Pobieranie emerytury mamy chorej na alzheimera

Dodatek pielęgnacyjny, a może świadczenie pielęgnacyjne? Osoba chora może otrzymać finansową pomoc z ZUS albo funduszy gminnych. Na pewne wsparcie może również liczyć opiekun takiej osoby.

Pobieranie emerytury mamy chorej na alzheimera Autor: GettyImages Dodatek pielęgnacyjny, a może świadczenie pielęgnacyjne?

Jakie wsparcie finansowe przysługuje osobie chorej, która posiada ubezpieczenie zdrowotne? Czy osoba rezygnująca z pracy na rzecz opieki nad niepełnosprawnym, także może liczyć na dodatkowe świadczenia? Prezentujemy najważniejsze informacje na temat dodatków i świadczeń dla osób starszych i chorych.

Świadczenie pielęgnacyjne

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie może pracować lub też nie podejmuje albo rezygnuje z pracy, ponieważ musi się opiekować np. niepełnosprawnym rodzicem lub rodzeństwem.

Opieka musi polegać na ciągłym pomaganiu niepełnosprawnemu w wykonywaniu codziennych czynności, w rehabilitacji, leczeniu itp. – w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnego funkcjonowania.

O świadczenie mogą się ubiegać dzieci osób niepełnosprawnych, rodzeństwo naturalne lub przyrodnie, wnuk, wnuczka, babcia, dziadek, opiekun prawny. Świadczenia nie otrzyma osoba, która pobiera wynagrodzenie bądź ma własną emeryturę, rentę, zasiłek przedemerytalny.

Jeżeli osoba wymagająca stałej opieki pozostaje w związku małżeńskim lub przebywa w całodobowej placówce opiekuńczej, świadczenie nie będzie wypłacane.

Warunkiem jego otrzymania jest orzeczenie o niepełnosprawności podopiecznego w stopniu znacznym albo takiej, która uniemożliwia samodzielne funkcjonowanie. Pieniądze (520 zł miesięcznie) wypłaca gmina lub powiat, na terenie którego mieszka opiekun. Uwaga! Osoba, której należy się dodatek pielęgnacyjny z ZUS i zasiłek pielęgnacyjny wypłacany przez gminę, musi wybrać, które z nich woli dostać.

Dodatek pielęgnacyjny

Każda osoba, która ukończyła 75. rok życia, otrzymuje z urzędu dodatek pielęgnacyjny wypłacany przez ZUS . Inne osoby, np.

inwalidzi wojenni, mogą go otrzymać pod warunkiem że zostały uznane przez lekarza orzecznika ZUS za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji.

Dodatku nie otrzymują osoby, które przez połowę każdego miesiąca przebywają w zakładzie opiekuńczym. Od 1 marca 2012 r. miesięczna wysokość dodatku to:

  • dla inwalidy wojennego niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji kwota wynosi 293,57 zł brutto;
  • dla pozostałych osób – 195,67 zł brutto.

Wysokość dodatku pielęgnacyjnego jest waloryzowana corocznie, od 1 marca danego roku przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji emerytur.

Świadczenia dla opiekunów

Świadczenie przysługuje osobie ubezpieczonej (obowiązkowo lub dobrowolnie), która spełnia następującewarunki:

  • sprawuje osobistą opiekę nad chorym członkiem rodziny, np. małżonkiem, rodzicami, teściami, dziadkami, wnukami, rodzeństwem;
  • nie ma innych członków rodziny, którzy mogą zapewnić choremu opiekę;
  • opiekujący się jest zwolniony z wykonywania pracy, ponieważ przebywa na zwolnieniu lekarskim z powodu konieczności opiekowania się chorym i poza ubezpieczeniem chorobowym nie otrzymuje innego wynagrodzenia.

Zasiłek opiekuńczy przysługuje tylko jednej osobie opiekującej się chorym – tej, która wystąpiła z wnioskiem. Zasiłek może być pobierany nie dłużej niż przez 14 dni w roku kalendarzowym.

Podstawę wymiaru zasiłku opiekuńczego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających wypłatę zasiłku lub faktycznego zatrudnienia za pełne kalendarzowe miesiące, jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem tego okresu. Uwzględnia się także premie, np. kwartalne, roczne, nagrody z zysku itp. w wysokości 1/12 ogólnej wypłaconej kwoty. Zasiłek jest wypłacany w wysokości 80 proc. wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku. Podstawa nie może być niższa od kwoty 1294,35 zł (od 1 stycznia 2012 r.), czyli od minimalnego wynagrodzenia, po odliczeniu:

  • kwoty odpowiadającej 13,71 proc. tego wynagrodzenia – dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy;
  • przeciętnego miesięcznego przychodu, od którego opłacana jest składka na ubezpieczenie chorobowe za okres 12 miesięcy kalendarzowych;
  • kwoty odpowiadającej 13,71 proc. podstawy wymiaru składek na to ubezpieczenie – dla zatrudnionych niebędących pracownikami.

miesięcznik “Zdrowie” Pobieranie emerytury mamy chorej na alzheimera Anna Jarosz

Czy choremu na Alzheimera przysługuje zasiłek? [pytanie do eksperta]

Skoro Pani Mama otrzymuje emeryturę oraz dodatek pielęgnacyjny, niestety nie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny.  Jeśli chodzi o osoby dorosłe w stopniu znacznym lub kończące 75. rok życia, mogą one pobierać albo zasiłek pielęgnacyjny albo dodatek pielęgnacyjny.

Nie można ich łączyć. Obydwa mają podobne przeznaczenie, aczkolwiek dodatek pielęgnacyjny jest korzystniejszy z uwagi na wyższą kwotą.

Zasiłek pielęgnacyjne to jedynie 153 złotych, jest wypłacany przez OPS-y, podczas gdy waloryzowany corocznie dodatek pielęgnacyjny wypłaca ZUS.

