Połowa domu oddana mężowi a podział majątku

Czyją własnością będzie dom wybudowany wspólnie przez małżonków na działce żony lub męża? Do jakich rozliczeń dojdzie między małżonkami po rozwodzie?

Niejednokrotnie małżonkowie budują wspólny dom na działce żony lub męża, która stanowi wyłączną własność jednego z małżonków, czyli wchodzi do jego majątku osobistego.

Do czynienia z takim stanem mamy nie tylko wtedy, gdy nieruchomość została nabyta przez małżonka jeszcze przed ślubem, ale również gdy działka została nabyta w drodze darowizny lub spadkobrania w trakcie trwania małżeństwa. Wynika to z przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a mianowicie z art.

33 pkt 2, zgodnie z którym do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.

Oznacza to, że w przypadku, gdy z treści umowy darowizny lub testamentu nie wynika, by wolą darczyńcy lub spadkodawcy było wejście nieruchomości do majątku wspólnego małżonków to nabyta w taki sposób nieruchomość będzie stanowiła wyłączną własność jednego z nich.

Polecamy: Alimenty. Jak szybko dostać pieniądze na dziecko

Wspólny dom, a własność jednak jednego z małżonków

Budowanie domu na nieruchomości, stanowiącej wyłączną własność jednego z małżonków powoduje, że również ten dom będzie stanowił własność tego małżonka.

Właściciel gruntu jest bowiem również właścicielem wybudowanych na nim budynków, zgodnie z rzymską zasadą superficies solo cedit („to co jest na powierzchni przypada gruntowi”).

I bez znaczenia dla prawa własności pozostaje to czy dom na działce małżonka został wybudowany wspólnymi siłami obu małżonków i za wspólne środki.

Rozliczenie nakładów na budowę domu

Brak prawa własności do domu wybudowanego na działce żony lub męża staje się problematyczny, gdy pomiędzy małżonkami dochodzi do rozwodu. Wówczas ten małżonek, który nie jest właścicielem nieruchomości chce rozliczenia środków, poniesionych przez niego na budowę rodzinnego domu.

Oczywiście ma on ku temu podstawę prawną. Zgodnie bowiem z art. 45 §. 1 kro, każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód.

Z kolei zgodnie z § 2 zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

Zasadniczo więc drogą przeprowadzenia rozliczeń między małżonkami jest sprawa o podział majątku wspólnego, jednakże w sytuacji, gdy byli małżonkowie nie posiadają majątku wspólnego, właściwym do dokonania rozliczeń będzie tryb procesowy (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2000 roku, sygn.. akt I CKN 367/98, publ. LEX). Dla określenia wartości nakładów i wydatków decydujące znaczenie ma ich wartość z chwili orzekania o podziale majątku lub wcześniejszym zwrocie.

Roszczenie o przeniesienie własności gruntu

Często jednak małżonek, nie będący właścicielem nieruchomości nie jest zainteresowany rozliczeniem nakładów i uzyskaniem od drugiej strony spłaty z tytułu budowy domu. Zależy mu bowiem na tym, by być współwłaścicielem nieruchomości. W takiej sytuacji może on wystąpić z roszczeniem o przeniesienie własności gruntu, zabudowanej domem. Podstawą tego żądania będzie art.

231 § 1 k.c., zgodnie z którym samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem.

Przepis ten znajduje również zastosowanie w sprawach dotyczących rozliczeń pomiędzy małżonkami. Małżonek, który wspólnie ze swoim współmałżonkiem dokonał budowy na gruncie stanowiącym majątek odrębny tego współmałżonka, może bowiem – na podstawie art. 231 k.c. – żądać przeniesienia własności udziału w tej nieruchomości na swoją rzecz (por.

uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1985 roku, sygn.. akt III CZP 7/85, publ. OSNC 1985/11/170).

Przesłanki przeniesienia własności gruntu

Warto jednak pamiętać, że dla uwzględnienia przedmiotowego roszczenia konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek. Po pierwsze wartość budynku musi przewyższać wartość gruntu. Po drugie osoba czyniąca nakłady, tj. małżonek żądający przeniesienia musi pozostawać w dobrej wierze.

Spełnienie tej drugiej przesłanki w przypadku rygorystycznego podejścia do dobrej wiary byłoby praktycznie niemożliwe do spełnienia. Wynika to z tego, że małżonek, który nie jest właścicielem gruntu z reguły ma świadomość tego, że buduje dom na działce małżonka, a nie wspólnej.

W odniesieniu jednak do rozliczeń pomiędzy były małżonkami przyjmuje się, że na gruncie przepisu art. 231 § 1 k.c.

, posiadacza który był w złej wierze w chwili rozpoczęcia budowy, należy traktować tak jak posiadacza w dobrej wierze, jeżeli ze względu na szczególne okoliczności sprawy wymagają tego zasady współżycia społecznego.

Wykup gruntu tylko za wynagrodzeniem

Roszczenie o wykup polega na tym, że samoistny posiadacz może żądać przeniesienia własności działki za wynagrodzeniem, a nie samego tylko przeniesienia własności działki.

Odpowiednio do tego należy formułować żądanie – w procesie albo postępowaniu nieprocesowym w ramach postępowania działowego – jako żądanie przeniesienia własności działki (udziału w jej współwłasności) właśnie za wynagrodzeniem.

W rezultacie rozpoznanie sprawy nie może ograniczać się tylko do przesądzenia, czy spełnione są przesłanki wykupu działki, ale obejmować musi również określenie wysokości wynagrodzenia. Wyjątek stanowi sytuacja, w której uprawniony zrezygnuje z należnego mu wynagrodzenia.

Nie można przy tym przyjmować, że wynagrodzenie mogłoby zostać uwzględnione przy ustalaniu ewentualnych spłat albo dopłat w związku z podziałem innych składników majątku wspólnego, gdyż jest ono częścią rozliczenia konkretnego nakładu w konkretny sposób i podziału między małżonków wyniku tego rozliczenia.

