Podział majątku w przypadku separacji

Jednym z punktów spornych podczas rozpraw separacyjnych i rozwodowych jest podział majątku. Zarówno w przypadku spraw o orzeczenie separacji jak i rozwodu prawo dotyczące podziału majątku działa podobnie.

Stosunki majątkowe między małżonkami

Podział majątku podczas orzekania separacji jest w dużej mierze uzależniony od stosunku majątkowego pomiędzy współmałżonkami. W zależności od statusu majątkowego można podzielić sposób jego podziału na dwa rodzaje.

  1. Małżonkowie posiadający rozdzielność majątkową – w przypadku, kiedy małżonkowie podpisali przed ślubem lub w trakcie trwania związku małżeńskiego umowę o rozdzielności majątkowej, sąd nie orzeka o podziale majątku, gdyż takie ustalenia prawne zawiera umowa majątkowa małżonków.
  2. Małżonkowie, do których stosują się przepisy o wspólnocie majątkowej – wszyscy małżonkowie, którzy nie podpisali umów regulujących sprawy majątkowe są współwłaścicielami majątku, który został zebrany podczas trwania związku małżeńskiego. W takim wypadku sąd orzeka o podziale majątku. Może się to odbyć podczas rozprawy separacyjnej lub na osobny wniosek jednego z małżonków.

Co zalicza się do majątku wspólnego?

Podział majątku w przypadku separacjiMajątkiem wspólnym małżonków są wszelkie dobra zebrane podczas ich wspólnego życia. Wyjątek stanowi majątek wniesiony do małżeństwa przez jednego z małżonków, oraz darowizny i spadki, które otrzymuje jeden z małżonków. Poza tymi wyjątkami małżonkowie mają równe prawo do całego majątku powstałego w czasie trwania ich małżeństwa. Warto wiedzieć, że w skład majątku, który ulega podziałowi podczas separacji wchodzą również:

  • dochody uzyskane za pracę oraz wszelkie dochody pochodzące z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
  • dochody z majątku wspólnego i osobistego każdego z małżonków np. oprocentowanie z lokat bankowych;
  • środki zgromadzone na rachunku OFE lub pracowniczym funduszu emerytalnym każdego z małżonków;
  • dom lub mieszkanie, o ile nie spełnia warunków dotyczących majątku osobistego małżonków (jeśli nie są darowizną, spadkiem, majątkiem wniesionym do związku przez jednego z małżonków);
  • wszelkie urządzenia znajdujące się w gospodarstwie domowym, które zostały zakupione podczas trwania związku małżeńskiego, a nie zostały objęte umową o rozdzielności majątkowej np. sprzęt RTV i AGD, samochód, itp.

Podział majątku

Warto wiedzieć, że podczas trwania małżeństwa żaden z małżonków nie może domagać się podziału majątku wspólnego. Furtką dla osób, którym na tym zależy jest spisanie intercyzy. Podczas orzeczenia rozwodu lub separacji małżonkowie mają prawo do złożenia wniosku o rozdział majątku. Wniosek taki można zamieścić w pozwie o separację lub złożyć go osobno po orzeczeniu separacji.

Wniosek o podział majątku

We wniosku o podział majątku można się domagać:

  • równego podziału majątku;
  • podziału majątku na części nierówne;
  • ustalenia wydatków poniesionych z majątku wspólnego na majątek osobisty i odwrotnie – podlegają one zwrotowi.

Wniosek o podział majątku może zostać rozpatrzony podczas rozprawy separacyjnej o ile nie spowoduje nadmiernej zwłoki w sprawie. W innym wypadku małżonkowie po orzeczeniu separacji muszą złożyć osobny wniosek o podział majątku.

Separacja a podział majątku

We wpisie Na czym polega separacja? wytłumaczyłam Ci, jaka jest różnica pomiędzy separacją faktyczną a separacją prawną. W tym wyjaśnię, co się dzieje z Waszym wspólnym majątkiem, gdy zdecydujecie się na którąś z powyższych separacji.

Separacja prawna a podział majątku wspólnego małżonków

Gdy zdecydujecie się na separację prawną, z chwilą uprawomocnienia się wyroku orzekającego o separacji powstanie między Wami z mocy prawa ustrój rozdzielności majątkowej.

 Oznacza to, że od tej chwili każdy z Was będzie mógł samodzielnie zarządzać swoim własnym majątkiem i za niego odpowiadał, a majątek nabyty po orzeczeniu separacji stanie się własnością tylko tego małżonka, który go nabył.

Podział majątku w przypadku separacji

Ustrój rozdzielności majątkowej jest to tzw. przymusowy ustrój majątkowy i nie ma możliwości jego zniesienia w trakcie trwania separacji.

Ustanowienie rozdzielności majątkowej uchroni Cię przed wszystkimi długami małżonka, które zaciągnie po ustanowieniu separacji.