Jeszcze inną formą wsparcia jest tzw. zasiłek opiekuńczy. Jest to wsparcie pieniężne przysługujące pracownikowi podlegającemu ubezpieczeniu chorobowemu, z tytułu tymczasowej opieki nad chorym członkiem rodziny.

Nie wiem jaka jest Pani sytuacja na rynku pracy, ale jeśli na co dzień jest Pani aktywna zawodowo, jeśli będzie Pani chciała skorzystać z uprawnień urlopowych w związku z opieką nad Mamą, może Pani otrzymać w tym czasie zasiłek opiekuńczy (na poziomie 80% wynagrodzenia).

W przypadku opieki nad chorą osobą dorosłą przysługuje on tylko przez dwa tygodnie w roku.

Jeśli jednak jest Pani poza rynkiem pracy, może Pani natomiast starać się o świadczenie pieniężne dla opiekuna/opiekunki w związku ze stałą i długotrwałą osobą bliską. Warunkiem jest to, że nie może Pani otrzymywać żadnych świadczeń o charakterze emerytalno-rentowym.

Jeśli Pani sama nie jest na emeryturze, rencie czy świadczeniu przedemerytalnym, może Pani ubiegać się o wsparcie pieniężne. Nie jest ono bezpośrednio na Pani Mamę, a na Panią jako jej opiekunkę. Niestety pomoc ta jest zależna od kryterium dochodowego na osobę w gospodarstwie domowym.

Próg dochodowy jakiego nie może Pani przekroczyć to 764 złotych netto na osobę. Jeśli więc np. mieszka Pani sama z Mamą i oboje korzystacie z Mamy emerytury i dodatku, ale Pani nie pracuje i łącznie Wasz dochód podzielony na dwa jest mniejszy niż wspomniane 764 złotych, jest szansa uzyskania pomocy.

Jeśli jednak ów próg jest przekroczony – pomoc niestety nie przysługuje (chyba że wcześniej przez lipcem 2013 roku była uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, ale rozumiem, że w Pani przypadku ta przesłanka nie zachodzi, gdyż Mama dopiero w tym roku otrzymywała orzeczenie).

Wsparcie, o którym mowa to specjalny zasiłek opiekuńczy.  Wynosi on 520 złotych.

O tych sprawach szczegółowo i z odniesieniem do indywidualnej sytuacji można próbować się dowiedzieć przede wszystkim w ośrodku pomocy społecznej lub powiatowym ośrodku pomocy rodzinie. Można też próbować skierować się do punktu bezpłatnych porad prawnych.

Jeśli jesteście Panie w trudnej sytuacji materialnej, można też ubiegać się o któreś ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (o których mówi ustawa o pomocy społecznej); Jeśli dochód jest odpowiednio niski, osoba, która nie jest w stanie zarabiać w związku z niepełnosprawnością, chorobą czy podeszłym wiekiem, może otrzymać zasiłek stały z pomocy społecznej. Próg dochodowy to w przypadku gospodarstw wieloosobowych 514 złotych netto na osobę. Wysokość tego zasiłku to różnica między kwotą owego progu, a uzyskiwanym przez Panie dochodem w przeliczeniu na osobę. Możliwe jest także otrzymanie zasiłku celowego,  np. na zakup leków. Uzyskanie go jest  zależne od powyższego kryterium dochodowego. Można próbować postarać się o specjalny zasiłek celowy, mający podobną funkcję, ale jego otrzymanie nie jest zależnie od progu dochodowego. Powyższe formy pomocy społecznej są uznaniowe, to ośrodek pomocy społecznej czy Panią należy się ta pomoc czy nie.

Oprócz tego można skorzystać z rozmaitych form pomocy finansowej, ale związanej z określonymi wydatkami (mam tu na myśli refundację zakupu sprzętu, dostosowania pomieszczeń czy turnusów rehabilitacyjnych).

Pobieranie emerytury mamy chorej na alzheimera

Świadczenie pielęgnacyjne a emerytura. Co wtedy przysługuje i na jakich zasadach

Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych dają możliwość, osobom pobierającym emeryturę i spełniającym warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości – bez pomniejszenia o otrzymaną emeryturę netto.

Warunkiem niezbędnym do przyznania konkretnego świadczenia jest dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru – stwierdził WSA w Poznaniu.

Prezydent miasta odmówił kobiecie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad synem.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że podopieczny ma znaczny stopień niepełnosprawności, który datuje się przed 16 rokiem życia. Matka zaś pobiera wcześniejszą emeryturę od początku lat 90. Tym samym spełniona została negatywna przesłanka – warunkująca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Kobieta odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazując, że jest jedyną osobą, która może zapewnić prawidłową opiekę niepełnosprawnemu synowi. Przyznała, że faktycznie pobiera emeryturę, jednak jest zdania, że w tej sytuacji należy jej się świadczenie pielęgnacyjne pomniejszone o otrzymaną emeryturę netto.

Wskazała, że uzyskiwane przez nią świadczenie emerytalne zostało ustalone w niższej wysokości niż obowiązująca aktualnie kwota świadczenia pielęgnacyjnego.

SKO utrzymało decyzję w mocy. Na wstępie wyjaśniło zasady przyznawania świadczenia z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, przysługuje ono m.in.

matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności.

Przy czym ważna jest łącznie: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną samodzielną egzystencją oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka, w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Natomiast świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.

See also:  Dowiedziałem się o zdradzie żony, co robić?

