Pismo o ustalenie ojcostwa po 10 latach

Zdarza się, że mężczyzna, którego kobieta wskazuje jako ojca jej dziecka, nie chce przyjąć odpowiedzialności za swoje potomstwo. Co w takiej sytuacji można zrobić? Jak ustalić ojcostwo? Jak złożyć pozew o ustalenie ojcostwa i jak uzyskać środki na utrzymanie dziecka?

Pismo o ustalenie ojcostwa po 10 latach Autor: thinkstockphotos.com Zdarza się, że mężczyzna, którego kobieta wskazuje jako ojca jej dziecka, nie chce przyjąć odpowiedzialności za swoje potomstwo. Co w takiej sytuacji można zrobić? Jak ustalić ojcostwo? Jak złożyć pozew o ustalenie ojcostwa i jak uzyskać środki na utrzymanie dziecka?

Gdy ojciec twojego dziecka nie chce go uznać, a tobie na tym zależy, musisz złożyć w sądzie pozew o ustalenie ojcostwa i związane z tym roszczenia.

Ustalenie ojcostwa – decyzję podejmuje sąd

Pozew powinnaś złożyć do Sądu Rodzinnego i Nieletnich właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka lub jego domniemanego ojca. W trakcie procesu sąd przeprowadza postępowanie dowodowe. Obecnie ojcostwo ustala się głównie na podstawie badań DNA, przeprowadzanych na zlecenie sądu, lub zeznań świadków.

Uwaga: jeśli domniemany ojciec nie chce poddać się badaniom DNA, nie można go do tego zmusić. Do pozwu powinnaś dołączyć:

  • zupełny odpis aktu urodzenia dziecka
  • wnioski dowodowe – dane świadków, dokumenty
  • czasami sąd żąda też złożenia dokumentacji lekarskiej ze szpitala o urodzeniu dziecka.

Domniemywa się, że ojcem dziecka pozamałżeńskiego jest ten, kto obcował z matką dziecka między 300. a 180. dniem przed jego urodzeniem (art. 85 par. 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Jako strona wnosząca o ustalenie ojcostwa jesteś zwolniona z kosztów sądowych.

A jeśli ustanowisz adwokata, w pozwie twój pełnomocnik wnosi o zasądzenie zwrotu kosztów jego honorarium od pozwanego mężczyzny.

W wypadku ustalenia ojcostwa, sąd zasądza od pozwanego zwrot poniesionych przez ciebie kosztów wynagrodzenia adwokata.

Jakie przysługują ci świadczenia po ustaleniu ojcostwa

Gdy sąd ustali, że pozwany mężczyzna jest ojcem dziecka, należą ci się od niego:

  • alimenty na rzecz dziecka (czasami także na rzecz matki dziecka)
  • zwrot części kosztów poniesionych w związku z ciążą i porodem (jeżeli w nich nie partycypował).

Wniosek o zabezpieczenie tych świadczeń na czas trwania procesu możesz dołączyć do pozwu o ustalenie ojcostwa.

Proces o ustalenie ojcostwa, tak jak inne sprawy w sądach, niestety, trwa. Dlatego warto złożyć wniosek o zabezpieczenie alimentów na czas trwania procesu. Sąd wydaje zabezpieczenie, jeśli przeprowadzone dowody uprawdopodobniają ojcostwo pozwanego.

Gdy do ojcostwa nie przyznaje się mąż

Jeśli kobieta jest mężatką lub urodziła dziecko w okresie do 300 dni od ustania małżeństwa, ojcem dziecka, z punktu widzenia prawa jest jej mąż – obecny lub były (art. 62 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). A jeśli utrzymuje on, że nie jest ojcem dziecka żony, musi złożyć do sądu pozew o zaprzeczenie ojcostwa.

Ustalenie ojcostwa a koszty okołoporodowe

Ojciec dziecka ma obowiązek poniesienia części wydatków związanych z ciążą, porodem i 3-miesięcznym utrzymaniem matki dziecka w okresie okołoporodowym.

Aby udowodnić, jakie koszty poniosłaś, powinnaś przedstawić w sądzie imienne rachunki lub faktury na: ubrania ciążowe, płatne badania, szkołę rodzenia, leki, kosmetyki, posiłki (jeśli byłaś na specjalnej diecie), poród rodzinny, znieczulenie itp.

oraz na wyprawkę dziecka. Roszczenia związane z ciążą i porodem przedawniają się po 3 latach od dnia porodu.

Ustalenie ojcostwa a utrzymanie dziecka

O wysokości alimentów decydują „usprawiedliwione potrzeby dziecka” związane z jego wiekiem i zdrowiem, a także zarobkowe i majątkowe możliwości rodziców (art. 135 par. 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Aby udowodnić, jakie „usprawiedliwione potrzeby” ma twoje dziecko i jakie ponosisz w związku z tym wydatki, musisz przedstawić imienne rachunki i zaświadczenia, ewentualnie wniosek o przesłuchanie świadków (jeśli nie możesz udowodnić czegoś dokumentami).

Sąd, oceniając możliwości zarobkowe i majątkowe ojca, bierze pod uwagę jego dochody, sytuację materialną oraz inne zobowiązania. Sytuację zarobkową i majątkową sąd ocenia na podstawie zaświadczeń o zarobkach, rocznych zeznań o dochodach (PIT) oraz zeznań świadków.

Po ustaleniu ojcostwa: prawa ojca i nazwisko

W przypadku sądowego ustalenia ojcostwa matka może wnosić o nieprzyznawanie ojcu władzy rodzicielskiej. Sąd zdecyduje o tym, oceniając m.in. stosunek ojca do dziecka, relacje między rodzicami, kwalifikacje rodzicielskie ojca. Matka ma też prawo wnosić o nadanie przez sąd dziecku nazwiska ojca lub może zdecydować, że dziecko będzie nosiło jej nazwisko.

miesięcznik “M jak mama” Kamila Durka-Magolewska, adwokat

POBIERZ PORADNIK! Darmowy poradnik, z którego dowiesz się, jak zmienia się ciało kobiety w ciąży, jak rozwija się płód, kiedy wykonać ważne badania, jak przygotować się do porodu. Pobieram >

Pobieram Pismo o ustalenie ojcostwa po 10 latach

Czy ustalenie ojcostwa po latach jest możliwe? ✔ Sprawdź!