Separacja prawna a podział majątku wspólnego, gdy jesteście zgodni co do jego podziału.

Jeżeli chodzi o podział majątku wspólnego, to możliwe jest dokonanie jego podziału w wyroku orzekającym separację. Sąd zajmie się tym jednak tylko wówczas, gdy nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu i nie przedłuży całego procesu. Gdy przedstawicie zgodny projekt podziału majątku, ma on największe szanse na rozpatrzenie podczas orzekania o separacji.

W jaki sposób podzielić wspólny majątek? Możecie zaproponować albo fizyczny podział rzeczy, albo przyznanie na własność rzeczy tylko jednemu z małżonków z jednoczesnym obowiązkiem spłaty na rzecz drugiego małżonka, albo Sąd może zarządzić sprzedaż rzeczy i podział pomiędzy Wami uzyskanej ze sprzedaży kwoty.

Separacja prawna a podział majątku wspólnego, gdy nie jesteście zgodni co do jego podziału.

Brak zgody i porozumienia w kwestii podziału majątku wspólnego będzie skutkował tym, że Sąd orzekający o separacji nie będzie tej kwestii rozstrzygał i dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia o separacji powinniście wnieść do Sądu wniosek o podział majątku wspólnego. Będzie on zatem rozstrzygany podczas odrębnego postępowania sądowego. Po podziale majątku wspólnego każdy z Was będzie mógł samodzielnie zarządzać swoją częścią majątku.

Separacja faktyczna a podział majątku

Jeżeli żyjecie w separacji faktycznej, która często nazywana jest także separacją nieformalną, to Twój małżonek nie może żądać podziału majątku. Z punktu widzenia prawa nadal jesteście małżeństwem, a zatem łączy Was wspólność ustawowa małżeńska lub ewentualnie postanowienia wynikające z intercyzy.

Zniesienie separacji – jaki ustrój majątkowy?

Gdy separacja zostanie zniesiona, bo zdecydujecie się wrócić do siebie zamiast złożenia pozwu o rozwód, powstanie pomiędzy Wami ustawowy ustrój majątkowy i dopiero na Wasz zgodny wniosek Sąd orzeknie o utrzymaniu rozdzielności majątkowej, która została ustanowiona podczas trwania separacji.

Podział majątku po rozwodzie

Podział majątku

Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy małżonkami powstaje ustawowa wspólność majątkowa. Oznacza to, że od tej chwili cały majątek dorobkowy, wypracowany w trakcie trwania małżeństwa, jest ich wspólną własnością. Wspólność majątkowa jest współwłasnością łączną i bezudziałową.

Podział majątku w przypadku separacji

Do majątku wspólnego małżonków, który w przypadku rozwodu lub orzeczenia separacji podlega podziałowi, należą przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności majątkowej.

W praktyce nie ma znaczenia, czy w czasie trwania związku małżonkowie nabyli je wspólnie czy tylko jeden z nich. Tak czy inaczej dorobek ten będzie traktowany jako współwłasność męża i żony.

Poza wymienionymi wyżej elementami, do majątku wspólnego należą również:

  • pobrane wynagrodzenia za pracę, 
  • dochody z innej działalności zarobkowej każdego małżonka, 
  • dochody z majątku wspólnego oraz osobistego każdego małżonka, 
  • środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego
  • przedmioty zwykłego urządzenia domowego, 
  • kwoty składek zaewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r o systemie ubezpieczeń społecznych

W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może domagać się podziału majątku wspólnego. Można oczywiście sporządzić umowę majątkową zwaną intercyzą i w ten sposób znieść wspólność jeszcze w trakcie trwania związku. Podziału majątku można domagać się po ustaniu wspólności majątkowej, a więc w następujących sytuacjach: 

  • po rozwodzie, 
  • po ogłoszeniu separacji, 
  • po unieważnieniu małżeństwa, 
  • po ustaniu małżeństwa na skutek śmierci jednego lub dwojga małżonków,
  • po ogłoszeniu upadłości jednego z małżonków, 
  • po orzeczeniu ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków, 
  • po ustanowieniu rozdzielności majątkowej przez sąd wspólność ustaje.

Oznacza to, że małżonek rozwiedziony lub pozostający w separacji może domagać się podziału majątku. Podział majątku objętego wspólnością majątkową może być określony: 

  • w sądowym postępowaniu nieprocesowym 
  • w wyroku orzekającym rozwód 
  • w wyroku orzekającym separację 
  • na mocy umowy zawartej między małżonkami

Podział majątku w sądzie

W celu dokonania sądowego podziału majątku należy wnieść wniosek o podział majątku wspólnego do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce podziału majątku czyli najczęściej miejsca wspólnego zamieszkania małżonków.

