Rozdzielność majątkowa – czyli zabezpieczenie majątku przed długami męża

Rozdzielność majątkowa - czyli zabezpieczenie majątku przed długami męża

Proces rozwodowy zazwyczaj nie należy do najłatwiejszych doświadczeń życiowych – podział majątku, ustalenie opieki nad dziećmi czy orzekanie o winie kosztują małżonków sporo czasu oraz nerwów. Kolejny problem pojawia się, gdy okazuje się, że jedno z małżonków ma długi – jak uchronić się przed spłatą zadłużeń małżonka w trakcie rozwodu?

Wspólność majątkowa małżeńska

W momencie zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność majątkowa małżeńska. Inaczej sprawa wygląda, gdy małżonkowie zdecydują się na podpisanie intercyzy, na mocy której powstaje tzw.

  umowna rozdzielność majątkowa. Co ważne – tego typu dokument można podpisać w dowolnej chwili trwania małżeństwa.

Ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej zachodzi także w przypadku prawomocnego orzeczenia o separacji oraz prawomocnego orzeczenia o rozwodzie.

Rozwód a długi małżonka

Wiadomo, że proces rozwodowy może ciągnąć się przez wiele miesięcy, a nawet i lat. Małżonkowie nie mieszkają już ze sobą, prowadzą oddzielne życia, jednak wciąż (według prawa) formalnie są w związku małżeńskim.

W trakcie procesu rozwodowego może okazać się, że jeden z małżonków zaciągnął pewne zobowiązania, a wierzyciele domagają się ich spłaty. Jeśli współmałżonek wyraził zgodę na zaciągnięcie zobowiązań, to za ich spłatę odpowiadają wspólnie.

Oznacza to, że wierzyciel może domagać się spłaty długu z majątku osobistego osoby zaciągającej zobowiązania, jak i jej majątku wspólnego z małżonkiem.

Wielu klientów zwraca się do nas z pytaniem, czy istnieje możliwość ustania wspólności majątkowej małżeńskiej w trakcie rozwodu, aby uniknąć spłaty długów małżonka. Owszem, istnieje kilka rozwiązań, które są bardzo pomocne w zaistniałej sytuacji.

Ustanie wspólności małżeńskiej przed rozwodem

Najszybszym sposobem na ustanie wspólności małżeńskiej w trakcie rozwodu jest podpisanie wspomnianej intercyzy. Należy jednak pamiętać, że obie strony muszą wyrazić zgodę na tego typu umowę. Co więcej, notariusz nie może ustanowić rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, co w niektórych przypadkach jest bardzo pomocne.

Jeśli jedna ze stron nie zgadza się na podpisanie intercyzy lub zależy nam na ustaleniu rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, należy wnieść pozew do sądu rejonowego o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną.

Proces o przymusowe ustanowienie rozdzielności majątkowej będzie przeprowadzany równocześnie z procesem rozwodowym. Warto jednak pamiętać, aby tego typu pozew złożyć w sądzie przed uprawomocnieniem się wyroku orzekającego o rozwodzie.

Odpowiedzialność za długi małżonka – czy żona zawsze odpowiada za długi męża i odwrotnie?

  • Publikacja: 2021-01-15
  • Aktualizacja: 2022-01-05
  • Marcin Sądej

Zagadnienie odpowiedzialności małżonka za długi współmałżonka jest od zawsze tematem, który wzbudza spore zainteresowanie.

Nie może to zresztą dziwić, skoro każdy z małżonków dba o zabezpieczenie swoich interesów majątkowych.

W rezultacie warto odpowiedzieć sobie na podstawowe pytanie, czy żona zawsze odpowiada za długi męża, a mąż za długi żony? W poniższym artykule postaramy się przedstawić ten temat w różnych możliwych konfiguracjach.

Rozdzielność majątkowa - czyli zabezpieczenie majątku przed długami męża

Ustrój majątkowy małżeński a kwestia odpowiedzialności za długi współmałżonka

Pierwsza kwestia, która wpływa na zakres odpowiedzialności za długi, to rodzaj ustroju majątkowego istniejącego pomiędzy małżonkami.

Najpowszechniejszym ustrojem jest wspólność majątkowa małżeńska, która oznacza, że wszelkie składniki majątkowe nabyte i uzyskane w trakcie małżeństwa stanowią wspólną własność małżonków. Co ważne, w tym przypadku mamy do czynienia ze współwłasnością łączną, która ma charakter bezudziałowy.

W tym wariancie każdy z małżonków ma pełne prawo do każdego składnika majątku wspólnego, zatem nie jest możliwe wyznaczenie i określenie udziałów.