500+ świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji – ZUS

Świadczenie uzupełniające otrzymasz, jeśli:

  1. ukończyłeś 18 lat
  2. jesteś niezdolny do samodzielnej egzystencji, a niezdolność ta została stwierdzona orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji lub orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji lub orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji lub orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji)
  3. nie jesteś uprawniony do emerytury ani renty, nie masz ustalonego prawa do innego świadczenia pieniężnego finansowanego ze środków publicznych, np. zasiłku stałego albo zasiłku okresowego (warunek nie dotyczy jednorazowych świadczeń) ani nie jesteś uprawniony do świadczenia z zagranicznej instytucji właściwej do spraw emerytalno-rentowych, albo

    jesteś uprawniony do tych świadczeń (emerytury, renty albo innych świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków publicznych, łącznie z kwotą wypłacaną przez zagraniczną instytucję właściwą do spraw emerytalno-rentowych), ale ich łączna wysokość brutto nie przekracza 1896,13 zł.

Sprawdź w “Katalogu świadczeń finansowanych ze środków publicznych” (plik pdf 300 kb) czy świadczenia, które otrzymujesz są świadczeniami finansowanymi ze środków publicznych.

WAŻNE! Przy ustalaniu kwoty 1896,13 zł nie bierzemy pod uwagę kwoty renty rodzinnej przyznanej dziecku, które stało się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy przed ukończeniem 16 roku życia lub w czasie nauki w szkole przed ukończeniem 25 roku życia.

  1. musisz mieć miejsce zamieszkania w Polsce
  2. mieć polskie obywatelstwo lub mieć prawo pobytu lub prawo stałego pobytu w Polsce, jeśli jesteś obywatelem jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej albo Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej lub

    mieć zalegalizowany pobyt w Polsce (jeśli jesteś obywatelem państwa spoza UE albo EFTA).

Świadczenie uzupełniające nie przysługuje osobie, która jest tymczasowo aresztowana lub odbywa karę pozbawienia wolności. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy taka osoba odbywa karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego – wtedy świadczenie może jej przysługiwać.

Co powinieneś zrobić aby uzyskać świadczenie?

Aby otrzymać świadczenie uzupełniające, musisz złożyć wniosek. Wniosek może złożyć w Twoim imieniu przedstawiciel ustawowy, pełnomocnik bądź opiekun faktyczny.

Wniosek możesz złożyć w każdej placówce ZUS, przesłać pocztą lub przesłać elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS. Druk wniosku ESUN możesz pobrać ze strony www.zus.

pl, znajdziesz go również w salach obsługi klientów w naszych placówkach.

Do wniosku o świadczenie uzupełniające dołącz:

  • orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji

albo

  • orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji

albo

  • wydane (przed 1 września 1997 r.) przez komisję lekarską do spraw inwalidztwa i zatrudnienia orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów – jeśli nie upłynął okres, na jaki orzeczono inwalidztwo

Jeśli mamy takie orzeczenie w Twojej dokumentacji emerytalno-rentowej – nie musisz go dołączać.

  • jeśli masz prawo do emerytury lub renty zagranicznej lub innego świadczenia zagranicznego o podobnym charakterze – dokument potwierdzający prawo do tych świadczeń i ich wysokość wystawiony przez zagraniczną instytucję właściwą do spraw emerytalno-rentowych.

Dokumentem potwierdzającym niezdolność do samodzielnej egzystencji na podstawie, którego ZUS może ustalić prawo do świadczenia uzupełniającego, jest również:

  • orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • orzeczenie o całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Jeśli nie masz orzeczenia potwierdzającego niezdolność do samodzielnej egzystencji albo upłynął okres, na który zostało ono wydane, do wniosku dołącz zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza nie wcześniej niż na miesiąc przed złożeniem wniosku, oraz – jeśli posiadasz – dokumentację medyczną i inne dokumenty, które mają znaczenie przy orzekaniu o niezdolności do samodzielnej egzystencji, np.:

  • kartę badania profilaktycznego,
  • dokumentację rehabilitacji leczniczej lub zawodowej.

Jeśli posiadasz – dołącz także orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Jak wypełnić wniosek o świadczenie uzupełniające?

We wniosku podaj następujące informacje:

  • imię i nazwisko
  • obywatelstwo
  • imię ojca
  • PESEL – a jeśli go nie posiadasz serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość, datę urodzenia oraz płeć
  • adres zameldowania
  • adres zamieszkania i adres do korespondencji – jeśli są inne niż adres zameldowania,
  1. Czy masz przyznane prawo do świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków publicznych lub aktualnie starasz się o takie świadczenie:
  • rodzaj świadczenia (np. emerytura lub renta z tytułu niezdolności do pracy)
  • wysokość świadczenia
  • nazwę instytucji, która wypłaca świadczenie i miejscowość, w której znajduje się jej siedziba
  1. Czy masz przyznane prawo do świadczeń z zagranicznej instytucji właściwej do spraw emerytalno-rentowych lub aktualnie starasz się o takie świadczenie:
  • rodzaj świadczenia (np. emerytura lub renta z tytułu niezdolności do pracy)
  • wysokość świadczenia
  • nazwę państwa i zagranicznej instytucji, która wydaje decyzję w tej sprawie
  1. Inne informacje, które maja wpływ na rozpatrzenie wniosku:
  • jeśli wniosek o świadczenie uzupełniające 500+, złożyłeś jeszcze w innym niż ZUS organie rentowym – podaj nazwę tej instytucji oraz miejscowość, w której znajduje się jej siedziba
  • oświadczenie czy aktualnie przebywasz w areszcie śledczym lub zakładzie karnym
  • jeśli nie posiadasz polskiego obywatelstwa wskaż czy masz prawo pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i daty graniczne tego prawa

Pomoc przy wypełnianiu wniosku uzyskasz we wszystkich naszych placówkach na salach obsługi klientów – w godzinach otwarcia sal oraz w Centrum Obsługi Telefonicznej pod numerem 22 560 16 00.

W jakim czasie otrzymasz decyzję?