See also:  Nękanie SMS-ami podczas widzeń dziecka z ojcem

W postępowaniu o podział majątku sąd, na podstawie złożonego wniosku, może rozstrzygać o podziale majątku wspólnego na dwie równe części lub o ustaleniu nierównych udziałów małżonków w tym majątku, a także o ustaleniu, jakie wydatki i nakłady zostały poczynione z majątku wspólnego na majątek osobisty i odwrotnie.

Do samego postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku. Na podstawie tych przepisów podział majątku wspólnego może polegać na: 

  • podziale w naturze czyli fizycznym przydzieleniu poszczególnych składników majątku byłym małżonkom 
  • ustaleniu dopłat w razie różnic wartości składników majątku oddanych jej i jemu
  • przyznaniu jednemu małżonkowi majątku (np. przedsiębiorstwa) z koniecznością spłacenia drugiego 
  • podziale cywilnym czyli sprzedaży przedmiotów wchodzących w skład majątku wspólnego, również przedsiębiorstwa, i podzieleniu uzyskanej kwoty między byłych małżonków (proporcjonalnie do wielkości udziałów w majątku wspólnym).

Należy pamiętać, że sam podział majątku możliwy jest już w wyroku orzekającym rozwód. Sąd może bowiem zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym dokonać podziału majątku jeszcze podczas procesu rozwodowego, o ile nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu rozwodowym.

Umowny podział majątku

Podział majątku na podstawie umowy stron jest najlepszym rozwiązaniem. Niezaprzeczalnymi zaletami takiego podziału majątku jest zminimalizowanie konfliktów, oszczędność czasu oraz eliminacja kosztów sądowych. Do zawarcia takiej umowy o podziale majątku konieczne jest zgodne oświadczenie woli obu stron.

Przygotowanie dobrej umowy o podział majątku objętego wspólnością nie jest prostą rzeczą, ponieważ musi uwzględniać obowiązujące przepisy kodeksu cywilnego  oraz kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W celu skonstruowana takiej umowy warto skonsultować się z adwokatem znającym wymogi formalne stawiane takiej umowie.

Przykładowo, jeśli przedmiotem podziału majątku po rozwodzie będzie przedsiębiorstwo, a więc zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, umowa podziału majątku, pod rygorem nieważności, musi mieć co najmniej formę pisemną z podpisami poświadczonymi notarialnie.

Jeśli w skład przedsiębiorstwa wchodzić będzie nieruchomość lub spółdzielcze prawo do lokalu, niezbędna będzie forma aktu notarialnego. Taka forma będzie obowiązywać w stosunku do każdej nieruchomości wchodzącej do majątku wspólnego.

Umowa podziału majątku może obejmować części majątku wspólnego, może np. dotyczyć samego przedsiębiorstwa lub domu. Jeśli umowa taka nie obejmie wszystkich składników, w stosunku do pozostałych nadal istnieje współwłasność, ale po rozwodzie w częściach ułamkowych.

Umowa podziału majątku powinna regulować wszystkie stosunki prawne dotyczące majątku wspólnego, a przede wszystkim rozliczenie nakładów i wydatków z majątku wspólnego na majątki osobiste, spłatę osobistych długów każdego z małżonków z majątku wspólnego, pobranych pożytków czy innych przychodów.

Rozliczenia te powinny dotyczyć również okresu od ustania wspólności (orzeczenia rozwodu) do daty podziału.

Jeśli strony nie załatwią tej kwestii, nie opiszą jej w umowie, podzielą cały majątek wspólny, to później może się okazać, że byli małżonkowie nie będą mogli dochodzić roszczeń z tytułu poczynionych nakładów i wydatków.

Czytaj również artykuł Mieszkanie po rozwodzie, w którym znajdziesz informacje o tym komu przypadnie mieszkanie spółdzielcze, komunalne po rozwodzie? Kto będzie musiał spłacać kredyt hipoteczny po rozstaniu.

  • Autor: adw. Monika Piech-Balicka
  • Adwokat od 2004 roku wpisany na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi
  • Założycielka i właścicielka Kancelarii Adwokackiej Moniki Piech-Balickiej

Separacja małżeńska a podział majątku wspólnego

W życiu rodzinnym pomiędzy małżonkami może dochodzić do nieporozumień i kłótni. Gdy małżonkowie widzą dla siebie szansę i nie chcą się rozwodzić, decydują się na separacje.

W trakcie separacji pomiędzy małżonkami może wystąpić konieczność podziału wspólnego majątku, gdyż czas jej trwania nie jest ograniczony przez przepisy.

Separacja pomiędzy małżonkami może być formalnie orzeczona przez sąd lub mieć formę separacji faktycznej

Jakie są przesłanki separacji?

