskuteczna, komornik wyda wierzycielowi zaświadczenie o bezskuteczności, a z nim wierzyciel będzie mógł udać się do Funduszu Alimentacyjnego, celem uzyskania świadczenia właśnie z niego. Bezskuteczność egzekucji świadczeń alimentacyjnych nie prowadzi jednak do umorzenia postępowania.

Podsumowując

Jeśli chodzi o zbieg egzekucji alimentacyjnej i niealimentacyjnej, to egzekucja świadczeń alimentacyjnych ma pierwszeństwo w zaspokojeniu, co do niej panują inne, surowsze reguły i blokuje ona inne postępowania egzekucyjne.

Mam nadzieję, że powyższym artykułem Ci pomogłam. Pozdrawiam

Zbieg egzekucji – wzór

Pierwszeństwo w przypadku zbiegu egzekucji alimentów i innych zobowiązań

Zbieg egzekucji komorniczych – wzór pisma

Wniosek o zwolnienie spod zajęcia rachunku bankowego, gdy komornik już zajmuje wynagrodzenie – wzór

Pierwszeństwo w przypadku zbiegu egzekucji alimentów i innych zobowiązań

Wzór wniosku o ograniczenie zajęcia z rachunku bankowego – wzór

Wybrane specjalnie dla Ciebie:

Oceń mój artykuł: (No Ratings Yet)Loading…

Zbieg egzekucji komorniczych – jak się go rozstrzyga?

Autor

Dłużnicy, którzy nie regulują w terminie swoich zobowiązań, muszą liczyć się z tym, że informacja o ich długach trafi do pracodawcy za pośrednictwem komornika.

Często zdarza się, że pracodawca otrzymuje zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia z kilku tytułów. Kiedy różni wierzyciele prowadzą postępowanie względem jednej osoby, wtedy ma miejsce zbieg egzekucji.

W takiej sytuacji konieczne jest ustalenie, które zajęcie będzie miało pierwszeństwo.

Rodzaje potrąceń z wynagrodzenia

Zasady dokonywania potrąceń z wynagrodzenia zostały szczegółowo określone w Kodeksie pracy (dalej k.p.). W myśl art. 87 § 1 k.p. z wynagrodzenia za pracę mogą zostać potrącone następujące należności:

  • sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych;
  • sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;
  • zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi;
  • kary pieniężne wynikające z odpowiedzialności porządkowej.

Pracodawca dokonuje potrącenia z wynagrodzenia po odliczeniu składek społecznych, zaliczki na podatek dochodowy oraz wpłat na PPK (o ile pracownik jest uczestnikiem tego programu). Czyli kwotę na pokrycie wymienionych należności pobiera się z pensji netto.

Na dokonanie potrąceń dotyczących wymienionych wcześniej należności pracodawca nie musi uzyskać zgody pracownika. Jednakże jeśli potrącenie dotyczy innych należności, wówczas pracownik powinien zgodzić się na pobranie danej kwoty z wynagrodzenia na piśmie.

Maksymalna wysokość potrąceń

W przepisach uregulowano również kwestię związaną z tym, w jakiej części wynagrodzenie może zostać zajęte. Zgodnie z art. 87 § 3 k.p. potrąceń można dokonywać do wysokości:

  • 60% wynagrodzenia w przypadku zajęć alimentacyjnych;
  • 50% wynagrodzenia w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych.
See also:  Skutki prawne intercyzy i separacji

Istotny jest również fakt, że potrącenia wymienione w pkt 2 nie mogą w sumie przekroczyć połowy wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami alimentacyjnymi ⅗ pensji. Niezależne od powyższego kary pieniężne można pobrać w granicach określonych w art. 108 k.p.

Art.

108 § 3 Kodeksu pracyKara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1–3.

Kwoty wolne od potrąceń

Kodeks pracy reguluje też kwestię kwot wolnych od potrąceń. Wynagrodzenie za pracę podlega szczególnej ochronie. Osobom zatrudnionym w ramach stosunku pracy nie można zabrać całej pensji – muszą zostać zachowane minimalne środki na zabezpieczenie bytu pracownika. Wolna od potrąceń będzie kwota:

  • pensji minimalnej po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy oraz wpłat na PPK – dotyczy to potrąceń na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;
  • 90% pensji minimalnej po odliczeniach – przy potrącaniu kar pieniężnych z tytułu odpowiedzialności porządkowej;
  • 75% pensji minimalnej po odliczeniach – przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi.