Decyzję wydamy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do jej wydania. Okolicznością taką może być uprawomocnienie się orzeczenia w sprawie niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Jaka jest wysokość świadczenia uzupełniającego?

Świadczenie uzupełniające przysługuje Ci w wysokości 500 zł, jeśli:

  • nie jesteś uprawniony do emerytury ani renty i nie masz ustalonego prawa do innego świadczenia pieniężnego finansowanego ze środków publicznych, lub
  • masz takie świadczenia, ale ich łączna kwota brutto nie przekracza 1396,13 zł.

Jeśli pobierasz emeryturę, rentę lub inne świadczenie finansowane ze środków publicznych i łączna kwota brutto tych świadczeń wynosi więcej niż 1396,13 zł, a nie przekracza 1896,13 zł, wysokość świadczenia uzupełniającego będzie niższa niż 500 zł.

Będzie to różnica między kwotą 1896,13 zł i łączną kwotą przysługujących Ci świadczeń.

Od jakiej daty przyznamy świadczenie uzupełniające?

Świadczenie uzupełniające przyznamy Ci od miesiąca, w którym spełnisz wymagane warunki, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłosisz wniosek o to świadczenie.

O czym musisz nas powiadomić, jeśli będziesz dostawać świadczenie uzupełniające?

Masz obowiązek powiadomić nas o wszelkich zmianach, które mają wpływ na prawo do świadczenia uzupełniającego lub na jego wysokość. W szczególności dotyczy to takich sytuacji:

  • uzyskasz prawo do świadczenia pieniężnego finansowanego ze środków publicznych, w tym także do świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym, które przyzna KRUS lub inny organ emerytalny, oraz będziesz pobierać takie świadczenie,
  • zwiększy się kwota świadczenia finansowanego ze środków publicznych, które wypłaca podmiot inny niż ZUS (np. KRUS czy ośrodek pomocy społecznej),
  • zostaniesz tymczasowo aresztowany albo będziesz odbywać karę pozbawienia wolności (nie dotyczy odbywania tej kary w systemie dozoru elektronicznego).

Jeśli nie powiadomisz nas o tych okolicznościach i wypłacimy Ci świadczenie, do którego utraciłeś prawo, będziesz musiał je zwrócić. Jeśli wypłacimy Ci świadczenie w zawyżonej kwocie, będziesz musiał zwrócić jego zawyżoną część.

Co możesz zrobić, jeśli nie zgadzasz się z decyzją?

Jeśli nie zgadzasz się z decyzją w sprawie świadczenia uzupełniającego, masz prawo odwołać się od tej decyzji.

Odwołanie masz prawo wnieść do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych – właściwego ze względu na Twoje miejsce zamieszkania. Możesz to zrobić za pośrednictwem ZUS w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Po tym terminie decyzja stanie się prawomocna i nie będziesz mógł jej zaskarżyć do sądu.

Odwołanie możesz złożyć na piśmie ,zgłosić ustnie do protokołu w placówce ZUS albo wysłać pocztą. Możesz także złożyć odwołanie elektronicznie przez PUE ZUS – wykorzystaj wtedy formularz POG. Złożenie odwołania i postępowanie przed sądem są wolne od opłat.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1842 z późn. zm.).

Koszty związane z chorobą Alzheimera wynoszą w Polsce przeszło 11 mld zł rocznie. Większość z nich jest przerzucona na opiekunów i rodziny pacjentów

Szacuje się, że w Polsce ok. 580 tys. osób choruje na alzheimera. Opiekunami ponad 90 proc. z nich są ich rodziny i to na barkach najbliższych spoczywa największy ciężar ekonomiczny i społeczny związany z tym schorzeniem.

Łączne koszty pośrednie i bezpośrednie związane z chorobą Alzheimera przekraczają 11 mld zł rocznie – wynika z raportu PEX Pharma Sequence.

Jak szacują eksperci, będą one rosnąć, ponieważ w wyniku starzenia się społeczeństwa również osób chorujących będzie skokowo przybywać.

See also:  Czy żona ma prawo do pieniędzy ze sprzedaży samochodu?

Choroba Alzheimera jest schorzeniem neurodegeneracyjnym, które prowadzi do otępienia i odbiera pacjentowi samodzielność. Wraz z upływem czasu i rozwojem choroby wymaga on coraz większego wsparcia, a pacjent w zaawansowanym stadium potrzebuje już praktycznie całodobowej opieki.

– Szacujemy, że w 92 proc. przypadków to właśnie członkowie rodziny są głównymi opiekunami dla osób chorych na alzheimera – mówi agencji Newseria Biznes Tomasz Kiełczewski, dyrektor Działu Konsultingu PEX Pharma Sequence. – Główny ciężar tej opieki spoczywa na kobietach. W około połowie przypadków opiekunem chorego na alzheimera jest córka, a w kolejnych 25 proc. przypadków – żona.

Z raportu PEX „Choroba Alzheimera. Wyzwanie zdrowotne oraz ekonomiczne obciążenie w starzejącym się społeczeństwie” wynika, że w Polsce opiekunem chorego jest najczęściej kobieta w wieku od 50 do 60 lat, czyli wciąż aktywna zawodowo, która w pewnym momencie z powodu opieki nad bliskim musi zrezygnować z pracy.

Utracone dochody mają bezpośrednie przełożenie na sytuację ekonomiczną rodziny, podobnie jak kwota bezpośrednich wydatków związanych z leczeniem. Na cele medyczne, głównie leki i specjalistyczne artykuły higieniczne, pacjenci i ich opiekunowie wydają od 1 tys. zł do ponad 2,5 tys. zł w ciągu trzech miesięcy.

To oznacza, że średnio nawet co trzecia renta lub emerytura jest przeznaczana wyłącznie na zaspokojenie potrzeb zdrowotnych chorego.