Separacja uregulowana została w art. 611 – 616 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W odróżnieniu od rozwodu jedyną przesłanką pozytywną jest zupełny rozkład pożycia, ale nie trwały, który sprawia że małżonkowie mogą jeszcze do siebie powrócić.

Sąd związany jest też dwiema negatywnymi przesłankami, które ograniczają możliwość orzeczenia separacji w przypadku naruszenia zasad współżycia społecznego (np.

żona ucierpiała w wypadku przez co stała się osobą niepełnosprawną, a mąż nie chce pomagać niepełnosprawnemu małżonkowi) lub gdy w wyniku separacji ucierpi dobro małoletnich dzieci.

Podział majątku wspólnego

W przypadku orzeczenia przez sąd separacji na podstawie art 54 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pomiędzy małżonkami powstaje ustrój rozdzielności majątkowej. Ustawa również nie dopuszcza zniesienia przymusowego ustroju poprzez umowę w trakcie trwania separacji.

Składając pozew (gdy tylko jeden małżonek tego żąda) lub wniosek (w przypadku zgodnego wniosku obu małżonków) o separację małżonek może żądać podziału majątku wspólnego. Sąd rozpatrzy pozew / wniosek w przypadku, gdy nie wydłuży to postępowania sądowego, w innym wypadku pozostawi pozew / wniosek bez rozpoznania.

Niewątpliwie większe szane na rozpatrzenie wniosku występują w przypadku złożenia go z równoczesnym uzgodnieniem sposobu podziału majątku przez małżonków. Podział majątku może się odbyć na trzy sposoby. Pierwszym będzie fizyczny podział rzeczy.

Drugim przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednego małżonka z jednoczesnym obowiązkiem spłaty na rzecz drugiego. Z kolei trzecim rozwiązaniem jest zarządzenie przez sąd sprzedaży rzeczy oraz podział uzyskanej sumy pomiędzy małżonków.

Co powinien zawierać wniosek i ile wyniosą koszty?

Wniosek o podział majątku powienien zawierać wskazanie wysokości udziałów każdego z małżonków w majątku wspólnym, określenie majątku wspólnego poprzez wskazanie na nieruchomości, ruchomości, określenie wartości składników majątku wspólnego oraz sposobu ich podziału.

Małżonkowie obowiązani są do wskazania we wniosku całego majątku, który ma ulec podziałowi pod rygorem prekluzji roszczenia ( oznacza to, że w przypadku nie wskazania części majątku małżonek nie będzie mógł później żądać jego podziału).

Od zasady tej istnieją wyjątki takie jak celowe ukrywanie majątku stanowiącego wspólność majątkową małżeńską przez jednego z małżonków lub żądanie zwrotu nakładów poczynionych przez jednego małżonka na rzecz majątku osobistego drugiego. Wniosek o podział majątku wspólnego kierowany jest do Sądu Rejonowego.

Wniosek taki podlega opłacie w wysokości 1000 zł, jeśli jednak strony przedstawią zgodny projekt podziału tego majątku pobiera się opłatę stałą w wysokości 300 zł. Strony powinny liczyć się z możliwością poniesienia kosztów sądowych takich jak wynagrodzenie biegłego, mediacji, czy także z możliwością wniesienia apelacji.

Strona, która nie jest w stanie ponieść kosztów może złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z jednoczesnym oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

Co w przypadku nieformalnej separacji?

W odróżnieniu od separacji orzeczonej przez sąd małżonek nie może żądać podziału majątku w przypadku faktycznej separacji. Zakaz ten wynika z art. 35 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Separacja nieformalna nie wynika z żadnego stosunku prawnego, dlatego z punktu widzenia prawa małżonkowie nadal są razem i łączy ich wspólność ustawowa, ewentualnie postanowienia umowy majątkowej małżeńskiej (intercyzy).

Małżonkowie pozostający w tej specyficznej formie separacji nadal mają w stosunku do siebie takie same obowiązki jak i prawa, które wynikają z małżeństwa.

W przypadku gdyby małżonkowie zdecydowali się na rozwód to w takim wypadku mogą starać się udowodnić, że określone składniki majątku zostały nabyte w wyniku ich własnego wysiłku finansowego podczas trwania separacji faktycznej.

Blog, Prawo rodzinne

Tagi: Art. 35 KRiO, Art. 54 KRiO, Art. 61 KRiO

Separacja

Separację jako alternatywę do rozwodu wprowadzono do polskiego prawa w 1999 r.
Ma ona zastosowanie, gdy rozkład pożycia małżeńskiego nie wykazuje jeszcze cech trwałości, a jej celem jest umożliwienie małżonkom powrotu do wspólnego pożycia przez zachowanie węzła małżeńskiego. Małżonek pozostający w separacji nie może zawrzeć ponownego małżeństwa.

See also:  Moje dziecko nie nosi mojego nazwiska, jak to zmienić?