Jest także oczywiste, że okoliczność, iż roszczenie o wykup realizowane jest jako forma rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny jednego z małżonków, nie wpływa na treść tegoż roszczenia, tj.

małżonek zobowiązany do przeniesienia własności działki zajętej pod budowę w części odpowiadającej udziałowi w majątku wspólnym drugiego małżonka zachowuje prawo do wynagrodzenia w tym zakresie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2016 roku, sygn.. akt III CSK 64/15, publ. LEX).

Dodać wreszcie należy, że sąd w postępowaniu działowym może rozliczyć nakład z majątku wspólnego na majątek odrębny jednego z małżonków w drodze realizacji roszczenia o wykup wyłącznie na wniosek jednego z małżonków. Nie jest jednak związany takim wnioskiem i może w inny sposób, tj.

przez zasądzenie odpowiedniej kwoty, rozliczyć dany nakład (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2010 roku, sygn.. akt III CZP 34/10, publ. OSNC 2010, nr 12, poz. 160).

Dwa sposoby rozliczenia budowy domu na działce drugiego małżonka

Podsumowując rozliczenie budowy domu na działce żony lub męża może nastąpić albo w drodze rozliczenia nakładów lub wykupu gruntu za wynagrodzeniem. Wybór jednego z ww. rozwiązań uzależniony jest od tego czy bardziej zależy nam na spłacie z tytułu wybudowania domu na działce małżonka czy też uzyskania prawa własności ww. nieruchomości.

Polecamy serwis: Małżeństwo

Połowa domu oddana mężowi a podział majątku

Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.

Zwrot nakładów na dom teściów po rozwodzie

Osobiście uważam, że zamieszkanie w domu teściów po ślubie to jeden z największych błędów młodych małżonków. Nie ważne, u których rodziców młodzi małżonkowie zamieszkają. Zawsze jest to błąd!

Ja rozumiem, że często wynika to z okoliczności. Ograniczony budżet, oczekiwanie pomocy przy wychowaniu nowo narodzonego dziecka.

Wiem też, że bardzo często na początku relacje są bardzo dobre i wszyscy się kochają. Jednak mimo to, opierając się na moim doświadczeniu, na szczęście nie osobistym, ale zawodowym wiem również, że w zdecydowanej większości przypadków relacje w tym układzie z czasem się psują.

Problem nie jest wielki, jeżeli do rozbicia układu dojdzie w stosunkowo nie długim czasie po zamieszkaniu u teściów. Straty będą niewielkie.

Gorzej sytuacja wygląda, kiedy małżonkowie przebywają z teściami czas dłuższy. Mam na myśli kilka –  kilkanaście lat.

  • A fatalnie wygląda wtedy, kiedy po tych kilkunastu latach dochodzi do sporu pomiędzy małżonkami, który kończy się rozwodem.
  • Dlaczego?
  • Bo zwykle wygląda to tak, jak u jednego z moich Klientów.

Radca Prawny/Mediator sądowy – prawo rodzinne, prawo spadkowe oraz sprawy z zakresu zasiedzenia nieruchomości i służebności to płaszczyzny, na których działam i swobodnie się poruszam.

Skontaktuj się ze mną

Połowa domu oddana mężowi a podział majątku

Piotr Woś

Wielkie obietnice

Lucyna zaszła w ciąże z ówczesnym partnerem Andrzejem dość niespodziewanie. Była to tzw. klasyczna „wpadka”. Para postanowiła w związku z tym zalegalizować swój związek i zawarli małżeństwo.

Nie byli przygotowani ani finansowo, ani bytowo na taką sytuację. Z pomocą przyszli rodzice Lucyny.

Posiadali dość spory dom, zaproponowali zatem wspólne zamieszkanie. Teściowie Andrzeja uznali, że z uwagi na swój wiek i tak potrzebowaliby prędzej czy później pomocy, dlatego obiecali młodej parze, że w przyszłości przepiszą im działkę na własność.

Był tylko jeden warunek. Młodzi, a właściwie chodziło tu o Andrzeja,  miał przejąć stery w gospodarstwie tak, aby je ulepszyć.

Lucyna z Andrzejem przyjęli tę propozycję z wdzięcznością. Zresztą nie mieli właściwie innego wyboru. Tak, czy inaczej oferta wydawała się im bardzo korzystna, tym bardziej, że Lucyna jako młoda i niedoświadczona matka mogła liczyć na pomoc matki w wychowaniu dziecka.

Andrzej wiedziony myślą, że zgodnie z przyrzeczeniem własność nieruchomości w przyszłości zostanie przeniesiona na małżonków w drodze darowizny, rozpoczął na niej prace.

Urządzał otoczenie znajdującego się tam domu teściów, wzniósł ogrodzenie, wybudował garaże. Pracował również w ogrodzie, gdzie założył oczko wodne, fontannę i altankę.

Wielkie inwestycje

Po kliku latach, kiedy to małżonkowie stanęli na własnych nogach i stali się niezależni finansowo, postanowili wybudować własny dom. Z racji na to, że działka teściów na której pracowali była wystarczająco duża postanowiono, że nowy budynek powstanie w sąsiedztwie domu rodziców na tej samej działce.

See also:  Rozstanie z żoną ze względu na różnice kulturowe

Rodzice Lucyny nie mieli nic przeciwko. Przecież dalej utrzymywano, że cała ta działka będzie własnością małżonków.

Przy takim zapewnieniu, Andrzej pracował przy budowie. Wszelkie prace wykonywał własnoręcznie, bądź przy pomocy pracowników opłacanych z własnych środków. Z tym przeznaczeniem kupywał również konieczne materiały budowlane.

Po trzech latach budowa została zakończona i małżonkowie wprowadzili się do nowo wybudowanego domu. W samą porę, bo narodziło im się już trzecie dziecko i w domu teściów zrobiło się bardzo ciasno.

Mijały kolejne lata. Andrzej wywiązywał się z ustnej umowy zawartej z teściami, dbał i rozwijał gospodarstwo. O umowie przeniesienia własności rozmawiano natomiast coraz rzadziej.