Pamiętajmy, że wspólność majątkowa powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa. Do majątku wspólnego nie zaliczamy zatem składników majątku nabytych przed ślubem. Dodatkowo w art.

33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) ustawodawca zawarł obszerny katalog składników, które nawet w trakcie małżeństwa wchodzą do majątku osobistego małżonka (np.

przedmioty i prawa nabyte w drodze spadku lub darowizny).

WAŻNE!

W przypadku ustroju wspólności małżeńskiej mamy do czynienia z trzema majątkami: majątkiem wspólnym oraz z majątkami osobistymi każdego z małżonków.

Z drugiej strony pomiędzy małżonkami może istnieć także ustrój rozdzielności majątkowej. Powstaje on na skutek zawarcia umowy wyłączającej wspólność majątkową. W tym przypadku należy przede wszystkim pamiętać, że taka umowa (intercyza) nie wywołuje skutku wstecz. Nie ma możliwości zawarcia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną.

W ramach rozdzielności małżeńskiej również możliwe jest nabywanie przedmiotów na współwłasność, jednakże w tym wypadku będziemy mówić o współwłasności ułamkowej. W konsekwencji każdy z małżonków będzie właścicielem 50% danej rzeczy (chyba że małżonkowie określą inne proporcje).

WAŻNE!

Jeśli pomiędzy małżonkami zostaje zawarta rozdzielność majątkowa, mamy do czynienia wyłącznie z dwoma majątkami osobistymi małżonków. W tym przypadku nie występuje majątek wspólny, choć należy wskazać, że małżonkowie mają prawo powrotu do wspólności małżeńskiej.

Możliwość egzekucji z majątku małżonka długów współmałżonka

Jeśli w małżeństwie funkcjonuje ustrój rozdzielności majątkowej, to każdy z małżonków odpowiada za długi swoim majątkiem osobistym. Natomiast bardziej skomplikowany jest przypadek, gdy małżonkowie pozostają w ustroju wspólności małżeńskiej. W tym przypadku możemy mieć do czynienia z trzema możliwymi sytuacjami:

  1. Małżonkowie wspólnie zaciągają dług – odpowiadają majątkiem wspólnym oraz swoimi własnymi majątkami osobistymi.
  2. Jeden z małżonków zaciąga dług za zgodą drugiego małżonka – odpowiadają majątkiem wspólnym, natomiast majątkiem osobistym odpowiada tylko ten małżonek, który dług zaciągnął.
  3. Jeden z małżonków zaciągnął dług bez zgody drugiego małżonka – odpowiada tylko małżonek, który zaciągnął dług, swoim majątkiem osobistym (w postaci wynagrodzenia za pracę, dochodów z innej zarobkowej działalności, korzyści uzyskanych z przysługujących mu praw autorskich i pokrewnych, praw własności przemysłowej oraz innych praw twórcy).

Od powyższych reguł istnieje tylko jeden wyjątek, który został określony w art. 30 K.r.o. W myśl tego przepisu małżonkowie odpowiadają solidarnie z tytułu zobowiązań zaciągniętych w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny.

Co ciekawe, nie ma tu znaczenia, czy drugi z małżonków wyraził zgodę na zaciągnięcie długu w tym zakresie.

Ponadto taka solidarna odpowiedzialność powstaje nie tylko w przypadku małżonków pozostających we wspólności małżeńskiej, ale także wobec małżonków w ustroju rozdzielności majątkowej.

Oczywiście nie ma legalnej definicji pojęcia wydatków na zaspokajanie zwykłych potrzeb rodziny. Jedynie przykładowo możemy tu wymienić typowe koszty odnoszące się do wyżywienia, zapewnienia dachu nad głową, odzieży, wychowania i wykształcenia dzieci, ochrony zdrowia, zapewnienia mediów w gospodarstwie domowym itp.

Warto również zwrócić uwagę, że od przedstawionej zasady przewidziano jeden istotny wyjątek. Otóż sąd na skutek wystąpienia ważnych powodów może na żądanie jednego z małżonków postanowić, że za dług będzie odpowiedzialny tylko ten z małżonków, który dług zaciągnął. Takim ważnym powodem może być przykładowo lekkomyślne działanie małżonka, który pochopnie zaciągnął spory dług.

WAŻNE!

Możliwość egzekucji z majątku małżonka za długi zaciągnięte przez drugiego małżonka jest uwarunkowana bardzo wieloma czynnikami. W grę wchodzi zarówno to, w jakim ustroju małżeńskim pozostają małżonkowie, oraz to, czy wyrażona została zgoda na zaciągnięcie zobowiązania, a także czy dług dotyczył zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny.