Podobnie jak przy rozwodzie, przepisy dopuszczają orzeczenie separacji tylko wówczas, gdy występują przesłanki pozytywne, przy braku przesłanek negatywnych.

Przesłanki pozytywne wymieniają § 1 i 3 art. 61 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Art. 61
§ 1. Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację.
§ 3. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację na podstawie zgodnego żądania małżonków.

Przesłanki negatywne wymienia art. 61 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,

Art. 61
§ 2. Jednakże mimo zupełnego rozkładu pożycia orzeczenie separacji nie jest dopuszczalne, jeżeli wskutek niej miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Separacja przy spełnieniu wymienionych przesłanek pozytywnych i braku negatywnych może być orzeczona w procesie lub w postępowaniu nieprocesowym, przy czym negatywna przesłanka w postaci sprzeczności orzeczenia separacji z dobrem małoletnich dzieci nie występuje w postępowaniu nieprocesowym, gdyż w tym trybie separacja może być orzeczona tylko wówczas, gdy małżonkowie nie mają takich dzieci.

Do orzeczenia separacji nie jest wymagane, by rozkład pożycia był także trwały. Ratio legis takiej regulacji to umożliwienie małżonkom powrotu do wspólnego pożycia przez zachowanie węzła małżeńskiego na czas separacji, gdy rozkład pożycia nie ma jeszcze cech trwałości.

Przy orzekaniu separacji mają zastosowanie art. 57 i 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sąd orzeka, czy i który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia.

Jednakże zaniecha orzekania o winie na zgodne żądanie małżonków, , a także orzekając separację na podstawie zgodnego żądania małżonków. W tym ostatnim wypadku następują takie skutki, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.

Z orzeczeniem winy jednego z małżonków wiąże się obowiązek alimentacyjny między małżonkami.

Sąd rozstrzyga także o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi obojga małżonków, o wysokości, w jakiej każdy z małżonków obowiązany jest do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dzieci oraz o sposobie korzystania ze wspólnie zajmowanego mieszkania.

Z wyjątkami przewidzianymi w ustawach orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód.
W szczególności orzeczenie separacji powoduje:
– powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej (art.

54 § 1 )
– ustanie obowiązku wspólnego rozstrzygania o istotnych sprawach rodziny (art. 24 ),
– wygaśnięcie obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (art.

27 ),
– wyłączenie domniemania pochodzenia dziecka od męża matki (art. 62 § 1),

– wyłączenie małżonka spadkodawcy od dziedziczenia ustawowego, jeżeli w chwili otwarcia spadku małżonkowie pozostawali w separacji (art. 935[1] kc).

Konsekwencją ustania wspólności majątkowej małżeńskiej na skutek orzeczenia separacji jest dopuszczalność podziału majątku wspólnego przez małżonków pozostających w separacji.

W razie orzeczenia separacji nie ma zastosowania art. 6801 k.c., który dotyczy małżeńskiej wspólności najmu lokalu mieszkalnego. W takiej sytuacji wspólność łączna prawa najmu lokalu mieszkalnego przekształca się we współwłasność w częściach ułamkowych, która może być przedmiotem podziału w ramach podziału majątku wspólnego.

Uprawnionym do wystąpienia z żądaniem separacji jest każdy z małżonków. Separacji może
żądać również małżonek wyłącznie winny rozkładowi małżeństwa co przy rozwodzie
w zasadzie jest zakazane.

Żądanie separacji jest niezależne od żądania rozwodu i w sytuacji, gdy jeden z małżonków żąda orzeczenia separacji, a drugi orzeczenia rozwodu, i to ostatnie żądanie jest uzasadnione, sąd orzeka rozwód .

Jeżeli jednak orzeczenie rozwodu nie jest dopuszczalne, a żądanie orzeczenia separacji jest usprawiedliwione, sąd orzeka separację.

Zasadniczą przesłanka pozytywną separacji jest ,,zupełny” rozkład pożycia. Niemniej jednak wymaga rozważenia, czy sąd powinien orzec separację, jeżeli rozkład pożycia jest także trwały, co jest wyłącznie przesłanką rozwodu.

Komentatorzy prawni stoją na stanowisku małżonek lub małżonkowie powinni mieć prawo wyboru między rozwodem a separacją również w sytuacji, w której zostały spełnione przesłanki stanowiące podstawę rozwodu –
a zatem sąd w takim wypadku może orzec separację.

Po orzeczeniu tylko separacji – mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia – małżonek lub małżonkowie mogą w krótkim czasie przy tym samym stanie faktycznym i prawnym żądać rozwodu. Nie występuje bowiem przeszkoda w postaci rzeczy osądzonej.