Na spotkaniach rodzinnych unikano tematu, omijano go, bądź zwyczajnie bagatelizowano. Andrzej nie chciał być nachalny, starał się w sposób subtelny i delikatny wyegzekwować warunki umowy.

Jak się jednak okazało – jego taktyka zawiodła.

Z czasem frustracja w Andrzeju zaczęła narastać. Stało się to również zarzewiem konfliktu z własna żoną. Andrzej prosił Lucynę, aby to bardziej zaangażowała się w sprawę i  wpłynęła na decyzję teściów.

Wielkie rozczarowanie

Ku jego zaskoczeniu, Lucyna nie tylko nie wpłynęła na decyzje rodziców, ale również stanęła po ich stronie. Uznała, że jest to ich ojcowizna i że nie można wymuszać na rodzicach działań, do których nie są przekonani.

Dodała również, że nawet jeżeli w przyszłości zdecydują się przenieść własność działki, zrobią to tylko na jej rzecz. Andrzej nie powinien nawet się łudzić, że będzie właścicielem zajmowanej nieruchomości.

  1. To było dla Andrzeja jak nóż w plecy.
  2. Rozbudowa, remonty, wszelkie ulepszenia i usprawnienia jakie wprowadził na nieruchomości z myślą, że pracuje na rzecz własnej nieruchomości okazały się niczym innym jak…złudzeniem.
  3. Po osiemnastu latach – bo tyle to trwało – pracy na gospodarstwie, został z niczym.

Po  oświadczeniu Lucyny, ich małżeństwo stało się tak samo fikcyjne, jak spełnienie obietnic teściów o przeniesieniu własności nieruchomości. Andrzej tkwił w tym małżeństwie jeszcze przez rok.

Dlaczego? Chyba tylko dlatego, że nie mógł się z tym wszystkim pogodzić.

W końcu złożył pozew o rozwód.

Z uwagi na to, że małżonkowie zarzucali sobie wzajemnie winę w rozkładzie małżeństwa, proces trwał jeszcze kolejne dwa lata. Zakończył się ustaleniem winy obu stron.

Do tego czasu Andrzej zamieszkiwał na nieruchomości teściów. Zaraz po zakończeniu sprawy rozwodowej, Lucyna – teraz już była żona – wraz ze swoimi rodzicami zażądali od Andrzeja, aby ten opuścił ich nieruchomość.

Andrzej zorientowany w sytuacji dobrowolnie opuścił gospodarstwo. Nie mógł się jednak pogodzić ze stratą. W końcu poświęcił nieruchomości teściów całe swoje dorosłe życie, nie wspominając o wszystkich oszczędnościach.

Postanowił, że nie daruje teściom i za wszelką cenę będzie żądał rozliczenia z tego co zrobił na ich nieruchomości.

Po konsultacjach prawnych złożył pozew o rozliczenie nakładów jakie zostały poczynione na rzecz byłych teściów. Pozew w swoim zakresie obejmował połowę wartości wskazanych nakładów, a to dlatego, że nakłady objęte były wspólnotą majątkową małżeńską.

Tak, czy inaczej wartość przedmiotu sporu opiewała na niebagatelna kwotę 400 tys. zł

To spowodowało, że pozwani teściowie bronili się zażarcie. Próbowali w jak największym stopniu zaniżyć wartość nakładów. Pomagała im w tym nawet  Lucyna!

Trzy lata!!!

Tyle trwał proces. I dużo i nie, zważając że sprawa odbyła się w obu instancjach.

Ostatecznie Sąd uwzględnił żądanie Andrzeja w całości. Oparł się głownie na opiniach biegłych sądowych, których w tej sprawie było aż trzech.

Wielkie koszty

Wyrok jest prawomocny, ale sprawa nie jest jeszcze zakończona. Rodzice Lucyny nie mają tak dużych pieniędzy, aby spłacić zobowiązanie wobec Andrzeja. Trwa postępowanie egzekucyjne. Doszło do zajęcia nieruchomości. Najprawdopodobniej sprawa zakończy się licytacją komorniczą działki.

Chciałbym nie mieć racji. Chciałbym, aby wspólne zamieszkiwanie z teściami zwykle kończyło się inaczej. Niestety, powołując się znowu na doświadczenie zawodowe, a przy okazji i na twardą statystykę, wciąż będę stał na stanowisku, że wspólne zamieszkiwanie młodych małżonków z teściami to błąd.

Kosztowny błąd!!!

  • Autorem tekstu jest Piotr Woś – specjalista ds. rodzinnych/rozwodowych (Radca Prawny Kraków)
  • Chcesz skonsultować swoją sprawę – umów się na spotkanie dzwoniąc pod nr tel.: 12 411 05 94,
  • bądź wejdź na naszą stronę i skorzystaj z  PRAWNICZEJ KONSULTACJI TELEFONICZNEJ.

Kazusy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Bogusława i Krzysztof K. byli małżeństwem przez 19 lat.

Krzysztof K. wniósł do odpowiedniego Sądu o rozwiązanie małżeństwa poprzez rozwód (art. 56  § 1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego).

W wyroku Sąd na wniosek Krzysztofa K. dokonał podziału majątku małżonków (art. 58 § 3). W wyroku tym wskazał, że dom, który otrzymał Krzysztof K.

na podstawie darowizny od swojej babki w rok po zawarciu małżeństwa, pozostaje jego własnością, a jedynie, ze względu na fakt, iż dom ten stanowil wspólne mieszkanie małżonków, umożliwił on mieszkanie Bogusławie K. przez okres trzech lat w wydzielonej części nieruchomości.

W apelacji do w/w wyroku, Bogusława K. stwierdziła, że taki podział majątku jest niedopuszczalny, gdyż dom ten stanowił  wspólny majątek małżonków, gdyż został darowany co prawda jej mężowi, ale w trakcie trwania małżeństwa, które nie posiadało rozdzielności majątkowej, więc wszedł zgodnie z art 31  § 1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego do ich majątku wspólnego.