Pismo o ustalenie ojcostwa po 10 latach

Ustalenie ojcostwa po latach jest możliwe w dowolnym momencie, ponieważ DNA człowieka jest niezmienne. Do prawnego ustalenia ojcostwa dziecka dochodzi natomiast na drodze uznania lub sądowego ustalenia ojcostwa. Nie mają one ustanowionych krótkich terminów, więc również możliwe są po latach.

Tego dowiesz się z artykułu:

Czy ustalenie ojcostwa po latach jest możliwe? Test na ojcostwo

Tak! Ustalenie ojcostwa – rozumiane jako wykonanie badania genetycznego, testu na ojcostwo – jest możliwe w dowolnym momencie: nawet po latach od narodzin dziecka czy po śmierci ojca. Dzieje się tak ze względu na to, że DNA jest przez całe życie takie samo, unikalne i charakterystyczne dla danego człowieka.

W teście wykorzystuje się wymazy z policzka albo mikroślady, czyli fragmenty ludzkiego organizmu, z których izoluje się DNA (np. zużyta szczoteczka do zębów, włosy z cebulkami czy chusteczka).

Określane są profile genetyczne badanych osób, które porównuje się w celu znalezienie cech wspólnych.

Ustalenie ojcostwa w ten sposób jest zawsze pewne i jednoznaczne, niezależnie od momentu wykonywania badania.

Fragmenty DNA analizowane w testach na ojcostwo nie zmieniają w ciągu życia, są takie same niezależnie od rodzaju próbki i unikalne dla każdego uczestnika badania. Dlatego testy DNA są najbardziej skuteczną metodą ustalenia ojcostwa” – wyjaśnia Barbara Prokurat, ekspert ds. ustalania ojcostwa i pokrewieństwa (źródło: ojcostwoprenatalne.pl/pewnosc-wyniku).

Czy ustalenie ojcostwa jest tym samym co uznanie ojcostwa?

Nie – są to dwa różne rozwiązania prawne. Uznanie ojcostwa jest dobrowolnym oświadczeniem mężczyzny, że jest ojcem dziecka. Ustalenie ojcostwa w sądzie jest natomiast sprawą sądową, w której rozstrzyga sąd.

Uznanie dziecka przez ojca po latach może nastąpić do momentu, kiedy skończy ono 18 lat, a jeśli zmarło przed tym dniem – w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym ojciec dowiedział się o śmierci.

Może więc dojść do niego, kiedy ojciec zdeklaruje przed kierownikiem USC, konsulem lub w sądzie opiekuńczym, że jest ojcem dziecka. Do uznania konieczna jest również zgoda matki, która swoje oświadczenie musi złożyć nie później niż 3 miesiące po dopełnieniu formalności przez mężczyznę.

Jak sądowo ustalić ojcostwo po latach?

Pozew o sądowe ustalenie ojcostwa po latach mogą złożyć mężczyzna, matka, prokurator lub dziecko. Mężczyzna i matka nie mogą zrobić tego po skończeniu przez dziecko 18. roku życia oraz po jego śmierci.

Pozew o ustalenie ojcostwa po latach składa się do sądu właściwego, gdzie analizowane są dowody, mające potwierdzić lub wykluczyć ojcostwo.

Sądowe ustalenie zwykle odbywa się z użyciem wyników testów DNA na ojcostwo, gdyż są one pewne i jednoznaczne, więc to wiarygodny dowód dla sądu.

Przy uznaniu i ustaleniu sądowym dziecko nie może mieć jednak innego ojca prawnego, więc uprzednio ewentualne ojcostwo musi zostać zaprzeczone.

Jaki jest najpewniejszy dowód dla sądu?

Takim dowodem jest dla sądu wynik badania DNA na ojcostwo. A to dlatego, że jednoznacznie wskazuje on, czy dany mężczyzna jest biologicznym ojcem danego dziecka.

Wiele osób ma jednak wątpliwości, czy warto robić test na ojcostwo jeszcze przed złożeniem sprawy w sądzie. Odpowiedź brzmi… ✅ WARTO! Dlaczego?

Tak naprawdę wynik badania może znacznie skrócić postępowanie. A to dlatego, że dla wielu sądów jest to dowód wystarczający. Jeśli go nie będzie, sąd raczej nie zleci testu sam z siebie. Będzie wykorzystywał takie dowody jak sms-y, zeznania świadków czy zdjęcia – co wydłuża całą sprawę i zwiększa liczbę rozpraw. Każda rozprawa ponadto kosztuje.

Jeśli z jakiegoś powodu sąd zdecyduje się na skierowanie na test genetyczny, będzie to prawdopodobnie dużo droższe badanie z dłuższym czasem oczekiwania. Będzie trzeba ponadto stawić się danego dnia, w miejscu i o konkretnej godzinie wskazanej przez sąd.

Podoba Ci się artykuł? Podziel się

Sądowe ustalenie ojcostwa

Gdy brak jest domniemania, że dziecko pochodzi od męża matki (pisałam już o tym tutaj: Domniemanie ojcostwa – na czym polega?) oraz nie zostało dokonane uznanie dziecka (o tym również możesz przeczytać w moim wcześniejszym wpisie: Uznanie dziecka), możliwe jest ustalenie ojcostwa w trybie procesowym, tj. na mocy wyroku Sądu. W tym wpisie wytłumaczę Ci, kto może wystąpić z wnioskiem o sądowe ustalenie ojcostwa.

Sądowe ustalenie ojcostwa – kto może o nie wystąpić?

Sądowe ustalenie ojcostwa następuje najczęściej w przypadku, kiedy domniemany ojciec nie chce uznać dziecka. W takiej sytuacji aby dziecko m.in. mogło otrzymać alimenty od swojego ojca i miało prawo dziedziczenia po nim, konieczne jest wystąpienie z pozwem do Sądu.