– W Polsce system nie zapewnia wystarczającego wsparcia, więc koszty opieki nad pacjentami z chorobą Alzheimera spoczywają na opiekunach – mówi Tomasz Kiełczewski. – Co istotne, te koszty rosną wraz z postępem choroby. W stadium zaawansowanym one są nawet dwukrotnie wyższe niż w chwili, kiedy mamy do czynienia z chorobą łagodną.

Opracowany przez PEX raport pokazuje, że łączne bezpośrednie i pośrednie koszty związane z chorobą Alzheimera w Polsce wynoszą ponad 11 mld zł rocznie.

W tej kwocie 5,4 mld zł stanowią bezpośrednie koszty medyczne i niemedyczne ponoszone przez pacjentów i ich opiekunów. Kolejne 5,7 mld zł to koszty pośrednie, związane m.in.

z utraconą produktywnością pacjentów i utraconymi dochodami ich opiekunów.

Jak wskazuje ekspert PEX Pharma Sequence, obciążenia ekonomiczne nie są jedynymi, z którymi muszą się zmierzyć rodziny i opiekunowie pacjentów z chorobą Alzheimera.

– Pierwszy element to kwestia obciążenia psychicznego. Mamy do czynienia z osobą nieuleczalnie chorą. W trakcie przebiegu tej choroby często dochodzi do zmiany osobowości pacjenta, mogą się pojawić np. zachowania agresywne.

Po drugie, opieka nad pacjentem, szczególnie w stanach zaawansowanej choroby Alzheimera, wymaga dużego wysiłku.

Mówimy tu o pacjencie leżącym, niewspółpracującym, więc zapewnienie chociażby wszystkich jego potrzeb fizjologicznych wymaga dosyć dużej siły fizycznej – wymienia dyrektor Działu Konsultingu PEX Pharma Sequence.

– Dodatkowym obciążającym elementem jest też konieczność opieki nad chorym w systemie 24/7, co oznacza nie tylko rezygnację z aktywności zawodowej, ale także zmniejszenia zaangażowania w opiekę nad dziećmi i funkcjonowanie własnej rodziny. Nie mówiąc już o samorealizacji opiekuna, możliwości zajmowania się np. swoimi zainteresowaniami.

Z raportu PEX jasno wynika, że aby zmniejszyć koszty społeczne i obciążenia ekonomiczne związane z tym schorzeniem, w Polsce trzeba wprowadzić systemowe rozwiązania dotyczące diagnozowania i opieki chorych na Alzheimera. W tej chwili system opieki zdrowotnej traktuje bowiem tę grupę chorych, stosując standardy leczenia stosowane wobec ogółu osób starszych.

– Musimy wprowadzić rozwiązania instytucjonalne, np. ośrodki, które zaopiekują się pacjentami z Alzheimerem wtedy, kiedy ich opiekunowie pracują – podkreśla prof. dr hab. n. med.

Agnieszka Słowik, konsultant krajowy w dziedzinie neurologii, kierownik Katedry i Kliniki Neurologii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum.

– W innych krajach Europy, gdzie starzenie się społeczeństwa jest bardziej widoczne, są rozwiązania dotyczące opieki instytucjonalnej nad osobami chorymi na alzheimera już na wczesnych etapach tej choroby.

To bardzo ważne, bo odciąża rodzinę przynajmniej na początkowym etapie, kiedy pacjent ma zaburzenia pamięci i problemy z funkcjonowaniem, ale nie jest jeszcze zupełnie niesamodzielny. Ma kontakt z innymi osobami, możliwość terapii i rehabilitacji funkcji poznawczych. Dlatego też powinniśmy poszukiwać optymalnych wzorców, które są stosowane w Europie Zachodniej, i wprowadzać je na nasze podwórko.

Eksperci wskazują, że ważna jest zwłaszcza poprawa diagnostyki. W Polsce – jak pokazuje raport PEX – większość lekarzy POZ nie jest zainteresowanych badaniem stanu funkcji poznawczych pacjentów w wieku senioralnym. Stąd tak niski poziom wykrywalności choroby Alzheimera.

Aby go poprawić, niezbędne jest wprowadzenie badań przesiewowych – testu zegara oraz skali oceny stanu psychicznego, a do przedobjawowego wykrycia choroby wykorzystywane są dziś także biomarkery i badania genetyczne.

Techniki obrazowania mózgu pozwalają z kolei na wczesne stwierdzenie obecności złogów białkowych korelujących z utratą pamięci.

– Choroba Alzheimera często bywa postrzegana jako choroba osób starszych, po 65. roku życia. Trzeba mieć jednak świadomość, że zmiany zwyrodnieniowe w obrębie układu nerwowego występują, kształtują się i pogłębiają zdecydowanie wcześniej, nawet ok.

10 i więcej lat przed tym okresem.

Jeżeli będziemy w stanie zdiagnozować pacjenta już na tym etapie, to terapia, którą wdrożymy, będzie zdecydowanie skuteczniejsza, opóźnimy wchodzenie pacjenta w bardziej zaawansowane stadia choroby – mówi dyrektor Działu Konsultingu PEX Pharma Sequence.

W chorobie Alzheimera czas nie jest sprzymierzeńcem. Chociaż nieprawidłowości neurodegeneracyjne pojawiają się ok. 10–20 lat przed wystąpieniem zaburzeń funkcji poznawczych, są one diagnozowane na bardzo późnym etapie.

W Polsce od momentu zgłoszenia się pacjenta do lekarza POZ do rozpoznania choroby upływają średnio 24 miesiące. To jeden z najgorszych wyników w Europie. Tylko ok. 20 proc. przypadków alzheimera jest rozpoznawanych w pierwszym stadium klinicznym.

Tymczasem szybka diagnoza i wdrożenie farmakoterapii pozwoliłoby średnio o dwa lata wydłużyć czas samodzielnego funkcjonowania chorego i spowolnić przebieg choroby.