Potrącenia dobrowolne (inne niż wymienione w art. 87 § 1 k.p.), na które pracownik wyraził zgodę, mogą być dokonywane do wysokości:

  • minimalnego wynagrodzenia za pracę po odliczeniach – przy potrąceniach na rzecz pracodawcy;
  • 80% wynagrodzenia minimalnego po odliczeniach – przy potrącaniu pozostałych należności.
  • Wymienione wyżej kwoty ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru etatu.
  • Co ważne, w przypadku zajęcia na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych kwota wolna od potrąceń nie ma zastosowania.

Pierwszeństwo w przypadku zbiegu egzekucji alimentów i innych zobowiązań

Rodzaje egzekucji

Egzekucje cywilne prowadzą sądowe organy egzekucyjne, czyli komornicy. Zajęcia te w głównej mierze mają na celu odzyskanie należności dotyczących alimentów, kredytów czy pożyczek.

Z kolei realizacją egzekucji administracyjnej zajmują się administracyjne organy egzekucyjne (np.

naczelnicy urzędów skarbowych, dyrektorzy oddziałów ZUS, wójt, burmistrz czy prezydent miasta), a zobowiązania dłużników powstają z tytułu niepłacenia podatków, składek czy grzywien administracyjnych.

Kiedy ma miejsce zbieg egzekucji?

Ze zbiegiem egzekucji mamy do czynienia, w sytuacji gdy kilka organów egzekucyjnych chce zająć jedno wynagrodzenie. Zbiegi egzekucji mogą być:

  • jednolite, czyli tego samego rodzaju – egzekucja sądowa z sądową lub egzekucja administracyjna z administracyjną;
  • niejednolite – kiedy egzekucja sądowa jest prowadzona w tym samym czasie co z egzekucja administracyjna.

Aby rozwiązać zbieg egzekucji, konieczne jest wskazanie właściwego organu egzekucyjnego do łącznego prowadzenia obu postępowań. Pracodawca powinien przekazać zajętą kwotę wyłącznie temu organowi egzekucyjnemu, który został wyłoniony w wyniku zbiegu.

Jak rozstrzyga się zbieg egzekucji?

Zasady dotyczące rozstrzygania zbiegu egzekucji są różne w zależności od tego, czego dotyczą dochodzone należności.

Zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej

W razie zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową (innej niż prowadzona z tytułu alimentów, rent, innych świadczeń powtarzających się czy pieniężnych w walucie obcej), aby rozstrzygnąć, który organ jest właściwy dla dokonania zajęcia wynagrodzenia, należy się kierować przede wszystkim zasadą pierwszeństwa – czyli bierze się pod uwagę, który organ jako pierwszy dokonał zajęcia. Jeżeli nie można tego ustalić – który z organów dokonał zajęcia w kwocie wyższej. Ta kwestia uregulowana została w Kodeksie postępowania cywilnego.

Art.

773 § 1 Kodeksu postępowania cywilnegoW przypadku zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do tej samej rzeczy, albo prawa majątkowego egzekucje do tej rzeczy, albo prawa majątkowego prowadzi łącznie ten sądowy lub administracyjny organ egzekucyjny, który jako pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożności ustalenia tego pierwszeństwa – organ egzekucyjny, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie.

  1. Jednakże w sytuacji, gdy ma miejsce zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej dotyczącej alimentów, rent, innych świadczeń powtarzających się czy pieniężnych w walucie obcej, to prowadzenie postępowania przejmie zawsze cywilny organ egzekucyjny, czyli komornik.
  2. Egzekucje z tej samej pensji, z których jedna ma charakter alimentacyjny, trafiają do komornika, a nie według zasady pierwszeństwa zajęcia.

POLECAMY

Ogłoszenia o pracę z całej Polski

  • Poznaj wybrane oferty pracodawców
  • Weź udział w rekrutacji
  • Podziel się opinią

Zobacz ogłoszenia

Dowiedz się, ile możesz zarabiać w innej firmie na takim samym stanowisku

Zbieg egzekucji administracyjnych

Jeżeli ma miejsce zbieg egzekucji administracyjnych, to kierować się należy zasadą pierwszeństwa – czyli właściwym do prowadzenia postępowania będzie organ, który jako pierwszy dokonał zajęcia.