See also:  Podział majątku dorobkowego małżonków

Pismo o ustalenie ojcostwa po 10 latach

Z żądaniem o sądowe ustalenie ojcostwa może wystąpić:

  • dzieckoZ powództwem może wystąpić zarówno dziecko pełnoletnie, jak i małoletnie. W tym ostatnim przypadku powództwo o sądowe ustalenie ojcostwa może być wytoczone przez przedstawiciela ustawowego. Najczęściej jest nim matka dziecka. Jeżeli matka jest niepełnoletnia i nie przysługuje jej władza rodzicielska, wówczas z powództwem o ustalenie ojcostwa może wystąpić opiekun dziecka.Jeżeli dziecko wytoczyło powództwo o ustalenie ojcostwa, a następnie zmarło, ustalenia mogą dochodzić jego zstępni.
  • matka dzieckaMatka dziecka może wystąpić z powództwem o ustalenie ojcostwa swojego dziecka tylko w okresie małoletności dziecka. Nie ma takiego prawa wraz z osiągnięciem przez dziecko pełnoletności.Matka dziecka może dochodzić sądowego ustalenia ojcostwa nawet wtedy, gdy została pozbawiona władzy rodzicielskiej i chociażby sprzeciwiał się temu opiekun dziecka.
  • domniemany ojciec dzieckaMożliwe jest sądowe ustalenie ojcostwa przez domniemanego ojca dziecka. Również tak jak matka dziecka może on wystąpić z powództwem wyłącznie w okresie małoletności dziecka.
  • prokurator – jeżeli wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego.

Jest to zamknięty katalog osób, które posiadają tzw. legitymację procesową czynną do wytoczenia powództwa o ustalenie ojcostwa. Oznacza to, że nikt inny spoza kręgu wskazanych osób nie może wystąpić z takim powództwem. Nie jest zatem do tego uprawniony np. Dom Dziecka, nawet jeżeli dziecko znajdowałoby się pod jego faktyczną opieką.

Ale w prawie mamy jeszcze coś takiego, co nazywa się legitymacją procesową bierną w procesie o ustalenie ojcostwa. Jest to uprawnienie do występowania w procesie nie w charakterze powoda, ale w charakterze pozwanego.

Jeżeli powodem jest dziecko albo matka dziecka wytaczają oni powództwo o ustalenie ojcostwa przeciwko domniemanemu ojcu (który będzie posiadał w procesie legitymację procesową bierną, bo wystąpi w sprawie jako pozwany), a gdy ten nie żyje – przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy (również będzie posiadał legitymację bierną). Z kolei domniemany ojciec dziecka może wytoczyć powództwo przeciwko dziecku i matce dziecka (będą posiadali w procesie legitymację procesową bierną), a gdy matka nie żyje – przeciwko dziecku.

Podkreślę jeszcze raz, że sądowe ustalenie ojcostwa jest możliwe po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności, ale z powództwem nie może wystąpić ani matka dziecka, ani domniemany ojciec, a jedynie już pełnoletnie dziecko lub prokurator.

Nie jest możliwe sądowe ustalenie ojcostwa przed urodzeniem się dziecka, a także w stosunku do dziecka, które urodziło się nieżywe. W tym drugim przypadku matka dziecka może dochodzić przysługujących jej roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem bez jednoczesnego dochodzenia ustalenia ojcostwa.

Nie jest również możliwe powództwo o ustalenie ojcostwa czy to przez matkę, czy przez domniemanego ojca już po śmierci dziecka.

Jakie dowody najczęściej Sąd bierze pod uwagę przy sądowym ustaleniu ojcostwa?

Sąd po wniesieniu pozwu o sądowe ustalenie ojcostwa najczęściej bierze pod uwagę dowód z przeprowadzonego badania DNA (zarówno przy ustaleniu jak i zaprzeczeniu ojcostwa), który ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Badanie to nie jest bolesne, ponieważ polega na pobraniu wymazu ze śluzówki policzka. Materiał genetyczny pobiera się od domniemanego ojca, matki dziecka oraz od samego dziecka.

Sąd może również wziąć pod uwagę inne dowody. Jakie? Pisałam już o nich we wpisie: Domniemanie ojcostwa – na czym polega?

W pozwie o ustalenie ojcostwa mogą znaleźć się także inne żądania. Najczęściej dotyczą one kwestii ustalenia sprawowania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem oraz alimentów.

Skutki wyroku o ustalenie ojcostwa

Najbardziej oczywiste skutki wyroku o ustalenie ojcostwa sprowadzają się do przyznania praw rodzicielskich domniemanemu ojcu, który w toku postępowania sądowego został uznany przez Sąd za ojca dziecka. Dziecko po nim dziedziczy i nabywa prawo do alimentów.

Co jeszcze?

W wyroku, który ustala, kto jest ojcem dziecka, Sąd nada dziecku nazwisko. Dziecko może nosić nazwisko matki lub ustalonego ojca. Jeżeli rodzicie nie potrafią dojść w tej kwestii do porozumienia, wówczas dziecko otrzyma oba nazwiska swoich rodziców. Jeżeli dziecko ukończyło lat 13, do zmiany jego nazwiska potrzebna jest jego zgoda.

W związku z sądowym ustaleniem ojcostwa możliwa jest zmiana miejsca zamieszkania dziecka, jeżeli ojcu przysługuje władza rodzicielska.

Sądowe ustalenie ojcostwa a koszty i kto je ponosi?

Ta strona, która wystąpiła z powództwem o ustalenie ojcostwa jest zwolniona z kosztów sądowych. Nie będzie zatem ponosić kosztów przeprowadzenia badania DNA. Jeżeli jednak ta strona przegra postępowanie, poniesie koszty wynagrodzenia pełnomocnika strony przeciwnej i może przez Sąd zostać obciążona kosztami sądowymi.