Czy ta argumentacja Bogusławy K. była zasadna ?

art. 31 wspólność ustawowa, majątek wspólny, § 1-2, art. 33 składniki majątku osobistego, pkt 2, art. 56 rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, § 1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego

Argumentację tą należy uznać za niewlaściwą. Bogusława K. podniosła, że dom przekazany aktem darowizny jej mężowi, wszedł w pulę wspólnego majątku małżeństwa K. Oczywiście art.

31 § 1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego wskazuje, że z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje pomiędzy małżonkami wspólność majątkowa, która obejmuje przedmioty w trakcie jej trwania przez oboje małżonków jaki i jedno z nich.

Jednak w zdaniu drugim tego przepisu wskazuje się, że przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością majątkową ustawową, należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

W art. 33 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego został przedstawiony katalog przedmiotów majątkowych wchodzących w skałd majątku osobistego każdego z małżonków.

W pkt 2 tego przepisu znajduje się zapis, że przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, jeżeli spadkodawca lub darczyńca nie postanowił inaczej, wchodzą właśnie w skład majątku osobistego jednego z małżonków.

Zatem trzeba uznać, że Bogusława K., twierdząc, że dom ten wszedł w skład wspólnego majątku jej małżestwa, nie miała racji.

Pierwszy kazus w każdej kategorii jest darmowy.

Adam K. i Natalia O. zawarli w dniu 23 marca 1998 roku związek małżeńsk. Podczas dwunastu lat małżeństwa dorobili się majątku objętego wspólnością ustawową. W maju 2010 roku małżonkowie K. zbyli wszystkie przedmioty wchodzące w skład ich majątku wspólnego celem, ustania ustroju wspólności ustawowej w ich małżeństwie. Czy mają rację?

Jolanta D. nabyła w drodze dziedziczenia testamentowego nieruchomość gruntową. Zgodnie z art. 33 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego nabyta nieruchomość weszła do jej majątku odrębnego. Jej małżonek Henryk D.

oświadczył małżonce, iż przedmiotowa nieruchomość gruntowa powinna wejść w skład ich majątku wspólnego, bowiem spadkodawca przed śmiercią wspominał, iż nieruchomość gruntowa przypadnie obojgu małżonkom. Czy Henryk D.

ma rację?

Ewa S. nabyła w drodze darowizny nieruchomość  budynkową. Zgodnie z art. 33 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego nabyta nieruchomość weszła do jej majątku odrębnego. Jej małżonek Kamil S.

oświadczył małżonce, iż przedmiotowa budynek powinien wejść w skład ich majątku wspólnego, bowiem darczyńca przed sporządzeniem aktu notarialnego umowy darowizny wspominał, iż nieruchomość budynkowa przypadnie obojgu małżonkom. Czy Kamil S. ma rację?

Irena K. i Piotr K. byli małżeństwem, jednak małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód, prawomocnym postanowieniem został dokonany pomiędzy byłymi małżonkami podział majątku wspólnego. Piotr K.

pozwał dodatkowo byłą małżonkę twierdząc, że u pozwanej zostały meble stanowiące jego majątek odrębny, jako nabyte przed zawarciem małżeństwa w drodze dziedziczenia testamentowego, i że pozwana nie chce mu ich wydać, domagał się zasądzenia ich równowartości. Czy Piotr K. ma rację?

Irena K. i Piotr K. byli małżeństwem, jednak małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód, prawomocnym postanowieniem został dokonany pomiędzy byłymi małżonkami podział majątku wspólnego. Piotr K.

pozwał dodatkowo byłą małżonkę twierdząc, że u pozwanej zostały meble stanowiące jego majątek odrębny, jako nabyte przed zawarciem małżeństwa w drodze dziedziczenia testamentowego, i że pozwana nie chce mu ich wydać, domagał się zasądzenia ich równowartości. Czy Piotr K. ma rację?

Dariusz W. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o rozliczenie nakładów z jego majątku odrębnego na majątek wspólny byłych małżonków. Budynek w P.

, na którego rozbudowę zostały poniesione również nakłady z majątku odrębnego wnioskodawcy został przez byłych małżonków zbyty po ustaniu wspólności majątkowej; uzyskanymi ze sprzedaży pieniędzmi byli małżonkowie podzielili się po połowie.

Czy Dariusz W. ma prawo domagać się zwrotu nakładów na budynek z majątku odrębnego mimo jego zbycia?

Sąd Rejonowy w sprawie z wniosku Doroty I. z udziałem Kamila I. o podział majątku i zniesienie współwłasności, postanowieniem wstępnym z dnia 4 września 2008 r.

ustalił, że udział uczestnika postępowania w gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i wzniesionym na nim domu wynosi 9/10 części, a wnioskodawczyni – 1/10 części, natomiast udziały byłych małżonków w pozostałej części majątku wspólnego są równe.

Czy małżonek może żądać na podstawie art. 43 § 2 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego ustalenia nierównych udziałów w niektórych składnikach majątku wspólnego?

Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008 r. zniósł ustawową wspólność majątkową powstałą w wyniku zawarcia małżeństwa pomiędzy Tomaszem N. oraz Alicją N. – z dniem 22 kwietnia 2008 r., oddalając tym samym żądanie powoda zmierzające do zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej z dniem 7 kwietnia 2007 r.

See also:  Wykazanie nakładów na nieruchomość męża po 20 latach małżeństwa

Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę wskutek apelacji powoda, wyrokiem z dnia 3 listopada 2008 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że wspólność małżeńską majątkową stron zniósł z datą 7 kwietnia 2007 r.

Sąd Okręgowy podzielił ocenę dowodów dokonaną przez sąd I instancji i poczynione na tej podstawie ustalenia faktyczne, przyjmując je za własne.

Podniósł, iż sam fakt istnienia separacji nie budzi wątpliwości, zaś żadna ze stron nie zarzuca, by orzeczenie separacji godziło w interes założonej przez strony rodziny czy stanowiło realne zagrożenie dla małoletnich dzieci stron. Powód nie podejmował jakichkolwiek działań mogących zagrażać rodzinie. Czy możliwe jest zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej z data wsteczną?