Rozwód a odpowiedzialność za długi byłego męża

Wiele osób zastanawia się, czy rozwód jest dobrym rozwiązaniem w kontekście możliwości uniknięcia odpowiedzialności za długi małżonka.

W tym przypadku należy bardzo wyraźnie podkreślić, że rozwód nie niweluje uprzednio zaciągniętych zobowiązań. Te funkcjonują nadal i choć w przypadku rozwodu najczęściej dochodzi do podziału majątku małżonków, to wierzyciele nadal mogą domagać się spłaty.

Jeżeli dług został zaciągnięty w ramach majątku wspólnego, to po rozwodzie wierzyciel może domagać się spłaty długu w równych częściach od rozwiedzionych małżonków. Może także domagać się spłaty długu od jednego z nich, a dalsze rozliczenie następuje pomiędzy byłymi małżonkami.

Jeśli natomiast dług zaciągnął jeden małżonek bez zgody drugiego, to po rozwodzie wierzyciel będzie mógł prowadzić egzekucję wyłącznie wobec tego małżonka, który dług zaciągnął.

Były małżonek, który nie wyraził zgody na zaciągnięcie zobowiązania, nie będzie odpowiadał za dług byłego męża (żony).

Ta sama reguła będzie odnosić się do długów zaciągniętych jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego.

WAŻNE!

To, w jakich warunkach zostaje zaciągnięty dług, rzutuje następnie na kwestie odpowiedzialności współmałżonka po rozwodzie. Możliwe są jednak takie sytuacje, w których po rozwodzie małżonek nie będzie odpowiadał za długi byłego męża lub żony.

Podsumowując, wskazać należy, że zagadnienie odpowiedzialności za długi zaciągnięte przez małżonka, jest bardzo złożone i rozbudowane.

Analiza prawa nie daje możliwości wskazania jednego prostego rozwiązania pozwalającego na uniknięcie odpowiedzialności, ponieważ kwestia ta uzależniona jest od bardzo wielu czynników.

Warto zatem zwrócić się w takiej kwestii o pomoc do profesjonalnego doradcy.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Jak zabezpieczyć majątek przed żoną i rozwodem?

„Mam sprawę rozwodową i zastanawiam się, jak zabezpieczyć majątek„. Z pewnością kwestie majątkowe zawsze przysparzają dużo problemów. Zastanawiamy się, co zalicza się do majątku wspólnego, a co nie.

Pytanie – przed kim chcesz zabezpieczyć majątek? Przed wierzycielami, przed długami, przed żoną, czy może przed alimentami?

Ten wpis dotyczy spraw majątkowych związanych z rodziną. W pierwszej kolejności – czy zawieraliście umowę małżeńską, np. rozdzielność majątkową. Nie? Zacznijmy od początku.

Jak pomagam – Moja osobista historia – Kontakt

Chociaż w internecie możemy znaleźć konkretne źródła o tym, co stanowi majątek osobisty, a co majątek wspólny (nawet ja wstawiałam w tym zakresie wpisy), dalej nie odróżniamy kluczowych kwestii.

See also:  Zabezpieczenie przed długami syna

Majątek osobisty – Od tego zacznijmy!

Dlatego też uznałam, że kluczowe jest wyjaśnienie państwu, co to znaczy majątek osobisty.

Najczęściej w praktyce zdarzają się dwie sytuacje: majątek osobisty to majątek od naszej rodziny albo od osób trzecich, czyli majątek, którym zostaliśmy obdarowani oraz majątek, który zdobyliśmy wcześniej. Tak, wówczas jest to majątek osobisty.

Rozdzielność majątkowa - czyli zabezpieczenie majątku przed długami męża

Podział majątku w Warszawie

Wyobraźmy sobie taką sytuację – małżeństwo z Warszawy – wybudowało dom o wartości 1 000 000 zł. Wówczas kwota 200 000 zł pochodziła tytułem darowizny od jednych z rodziców, zaś jedna ze stron zdobyła majątek osobisty w postaci oszczędności jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego. Jedna ze stron miała 120 000, zaś druga 400 000 zł.

Jak rozliczyć darowizny?

Nagle jednak między stronami doszło do rozwodu i należało rozliczyć majątek. Kiedy czeka nas rozwód, wówczas należy rozliczyć wszystkie składniki majątku.