A kto może wytoczyć pozew o zaprzeczenie ojcostwa i jaki jest termin na jego złożenie? Zachęcam Cię do przeczytania na ten temat w moim wpisie: Zaprzeczenie ojcostwa.

Czy po 10-ciu lub 15-tu latach od urodzenia dziecka można ustalać jego ojcostwo?

W większości przypadków ojcem dziecka jest mąż matki, a więc w sytuacji, gdy dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa pochodzenie jest bezsporne. Wynika to z funkcjonującego w polskim prawie rodzinnym domniemania ojcostwa.

Jeśli nie są spełnione przesłanki dla istnienia domniemania, ojcostwo może zostać ustalone przez sąd lub uznane przez ojca.

Dziecko można uznać nie tylko, gdy jest niemowlęciem, ale również w okresie prenatalnym lub gdy jest nastoletnie, jednakże jedynie do osiągnięcia przez nie pełnoletności.

Uznanie dziecka stanowi po prostu oświadczenie mężczyzny, stwierdzające, że dziecko pochodzi od niego, co jest potwierdzane przez matkę. Wszystkie powyższe sposoby ustalenia ojcostwa w przypadku istnienia już ojcostwa prawnego, które nie pozostaje w zgodzie z ojcostwem biologicznym będą możliwe dopiero wobec uprzedniego zaprzeczenia ojcostwa.

Od razu na marginesie warto zaznaczyć, że niedopuszczalne jest jednak zaprzeczenie ojcostwa, jeżeli dziecko zostało poczęte w wyniku zabiegu medycznego, na który ojciec wyraził zgodę (chodzi tu w szczególności o sytuację, gdy w np.

w trakcie małżeństwa użyte zostało nasienie innego mężczyzny w celu skutecznego zapłodnienia żony mężczyzny, o którym mowa, a więc tego który wyraził na ów zabieg zgodę).

Natomiast jeśli nie nastąpiło dobrowolne uznanie ojcostwa – do takiego ustalenia może dojść na mocy orzeczenia sądowego. Sądowe ustalenie ojcostwa jest zatem drugim obok uznania ojcostwa sposobem ustalenia ojcostwa pozamałżeńskiego.

Odpowiadając na pytanie postawione na początku – owszem, można ustalić po 10. latach, a nawet 15. latach od urodzenia dziecka ojcostwo. Wynika to z art. 84 k.r.o.

, który przewiduje możliwość sądowego ustalenia ojcostwa aż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Niedopuszczalne jest wniesienie takiego powództwa jedynie po śmierci dziecka.

Natomiast ustalić ojcostwo można nawet po śmierci ojca (wówczas oczywiście jedynie badania genetyczne są utrudnione, ale nadal nie niemożliwe). Sądowe ustalenie ojcostwa odbywa się zwykle z użyciem grupowego badania krwi bądź testów DNA.

DNA człowieka jest niezmienne przez całe życie, stąd na jego podstawie ustalić ojcostwo można w każdym momencie. Co więcej, żądania ustalenia ojcostwa może dochodzić dziecko, które już jest pełnoletnie.

„Standardowa procedura genetycznego badania ojcostwa obejmuje laboratoryjną analizę DNA matki, dziecka oraz domniemanego ojca. Badanie pozwala na wykluczenie ojcostwa oraz na potwierdzenie ojcostwa z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością” – wskazuje w wystąpieniu Marek Michalak, Rzecznik Praw Dziecka.

Często do żądania ustalenia ojcostwa po wielu latach dochodzi w sytuacji, gdy w akcie urodzenia istnieje kombinacja imienia i nazwiska w rzeczywistości nieistniejącej osoby. Zgodnie z niegdyś obowiązującą ustawą Prawo o aktach stanu cywilnego istniała możliwość wpisania w rubrykę NN (a więc ojciec nieznany). Jednakże kierując się m.in.

przesłanką dobra dziecka zmieniono przepisy i zgodnie z obecnie obowiązującym art. 61 p.a.s.c. należy wskazać skonkretyzowane dane.

Możliwe jest zatem podanie imienia i nazwiska biologicznego ojca, względnie podanie imienia ojca i dołączenia do niego matczynego nazwiska lub nie podawanie żadnych danych – wówczas to urzędnik sam wybierze imię z tych najpopularniejszych męskich imiom celem uzupełnienia pustej rubryki.

I teraz kluczowa kwestia – skutki. Otóż takie ustalenie ojcostwa generuje powstanie pewnych praw i obowiązków wynikających ze stosunków rodziców z dziećmi. Do nich należą przede wszystkim kontakty z dzieckiem, władza rodzicielska, czy obowiązek alimentacyjny.

Stąd dla uniknięcia ingerencji w procesy wychowawcze i decyzyjne częstokroć rodzic dziecka (z reguły matka) wnosi o pozbawienie władzy rodzicielskiej.

 Obowiązek alimentacyjny natomiast ciąży na rodzicu bez względu na fakt istnienia jakiejkolwiek więzi emocjonalnej, utrzymywania kontaktów czy właśnie sprawowania władzy rodzicielskiej.

 Co więcej, potencjalnie możliwe jest nawet ustalenie wstecznego obowiązku alimentacyjnego, a nawet wniesienie roszczenia o zwrot odpowiednio poniesionych przez matkę kosztów utrzymania dziecka (tzw. roszczenie regresowe), a więc mowa tu jest o dochodzeniu roszczeń za okres poprzedzający ustalenie ojcostwa.

W odniesieniu do skutków prawnych – bardzo istotne jest, że wraz z ustaleniem ojcostwa dziecko dołącza do grona najbliższych osób dziedziczących po ojcu.

Ps. Przy okazji polecam interesującą problematykę pokrewną do powyższego omówienia – dotyczącą przymusowego testu DNA.

http://prawo.gazetaprawna.pl/artykuly/907151,ojcostwo-odmowa-badan-a-prawo-do-tozsamosci.html

Ustalenie ojcostwa – jak to zrobić? Krok po kroku

Nie każde dziecko w Polsce rodzi się w małżeństwie – i o ile tożsamość matki zazwyczaj nie budzi wątpliwości, o tyle w przypadku ojca sprawa wygląda nieco inaczej. Polskie prawo zadbało jednak o to, aby możliwe były takie czynności jak dochodzenie alimentów czy uzyskanie władzy rodzicielskiej, wprowadzając procedurę ustalenia ojcostwa. Co trzeba o niej wiedzieć?