Zarówno pozew, jak i wniosek w postępowaniu nieprocesowym o separację na zgodny wniosek małżonków, a także wniosek o zniesienie separacji należy wnieść do sądu okręgowego, w którego okręgu małżonkowie mają wspólne miejsce zamieszkania, a w braku takiej podstawy – sąd miejsca ich wspólnego pobytu. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnego miejsca zamieszkania ani pobytu, wniosek należy zgłosić w sądzie właściwym dla jednego z małżonków, tj. w sądzie miejsca zamieszkania lub pobytu wnioskodawcy.

UWAGA:
Zbyt krótki czas, w którym istnieje zupełny rozkład pożycia, może uzasadniać oddalenie żądania orzeczenia separacji ze względu na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego.

Na czym polega zupełny rozkład pożycia małżeńskiego?

Podobieństwo między przesłankami rozwodu a przesłanką separacji polega na tym, że zarówno w wypadku orzekania rozwodu, jak i orzekania separacji musi być spełniony warunek zupełnego rozkładu pożycia.
Obie te instytucje różni to, że w wypadku rozwodu rozkład pożycia musi być trwały.

Według orzeczenia SN z dnia 5 stycznia 1952 r., rozkład pożycia jest zupełny dopiero wówczas, gdy wszelkie więzy łączące małżonków zostają zerwane, a więc gdy małżeństwo całkowicie przestaje funkcjonować.

Tego nie można powiedzieć o małżeństwie, które ze sobą cieleśnie obcuje, wówczas bowiem istnieje między małżonkami co najmniej jeden, i to doniosły, wycinek pożycia małżeńskiego, który nie uległ rozkładowi; nie można przeto przyjąć zupełności rozkładu tego pożycia.

Z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1955 r.:
,,pożycie małżeńskie wyraża się w szczególnego rodzaju wspólnocie duchowej, fizycznej i gospodarczej. W zasadzie ustanie któregokolwiek z elementów tej wspólnoty należy uznać za objaw stopnia rozkładu.

Jednakże ustanie wspólnoty fizycznej lub gospodarczej może w konkretnym przypadku nie stanowić objawu rozkładu, jeżeli wynika ono z okoliczności niezależnych od małżonków lub z ich zgodnej woli uzasadnionej okolicznościami życiowymi.

Przykładem takiej sytuacji może być ustanie współżycia fizycznego na skutek choroby małżonka, rozłączenie małżonków spowodowane pobytem w szpitalu, długotrwałym wyjazdem służbowym, pracą zarobkową małżonków w różnych odległych od siebie miejscowościach. Brak natomiast wspólnoty duchowej będzie zawsze objawem rozkładu pożycia.

Do uznania, że między małżonkami brak jest wspólnoty duchowej, nie jest konieczne stwierdzenie wrogiego lub choćby niechętnego stosunku ich do siebie. Zachowanie poprawnych stosunków, utrzymywanie kontaktów w interesie wspólnych dzieci nie musi koniecznie oznaczać, iż więź duchowa małżonków została utrzymana i rozkład pożycia nie istnieje.

Chodzi bowiem nie o jakąkolwiek więź duchową pomiędzy dwojgiem ludzi, lecz o więź charakterystyczną dla duchowej wspólnoty małżeńskiej. Rozkład jest zupełny, gdy nie istnieje między małżonkami więź duchowa, fizyczna ani gospodarcza.

Gdy jednak przy zupełnym braku więzi duchowej i fizycznej pozostały pewne elementy więzi gospodarczej, rozkład pożycia może być mimo to uznany za zupełny, jeśli utrzymanie elementów więzi gospodarczej zostało wywołane szczególnymi okolicznościami.

Natomiast nawet tylko sporadyczne stosunki fizyczne między małżonkami z reguły będą wskazywać, że rozkład pożycia nie jest jeszcze zupełny. Przy wyjaśnieniu powodów rozkładu pożycia małżeńskiego (…) należy mieć na względzie, że wprawdzie czasem jedno zdarzenie bywa powodem rozkładu, zazwyczaj jednak takim powodem są fakty (jak np. trwała odmowa współżycia małżeńskiego), które mogą być skutkiem innych faktów, niezależnie jednak od tego same mogą także stanowić powód rozkładu.”

Oto niektóre z rozstrzygnięć SN dotyczących zupełności rozkładu pożycia małżeńskiego :

– Związanie się małżonka z inna osobą węzłem uczuciowym, w którym wprawdzie nie dochodzi do cudzołożnych stosunków, ale któremu towarzyszą wyznania miłości i pocałunki, może być odczute przez drugiego małżonka jako naruszenie, a nawet zerwanie więzi uczuciowej i moralnej, która łączyła małżonków, i może być, zależnie od okoliczności, uznane za ważną przyczynę rozkładu pożycia małżeńskiego ( SN z dnia 26 marca 1952 r)
– Nierozpoczęcie współżycia należy uznać za równoznaczne z rozkładem pożycia (SN z dnia 20 lutego 1952 r., )
– Dla istnienia rozkładu istotne jest zerwanie współżycia, a nie kwestia wspólnego czy oddzielnego zamieszkania ( SN z dnia 20 maja 1952 r.,)
– Choroba psychiczna może być uznana za ważną przyczynę powodującą rozkład.
– Sporadyczne, odległe w czasie stosunki fizyczne między małżonkami, które nie wprowadziły żadnych zmian w pożyciu małżeńskim ani w stosunku do męża, ani konkubiny, nie dowodzą nieistnienia rozkładu (orz. SN z dnia 12 września 1960 r.,)

See also:  Czy mogę odliczyć część alimentów za czas, w którym dziecko przebywało ze mną?