Dlatego też pamiętajcie, że jeżeli majątek pochodzi z darowizny albo został zdobyty przed związkiem małżeńskim, wówczas jest to majątek osobisty.

Jeżeli masz problem zapraszam Cię do kontaktu -> KONTAKT

CHCESZ WIĘCEJ DOWIEDZIEĆ SIĘ O ROZWODZIE – ZAPRASZAM NA FILM – KLIKNIJ

Jak zabezpieczyć majątek? Na czym polega podział?

Kiedy czeka cię rozwód, to z pewnością czeka cię również podział. Co to oznacza? Zacznijmy od początku. Podział polega na tym, iż wychodzimy ze współwłasności, w której to małżonkowie nabyli prawa.

Oczywiście podział zawsze można dokonać polubownie w formie umowy zawartej przed notariuszem w formie aktu notarialnego. Sprawa jest zdecydowanie łatwiejsza, kiedy małżonkowie mają w tym zakresie porozumienie.

Natomiast w sytuacji, kiedy tego porozumienia nie ma, wówczas należy złożyć do sądu odpowiedni wniosek o podział majątku wspólnego.

Co należy do majątku wspólnego?

Pamiętajmy, iż do majątku wspólnego wchodzą wszystkie dobra nabyte w trakcie trwania związku.

Najważniejsza jest wspólność małżeńska. Istotne jest, czy zawieraliście umowę małżeńską rozdzielającą czy też nie. Jeżeli nie macie rozdzielności majątkowej, wówczas majątek zdobyty w trakcie związku małżeńskiego należy do obojga małżonków.

Często między małżonkami dochodzi w tym obszarze do różnych konfliktów, albowiem najczęściej osoba, która wszczyna te konflikty, zarabiała zdecydowanie więcej i nie chce zgodzić się na to, aby dokonać równego podziału majątku. Klienci często pytają się mnie: „Pani Mecenas, zarabiam dużo więcej, dlaczego mam się teraz podzielić z żoną połową majątku? To jest niesprawiedliwe! Chcę nierównego podziału majątku!”…

Jak zabezpieczyć majątek? Co jest ważne?

Aby móc się wypowiadać w tym obszarze, przede wszystkim należy przeanalizować całą sytuację małżonków.

Oczywiście jest coś takiego jak nierówny podział majątku, jednakże w praktyce nie jest on taki łatwy do zrealizowania.

Czy środki zgromadzone na funduszach emerytalnych wchodzą w skład majątku wspólnego? Tak. Czy dochody z majątku osobistego, czyli z najmu mieszkania wchodzą do majątku wspólnego czy są moją własnością? Dochody, czyli czynsz z najmu mieszkania będącego osobistą własnością, wchodzą do majątku wspólnego.

Co należy do majątku osobistego?

Jednakże zawsze musimy pamiętać, co wchodzi w skład majątku osobistego.

Są to przede wszystkim rzeczy zakupione i zdobyte przed związkiem małżeńskim oraz odziedziczone w drodze darowizny albo dziedziczenia.

Dodatkowo również odszkodowanie za utratę zdrowia lub z tytułu zadośćuczynienia za wyrządzoną krzywdę stanowią majątek osobisty.

Brak rozdzielności

Nie mieszkam z żoną – czy dostanę rozdzielność majątkową? Jeżeli nie mieszkacie ze sobą, to najprawdopodobniej tak. Pamiętajmy, że w trakcie związku małżeńskiego, kiedy nie mamy rozdzielności majątkowej, a toczy się sprawa o rozwód, nie możemy dokonać podziału majątku.

Co zrobić w sytuacji, kiedy nie mam rozdzielności majątkowej, a chcę podział majątku? Wówczas mamy kilka możliwości – albo składać do Sądu Rejonowego wniosek o rozdzielność majątkową przez sąd, albo poczekać na uprawomocnienie się rozstrzygnięcia w zakresie rozwiązania małżeństwa.

Co do zasady uzyskanie rozdzielności majątkowej nie jest rzeczą trudną, gdyż sąd patrzy na okoliczności w sprawie.

Case Study – Podział majątku – Grodzisk Mazowiecki 

Pan odziedziczył od swoich rodziców 3 mieszkania i dom. W trakcie związku małżeńskiego zakupił z żoną mieszkanie. Bez konsultacji z prawnikiem, w akcie notarialnym przekazał połowę majątku żonie – nie zdając sobie sprawy, że część tego majątku nie wchodzi w podział między małżonkami.

  • Przeczytaj więcej:
  • Podział majątku w sprawie o rozwód
  • Rozwód a podział majątku – 8 Rzeczy
  • Z poważaniem,
  • Adwokat Marta Wnuk
  •  Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

 e-mail: [email protected]

Czy intercyza zawsze chroni przed długami małżonka?