Art.

62 § 4 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustawW przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej, o której mowa w § 2, i egzekucji sądowej, o której mowa w § 3, do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego egzekucję prowadzi łącznie sądowy organ egzekucyjny. Prawa i obowiązki wierzyciela należności pieniężnej dochodzonej na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego albo zagranicznego tytułu wykonawczego wykonuje administracyjny organ egzekucyjny.

Zbieg egzekucji sądowych

W razie zbiegu egzekucji cywilnych postępowanie przeciwko dłużnikowi powinien prowadzić komornik właściwy według:

  • miejsca zamieszkania pracownika;
  • miejsca pobytu pracownika – gdy nie ma on w Polsce miejsca zamieszkania;
  • ostatniego miejsca jego zamieszkania w kraju – jeżeli miejsce jego pobytu nie jest znane bądź leży poza Polską.

Zbieg egzekucji następuje w sytuacji, gdy do jednego wynagrodzenia rości sobie prawo kilka organów egzekucyjnych. Ważne jest, aby mieć świadomość tego, który dług ma zostać spłacony w pierwszej kolejności. Tu pracodawca będzie zobowiązany do odpowiedzi na pisma dotyczące zajęć pensji.

Pierwszeństwo w przypadku zbiegu egzekucji alimentów i innych zobowiązań

Zbieg egzekucji alimentacyjnej i niealimentacyjnej – postępowanie

Pracownik może mieć zajęte wynagrodzenie z powodu egzekucji alimentacyjnej i niealimentacyjnej.  Pracodawca może również dokonać potrącenia dobrowolnego. Czym wszystkie te potrącenia różnią się od siebie? Które potrącenie ma pierwszeństwo, gdy nastąpi zbieg egzekucji alimentacyjnej i niealimentacyjnej? O wszystkich zasadach potrąceń przeczytasz w artykule.

Potrącenia z wynagrodzenia

Jeżeli mamy do czynienia z egzekucją z wynagrodzenia, komornik przesyła do pracodawcy pismo, w którym wzywa go do przekazywania części wynagrodzenia dłużnika komornikowi lub wierzycielowi (art. 881 § 3 Kodeksu cywilnego). Dlaczego części? Ponieważ istnieje kwota wolna od potrąceń oraz limity potrąceń, o czym przeczytasz w dalszej części artykułu.

W przypadku zbiegu egzekucji od różnych wierzycieli, pracodawca ma obowiązek powiadomić organy egzekucyjne o tym zbiegu.

Z wynagrodzenia za pracę można dokonywać następujących potrąceń:

  • przymusowych:
    • potrącenia alimentacyjne egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych,
    • potrącenia niealimentacyjne egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych,
    • zaliczki pieniężne wypłacone pracownikowi,
    • kary pieniężne (art. 108 Kodeksu pracy),
  • dobrowolnych.

Uwaga! Wśród potrąceń z wynagrodzenia możemy wyróżnić potrącenia przymusowe i dobrowolne.

Na skróty

Rozliczaj wygodnie pracowników online!

  • Generuj umowy i wyliczaj wynagrodzenia!
  • Rozliczaj podatki i ZUS przez internet!
  • Zapomnij co to Płatnik!

Załóż bezpłatne konto

Zacznij bezpłatny 30 dniowy okres próbny bez żadnych zobowiązań!

Kary pieniężne mogą być udzielone pracownikowi z powodu:

  • nieprzestrzegania przepisów BHP lub przepisów przeciwpożarowych,
  • opuszczenia pracy bez usprawiedliwienia,
  • stawienia się do pracy w stanie nietrzeźwym,
  • spożywania alkoholu w miejscu pracy (art. 108 § 2 Kodeksu pracy).

Kara pieniężna za jedno przekroczenie lub 1 dzień nieobecności w pracy nie może wynosić więcej niż kwota jednodniowego wynagrodzenia. Łącznie wszystkie kary pieniężne nie mogą być wyższe niż 1/10 wynagrodzenia (art. 87 § 3 Kodeksu pracy).