See also:  Dziecko w ośrodku wychowawczym a alimenty

Ustalenie ojcostwa – jak to zrobić?

Zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym w polskim prawie ojcostwo ustalić można na trzy sposoby – poprzez:

  • domniemanie ojcostwa,
  • uznanie ojcostwa,
  • sądowe ustalenie ojcostwa.

Domniemanie ojcostwa – co to znaczy?

Domniemanie ojcostwa dotyczy dziecka małżeńskiego i ma miejsce, gdy dziecko rodzi się w trakcie trwania małżeństwa lub do 300 dni po jego ustaniu czy też unieważnieniu (licząc od dnia uprawomocnienia się wyroku). W takiej sytuacji automatycznie uznaje się, że ojcem dziecka jest były mąż matki.

Domniemanie to funkcjonuje niezależnie od tego, czy małżonkowie pozostają we wspólnym pożyciu czy też, po rozwodzie, zdążyli się już związać z kimś innym.

Co ciekawe, domniemanie ojcostwa nie funkcjonuje przed zawarciem małżeństwa – wówczas ustalenie ojcostwa musi się odbyć poprzez jeden z pozostałych dwóch sposobów.

Warto nadmienić, że domniemanie ojcostwa może zostać obalone poprzez sądowe zaprzeczenie ojcostwa. Wniosek o takie orzeczenie może złożyć zarówno mąż matki, jak i matka dziecka, dziecko oraz prokurator.

Mąż matki ma na to 6 miesięcy od momentu, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka, matka – 6 miesięcy od czasu porodu.

W przypadku dziecka termin to 3 lata od momentu osiągnięcia pełnoletności, a w przypadku prokuratora ograniczenie terminu nie występuje.

Uznanie ojcostwa

Uznanie ojcostwa dotyczy dziecka pozamałżeńskiego. Dotyczy sytuacji, w której mężczyzna składa przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego oświadczenie, iż jest rzeczywistym ojcem dziecka lub wyraża wolę by zostać uznanym za ojca.

Aby takie oświadczenie było skuteczne, musi zachodzić zgoda pomiędzy zainteresowanymi (matką i ojcem). Muszą również zostać spełnione następujące warunki:

  • dziecko nie może być wcześniej uznane przez innego mężczyznę,
  • matka musi wyrazić zgodę na uznanie dziecka,
  • ojcostwo nie może być wcześniej ustalone przez sąd,
  • jeśli dziecko było urodzone w małżeństwie, mężczyzna musi przedstawić prawomocny wyrok sądowy informujący o zaprzeczeniu ojcostwa męża matki.

Możliwe jest uznanie ojcostwa zarówno, poczętego, niepełnoletniego, jak i pełnoletniego dziecka – przy czym w tym ostatnim przypadku dziecko musi wyrazić zgodę.

Sądowe ustalenie ojcostwa

Sądowe ustalenie ojcostwa dotyczy dziecka pozamałżeńskiego i ma miejsce w sytuacjach spornych – na przykład gdy matka dziecka twierdzi, że jej były partner jest ojcem, ale ten ma co do tego wątpliwości i nie chce uznać dziecka. Może też wystąpić, gdy dziecko urodziło się w małżeństwie, ale domniemanie pochodzenia od męża matki zostało obalone.

Sądowe ustalenie ojcostwa następuje na podstawie domniemania, iż ojcem jest ten mężczyzna, który obcował z matką maksymalnie 300, a minimalnie 181 dni przed urodzeniem się dziecka. Aby jednak takie domniemanie nastąpiło, powód musi udowodnić, że w wyznaczonym czasie doszło do obcowania płciowego (dowodami w tej sytuacji mogą być na przykład zdjęcia, wiadomości czy zeznania świadków).

Pozew o ustalenie ojcostwa – kto może go złożyć?

Pozew o ustalenie ojcostwa może złożyć dziecko, matka, domniemany ojciec dziecka oraz prokurator.

Dziecko może zażądać ustalenia ojcostwa przez sąd po uzyskaniu pełnoletności. Jeśli dziecko jest małoletnie, reprezentuje je przedstawiciel ustawowy.

Matka może wytoczyć proces o ustalenie ojcostwa niezależnie od tego, czy posiada władzę rodzicielską, czy też nie. Może to również zrobić niezależnie od zgody opiekuna dziecka. Jeśli nie posiada zdolności do czynności prawnych lub nie ma pełnej zdolności (np. gdy jest małoletnia), reprezentuje ją przedstawiciel ustawowy.

Domniemany ojciec dziecka również może złożyć wniosek o ustalenie ojcostwa. Jeśli jest ubezwłasnowolniony lub nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, powództwo w jego imieniu wytacza przedstawiciel ustawowy.

Prokurator natomiast może zażądać ustalenia ojcostwa w sytuacji śmierci dziecka pełnoletniego.

Ustalenie ojcostwa – termin

W przypadku wniosku złożonego przez dziecko możliwe jest ustalenie ojcostwa nawet po wielu latach – nie jest ono ograniczone żadnym terminem (podobnie jak w przypadku wniosku złożonego przez prokuratora). Wniosek o ustalenie ojcostwa złożony przez ojca lub matkę musi natomiast trafić do sądu przed osiągnięciem przez dziecko pełnoletności.

Ustalenie ojcostwa może być sprawą skomplikowaną i czasochłonną. W takiej sytuacji warto skorzystać z pomocy prawnika, który przygotuje niezbędną dokumentację i odpowie na wszystkie pytania. Warto również pamiętać, że po ustaleniu ojcostwa rodzic może wystąpić o alimenty – o tym, jak to zrobić, napisaliśmy więcej w artykule: Alimenty na dzieci – jak je uzyskać? Krok po kroku.