To pytanie zadaje sobie wiele osób. Często się z nim spotykam. Albo raczej z błędnym wyobrażeniem na temat tego, co właściwie taka intercyza daje. 

Zasadniczo, umowa majątkowa małżeńska, pozwala dosyć elastycznie sterować majątkiem współmałżonków. Na jej podstawie można ustanowić rozdzielność majątkową. Ale także np. poszerzyć majątek wspólny o składniki, które normalnie stanowiłyby nasz majątek osobisty. Wspominałam o tym tutaj: Wady i zalety intercyzy. Czy taka umowa się opłaca?

Na jej temat krąży też wiele różnych informacji, często zupełnie sprzecznych. Także taka, że gdy na horyzoncie pojawi się komornik, to wystarczy jedynie podpisać odpowiedni rodzaj takiej umowy by uchronić majątek od egzekucji długów. Ale czy faktycznie tak jest?

Czy intercyza zawsze chroni Cię przed długami małżonka? W jakim zakresie?

Dowiesz się z tego artykułu.

Wspólność majątkowa małżeńska a intercyza

Gdy dochodzi do zawarcia małżeństwa pomiędzy małżonkami powstaje wspólność majątkowa małżeńska. 

Mamy wówczas do czynienia tak naprawdę z aż z trzema majątkami:

  • majątkiem wspólnym małżonków. W jego skład wchodzi w zasadzie wszystko, co zostanie nabyte przez małżonków w czasie pozostawania w związku małżeńskim; 

oraz 

  • dwoma majątkami odrębnymi (osobistymi) każdego z nich tzn. majątkiem osobistym żony i majątkiem osobistym męża. Do majątku osobistego każdego małżonka przynależą rzeczy i prawa nabyte przed ślubem oraz niektóre nabyte po ślubie jak np. spadek, czy darowizna.

Zasada ta jednak może ulec zmianie, jeśli dojdzie do podpisania intercyzy. To umowa podpisywana w formie aktu notarialnego. Na jej podstawie dochodzi do zmiany ustroju majątkowego obowiązującego w małżeństwie. Umowa taka może go wyłączyć (doprowadzić do rozdzielności majątkowej) lub też go zmodyfikować.

O tym, jakie warianty są możliwe i co oznaczają pisałam w tym miejscu: Wady i zalety intercyzy. Czy taka umowa się opłaca?

Ale system majątkowy obowiązujący pomiędzy małżonkami decyduje nie tylko o tym kto staje się właścicielem określonych składników majątkowych, ale także ma wpływ na zakres odpowiedzialności każdego z małżonków za długi w małżeństwie – także tego drugiego małżonka, który długu nie zaciągał.

Generalna zasada jest taka, że dług powinna spłacić osoba, która doprowadziła do jego powstania. Inaczej jednak może być w małżeństwie. Przepisy prawa dają bowiem wierzycielowi możliwość sięgnięcia do Waszego majątku wspólnego, nawet wtedy gdy dług został zaciągnięty jedynie przez męża lub żonę. 

Czasami zatem egzekucja może być prowadzona jedynie z majątku osobistego małżonka – dłużnika i określonych składników Waszego majątku wspólnego jak np. jego wynagrodzenia za pracę. Innym razem, obejmie także cały ten majątek. W jeszcze innych wypadkach, może dotyczyć calego Waszego majątku, zarówno wspólnego, jak i obu majątków osobistych. 

By ustrzec się przed tym, i uchronić konkretne składniki majątkowe, np. mieszkanie, wiele osób decyduje się na podpisanie określonej intercyzy, uznając że jej zawarcie załatwi sprawę. Czy słusznie?

Czy intercyza chroni przed długami?

Niestety to zależy. Przede wszystkim od:

  1. rodzaju takiej umowy,
  2. daty jej podpisania,
  3. tego czy wierzyciel został o niej poinformowany,
  4. sposobu powstania zobowiązania, ale teżtego,
  5. czy jest to dług firmowy, czy też nie.

Rodzaj intercyzy a odpowiedzialność za długi współmałżonka

Wiele osób decyduje się na ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej by uchronićsię przed egzekucją z majątku wspólnego. I faktycznie, w pewnych przypadkach, rzeczywiście takie zabezpieczenie będzie miało miejsce. Wyjaśnię to poniżej. 