Zobacz też:

Przymusowe potrącenia z wynagrodzenia dokonywane są bez zgody pracownika. Natomiast aby dokonać potrąceń dobrowolnych, konieczna jest pisemna zgoda pracownika na potrącenie konkretnego rodzaju należności. Pracownik musi znać kwotę i tytuł potrącenia.

Potrąceń dokonuje się po odliczeniu składek na ubezpieczenie ZUS (społeczne i zdrowotne), a także zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Co ważne, istnieje chronologia w dokonywaniu potrąceń z wynagrodzenia, co jest istotne, jeśli nastąpi zbieg egzekucji alimentacyjnej i niealimentacyjnej. Jeśli chcesz wiedzieć, w jakiej kolejności dokonywane są potrącenia, przeczytaj dalszą część artykułu.

Kwota wolna od potrąceń

Dokonując potrąceń z wynagrodzenia, należy pamiętać, że istnieją ograniczenia w wysokości potrącanych kwot. Wiąże się z tym kwota wolna od potrąceń. Chroni ona przed dokonywaniem nadmiernych potrąceń i zapewnia minimum bytowe. Co istotne, w przypadku potrąceń alimentacyjnych nie stosuje się kwoty wolnej od potrąceń.

See also:  Zapis o nieobecności na sprawie rozwodowej i wydanie wyroku zaocznego
Uwaga! Kwoty wolnej od potrąceń nie stosuje się w przypadku egzekucji alimentacyjnej.

Kwota wolna od potrąceń to kwota w wysokości:

  • minimalnego wynagrodzenia za pracę pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy (po odliczeniu składek ZUS i zaliczki na podatek dochodowy) – w przypadku należności niealimentacyjnych,
  • 75% podanego wyżej wynagrodzenia – w przypadku zaliczek pieniężnych,
  • 90% podanego wyżej wynagrodzenia – w przypadku kar pieniężnych (art. 871 §1 Kodeksu pracy).

Kwota wolna od potrąceń, w przypadku potrąceń dobrowolnych to kwota w wysokości:

  • minimalnego wynagrodzenia za pracę pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy (po odliczeniu składek ZUS i zaliczki na podatek dochodowy) – w przypadku należności na rzecz pracodawcy,
  • 80% podanego wyżej wynagrodzenia – w przypadku innych należności.

W przypadku pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwota wolna od potrąceń ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu (art. 871 § 2 Kodeksu pracy). Zasada ta dotyczy zarówno potrąceń przymusowych, jak i dobrowolnych.

Jak widać, kwota wolna od potrąceń zależna jest od wysokości minimalnego wynagrodzenia. W związku z tym, że co roku wynagrodzenie minimalne ulega wzrostowi, kwota wolna od potrąceń również ulega zmianom.

Może mieć miejsce sytuacja, kiedy w jednym miesiącu pracownik otrzymuje kilka wypłat, np. oprócz wynagrodzenia za pracę otrzymuje nagrodę jubileuszową. W takim przypadku potrąceń dokonuje się od łącznej kwoty wszystkich wypłat dokonanych w miesiącu. Zasada ta dotyczy składników wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc (art. 87 § 8 Kodeksu pracy).

Limity potrąceń

Oprócz kwoty wolnej, przy potrąceniach z wynagrodzenia mamy do czynienia z limitami potrąceń.

Potrącenia z wynagrodzenia nie mogą przekraczać:

  • ⅗ wynagrodzenia po odliczeniu składek ZUS i zaliczki na podatek dochodowy – w przypadku potrąceń alimentacyjnych,
  • ½ wynagrodzenia po odliczeniu składek ZUS i zaliczki na podatek dochodowy – w przypadku potrąceń niealimentacyjnych.

W przypadku kwot wypłaconych w poprzednim terminie płatności za czas nieobecności w pracy, za który pracownik zachowuje prawa do wynagrodzenia, potrąceń w pełnej wysokości można dokonywać bez zgody pracownika. Odliczenia nadpłaconego wynagrodzenia pracodawca może dokonać tylko w  najbliższym terminie płatności przypadającym po bezzasadnej wypłacie.

Zbieg egzekucji alimentacyjnej i niealimentacyjnej

W przypadku zbiegu różnych egzekucji potrąceń dokonuje się w następującej kolejności:

  • potrącenia alimentacyjne,
  • niealimentacyjne potrącenia na mocy tytułów wykonawczych,
  • zaliczki pieniężne,
  • kary pieniężne.