– W tej chwili nie mamy leczenia przyczynowego, mamy tylko leczenie objawowe. Dlatego ważna jest wczesna diagnoza tej choroby, która z czasem prowadzi do dużych zaburzeń pamięci. To pozwoliłoby każdej osobie z alzheimerem przygotować się chociażby od strony prawnej, przygotować swoją rodzinę, podjąć wiele ważnych decyzji – mówi prof. dr hab. n. med. Agnieszka Słowik.

Obecnie leczenie choroby Alzheimera polega na stosowaniu leków objawowych oraz różnych form terapii wspierającej pacjenta i opiekuna. W USA zarejestrowano jednak niedawno pierwszy lek na tę chorobę o działaniu przyczynowym. Eksperci podkreślają, że postępujące starzenie społeczeństwa i zjawisko tzw.

silver tsunami będzie w nadchodzących latach wyzwaniem dla systemu ochrony zdrowia ze względu na choroby, których częstość występowania rośnie wraz z wiekiem. Zaliczają się do nich m.in. choroby otępienne – wśród których ok. 50–70 proc. przypadków stanowi właśnie choroba Alzheimera. Szacuje się, że w Polsce żyje obecnie ok. 580 tys.

osób z tą chorobą, ale szacunki wskazują, że ze względu na rosnącą liczbę seniorów ta liczba może się podwoić i do 2050 roku przekroczyć już 1,2 mln.

Raport PEX Pharma Sequence „Choroba Alzheimera. Wyzwanie zdrowotne oraz ekonomiczne obciążenie w starzejącym się społeczeństwie” – obrazujący sytuację polskich pacjentów z tą chorobą – został zaprezentowany podczas ubiegłotygodniowej konferencji, zorganizowanej w przeddzień obchodzonego 18 marca Europejskiego Dnia Mózgu, którego celem jest upowszechnianie wiedzy na ten temat.

Jak pomóc opiekunowi osoby chorej na Alzheimera?

Strona główna Neurologia Alzheimer Jesteś opiekunem chorego na Alzheimera? Pozwól sobie pomóc!

Autor: Redakcja Nutricia

Choroba Alzheimera w największym stopniu doświadcza chorego, ale pośrednio wpływa także na całe jego otoczenie. Na rodzinie i bliskich osoby z chorobą Alzheimera spoczywa bowiem opieka nad nim. Szacuje się̨, że w Polsce 92% chorych na Alzheimera przebywa w domu od początku choroby, aż do jej końca.

Choroba wiąże się̨ z reorganizacją życia nie tylko chorego, ale i – a może przede wszystkim – jego bliskich. Natura schorzenia sprawia, że chory najlepiej czuje się̨ we własnym domu i dobrze znanym otoczeniu.

Osoba z chorobą Alzheimera wraz z rozwojem choroby i utratą samodzielności będzie wymagać obecności najbliższych, która będzie stawać się̨ koniecznością, choćby ze względów bezpieczeństwa.


Tymczasem realia najczęściej są̨ takie, że osoba z chorobą Alzheimera mieszka sama lub ze współmałżonkiem w podobnym wieku, nierzadko również dotkniętym innym schorzeniem. Dzieci pracują̨ i wychowują̨ własne potomstwo, nierzadko w odległym mieście.

Spis treści:

Jak pogodzić codzienne obowiązki z opieką nad osobą z chorobą Alzheimera?

Jedną z podstawowych zasad opieki nad osobą z chorobą Alzheimera jest zapewnienie poczucia bezpieczeństwa i spokoju.

W miarę̨ rozwoju choroby konieczne będzie m.in. dostosowanie mieszkania dla wygody, ale przede wszystkim bezpieczeństwa chorego i jego otoczenia.

  • Jeśli w kuchni znajduje się̨ kuchenka gazowa, powinna być ona wyposażona w samoczynne odcięcie ulatniającego się̨ gazu lub – najlepiej – powinna zostać wymieniona na płytę elektryczną.
  • Jeśli chory nie jest w stanie samodzielnie gotować, ciepłe posiłki można zostawiać mu w termosie.
  • Zawartość szafek w całym mieszkaniu warto opisać oraz przykleić kartki do mebli. W komunikacji z chorym na Alzheimera świetnie sprawdza się tablica korkowa, gdzie możemy zostawiać informacje:
  • „Jestem w pracy, wrócę̨ o 17:00, obiad jest w termosie”, zmniejszające u osoby z chorobą Alzheimera przebywającej samotnie w domu poczucie niepokoju i dezorientacji.
  • W głównych pomieszczeniach zawiesimy duże zegary, a w jednym z nich – kalendarz, najlepiej z wyrywanymi kartkami lub przesuwanym „okienkiem”.

Nie trzymajmy na wierzchu:

  • ważnych dokumentów,
  • dużych kwot pieniędzy,
  • kluczyków do samochodu.

Schowajmy w zamykanych szafkach niebezpieczne środki chemiczne i leki, usuńmy z zasięgu chorego zbędne bibeloty, zwłaszcza szklane. Pod dywany podłóżmy specjalne maty zapobiegające ich ślizganiu się.

See also:  Dom na kredyt przed zawarciem małżeństwa

Jeśli w domu są̨ schody, warto zawczasu pomyśleć o „bramce” zabezpieczającej.

Zapewnij sobie pomoc i możliwość wypoczynku

Z czasem zdarzyć się̨ może tak, że jedna z bliskich osób – współmałżonek lub dziecko – będzie musiała z czasem przyjąć na siebie rolę głównego opiekuna chorego.

Ważne jednak, by główny opiekun osoby chorej miał świadomość tego, że może liczyć na wsparcie, nie tylko fizyczne, ale przede wszystkim psychiczne.