W pakietach ilościowych kazusów/zadań (np. 5, 10, 50) rozwiązanie stanu faktycznego widoczne jest przez 90 dni od momentu odblokowania zadania.

Testy oraz kazusy z prawa przez 1 miesiąc Ilość kazusów: 712 Cena: 99.00

Kup dostęp

Dla aplikacji SĘDZIOWSKIEJ I PROKURATORSKIEJ testy + kazusy + najtrudniejsze pytania do 30.11.2022 Ilość kazusów: 712 Cena: 279.00

Kup dostęp

Testy oraz kazusy z prawa przez 12 miesięcy Ilość kazusów: 712 Cena: 399.00

Kup dostęp

10 kazusów Ilość kazusów: 10 Cena: 6.65

Kup dostęp

20 kazusów Ilość kazusów: 20 Cena: 12.00

Kup dostęp

50 kazusów Ilość kazusów: 50 Cena: 22.80

Kup dostęp

Kazusy z prawa – 14 dniowy dostęp! Ilość kazusów: 712 Cena: 29.00

Kup dostęp

Pakiet zadań na zawodowy egzamin Adwokacki Ilość kazusów: 712 Cena: 27.55

Kup dostęp

Pakiet zadań na zawodowy egzamin Radcowski Ilość kazusów: 712 Cena: 27.55

Kup dostęp

Kazusy z prawa – dostęp 6 miesięcy! Ilość kazusów: 712 Cena: 99.00

Kup dostęp

Kazusy z prawa – dostęp dostęp do 30.12.2022! Ilość kazusów: 712 Cena: 69.00

Kup dostęp

Kazus – Roczny dostęp! Ilość kazusów: 712 Cena: 199.00

Kup dostęp

Testy oraz kazusy dla doradcy restrukturyzacyjnego przez 1 miesięcy Ilość kazusów: 27 Cena: 169.00

Kup dostęp

Testy oraz kazusy dla doradcy restrukturyzacyjnego przez 2 miesiące Ilość kazusów: 27 Cena: 209.00

Kup dostęp

Testy oraz kazusy dla doradcy restrukturyzacyjnego przez 3 miesiące Ilość kazusów: 27 Cena: 249.00

Kup dostęp

Testy oraz kazusy dla doradcy restrukturyzacyjnego przez 4 miesiące Ilość kazusów: 27 Cena: 319.00

Kup dostęp

Testy oraz kazusy dla doradcy restrukturyzacyjnego przez 5 miesięcy Ilość kazusów: 27 Cena: 339.00

Kup dostęp

Testy oraz kazusy dla doradcy restrukturyzacyjnego przez 6 miesięcy Ilość kazusów: 27 Cena: 389.00

Kup dostęp

Testy oraz kazusy dla doradcy restrukturyzacyjnego przez 8 miesięcy Ilość kazusów: 27 Cena: 419.00

Kup dostęp

Pakiet 5 kazusów dla doradcy restrukturyzacyjnego. Ilość kazusów: 5 Cena: 59.00

Kup dostęp

Kazusy dla doradcy restrukturyzacyjnego – 91 dni dostępu Cena: 149.00

Kup dostęp

DORADCA PODATKOWY testy i kazusy

przez 1 miesiąc.

Ilość kazusów: 45 Cena: 159.00

Kup dostęp

Testy i kazusy dla doradcy podatkowego przez 3 miesiące Ilość kazusów: 45 Cena: 219.00

Kup dostęp

DORADCA PODATKOWY testy i kazusy

przez 3 miesiące.

Ilość kazusów: 45 Cena: 239.00

Kup dostęp

Testy i kazusy dla doradcy podatkowego przez 4 miesięce Ilość kazusów: 45 Cena: 299.00

Kup dostęp

Testy i kazusy dla doradcy podatkowego przez 5 miesięcy Ilość kazusów: 45 Cena: 329.00

Kup dostęp

Testy i kazusy dla doradcy podatkowego przez 5 miesięcy Ilość kazusów: 45 Cena: 329.00

Kup dostęp

Testy i kazusy dla doradcy podatkowego przez 6 miesięcy Ilość kazusów: 45 Cena: 399.00

Kup dostęp

Pakiet 3 kazusów dla doradcy podatkowego Ilość kazusów: 3 Cena: 39.00

Kup dostęp

Kazusy dla doradcy podatkowego – 7 dni dostępu Ilość kazusów: 45 Cena: 49.00

Kup dostęp

Testy oraz Kazusy dla doradcy podatkowego – dostęp 7 dni. Ilość kazusów: 45 Cena: 59.00

Kup dostęp

DORADCA PODATKOWY kazusy

przez 1 miesiąc.

Ilość kazusów: 45 Cena: 89.00

Kup dostęp

DORADCA PODATKOWY testy i kazusy

przez 2 miesiące.

Ilość kazusów: 45 Cena: 179.00

Kup dostęp

Kazusy dla doradcy podatkowego – 91 dni dostępu Ilość kazusów: 45 Cena: 149.00

Kup dostęp

Nasze inne serwisy:

Serwis internetowy zawierający największą (ponad 8000 pytań) bazę testów egzaminacyjnych oraz zadań rekomendowanych przez Ministerstwo Infrastruktury. Jeżeli planujesz podejście do egzaminu na rzeczoznawcę serwis rzeczoznawca.arslege.pl jest jedynym miejscem gdzie znajdziesz kompletny zakres materiału niezbędny do zdania egzaminu. Ucz się z nami skutecznie!

Sprawdź

Przygotowujesz się do egzaminu na maklera? Świetnie! Zapraszamy na nasz serwis maklers.arslege.pl gdzie znajdziesz wszystko czego potrzebujesz by skutecznie zdać egzamin.Posiadamy 3000 pytań i ponad 1000 zadań testowych. Pytania zostały opracowane zgodnie z wymogami Komisji Egzaminacyjnej dla Maklerów Papierów Wartościowych.