W pierwszej kolejności dokonywane są potrącenia alimentacyjne. Dopiero po nich, o ile pozostanie jeszcze kwota wynagrodzenia, z której będzie można dokonać potrącenia oraz kwota wolna od potrąceń, pracodawca może dokonywać kolejnych potrąceń. Potrąceń dobrowolnych dokonuje się w ostatniej kolejności.

Jeżeli nastąpi zbieg egzekucji alimentacyjnej i niealimentacyjnej, limit łączny będzie wynosił ⅗ wynagrodzenia po odliczeniu składek ZUS i zaliczki na podatek dochodowy.

Przykład 1.

Pan Andrzej zarabia 4000 zł miesięcznie. Z jego wynagrodzenia prowadzona jest egzekucja alimentacyjna w wysokości 500 zł miesięcznie. Dodatkowo posiada on zadłużenie w postaci pożyczki bankowej w wysokości 7000 zł. Potrąceń w jakiej wysokości będzie mógł dokonać pracodawca?

  1. Odliczenie od wynagrodzenia brutto składek ZUS i zaliczki na podatek dochodowy

    1. 4000 zł x 13,71% (składki ZUS) = 548,40 zł

    2. 4000 zł – 548,40 zł = 3451,60 zł

    3. 3451,6 zł x 9% (składka zdrowotna) = 310,64 zł

3451,6 zł x 7,75% (składka zdrowotna do odliczenia) = 267,5 zł

    1. 3451,6 zł – 111,25 zł (KUP) = 3340,35 zł

    2. 3340,35 zł x 18% – 46,33 zł (kwota wolna od podatku) = 554,93 zł

    3. 554,93 zł – 267,5 zł = 287,43 zł ~ 287 zł (zaliczka na podatek dochodowy)

    4. 4000 zł – 548,40 zł (składki ZUS) – 310,64 zł (składka zdrowotna) – 287 zł (zaliczka na podatek dochodowy) = 2853,96 zł (wynagrodzenie netto)

  1. 2853,96 zł x ⅗ = 1712,38 zł (dopuszczalna kwota potrąceń na należności alimentacyjne)

  2. 2853,96 zł – 500 zł = 2353,96 zł (wynagrodzenie po dokonaniu potrącenia alimentacyjnego)

  3. 2353,96 zł – 1459,48 zł (minimalne wynagrodzenie za pracę w 2017 r.) = 894,48 zł (w takiej wysokości można dokonać potrącenia z tytułu pożyczki bankowej)

  4. 500 zł + 894,48 zł = 1394,48 zł < 1712,38 zł

  5. 2853,96 zł – 500 zł – 894,48 zł = 1459,48 zł (wynagrodzenie, które otrzyma pracownik).

Pracodawca może dokonać potrącenia alimentacyjnego w pełnej wysokości kwoty (500 zł) oraz potrącenia w wysokości 894,48 zł na poczet pożyczki bankowej.

Na skróty

Rozliczaj wygodnie pracowników online!

  • Generuj umowy i wyliczaj wynagrodzenia!
  • Rozliczaj podatki i ZUS przez internet!
  • Zapomnij co to Płatnik!

Załóż bezpłatne konto

Zacznij bezpłatny 30 dniowy okres próbny bez żadnych zobowiązań!

Kto ma pierwszeństwo: komornik czy urząd skarbowy? – wyjaśnia ekspert Rafał Wojtyna

Niemożność wyegzekwowania długu może oznaczać zajęcie przez komornika wynagrodzenia lub np. konta bankowego.

Niekiedy jednak zdarza się, że dłużnik lub jego pracodawca otrzymuje niemal jednocześnie zawiadomienie od komornika i urzędu skarbowego albo innego organu administracji (np. ZUS-u).

Taka sytuacja może wydawać się kłopotliwa, ale przepisy jasno określają, jak należy postąpić w przypadku tzw. zbiegu egzekucji. O komentarz poprosiliśmy Rafała Wojtynę.

Zbieg egzekucji – co to jest?

Zbieg egzekucji oznacza sytuację, w której w tym samym czasie prowadzona jest egzekucja komornicza i administracyjna lub kilka egzekucji prowadzonych przez różnych komorników tego samego dłużnika w stosunku do tego samego prawa majątkowego czy rzeczy.