Główny opiekun osoby z chorobą Alzheimera musi nauczyć się̨ prosić o pomoc innych członków rodziny, znajomych, czy sąsiadów w opiece nad chorym. Jeśli będzie taka potrzeba, należy zorganizować wsparcie z zewnątrz – w ramach pomocy społecznej lub płatnych usług opieki nad osobami starszymi.

W przeciwnym razie opiekun może doświadczyć chronicznego zmęczenia i ciągłego rozdarcia wewnętrznego, dotkliwego zwłaszcza dla opiekunów pracujących zawodowo i wychowujących małe dzieci.

Opiekunowie osób chorych na Alzheimera sami są̨ w grupie ryzyka wielu chorób somatycznych i psychicznych, w tym np. depresji.

Dlatego pamiętając o bliskich, pamiętajmy też o sobie oraz o konieczności regeneracji fizycznej i psychicznej.

Opiekun osoby chorej powinien dbać o własne przyjemności np. zakupy lub spotkania ze znajomymi. Ważne jest takie gospodarowanie własnym czasem aby mieć energię i zapał do opieki nad osobą chorą.

Jeśli mamy poczucie, że sytuacja nas przerasta, warto skorzystać ze wsparcia psychologa lub dołączyć do grona osób zmagających się̨ z podobnym problemem. Czasami ulgę̨ przynosi już sama świadomość, że ktoś doświadczył pokrewnych sytuacji i emocji.

Jak pomóc choremu by zachował samodzielność?

Dla najbliższych kluczowe znaczenie ma to, jak długo chory zachowa samodzielność. Nie zatrzymamy postępu choroby, ale możemy opóźnić jej progres. Na rozwój schorzenia ma wpływ wiele czynników.

Obok wsparcia farmakologicznego ważną rolę odgrywa także:

  • rehabilitacja,
  • treningi pamięci,
  • zachęcanie chorego do wykonywania codziennych czynności w domu.

Aktywizujmy bliskich w sposób, który i nam sprawi przyjemność poprzez:

  • taniec,
  • techniki relaksacyjne,
  • masaż,
  • wspólne ogadanie rodzinnych zdjęć,
  • pracę w ogrodzie,
  • zabawę̨ z ukochanym psem,
  • malarstwo,
  • muzykę.

Dla chorych twórcze działania to wyjątkowe doświadczenie: pozwala im wyrazić emocje, poprawia nastrój, a także buduje poczucie własnej wartości.

Wsparcie żywieniowe dla osób z chorobą Alzheimera

Leczenie i rehabilitacja powinny być wsparte odpowiednią, zrównoważoną̨ dietą. Dobrym rozwiązaniem wydają się być dobrane przez lekarza specjalistyczne preparaty odżywcze, takie jak dostępny w aptekach bez recepty, Souvenaid.

Souvenaid® zawiera unikalną, opatentowaną kombinację składników odżywczych (Fortasyn Connect®), która może mieć korzystny wpływ na funkcje pamięci poprzez wspomaganie procesu powstawania oraz funkcjonowania połączeń synaptycznych w mózgu.

W skład preparatu wchodzą̨ między innymi:

  • kwasy tłuszczowe omega-3,
  • urydyna,
  • cholina,
  • witaminy z grupy B,
  • witaminy E i C.

Ważne jest wsparcie z zewnątrz

Wszelkie informacje na temat dostępnych form opieki nad osobami z chorobą Alzheimera uzyskamy w lokalnym ośrodku pomocy społecznej lub stowarzyszeniu rodzin osób dotkniętych chorobą.

Być może w Twoim mieście funkcjonuje rozwiązanie, które świetnie sprawdza się̨ w zachodniej Europie: dzienny ośrodek pobytu dla osób z chorobą Alzheimera, gdzie chorzy w ciągu dnia mają zapewnioną opiekę̨, posiłki, terapię, oraz lubiane przez nich wspólne zajęcia: np. muzyczne czy ruchowe.

Choroba Alzheimera: Jak pomóc opiekunom?

Choroba Alzheimera: Jak pomóc opiekunom?

Jakich najważniejszych i najciekawszych danych dostarcza najnowszy raport PEX dotyczący choroby Alzheimera?

Najważniejszą informacją jest skala obciążenia rodzin i opiekunów pacjentów z chorobą Alzheimera. Do tej pory nie zdawaliśmy sobie sprawy jak duży wysiłek ekonomiczny jest po stronie rodzin pacjenta. Raport pokazuje także inne obciążenia po stronie pacjentów, jak obciążenie organizacyjne, psychiczne oraz stan zdrowia opiekunów.

Kim najczęściej jest opiekun?

W przypadku 92 proc. pacjentów to rodzina pełni funkcję opiekunów. W przypadku 44 procent mamy do czynienia z jedną osobą opiekującą się pacjentem, w przypadku jednej czwartej opiekunów jest więcej. Pacjentem w większości zajmuje się córka.

Jeśli nie ma córki wśród dzieci, wówczas funkcję tę pełnią synowie. Co istotne, jedną czwartą opiekunów stanowią małżonkowie. Tu głównie też kobiety zajmują się chorymi mężami. Jest trzecia grupa tj. około 10 procent przypadków, gdzie pacjentem-żoną zajmują się mężowie.

Ta różnica płci opiekuna pomiędzy małżonkami wynika z tego, że mężczyźni krócej żyją. A jak wiemy, objawy choroby są nasilone w starszym wieku. W przypadku osób w wieku powyżej 90 lat nawet 70 proc.

z nich może być dotkniętych tą chorobą, a to wiek, którego dożywają w Polsce głównie kobiety. I dlatego mężczyzn jako opiekunów mamy mniej.

Jakich obciążeń dostarcza choroba opiekunom?

Choroba Alzheimera powoduje dużo zaburzeń w życiu pacjenta. Pacjent zapomina i to wpływa na jego zachowanie. To może być kwestia zapomnienia, gdzie mieszka (będzie się błąkał po mieście) czy zakręcenia gazu przez co może stwarzać zagrożenie dla innych osób.