Sprawdź

Zdobądź uprawnienia budowlane z nami. Mamy 8 000 pytań testowych jednokrotnej odpowiedzi opracowanych na podstawie przepisów ze 166 aktów prawnych wymaganych na egzaminie. Pytania obejmują wszystkie specjalności oraz uwzględniają zmiany obowiązujące w przepisach prawnych od 2014 roku. Już kilkanaście tysięcy kandydatów przygotowało się z nami teraz czas na ciebie.

Sprawdź

Serwis dla przyszłych inspektorów skarbowych. Od 2010 roku przygotowało się z nami aż 1800 kandydatów na te uprawnienia. W 2013 roku aż 66% wszystkich zdających egzamin w Polsce przygotowywało się z nami. Rozwiązuj 5 000 pytań testowych jednokrotnej odpowiedzi. Pytania opracowano na podstawie przepisów z aktów prawnych wskazanych w Zarządzeniu Nr 44 Ministra Finansów.

Sprawdź

Przygotowujesz się do egzaminu na Urzędnika służby cyilnej ? Sprawdź nasz nowy serwis. Mamy ponad 9000 pytań testowych zarówno do egzaminu z wiedzy jak i umiejętności. Serwis urzednik.arslege.pl pomoże ci się kompleksowo przygotować do egzaminu na urzędnika mianowanego ponieważ wszystko znajdziesz w jednym miejscu.

Sprawdź

Rozwiązuj testy z lat ubiegłych oraz z poszczególnych aktów prawnych specjalnie przygotowane dla osób przygotowujących się do egzaminu na doradcę inwestycyjnego. Serwis stworzyliśmy zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Finansów. Znajdziesz tu pełny zakres testów potrzebny do zdania egzaminu.

Sprawdź

Odpowiedzialność za długi współmałżonka – co zrobić, żeby nie odpowiadać za długi męża

Może się zdarzyć, że Twój współmałżonek zaciągnie kredyt bez Twojej wiedzy, np. w instytucji szybkopożyczkowej. Albo firma, którą prowadzi, wpadnie w kłopoty finansowe. Jak w takiej sytuacji nie odpowiadać za długi współmałżonka? Wszystko zależy od stanu prawnego naszego związku.

Wspólnota majątkowa, a długi

Wspólnota majątkowa po ślubie to w Polsce standardowe, najpowszechniejsze podejście do małżeńskich finansów. W przypadku braku innych umów między małżonkami jest ona ustanawiana automatycznie. Oznacza to, że od dnia ślubu małżeństwo dysponuje majątkiem wspólnym.

Oczywiście każdy z małżonków może dysponować swoim osobistym majątkiem, który zgromadził przed ślubem. Wygląda to więc tak, że jest majątek wspólny, majątek męża i majątek żony. Ale nawet wtedy, kiedy małżeństwo posiada wspólnotę majątkową, nie zawsze będziesz odpowiadać za długi współmałżonka.

Mamy to na Totalmoney.pl: Wybierz kredyt gotówkowy. Zdobądź gotówkę na dowolny cel!

Jeśli dług został zaciągnięty bez Twojej wiedzy przez żonę/męża, to nie będziesz ponosić za niego odpowiedzialności własnym majątkiem.

Nawet środki pochodzące z Waszego majątku wspólnego nie będą mogły w całości zostać użyte do spłacenia zadłużenia.

Twój współmałżonek za swoje długi odpowiada własnym majątkiem – wpływami z umowy o pracę, zlecenia, o dzieło, etc.

W przypadku długu firmy mogą zostać zajęte sprzęty do niej należące. Ale jeśli np. samochód czy telewizor został kupiony wspólnie, to te rzeczy nie będą mogly zostać Wam zabrane.

Jeżeli dług został zaciągnięty za Twoją wiedzą, a Twój partner nie jest w stanie go spłacić, będziesz ponosić częściową odpowiedzialność za ten dług.

Częściową, bo bank może sięgnąć do majątku wspólnego, jednak nie do naszego osobistego.

Co więcej – jeżeli bank chce zażądać spłaty długu ze wspólnego majątku, powinien udowodnić, że współmałżonek wiedział o istnieniu zobowiązania kredytowego.

Prawo nie definiuje, od jakiej wysokości kredyt/pożyczka musi być udzielana za zgodą współmałżonka. Wedle kodeksu cywilnego Twój współmałżonek może sam podejmować decyzje dotyczące finansów w ramach zwyczajnego gospodarowania budżetem domowym.

Podsumowując: jeśli komornik próbuje zająć Wasz wspólny majątek, czy majątek osobisty partnera/ki, w sytuacji, gdy druga strona o kredycie nic nie wiedziała – łamie prawo. Gdy współmałżonek wyraził zgodę na zobowiązanie, komornik ma prawo ściągać dług z majątku wspólnego, ale nie z osobistego.

Jeszcze jedno – niezależnie od tego, czy kredyt został zaciągnięty z wiedzą i zgodą współmałżonka czy też nie, bank nie ma prawa wyjawić nam informacji dotyczących kredytu zaciągniętego przez współmałżonka. Wyjawienie tej informacji równałoby się złamaniu przepisów z ustawy o ochronie danych osobowych.

Dla przykładu – jeśli żona weźmie kredyt gotówkowy, to mąż, w chwili, gdy dowiedział się o nim, nie może oczekiwać, że bank poinformuje go o  wysokości zadłużenia.

Rozdzielność majątkowa a długi – co warto wiedzieć?

Odpowiedzialność za długi małżonka przy rozdzielności majątkowej zwyczajnie nie istnieje. Ustrój rozdzielności majątkowej powoduje, że każdy z małżonków we własnym zakresie zarządza swoim majątkiem osobistym i nie istnieje żaden majątek wspólny, tak jak ma to miejsce we wspólnocie majątkowej.