Innymi słowy – dochodzi do tego wtedy, gdy zarówno urząd skarbowy, jak i komornik chcą zająć tę samą pensję, konto bankowe, nieruchomość itd. Dla kogoś, kto otrzymuje tego rodzaju pisma, a nie orientuje się w postępowaniu komorniczym, może to być niezwykle stresująca sytuacja.

Prawo jasno określa jednak, kto ma pierwszeństwo w takiej sytuacji.

Co robić w przypadku zbiegu egzekucji?

Od tego, czego dotyczy egzekucja, zależy to, kogo de facto dotyczy problem wystąpienia zbiegu. Jeśli chodzi o zajęcie konta bankowego, organem wykonawczym będzie bank. Z kolei w przypadku zajęcia wynagrodzenia, kłopotliwą sytuację w swoich rękach będzie miał pracodawca.

Do niedawna (przed 8 września 2016 r.) musiał on skontaktować się ze wszystkimi podmiotami dokonującymi zajęcia i przedstawić sytuację. Wówczas czynności zostawały chwilowo wstrzymane, a sprawę rozstrzygał sąd, przez co egzekucja długów dodatkowo się przedłużała.

Aktualnie, procedura jest znacznie prostsza.

Sądy nie rozstrzygają już zbiegów egzekucji w przypadku zajęcia tej samej rzeczy lub tego samego prawa majątkowego przez komornika sądowego i administracyjny organ egzekucyjny. Łączne prowadzenie egzekucji przejmuje ten z nich, kto pierwszy dokonał zajęcia, a jeżeli nie można ustalić pierwszeństwa – decyduje wysokość dochodzonej kwoty. Nowe zasady obowiązują od 8 września 2016 r.

Powyższa zmiana istotnie wpłynęła na sytuację pracodawcy, który otrzymuje od organów egzekucyjnych zajęcia wierzytelności z wynagrodzenia za pracę swoich pracowników czy wykonawców umów cywilnoprawnych.

W razie zbiegu egzekucji, gdy dane wynagrodzenie (przychód) nie wystarczy na pokrycie wszystkich egzekwowanych należności, pracodawca wypłaci kwoty objęte wszystkimi zajęciami na rzecz tego komornika albo administracyjnego organu egzekucyjnego, który pierwszy dokona zajęcia.

Jeżeli ustalenie tego pierwszeństwa nie będzie możliwe (np. zajęcia trafią do pracodawcy w tym samym dniu), pracodawca dokona wypłaty na rzecz organu, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie -wyjaśnia ekspert Rafał Wojtyna

Pracodawca będzie przy tym musiał pamiętać, aby niezwłocznie zawiadomić o zbiegu egzekucji organy egzekucyjne, od których otrzymał zajęcia wynagrodzenia, podając datę doręczenia zawiadomień o zajęciach i wysokość należności, na poczet których zostały one dokonane. Dokonując zajęcia, komornik powinien pouczyć pracodawcę o tych obowiązkach.

Wyjątki od reguły

Prawo reguluje również sytuacje, kiedy nie da się ustalić, który z organów jako pierwszy dokonał zajęcia komorniczego. Może się tak stać, gdy dwa pisma zostaną dostarczone tego samego dnia.

“Wówczas wpłaty realizuje się na rzecz tego organu, który dokonał zajęcia na poczet wierzytelności obejmującej wyższą kwotę. W tym przypadku również konieczne jest powiadomienie organów o wystąpieniu zbiegu wraz ze wszystkimi danymi wymienionymi powyżej – mówi Rafał Wojtyna z Warszawy.

Od zasad wymienionych powyżej jest jeszcze jedno odstępstwo. Jeśli któreś z zajęć komorniczych dotyczy jednolitego tytułu wykonawczego państwa członkowskiego Unii Europejskiej albo zagranicznego tytułu wykonawczego i egzekucji sądowej do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego, egzekucję prowadzi łącznie tylko organ administracyjny.

Warto pamiętać ponadto, że wedle obecnie obowiązujących przepisów, zbieg egzekucji nie powoduje wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Nowe przepisy są więc korzystne przede wszystkim dla wierzycieli, którzy mogą szybciej odzyskać należności. Jednak również dłużnicy mogą skorzystać na uproszczeniu procedur, ograniczając stres związany z kolejnymi postępowaniami w tej samej sprawie.