Natomiast w przypadku rozszerzenia wspólności lub jej ograniczenia odpowiedzialność za długi będzie taka sama jak przy “normalnych” zasadach odpowiedzialności. Będzie bowiem dalej istniał majątek wspólny, z którego może być prowadzona egzekucja w określonych sytuacjach (np. gdy małżonek wyraził zgodę na jakieś zobowiązanie).  

Rozszerzenie wspólności istotne jest jednak w kontekście możliwości ochrony majątku osobistego (który może być przecież częściowo włączony do majątku wspólnego, a przez to ochroniony przed egzekucją, gdy to z niego może być prowadzona np. z tytułu czynów niedozwolonych). 

By dowiedzieć się jak wygląda odpowiedzialność w takiej sytuacji, odsyłam Cię serdecznie do moich wcześniejszych artykułów: Odpowiedzialność za długi małżonka, czyli czy komornik może zająć samochód żony za długi męża?

Trzeba jednak mieć na uwadze, że jeżeli dług powstał przed rozszerzeniem wspólności (przed podpisaniem takiej intercyzy), to wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden małżonek, może dalej żądać zaspokojenia także z tych przedmiotów majątkowych, które należałyby do majątku osobistego dłużnika, gdyby wspólność majątkowa nie została rozszerzona.

Oznacza to, że nie da się uciec przed istniejącymi długami, obejmując majątek osobisty wspólnością majątkową małżeńską – co ma miejsce właśnie w sytuacji podpisania intercyzy rozszerzającej wspólność. 

See also:  Wycofanie zapisu działki na męża

No a jak to jest w przypadku rozdzielności majątkowej? Twoje położenie będzie zależeć przede wszystkim od tego, z jakim długiem mamy do czynienia. To znaczy, czy jest to dług związany z działalnością gospodarczą któregokolwiek z małżonków, czy też nie.

Skupmy się najpierw na tej drugiej sytuacji.

Rozdzielność majątkowa a długi nie związane z działalnością gospodarczą

Kiedy intercyza wyłącza odpowiedzialność majątkiem wspólnym?

Najpierw trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie kiedy zaistnieje potencjalna możliwość prowadzenia przez wierzyciela egzekucji z majątku wspólnego małżonków. 

Otóż może mieć to miejsce wtedy, gdy jako współmałżonek wyraziłeś zgodę na zawarcie jakiejś umowy. Wówczas odpowiedzialność obejmie Wasz majątek wspólny oraz majątek osobisty tego z małżonków, który złożył podpis na umowie.

W pewnych jednak sytuacjach, właśnie rozdzielność majątkowa wyłącza egzekucję z majątku wspólnego. 

  • Ale żeby taka intercyza uchroniła Wasz majątek wspólny przed jego zlicytowaniem istotne są 2 kwestie:
  • 1) data, kiedy doszło do podpisania intercyzy – tj. zobowiązanie powstało PO tej dacie
  • 2) fakt, czy wierzyciel miał tego świadomość – został poinformowany o podpisaniu intercyzy

Innymi słowy, jeśli w czasie małżeństwa najpierw podpisano np. umowę pożyczki, a dopiero potem intercyzę, to rozdzielność majątkowa małżeńska nie uchroni Waszego majątku wspólnego przed długiem. Kolejność powinna być odwrotna. Intercyzy nie można też podpisać z datą wsteczną.

Dodatkowo, wierzyciela należy powiadomić o tym fakcie oraz jej rodzaju. Aczkolwiek nie trzeba informować go o treści umowy majątkowej małżeńskiej.

Nadto, oba te warunki muszą być spełnione łącznie. Inaczej intercyza będzie bezskuteczna i nie będzie można się na nią powołać względem wierzyciela. 

Jak poinformować wierzyciela o intercyzie?

Przede wszystkim musisz wiedzieć, że w przypadku sporu na tym tle, to na Tobie będzie spoczywał ciężar udowodnienia, że miało to miejsce. Dlatego warto udokumentować ten fakt. Na przykład poprzez wprowadzenie stosownego zapisu w treści podpisywanej z wierzycielem umowy. 

Wyjątek stanowi zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej wyrokiem sądu. Skutki takiego zniesienia dotykają wierzycieli małżonków bez potrzeby oddzielnego informowania ich o takim wyroku.

Intercyza a zobowiązania wspólne małżonków

Umowa majątkowa małżeńska nie ma natomiast w ogóle wpływu na zakres odpowiedzialności wówczas, gdy określone zobowiązanie zostanie zaciągnięte przez oboje małżonków. W takim wypadku, za jego spłatę zobowiązani są solidarnie, całym swoim majątkiem. I to niezależnie od ustroju majątkowego, jaki między nimi panuje – ustawowego czy umownego. 