See also:  Spłacanie kredytu za córkę i zięcia a podział ich majątku

Każdy ze współmałżonków sam zaciąga ewentualne zobowiązania, jak również sam odpowiadam za swoje długi. Okazuje się jednak, że nie zawsze intercyza wygląda tak samo. W prawie polskim wyróżnia się cztery rodzaje umów małżeńskich majątkowych. Są to:

  • intercyza ograniczająca wspólność majątkową,
  • intercyza całkowicie wyłączająca wspólność majątkową – wprowadza rozdzielność majątkową lub rozdzielność z wyrównaniem dorobków,
  • intercyza rozszerzająca wspólność majątkową – wspólność majątkowa może zostać rozszerzona np. o dobra nabyte przez małżonka przed ślubem,
  • intercyza przywracająca wspólność majątkową.

Rozdzielność majątkowa a długi męża – jak to wygląda w praktyce? Mąż odpowiada wyłącznie swoim majątkiem osobistym za wszystkie długi powstałe w wyniku działań prawnych, tak samo za zobowiązania podatkowe. Żona zatem w żaden sposób nie odpowiada za zaległości wobec Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych męża.

Intercyza – co to jest?

Z chwilą zawarcia małżeństwa zostaje ustalona wspólnota majątkowa. Może ona zostać zmodyfikowana u notariusza – wystarczy, że spiszecie małżeńską umowę majątkową –  intercyzę.

Intercyza kojarzy się to z rozdzieleniem majątków i bardzo chłodnym podejściem do kwestii finansów w związku, a nawet z brakiem zaufania czy ubezpieczaniem się (na wypadek rozwodu) już na samym początku związku, ale to mity.

Małżeńska umowa majątkowa może mieć o wiele więcej zastosowań.

Rodzaje intercyzy:

  • umowa wyłączająca wspólność majątkową (wprowadzająca rozdzielność majątkową albo rozdzielność z wyrównaniem dorobków),
  • umowa rozszerzająca wspólność majątkową,
  • umowa ograniczająca wspólność majątkową,
  • umowa przywracająca wspólność ustawową.

Intercyzę możecie zawrzeć w dowolnym momencie – zarówno przed, jak i po ślubie. Jeśli myślisz o intercyzie, pamiętaj, że jak każdy akt prawny, nie działa ona wstecz.

Co więcej, pełny zakres wyłączenia wzajemnej odpowiedzialności za długi jest realizowany tylko przy ustanowieniu jednej z form rozdzielności majątkowej.

Intercyza nie jest ostateczna – można ją w dowolnym momencie unieważnić.

Przeczytaj też: Intercyza – czy warto ją podpsiać przed ślubem? Dowiedz się

To, co jest szczególnie ważne przy podpisywaniu intercyzy, której celem ma być zabezpieczenie się przed długami współmałżonka, to zapis z art. 47 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego: “Małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome.”

Jeśli więc prowadzisz firmę i chcesz, by ewentualne długi firmy nie ciążyły na Twojej rodzinie, to bank musi wiedzieć, że w razie problemów ze spłatą kredytu czy innych należności masz podpisaną intercyzę i odpowiadasz tylko majątkiem firmy, a nie własnym. Nie musisz informować banku o szczegółach umowy, ale o samym fakcie jej istnienia już powinieneś.

Jeśli wierzyciel nie wiedział o intercyzie w momencie zawierania z nami umowy, to jest ona bezskuteczna. Oznacza to, że w świetle prawa w tym konkretnym przypadku traktuje się, jakby jej nie było, w związku z czym małżeństwo odpowiada całym swoim wspólnym majątkiem.

Długi – kto za nie odpowiada? 

Małżonkowie wspólnie odpowiadają za długi zaciągnięte na potrzeby indywidualne członków rodziny. Zazwyczaj wymienia się tutaj:

  • wyżywienie,
  • ubranie,
  • mieszkanie,
  • ochronę zdrowia,
  • rozwój duchowy i kulturalny,
  • wychowywanie dzieci,
  • opłaty za mieszkanie,
  • korzystanie z energii elektrycznej, gazu, wody,
  • naprawę urządzeń domowych.

Tepotrzeby zostały określone jako specjalne, ponieważ stanowią wyjątek, kiedy to małżonkowie odpowiadają razem – nawet jeśli kredyt zaciągała tylko jedna osoba.

Są sytuacje, w których sąd może uchylić wspólną odpowiedzialność. Jako powody odejścia od wspólnej odpowiedzialności wymienia się lekkomyślność, rozrzutność czy nieudolność współmałżonka – zachowania, które szkodzą rodzinie. Co więcej, możesz także wystąpić o sądową pomoc, gdy postępowanie Twojego współmałżonka zagraża stabilności finansowej Waszej rodziny.

Czy żona odpowiada za długi męża?

Sytuacja nieco komplikuje się, gdy współmałżonek prowadzi działalność gospodarczą. Wtedy warto rozważyć możliwość zawarcia intercyzy. Dlaczego? Ponieważ dzięki intercyzie żona nie odpowiada za firmowe zobowiązania męża, podobnie w drugą stronę.

Czy żona odpowiada za długi męża z działalności gospodarczej w ustroju majątkowej wspólności małżeńskiej? W razie wyrażenia zgody na zaciągnięcie firmowego zobowiązania żona ponosi taką samą odpowiedzialność za długi, co mąż. Nie odpowiada za nie jedynie swoim majątkiem osobistym. W przeciwnym razie – nie.

Może się zdarzyć, że współmałżonkowi prowadzącemu firmę w biznesie powinie się noga i będzie zmuszony ogłosić upadłość. Czy długi męża przechodzą na żonę w takiej sytuacji? W przypadku posiadania intercyzy małżeńskiej – nie. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy to umowa o rozdzielności została zawarta wcześniej niż dwa lata przed ogłoszeniem upadłości.

Czy mąż odpowiada za długi żony w razie upadku firmy? Jeśli nie zawarł z nią intercyzy, to niestety tak, bo, jak wiadomo, takiej umowy nie można podpisać z datą wsteczną. Jedyną możliwością na ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, jest wyrok sądu.

Podsumowując, jedyną szansą uchronienia się przed odpowiedzialnością za długi małżonka-przedsiębiorcy, gdy samemu nie prowadzi się działalności gospodarczej, jest wprowadzenie w związku rozdzielności majątkowej.