See also:  Uznanie dziecka i alimenty od byłego partnera

Kolejność zajmowania pieniędzy na koncie

Rozpocząłem pracę na podstawie umowy o pracę. Wynagrodzenie netto 3000 zł. Mam zasądzone alimenty 1200 zł (jest wyrok) i płacę je regularnie. Dodatkowo na drugie dziecko płacę alimenty 700 – według umowy ustnej z byłą partnerką (bez wyroku).

Jednocześnie mam spory dług wobec US, na który jest nakaz i dwa zajęcia konta bankowego wielokrotnie przewyższające moje zarobki.

Czy mogę jakoś obronić pieniądze przeznaczone na alimenty przed zajęciem? Pewnie po pierwszej wypłacie US wejdzie na moją pensję u pracodawcy? Czy wtedy będzie zajmował moje pobory i w banku i u pracodawcy?

Wierzytelność z tytułu alimentów ma zagwarantowane prawem pierwszeństwo w egzekwowaniu należności od dłużnika. Co istotne, gdy wierzytelność ta jest stwierdzona tytułem wykonawczym, tzn. wierzyciel musi być w posiadaniu wyroku zasądzającego alimenty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności.  

Zgodnie z art. 833 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego „wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy”. Zgodnie z art. 87 Kodeksu pracy: „z wynagrodzenia za pracę – po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – podlegają potrąceniu tylko następujące należności:

  • 1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych;
  • 2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;
  • 3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi;

4) kary pieniężne przewidziane w art. 108”.

Potrąceń dokonuje się we wskazanej wyżej kolejności. Mogą być one dokonywane w następujących granicach:

  1. w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych – do wysokości trzech piątych wynagrodzenia;
  2. w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych – do wysokości połowy wynagrodzenia.

Egzekucja mająca na celu zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych

Egzekucja mająca na celu zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych jest najbardziej uprzywilejowana. Z tego tytułu dokonuje się potrąceń w pierwszej kolejności i w najwyższej wysokości – do 3/5 wynagrodzenia. Nie ma żadnej kwoty wolnej od potrąceń, co oznacza, że nawet z minimalnych wynagrodzeń można potrącać 3/5.

Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego odnoszące się do alimentów również przewidują pierwszeństwo w zaspokajaniu. W razie egzekucji alimentów sąd prowadzi postępowanie o wyjawienie majątku także na wniosek komornika.

Poza tym świadczenia, które co do zasady nie podlegają egzekucji – chodzi tutaj o sumy przyznane przez Skarb Państwa na specjalne cele (w szczególności stypendia, wsparcia) – w sytuacji gdy istnieje obowiązek alimentacyjny, dochody takie podlegają egzekucji również do 3/5 wysokości. (art. 1083 w zw. z art. 831 Kodeksu postępowania cywilnego). Zgodnie z art. 833 § 6 nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne, świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe, dla sierot zupełnych, zasiłki dla opiekunów, świadczenia z pomocy społecznej, świadczenia integracyjne, świadczenie wychowawcze oraz jednorazowe świadczenie, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz. U., poz. 1860).

Nie podlegają egzekucji świadczenia, dodatki i inne kwoty, o których mowa w art. 31 ust. 1, art. 80 ust. 1 i 1a, art. 81, art. 83 ust. 1 i 4, art. 84 pkt 2 i 3 i art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.

o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, oraz środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, o których mowa w art. 83 ust. 2 i art. 84 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.

o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w części przysługującej na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej.

Oznacza to, iż komornik niema prawa zająć kwoty przeznaczonej na zaspokojenie świadczeń wymienionych w powołanym przepisie.

Egzekucja świadczeń pieniężnych w przypadku wynagrodzenia za pracę oraz z rachunku bankowego

Egzekucja świadczeń pieniężnych w przypadku wynagrodzenia za pracę oraz z rachunku bankowego jest do siebie bardzo podobna.