Mamy wreszcie zmiany osobowości, czyli pacjent może stać się agresywny, podejrzewać swoich opiekunów o działania na niekorzyść, w związku z czym podejmować działania, które w jego mniemaniu mają temu zaradzić. To powoduje, że opiekun znajduje się w dość ciężkiej i stresującej sytuacji, bo chory może nie uznawać jego roli i nie współpracować.

Stąd, w przypadku opiekunów pacjentów z chorobą Alzheimera, komponenta stresu jest niewątpliwie istotna. Drugim elementem, na który trzeba zwrócić uwagę, jest kwestia odciążenia fizycznego opiekunów. Proszę sobie wyobrazić pacjenta w stanie zaawansowanej choroby, którego trzeba karmić, poić i wykonywać przy nim wszystkie czynności higieniczne.

Dodatkowo chorym jest duży mężczyzna, niewspółpracujący z opiekunem, którym jest żona albo córka. Mówiąc o obciążeniach dla opiekunów, nie uciekniemy od kwestii związanych z ekonomią.

To niestety są duże wydatki bezpośrednio ponoszone na leki, wyroby medyczne, zapewnienie diety, materiałów chłonnych w przypadku pacjenta leżącego, zatrudnienie dodatkowej pomocy. W naszych badaniach respondenci deklarowali średnie wydatki w ciągu trzech miesięcy na poziomie 2 500 złotych.

Jeżeli spojrzymy na przychody seniorów to jest to wysokość średniej emerytury, którą trzeba przeznaczyć, by radzić sobie z chorobą. Wiemy też, że są opiekunowie, którzy ponoszą zdecydowanie więcej nakładów finansowych i często muszą sięgać do środków będących w dyspozycji dzieci, co niewątpliwie wpływa na sytuację finansową całej rodziny.

Jst też czwarty element, o którym warto powiedzieć. Opiekunowie chorych na Alzheimera są pozostawieni sami sobie, w związku z tym dochodzą tu zagadnienia, które są związane z administracją i opieką, z zarządzeniem sytuacją pacjenta. Obciążenia dla opiekuna są więc wielorakie i większość z nich ma ciężki dla nich wymiar.

Co możemy zrobić, żeby odciążyć opiekunów i rodziny pacjentów z kosztów finansowych?

Można to podzielić na dwa elementy: krótko- i długoterminowe. Jeżeli spojrzymy na inne kraje europejskie i ich różne formy opieki instytucjonalnej, to pozwalają one na zdjęcie ciężaru opieki z opiekunów pacjenta, na zapewnienie im czasu do realizacji swoich potrzeb rodzinnych, samorealizację czy aktywność zawodową.

Wydaje się, że te elementy w naszym systemie nie działają optymalnie lub ich skala rozpowszechnienia jest mała. Jeśli chcielibyśmy pomóc opiekunom, to działania na rzecz powstania upowszechnienia takich form i zapewnienia dostępności do nich są niewątpliwie tym kierunkiem, który powinien być rozważany i prowadzony.

Jeśli spojrzymy na zagadnienie choroby Alzheimera w ujęciu długoterminowym, to wydaje się, że podstawowym kierunkiem działań powinna być jednak wczesna diagnostyka i wykrywanie tej choroby, jeszcze na etapie przedklinicznym.

W tej chwili jesteśmy w stanie zaproponować tylko działanie, które będzie powodować spowalnianie tej choroby.

Miejmy nadzieję, że w niedalekiej przyszłości pojawią się terapie przyczynowe i w związku z tym będziemy mieli taką sytuację, że zidentyfikujemy pacjenta zanim wystąpią objawy, wdrożymy leczenie i nie dojdzie do sytuacji obciążenia opiekunów. Ale muszą się tu oczywiście spotkać dwa elementy.

Z jednej strony musi powstać terapia umożliwiająca osiągnięcie takiego efektu, z drugiej strony my jako państwo musimy udostępnić ją pacjentom, by mogli ją stosować na odpowiednio wczesnym etapie. Musimy większą uwagę zwracać na wczesne zdiagnozowanie pacjenta, by tę terapię wdrożyć wcześnie i oczywiście zabezpieczyć na to środki.

Mówi się, że czeka nas tzw. silver tsunami. Szacuje się, że liczba osób w Polsce cierpiących na chorobę Alzheimera to 580 tysięcy i że ta liczba podwoi się do 2050 roku. Jak jeszcze możemy przygotować się na tak rosnącą liczbę chorych?

Powinniśmy zwrócić uwagę na to, byśmy wszyscy byli przygotowani do spotkania z pacjentem chorym na Alzheimera. My jako społeczeństwo podchodzimy do chorób ośrodkowego układu nerwowego jak do chorób wstydliwych. I nie mam tu na myśli tylko chorób psychicznych, ale również neurologiczne.

W związku z tym, jeżeli ktoś choruje w rodzinie, to staramy się trochę odsuwać ten temat. I jeśli spotkamy się z takim pacjentem, to nie umiemy się wobec niego zachować i trudno nam jest zrozumieć jego potrzeby oraz na nie odpowiedzieć.

Pacjent na wczesnym etapie choroby porusza się sam po mieście, jest w stanie wsiąść do prawidłowego autobusu, pojechać na zakupy, ale może w takim momencie zapomnieć, gdzie jest i tu zdolność otoczenia do wsparcia takiego pacjenta jest kluczowa.

Bez wiedzy o tej chorobie w społeczeństwie będzie nam trudno wspomóc pacjentów i ich opiekunów, odpowiedzieć na silver tsunami, czyli podwojoną liczbę pacjentów jaką będziemy mieć być może w perspektywie kilkunastu, kilkudziesięciu lat.

Raport: TU

Leave a Reply

Your email address will not be published.