Kiedy odpowiada się za długi współmałżonka?

Przy wspólnocie majątkowej małżonek do zaciągnięcia jakiegokolwiek zobowiązania finansowego potrzebuje zgody swojego partnera. Jeśli takowej nie uzyskał, a mimo to zdecydował się skorzystać z finansowania, jego współmałżonek nie odpowiada za jego długi. Od tej zasady są jednak wyjątki.

Małżonek odpowiada za tzw. zobowiązania zaciągnięte w celu zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny, co zresztą zostało już wcześniej wspomniane, mimo braku zgody na zaciągnięcie np. kredytu przez drugiego małżonka. Mowa tutaj o wydatkach na żywność, odzież, drobne przedmioty do domu czy regulowaniu bieżących opłat za media.

W takiej sytuacji, chcąc się uchronić przed odpowiedzialnością za dług męża lub żony, trzeba wejść na ścieżkę sądową. Aby wygrać sprawę w sądzie, muszą zaistnieć naprawdę ważne powody, które jednoznacznie przemawiają za zwolnieniem od odpowiedzialności. Wśród najczęściej uznawanych przed sądy jest wpływ lekkomyślności czy nieudolności na podejmowanie decyzji o zadłużeniu.

Jak sprawdzić długi małżonka?

W Polsce działa sześć baz, do których można trafić w przypadku problemów ze spłatą zadłużenia. Są to:

  • Biuro Informacji Kredytowej (BIK),
  • Krajowy Rejestr Długów (KRD),
  • BIG InfoMonitor,
  • ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A. (ERIF BIG S.A.),
  • Krajowa Informacja Długów Telekomunikacyjnych (KIDT BIG S.A.),
  • Krajowy Rejestr Dłużników Niewypłacalnych.

To w nich najłatwiej sprawdzić, czy dana osoba ma długi. Jest tylko jeden haczyk – chcąc sprawdzić na którejś ze wspomnianych platform, czy współmałżonek nie ma problemu z wypłacalnością, trzeba się wcześniej zarejestrować lub zalogować na konto. A może to zrobić jedynie osoba, której dług dotyczy.

Zatem rejestracja w imieniu kogoś innego jest łamaniem prawa i nie ma tutaj znaczenia fakt, że chodzi o osobę z rodziny. Dlatego najlepiej spytać współmałżonka wprost, czy ma na koncie jakiś dług i liczyć na to, że będzie z nami szczery.

Co zrobić, żeby nie odpowiadać za długi męża?

W chwili zawarcia małżeństwa, tak jak zostało wspomniane na początku, zostaje ustalona wspólnota majątkowa.

W praktyce oznacza to, że cały majątek zgromadzony w czasie trwania wspólności zarówno przez oboje małżonków, jak i przez jednego z nich, jest majątkiem wspólnym. Wszystkie przedmioty zgromadzone przed ślubem stanowią majątek osobisty.

Odpowiedzialność za długi w małżeństwie zasadniczo zależy od sytuacji, w jakiej powstały. Jeśli dane zobowiązanie zaciągnięte zostało wspólnie lub przez jedną ze stron, ale po uzyskaniu zgody drugiej, za ewentualny dług oboje małżonków odpowie majątkiem wspólnym.

Ponadto w pierwszym przypadku obie strony odpowiedzą dodatkowo majątkami osobistymi (po równo), a w drugim majątkiem osobistym odpowie tylko osoba, która faktycznie to zobowiązanie zaciągnęła. Może zaistnieć jeszcze trzecia sytuacja, kiedy mąż lub żona zaciąga zobowiązanie bez zgody drugiej strony, wtedy samodzielnie za nie odpowiada.

Ale jest pewien wyjątek, a mianowicie jeśli małżonek zaciągnie zobowiązanie bez wiedzy drugiego małżonka w „sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny”, to w takim przypadku małżonkowie odpowiadają w jednakowym stopniu. Pojawia się więc pytanie, jak nie odpowiadać za długi męża?

Aby nie odpowiadać za długi współmałżonka, wystarczy znieść wspólnotę majątkową. Można to zrobić w dowolnym momencie – zarówno przed, jak i po ślubie. Do zniesienia wspólnoty majątkowej wymagana jest zgoda obojga małżonków. Po ustanowieniu jednej z form rozdzielności majątkowej następuje pełny zakres wyłączenia odpowiedzialności za długi współmałżonka.

Jednocześnie trzeba pamiętać, że intercyza nie działa wstecz, zatem nie uchroni przed odpowiedzialnością za długi współmałżonka, które powstały jeszcze przed jej podpisaniem.

Terminy przedawnienia długu różnią się w zależności od rodzaju roszczeń. Ale z jednym, ważnym wyjątkiem. Termin przedawnienia roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu wynosi 10 lat.

Nie ma znaczenia, o jaki rodzaj roszczenia chodzi – taki termin obowiązuje niezależnie do tego, czy podstawą roszczenia był brak spłaty kredytu, niezapłacony rachunek za telefon, czy mandat, który dostałeś. W pozostałych przypadkach długi, zarówno Twoje jak i długi współmałżonka, przedawniają się najpóźniej po 3 latach.

Po jakim czasie przedawniają się długi?

Po 3 latach z tytułu:

  • roszczeń o świadczenia okresowe termin przedawnienia,
  • należności z tytułu weksli,
  • długi spadkowe.

Po 2 latach z tytułu:

  • roszczeń z tytułu umowy o dzieło (licząc od dnia, w którym nastąpiło oddanie dzieła albo w którym oddanie dzieła powinno nastąpić),
  • nieuregulowanej płatności za fakturę,
  • odsetek za nieterminowe rozliczenie faktury.

Po 1 roku z tytułu:

  • umowy przewozu osób czy mienia,
  • zawarcia umowy przedwstępnej,
  • roszczeń wynajmującego przeciwko najemcy o naprawę uszkodzonego mienia,
  • roszczeń najemcy przeciwko wynajmującemu o zwrot nakładów za użytkowane rzeczy (kaucja).

Leave a Reply

Your email address will not be published.