– Przyjęcie przez męża do domu konkubiny stanowi ważną przyczynę rozdziału (separacji) małżeństwa, nawet w razie uprzedniego opuszczenia domu przez żonę (1935 r.)

Kiedy rozkład pożycia małżeńskiego jest trwały?

W orzeczeniu z dnia 12 grudnia 1955 r., Sąd Najwyższy stwierdził, że rozkład pożycia małżeńskiego jest trwały, gdy oparta na doświadczeniu życiowym ocena prowadzi do wniosku, że w okolicznościach sprawy powrót małżonków do wspólnego pożycia nie nastąpi.

Zwykle ocena taka jest możliwa po upływie dłuższego czasu od rozejścia się małżonków, przy czym przesłanką pomocniczą ułatwiającą wyciągnięcie wniosku, że małżonkowie do siebie nie powrócą, jest porównanie okresu rozłączenia małżonków z czasem trwania ich małżeństwa.

Doświadczenie bowiem uczy, że im pożycie małżeńskie trwa dłużej, tym większe prawdopodobieństwo, że ewentualne nieporozumienia między małżonkami nie doprowadzą do rozbicia małżeństwa.

Kiedy nie można orzec separacji?

Negatywną przesłanką separacji jest sprzeczność jej orzeczenia z dobrem małoletnich wspólnych dzieci

Dla oceny, czy dobro dzieci sprzeciwia się rozwodowi, należy konkretnie rozważyć, jaka byłaby ich sytuacja, gdyby do rozwodu nie doszło, i porównać ją z sytuacją, jaka będzie po orzeczeniu rozwodu; nie można przy tym oceniać tej kwestii na podstawie założenia, że małżonkowie wrócą do wspólności małżeńskiej po odmówieniu im orzeczenia rozwodu, jeżeli okoliczności przemawiają przeciwko takiemu założeniu (SN z dnia 8 grudnia 1951 r.)

Przy ocenie, czy dobro dziecka sprzeciwia się rozwodowi, należy mieć na uwadze jego wiek. Wiek bliski pełnoletności pozwala dziecku z reguły na nieskrępowany kontakt z obojgiem rodziców i dlatego tylko szczególne powody mogłyby przemawiać za odmową rozwodu (SN z dnia 20 listopada 1952 r.).

Wytworzona w rodzinie przez stałe awantury rodziców atmosfera, która zatruwałaby młodość małoletnich dzieci, demoralizowała je i zagrażała ich wychowaniu, uzasadnia uznanie, że w takiej sytuacji dobro dzieci nie mogłoby ucierpieć wskutek orzeczenia rozwodu ich rodziców (SN z dnia 16 maja 1952 r.)

Ocena, czy wzgląd na dobro niepełnoletniego dziecka nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu rozwodu, nie jest pozostawiona swobodnemu uznaniu sądu orzekającego, lecz opierać się musi na ustaleniach wynikających z materiału sprawy.

Okoliczność, że małżonek żądający rozwodu w razie oddalenia powództwa nie będzie mógł założyć nowej rodziny i tym samym oderwać się zupełnie od dziecka, nie może sama przez się uzasadniać poglądu, iż wzgląd na dobro dziecka przemawia przeciwko orzeczeniu rozwodu; okoliczność ta bowiem ma charakter ogólny i może odnosić się do każdego wypadku, gdy istnieją małoletnie dzieci ( SN z dnia 22 sierpnia 1950 r.).

Oprócz dobra wspólnych małoletnich dzieci, w art. 61§ 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewidziana jest druga przesłanka negatywna:
,,jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego”.

Za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, zawierającymi moralne kryteria oceny określonej sytuacji, można uznać wypadek, gdy orzeczenie separacji spowodowałoby szczególnie negatywne zmiany w sytuacji życiowej współmałżonka. Istotne znaczenie może mieć w szczególności wiek małżonków, przewlekła choroba małżonka, poświęcenie się dla dobra rodziny, zrezygnowanie z kariery zawodowej.