W przypadku zajęcia wynagrodzenia za pracę, komornik zawiadamia dłużnika, że do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu nie wolno mu odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Komornik wzywa również pracodawcę, aby w tych granicach nie wypłacał dłużnikowi poza częścią wolną od zajęcia żadnego wynagrodzenia, lecz:

  • przekazywał zajęte wynagrodzenie bezpośrednio wierzycielowi egzekwującemu, zawiadamiając komornika o pierwszej wypłacie, albo
  • przekazywał zajęte wynagrodzenie komornikowi w wypadku, gdy do wynagrodzenia jest lub zostanie w dalszym toku postępowania egzekucyjnego skierowana jeszcze inna egzekucja, a wynagrodzenie w części wymagalnej nie wystarcza na pokrycie wszystkich egzekwowanych świadczeń wymagalnych.

Dokonując zajęcia wynagrodzenia za pracę, komornik wzywa ponadto pracodawcę, aby w ciągu tygodnia:

  • przedstawił za okres trzech miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie periodycznego wynagrodzenia dłużnika za pracę oraz oddzielnie jego dochodu z wszelkich innych tytułów;
  • podał, w jakiej kwocie i w jakich terminach zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane wierzycielowi;
  • w razie istnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę złożył oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o zajęte wynagrodzenie i czy oraz o jakie roszczenia została skierowana do zajętego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli.

W przypadku egzekucji z rachunku bankowego komornik:

  • przesyła do banku, w którym dłużnik posiada rachunek, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej dłużnika pochodzącej z rachunku bankowego do wysokości należności będącej przedmiotem egzekucji wraz z kosztami egzekucyjnymi i wzywa bank, aby nie dokonywał wypłat z rachunku bez zgody komornika do wysokości zajętej wierzytelności, lecz przekazał bezzwłocznie zajętą kwotę na pokrycie należności albo zawiadomił komornika w terminie siedmiu dni o przeszkodzie do przekazania zajętej kwoty; zawiadomienie jest skuteczne także w przypadku niewskazania rachunku bankowego;
  • zawiadamia dłużnika o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis zawiadomienia skierowanego do banku, o zakazie wypłat z rachunku bankowego.

Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego a kwoty pochodzące ze świadczeń i zasiłków

Co istotne, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie obejmuje kwot pochodzących ze świadczeń, dodatków i zasiłków, o których mowa w art. 833 § 6, oraz świadczeń, dodatków i innych kwot, o których mowa w art. 31 ust. 1, 80 ust. 1 i 1a, 81, 83 ust. 1 i 4, 84 pkt 2 i 3 i 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.

o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, oraz środków finansowych na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, o których mowa w art. 83 ust. 2 i 84 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.

o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w części przysługującej na umieszczone w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka dzieci i osoby, które osiągnęły pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej.

Zakaz wypłat z tego rachunku nie dotyczy bieżących wypłat na wynagrodzenie za pracę wraz z podatkami i innymi ciężarami ustawowymi oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania – do wysokości przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa GUS.

Wypłata na wynagrodzenie za pracę następuje po złożeniu komornikowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a wypłata na alimenty i renty alimentacyjne – tytułu wykonawczego stwierdzającego obowiązek dłużnika do płacenia alimentów lub renty. Bank dokonuje tychże wypłat na podstawie zezwolenia komornika.

Wypłaty na alimenty i renty alimentacyjne następują do rąk uprawnionego do tych świadczeń.

W razie zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej, w przypadku gdy wynagrodzenie bądź kwota na rachunku bankowym nie wystarcza na pokrycie wszystkich egzekwowanych należności, pracodawca bądź bank dokonuje wypłat na rzecz sądowego albo administracyjnego organu egzekucyjnego, który pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożności ustalenia tego pierwszeństwa – na rzecz organu, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie, oraz niezwłocznie zawiadamia o zbiegu egzekucji właściwe organy egzekucyjne, wskazując datę doręczenia zawiadomień o zajęciach dokonanych przez te organy i wysokość należności, na poczet których zostały dokonane zajęcia, o czym komornik poucza pracodawcę oraz bank, dokonując zajęcia.

Mając na uwadze powyższe, aby zabezpieczyć przed zajęciem komorniczym środki pieniężne, które chce Pan przeznaczyć na zapłatę alimentów, konieczne do tego jest posiadanie wyroku zasądzającego alimenty, ewentualnie zawarcie przed sądem ugody dotyczącej alimentów.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Leave a Reply

Your email address will not be published.