Przykład. Karol i Janina podpisali umowę o rozdzielności majątkowej w czasie małżeństwa. Karol był właścicielem mieszkania, które dostał w spadku zaraz po ślubie, a Janina miała 2 lokaty założone jeszcze przed wstąpieniem w związek małżeński i samochód.

Posiadali też wspólne oszczędności, które zgromadzili po ślubie.  Rok po weselu, Janina zgodziła się – za namową swojego męża – na podpisanie umowy pożyczki z bankiem na remont mieszkania Karola, w którym zamieszkali.  Dzięki temu stała się pożyczkobiorcą, podobnie jak jej mąż.

Niestety małżonkowie nie wywiązywali się z terminowej spłaty i bank wystąpił na drogę postępowania sądowego, a następnie skierował sprawę do komornika. Czy intercyza uchroni majątek Janiny przed egzekucją? Niestety nie. Komornik może ją skierować do wszystkich powyższych składników majątkowych małżonków.

Bo ponoszą solidarną odpowiedzialność za spłatę pożyczki, pod którą się wspólnie podpisali. 

Intercyza a zobowiązania w celu zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny

Rodzaj ustroju majątkowego, jaki panuje między małżonkami (np. rozdzielność majątkowa) nie ma też żadnego znaczenia, gdy tylko jeden małżonek zaciąga zobowiązania w celu tzw.

“zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny”.

To przede wszystkim wydatki na leczenie, żywność czy ubrania, ale również opłaty za media, zakup drobnych przedmiotów wyposażenia domowego oraz wydatki na ich naprawę czy konserwację.

Odpowiedzialni za długi wynikłe z tego tytułu są wówczas oboje małżonkowie. Odpowiadają zarówno majątkiem wspólnym (jeśli taki istnieje), jak i swoimi majątkami osobistymi. Solidarnie. 

Wyłączyć tę odpowiedzialność może prawomocnie orzeczona separacja. Ale także postanowienie sądu, który z ważnych powodów może na żądanie jednego z małżonków zadecydować, że za powyższe zobowiązania odpowiedzialny jest tylko ten małżonek, który je zaciągnął.

Wyłączenie solidarnej odpowiedzialności wyłącza odpowiedzialność majątkiem osobistym małżonka, który zobowiązania nie zaciągnął, natomiast nie wywiera wpływu na odpowiedzialność majątkiem wspólnym małżonków. Ta dalej ma miejsce. 

Ważne – postanowienie sądu działa jedynie na przyszłość. Nie wpływa na skuteczność zobowiązań powstałych wcześniej. I jest skuteczne względem osób trzecich tylko, jeżeli było im wiadome.

Rozdzielność majątkowa a długi związane z działalnością gospodarczą

Czy intercyza chroni przed długami firmowymi małżonka?

Decyzja o zawarciu intercyzy podejmowana jest bardzo często wtedy, gdy jeden z małżonków decyduje się otworzyć swój biznes.

Ma to być swego rodzaju zabezpieczenie rodziny w przypadku nietrafionych decyzji gospodarczych albo nieprzewidzianych sytuacji, powodujących problemy finansowe.

Bo i w tym wypadku, jeśli do jej podpisania nie dojdzie, to w niektórych wypadkach wierzyciel będzie miał prawo zaspokoić swoje roszczenie również z majątku wspólnego małżonków.

Temat jest jednak dosyć złożony. Inaczej bowiem będzie wyglądała Twoja sytuacja, w przypadku należności “prywatnych” (np. partnera biznesowego), a jeszcze inaczej, gdy o długi upomni się fiskus.

Różnić się też będzie, w zależności od tego, czy dług wynika z działalności gospodarczej prowadzonej w formie jednoosobowej firmy, spółki cywilnej, spółki osobowej (np. spółki jawnej), czy spółki z o.o.

Wspomnę w tym miejscu jedynie, że w przypadku długów “prywatnych”, egzekucja z majątku wspólnego może mieć miejsce, gdy:

  • dług powstał w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej, 
  • wynika tzw. czynności prawnej (podpisanej przez Twojego małżonka umowy), a nadto, gdy
  • Ty jako małżonek, wyraziłeś zgodę na jego powstanie (np. podpisanie umowy kredytowej z bankiem).  

Po szczegóły odsyłam Cię do obszernego artykułu pt. Twój małżonek prowadzi działalność? Możesz odpowiadać za jego długi.