Adwokat Podział Majątku Wrocław | Anczewska & Puńko

Udzielamy porad prawnych na temat podziału majątku wspólnego

Czeka Cię rozwód z podziałem majątku? Sprawa o podział majątku po rozwodzie wzbudza zawsze wiele emocji.

Dlatego udzielamy Klientom porad prawnych w ugodowym i sądowym podziale majątku jednego z małżonków. Sporządzamy wniosek o podział majątku wspólnego i wspieramy w przygotowaniu materiału dowodowego.

Pomagamy w negocjacjach, jak podzielić składniki majątku i reprezentujemy Klienta w sądzie.

Separacja a podział majątku

Doradzimy też, jak złożyć pozew o podział majątku wspólnego nie tylko, gdy czeka Cię rozwód małżeński, ale też w przypadku separacji. Podpowiemy, jak wygląda podział majątku bez rozwodu.

Podział składników majątku wiąże się z ustaniem wspólności majątkowej, do którego dochodzi w sytuacji:

  • rozwodu lub separacji
  • zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej (intercyza)
  • ogłoszenia upadłości przez małżonka
  • ubezwłasnowolnienia małżonka
  • śmierci małżonka

Rozwód i separacja wiążą się z potrzebą odpowiedniego podzielenia zgromadzonego dorobku małżeńskiego. Należy uwzględnić sytuację majątkową obu stron.

Małżonkowie lub byli małżonkowie mogą ustalić ugodowo-umowną formę podziału majątku, negocjując warunki podziału majątku poza salą rozpraw.

W takim przypadku rolą adwokata jest wsparcie w całym procesie i zadbanie o kwestie formalne oraz ostateczny kształt umowy.

W przypadkach, gdy nie ma możliwości zawarcia ugody pomiędzy małżonkami lub byłymi małżonkami, kwestie podziału majątku może rozstrzygnąć sąd, czyli jest to sądowy podział majątku. Ocenie podlegać będą m.in.: nakład pracy przy wychowaniu dzieci, wkład w powstanie wspólnego dorobku, jak również praca przy wspólnym gospodarstwie.

Podział majątku nie zawsze musi wiązać się z rozwodem lub separacją. Powstająca w momencie zawarcia ślubu ustawowa wspólność majątkowa może zostać bowiem ograniczona za pomocą umowy majątkowej – nazywanej powszechnie intercyzą. Z pomocą prawnika małżonkowie mogą dokonać uregulowania kwestii związanych z podziałem składników majątku, nawet jeżeli ich małżeństwo nie ustało.

Nasza Kancelaria z siedzibą we Wrocławiu oferuje kompleksowe wsparcie adwokata w sprawie o podział majątku po rozwodzie małżeństwa. Nasz prawnik wskaże skuteczne rozwiązania i wesprze Państwa na każdym etapie trwania procesu o podział majątku dorobkowego.

Zakres doradztwa prawnego dotyczącego podziału majątku:

Zakres doradztwa prawnego dotyczącego podziału majątku:

  • porady prawne dotyczące podziału majątku i rozdzielności majątkowej
  • wsparcie w negocjowaniu ugody w kwestii podziału majątku przy rozwodzie
  • sporządzenie i weryfikacja uzgodnionej umowy o rozdzielności majątkowej
  • przygotowanie pism oraz pozwów (procedura rozwodu)
  • pomoc w przygotowaniu materiału dowodowego wymaganego przez prawo rozwodowe,
  • reprezentacja w procesie sądowym

Chcesz się zdecydować na tzw. intercyzę? Chcesz wiedzieć, komu należy się mieszkanie po rozwodzie i od czego zacząć rozwód?Szukasz adwokata we Wrocławiu? Wykorzystaj nasze doświadczenie.

Anczewska i Puńko Kancelaria Adwokacko – Radcowska s.c.

ul. Rybacka 7 lok.205 53-656 Wrocław

Administratorem Państwa danych osobowych jest Adwokat Ewa Anczewska i Radca Prawny Kamila Puńko, działające jako wspólnicy Anczewska i Puńko Kancelaria Adwokacko-Radcowska spółka cywilna, ul. Rybacka 7 lok. 205, 53-656 Wrocław, NIP 8971862642 REGON: 382222440, telefon: 71 780 45 15, e-mail: [email protected]

Przetwarzamy Państwa dane wyłącznie w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie zawarte w formularzu kontaktowym (podstawą prawną jest art. 6 ust. 1 lit f.

RODO, czyli przetwarzanie danych w celu realizacji naszych prawnie uzasadnionych interesów w postaci komunikacji z użytkownikami strony).

Państwa dane będą przetwarzane nie dłużej, niż jest to konieczne do udzielenia odpowiedzi na złożone pytanie, a po tym czasie mogą być przez nas przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.

Podanie przez Państwa danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby odpowiedzieć na zadane przez Państwa pytanie.

Leave a Reply

Your email address will not be published.