Postępowanie sądowe o ustalenie ojcostwa. Ile trwa sprawa sądowa?

Z roku na rok wzrasta liczba mężczyzn chcących ustalić ojcostwo. Czy wymaga to długotrwałego postępowania sądowego, czy kwestie ojcostwa można ustalić na drodze pozasądowej? Przeczytaj ten wpis, a dowiesz się jak krok po kroku przystąpić do kwestii ustalenia ojcostwa.

Polskie prawo prawo przewiduje możliwości ustalenia ojcostwa, Kodeks rodzinny i opiekuńczy określa 3 sposoby: przez domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż matki, przez uznanie dziecka przez ojca i przez sądowe ustalenie ojcostwa. Jak widzimy, jeśli dziecko przychodzi na świat w związku małżeńskim, stosuje się domniemanie, a mąż matki w określonym terminie może rozpocząć procedurę o zaprzeczenie ojcostwa. 

Kiedy można wystąpić z pozwem o ustalenie ojcostwa?

Z pozwem o ustalenie ojcostwa można wystąpić w przypadku narodzin dziecka pozamałżeńskiego lub w przypadku narodzin dziecka w terminie do 300 dni od dnia sądowego zakończenia małżeństwa (rozwód lub orzeczona sądownie separacja).

Kto może wytoczyć takie powództwo?

Powództwo o ustalenie ojcostwa mogą wytoczyć strony zainteresowane sprawą: dziecko (we własnym imieniu po uzyskaniu pełnoletności), matka dziecka, domniemany ojciec (jeśli nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych jego przedstawiciel ustawowy), prokurator (o ustalenie ojcostwa po śmierci dziecka pełnoletniego).

Ustalenie ojcostwa – postępowanie sądowe

W przypadku dziecka urodzonego poza małżeństwem uznanie dziecka może nastąpić w drodze jego dobrowolnego uznania ojcostwa ( w formie oświadczenia przed urzędnikiem urzędu stanu cywilnego, za potwierdzeniem matki dziecka)lub w drodze postępowania sądowego. Można również uznać dziecko poczęte.

Pozew o ustalenie ojcostwa wnosi się do sądu rejonowego (wydział rodzinny i nieletnich), może być to sąd rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania powoda jak i sąd rejonowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego. Taki pozew zwolniony jest z opłat.

W trakcie przewodu sądowego świadkowie składają zeznania, weryfikowane następnie przez sąd.

 Matka składająca pozew do sądu o ustalenie ojcostwa, najpierw będzie musiała udowodnić, że mężczyzna, którego pozywa, może być ojcem dziecka, czyli że utrzymywali relacje, współżyli ze sobą.

Jeśli mężczyzna nie chce uznać dziecka, musi udowodnić, że nie jest prawdopodobne, żeby to on był ojcem dziecka. W takiej sytuacji sąd otrzymuje sprzeczne ze sobą zeznania.

Kiedy sąd przeprowadza dowód z badania DNA?

Badania DNA są przeprowadzane w Polsce od lat 90, jednak polski Kodeks rodzinny i opiekuńczy pochodzi z 1964 roku, nie zawiera żadnych zapisów o badaniach genetycznych. Badania DNA są na tyle wiarygodnym dowodem, że w rzeczywistości często stanowią podstawę wyroku.

Badanie DNA można przeprowadzić z własnej inicjatywy, nie czekając na zlecenie sądu, jeśli jednak wynik badania przeprowadzonego z własnej inicjatywy ma być uwzględniony przed sądem, to zlecenie prywatne musi być z protokolarnym pobraniem materiału biologicznego.

Takie badanie nie może być anonimowe. W sytuacji, w której sąd wysłuchuje sprzecznych ze sobą zeznań, na podstawie dostarczonych dowodów nie jest w stanie ustalić ojcostwa, zleca wykonanie badania DNA.

Przy pobieraniu materiału sporządzony jest protokół, zawierający dane z dowodów osobistych, podpisy świadków pobrania materiału.

Czy można jednocześnie dochodzić innych roszczeń?

Dodatkowym roszczeniem, o którym należy pamiętać, jest władza rodzicielska. Wraz z uznaniem ojcostwa przez sąd z mocy prawa powstaje stosunek władzy rodzicielskiej. W sytuacji, gdy sąd uzna, że przyznanie pełnej władzy rodzicielskiej będzie sprzeczne z dobrem dziecka, może władzę rodzicielską ograniczyć.

Z ustaleniem ojcostwa powiązane są również kwestie majątkowe. Żądanie alimentów od domniemanego ojca dziecka może być połączone z pozwem o ustalenie ojcostwa. Jeśli sąd uzna ojcostwo, uzna też zasadność roszczeń alimentacyjnych. Nie można żądać alimentów od domniemanego ojca dziecka, bez sądowego uznania jego ojcostwa.

Co ciekawe można wnioskować o wypłatę zaległych alimentów, ale tylko w przypadku, jeśli pozostały niezaspokojone potrzeby lub zobowiązania zaciągnięte przez uprawnionego względem osoby trzeciej na pokrycie kosztów wychowania i utrzymania dziecka.

Dopuszczalne jest także domaganie się przez matkę dziecka zwrotu części kosztów, przez nią poniesionych, związanych z okresem ciąży i porodu.

Pomoc adwokata / prawnika przy ustalaniu ojcostwa

Adwokat ustalenie ojcostwa – oferta

Kwestie związane z ustaleniem ojcostwa bywają zawiłe. Pomimo tego, że większość czynności związanych ze złożeniem pozwu o ustalenie ojcostwa klient jest stanie samodzielnie wykonać, to jednak warto w tak ważnej sprawie oddać się w ręce specjalisty.

Prowadzenie sprawy przez adwokata daje pewność, że żądania powoda zostaną precyzyjnie sformułowane, że powód otrzyma fachową pomoc, poradę i wsparcie. Pamiętajmy, że większość procedur przed sądem wymaga skrupulatnego pilnowania terminów.

See also:  Nowe postanowienie sądu rodzinnego zmieniające zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie o ustalenie ojcostwa, skontaktuj się z naszą kancelarią.

Złożenie oświadczenia o uznaniu ojcostwa dziecka – bardziej uciążliwe dla obywateli

  • Osoby składające oświadczenie o uznaniu ojcostwa dziecka – gdy nie urodziło się ono w małżeństwie – będą dłużej załatwiać taką sprawę
  • Pracownicy urzędów stanu cywilnego nie mogą już bowiem drukować projektów protokołów uznań ojcostwa. Czynią to już tylko kierownik usc i jego zastępcy
  • A przez 5 lat umożliwiało to szybkie przygotowanie protokołów, które po złożeniu przed kierownikiem urzędu stanu odpowiednich oświadczeń były podpisywane przez mężczyznę i kobietę
  • Ta forma ustalenia pochodzenia dziecka jest najbardziej dostępna, szybka i nieskomplikowana – dlatego obywatele najczęściej ją wybierają

Od 24 września 2020 r. decyzją Ministra Cyfryzacji drukować te projekty mogą już tylko kierownicy usc i jego zastępcy, a nie pracownicy – jak było przez 5 lat.

– Rozwiązanie to było znaczącym ułatwieniem dla obywateli,  szczególnie w sytuacji pandemii – napisał Rzecznik Praw Obywatelskich do Mateusza Morawieckiego, premiera i zarazem ministra cyfryzacji. Poprosił go o stanowisko co do zasadności wprowadzonego rozwiązania.

Do RPO wpłynął apel w tej sprawie Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych

Jak wskazują samorządowcy, w ostatnich latach dynamicznie wzrasta liczba rejestracji urodzenia dziecka w sytuacji, gdy jego rodzice nie są małżeństwem. Odnotowuje się też bardzo dużą liczbę realizowanych przez kierownika urzędu stanu cywilnego czynności związanych z przyjęciem oświadczeń o uznaniu ojcostwa.

To jedna w kilku możliwości prawnych umożliwiających ustalenie pochodzenia dziecka od danego mężczyzny. Takie oświadczenie można także złożyć przed sądem. Jednak możliwość jego złożenia przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego jest rozwiązaniem najbardziej dostępnym, szybkim i nieskomplikowanym. Z tego właśnie powodu jest najczęściej wybierane przez obywateli.

Od 1 marca 2015 r. ustawodawca wprowadził rejestr uznań, gdzie gromadzi się informację o oświadczeniach złożonych przez mężczyznę i kobietę, a koniecznych do uznania ojcostwa.

Zostało to przygotowane i wdrożone przez resort cyfryzacji.

Za pomocą rejestrów pracownicy usc mieli możliwość w szybkim czasie przygotować projekty protokołów, które po złożeniu oświadczeń przez mężczyznę i kobietę były podpisywane.

W znaczący sposób usprawniało to pracę urzędów co do czynności dotyczących uznania ojcostwa.

Przygotowany przez pracownika projekt protokołu nabywa cech dokumentu urzędowego w chwili złożenia na nim podpisów przez uprawnione osoby.

Pogląd taki jest ugruntowany zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów.

Podjęcie zatem  przez ministra decyzji o wyłączeniu możliwości przygotowania i wydrukowania projektu protokołów uznania ojcostwa przez pracowników usc nie znajduje prawnego i racjonalnego uzasadnienia.

Decyzji tej nie skonsultowano z podmiotami odpowiedzialnymi, choć przy ministrze działa grupa robocza do rozwoju funkcjonowania rejestru stanu cywilnego. W jej skład wchodzą  przedstawiciele samorządów.

Nie uwzględniono też społecznych skutków tej decyzji. Dezorganizuje ona pracę urzędów stanu cywilnego i bardzo negatywnie wpływa na sprawną i terminową realizację zadań z zakresu rejestracji stanu cywilnego.

Najbardziej jednak ucierpią obywatele. Najwięcej uznań ojcostwa następuje w chwili zgłoszenia urodzenia dziecka, czyli klika dni po porodzie. Aby uznanie ojcostwa mogło być skuteczne, oświadczenia muszą złożyć mężczyzna i matka dziecka.

W tym celu do usc zgłaszają się mężczyzna i matka dziecka.

A z uwagi na fakt, że niedawno rodziła, jest w nie najlepszej dyspozycji, osłabiona i przez to bardziej narażona na infekcję lub inne dolegliwości spowodowane przebywaniem w zamkniętych pomieszczeniach publicznych.

Bardzo często z rodzicami obecny w usc jest i noworodek, który również jest narażony na kontakt z czynnikami chorobotwórczymi, występującym w miejscach publicznych. A matka jest narażona na konieczność karmienia dziecka w urzędzie.

Ograniczenie możliwości wydrukowania projektów protokołów tylko do kierownika usc i jego zastępcy powoduje, że czas oczekiwania na załatwienie sprawy drastycznie się wydłuża. A to drastycznie zwiększa czas przebywania matki i dziecka w środowisku niebezpiecznym.

Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych wniosło o niezwłoczne przywrócenie poprzedniej funkcjonalności w rejestrze uznań. Proponuje też, by zmiany uzgadniano ze stroną samorządową w ramach grupy roboczej.

Odpowiedź Wiceministra Cyfryzacji (aktualizacja 3 listopada 2020)

Uprzejmie informuję, że w związku z pogarszającą się sytuacją epidemiczną przywrócone zostaną uprawnienia pracowników urzędu stanu cywilnego w tym zakresie – odpisał Marek Zagórski ,sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Jednocześnie wyjaśniam, że podstawą podjęcia decyzji o ograniczeniu uprawnień pracowników usc w obszarze uznania ojcostwa stanowiły przepisy art.

73 § 1-3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego1, z których wynika, że złożenie oświadczeń koniecznych do uznania ojcostwa wymaga osobistego stawiennictwa przed organem jakim jest kierownik urzędu stanu cywilnego (zastępca kierownika urzędu stanu cywilnego).

Z punktu widzenia kierownika usc przyjmowanie oświadczeń nie jest czynnością o charakterze rejestracyjnym jak np.: rejestracja urodzenia, zgonu, dołączenie do aktu wzmianki na podstawie wyroku sądu a ma skutki w sferze prawa rodzinnego.

Dodatkowo, zgodnie z dokumentacją techniczną jaka została opracowana w 2015 roku przy wdrożeniu rejestru stanu cywilnego przez ówczesne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, proces w systemie został zaprojektowany tylko dla roli kierownika urzędu stanu cywilnego, a więc nie zostały rozdzielone czynności przygotowawcze (sporządzenie projektów protokołów) od czynności mających charakter potwierdzających złożenie oświadczeń niezbędnych do uznania ojcostwa.

Jednocześnie uprzejmie informuję, że wbrew zarzutom OPOS dotyczących braku konsultacji z podmiotami odpowiedzialnymi za realizację zadania, sprawa była przedmiotem dyskusji na spotkaniu wspomnianej przez OPOS grupy roboczej przy udziale przedstawiciela kierowników usc oraz przedstawiciela MSWiA, i nie budziła kontrowersji. 

Niezależnie od powyższego, w związku z rosnącą liczbą zachorowań na COVID-19, zasadnym jest upraszczanie procedur również technicznych.

Niemniej jednak, odpowiedzialność za prawidłowe przyjęcie oświadczeń niezbędnych do uznania ojcostwa spoczywa w tym przypadku na kierowniku urzędu stanu cywilnego.

Biorąc pod uwagę, że system teleinformatyczny z jednej strony powinien wspomagać pracę urzędników, ale jednocześnie powinien być zgodny z przepisami prawa, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów wraz z przedstawicielami kierowników usc, w ramach wspomnianej grupy roboczej, rozpocznie prace nad zmianami w funkcjonowaniu Systemu Rejestrów Państwowych w obszarze rejestru stanu cywilnego tak, aby spełnione były przesłanki wynikające z przepisów prawa o aktach stanu cywilnego i jednocześnie nie wprowadzało zakłócenia pracy w urzędach stanu cywilnego.

Piaskowska Olga Maria, Postępowanie w sprawie z powództwa o ustalenie ojcostwa i alimenty z powództwa matki albo dziecka

Pozew jest pismem procesowym wszczynającym postępowanie procesowe.

Na ten temat patrz przebieg procedury oraz komentarze zamieszczone w schemacie: Złożenie pozwu.

Sądowego ustalenia ojcostwa może żądać dziecko, jego matka oraz domniemany ojciec dziecka. Jednakże matka nie może wystąpić z takim żądaniem po śmierci dziecka lub po osiągnięciu przez nie pełnoletności.

  • Patrz także: Postępowanie w sprawie z powództwa o ustalenie ojcostwa przez domniemanego ojca.
  • Dziecko albo matka wytacza powództwo o ustalenie ojcostwa przeciwko domniemanemu ojcu, a gdy ten nie żyje – przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy.
  • W razie śmierci dziecka, które było powodem w sprawie o ustalenie ojcostwa, ustalenia mogą dochodzić jego zstępni.
  • Patrz także: Wytoczenie przez prokuratora powództwa o ustalenie macierzyństwa lub ojcostwa.
  • W sprawach o ustalenie pochodzenia dziecka, matka i ojciec dziecka mają zdolność procesową także wtedy, gdy są ograniczeni w zdolności do czynności prawnych, jeżeli ukończyli lat szesnaście.

W sprawach o ustalenie i zaprzeczenie pochodzenia dziecka pełnomocnikiem może być również przedstawiciel właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji społecznej mającej na celu udzielanie pomocy rodzinie (art. 87 § 3 k.p.c.).

Jeżeli w imieniu dziecka małoletniego występuje opiekun, to musi uzyskać zgodę sądu opiekuńczego na wytoczenie pozwu o ustalenie ojcostwa (art. 156 k.r.o.). Sąd opiekuńczy wyrazi zgodę tylko wtedy, jeśli uzna, że ustalenie ojcostwa leży w interesie małoletniego.

W czasie trwania procesu o ustalenie lub zaprzeczenie macierzyństwa, o ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa albo o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa nie może być wszczęta odrębna sprawa o ustalenie lub zaprzeczenie macierzyństwa, o ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa albo o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa.

W sprawie o ustalenie ojcostwa zgłoszenie interwencji ubocznej przez spadkobiercę domniemanego ojca nie jest dopuszczalne. Interwencję taką może jednak zgłosić dziecko zmarłego domniemanego ojca (uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 30 września 1975 r., III CZP 18/75 (OSNC 1976, nr 7–8, poz. 150).

W sprawie o ustalenie ojcostwa wezwanie osoby trzeciej do wzięcia udziału w sprawie nie jest dopuszczalne (uchwała SN z dnia 18 czerwca 1968 r., III CZP 69/67, OSNC 1969, nr 7–8, poz. 122).

W myśl art. 143 k.r.o. Jeżeli ojcostwo mężczyzny, który nie jest mężem matki, nie zostało ustalone, zarówno dziecko, jak i matka mogą dochodzić roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem tylko jednocześnie z dochodzeniem ustalenia ojcostwa. Nie dotyczy to roszczeń matki, gdy dziecko urodziło się nieżywe.

Jak wyjaśnił SN w uzasadnieniu uchwały z dnia 21 kwietnia 1977 r., III CZP 12/77, LEX nr 2145: przepis art. 143 k.r.o. jako przepis o charakterze wyjątkowym wymaga wykładni ścisłej, także w określeniu strony pozwanej.

Dlatego też SN stanął na stanowisku, że: w sprawie o ustalenie ojcostwa i alimenty nie jest dopuszczalne wezwanie – w charakterze pozwanych – osób, które mogłyby być zobowiązane w dalszej kolejności do alimentacji uprawnionego (art.

 132 k.r.o.).

Strona powodowa może także wnosić o zabezpieczenie roszczeń alimentacyjnych. Patrz schemat: Złożenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia roszczenia.

Leave a Reply

Your email address will not be published.