Ustanowienie rozdzielności majątkowej oczywiście zmienia ten stan. Pod warunkiem, że zobowiązanie powstało PO podpisaniu intercyzy i kontrahent o niej wiedział. Pisałam o tym powyżej. 

Powstaje pytanie, czy wystarczające będzie ujawnienie tej okoliczności (zawarcia intercyzy) w CEDIG w odniesieniu do osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą lub wspólników spółek cywilnych albo w KRS w przypadku spółek.

  W przypadku KRS przepisy wyraźnie określają, że nikt nie może się zasłaniać nieznajomością treści wpisu, chyba że mimo należytej staranności nie mógł o nim wiedzieć. Natomiast nie ma takiego odpowiednika w odniesieniu do rejestru CEIDG.

Dlatego, w tym ostatnim wypadku z pewnością należy dodatkowo się zabezpieczyć zawiadamiając wierzyciela przed zawarciem kontraktu. 

Odpowiedzialność względem ZUS i Urzędu Skarbowego a intercyza

Tutaj ogólne zasady odpowiedzialności wyglądają jeszcze inaczej. Odpowiedzialność osoby pozostającej w związku małżeńskim obejmuje nie tylko majątek odrębny (osobisty) przedsiębiorcy, ale także majątek wspólny jego i małżonka. I nie jest to uzależnione od jakiejkolwiek zgody współmałżonka. 

Chodzi tu jednak tylko o zobowiązania, które powstały po dacie zawarcia małżeństwa i w czasie istnienia wspólności majątkowej małżeńskiej. 

Czy intercyza cokolwiek zmienia?

Owszem, ale zależy kiedy doszło do jej podpisania. Bo jeśli konkretne zobowiązanie powstało przed jej zawarciem, to niestety Wasza sytuacja nie ulegnie zmianie w porównaniu do tej opisanej już powyżej.

Natomiast, jeśli jeśli zobowiązanie względem Urzędu skarbowego lub ZUSu powstało już po, to wówczas egzekucja może dotyczyć majątku osobistego Twojego małżonka prowadzącego działalność. Dyskusyjne jest jednak to, czy należy informować organ o zawarciu tej umowy.

A zatem, czy brak takiej informacji przekreśla jej skuteczność. 

Odpowiedzialność współmałżonka pomimo podpisania intercyzy

Istnieje oczywiście też pewien wyjątek. Okazuje się, że współmałżonek może dalej odpowiadać za zobowiązania, które powstały w okresie, w którym małżonek ten stale współdziałał wraz ze swoim małżonkiem w prowadzeniu takiej działalności. Oraz, jeśli osiągnął z tego tytułu korzyść majątkową. 

Więcej znajdziesz na ten temat tutaj: Sprawdź kiedy odpowiesz za długi podatkowe małżonka. 

Intercyza a upadłość

Na koniec warto wspomnieć o jeszcze jednej istotnej kwestii.

Z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków, pomiędzy nimi powstaje rozdzielność majątkowa.

Jeżeli przedtem małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, to zasadniczo ich cały majątek wspólny wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny.

Małżonek upadłego może wtedy dochodzić należności z tytułu swojego udziału majątku wspólnym poprzez zgłoszenie swojej wierzytelności w trakcie tego postępowania.

A czy intercyza może wpłynąć na powyższe?

Jeżeli została podpisana w odpowiednim czasie, to tak. Wywoła ona skutek jeśli została zawarta co najmniej 2 lata przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości.

***

Jak widzisz, intercyza jest majątkową umową małżeńską, która nie zawsze zabezpieczy małżonków przed egzekucją długów. Przed podjęciem decyzji o jej podpisie, należy gruntownie przeanalizować wszystkie wady i zalety.

A po jej zawarciu, jeżeli odezwie się wierzyciel w pierwszej kolejności ustalić, co to za należność, kiedy doszło do powstania długu (przed czy po intercyzie) i czy wierzyciel miał świadomość istnienia intercyzy. 

Musisz też wiedzieć, że często może dojść do egzekucji nawet, gdy umowa taka istnieje. Przepisy dają taką możliwość wierzycielowi. Istotna jest wówczas szybka reakcja i podjęcie właściwych kroków – bo są też one różne w zależności od Twojej sytuacji prawnej jako małżonka dłużnika. Napiszę o tym już niebawem.

See also:  Alimenty dla dziecka po 18 roku życia

***

Jeśli masz pytania, potrzebujesz pomocy lub indywidualnej konsultacji skontaktuj się ze mną.

Jeżeli spodobał Ci się ten artykuł lub uważasz go za wartościowy, to będzie mi bardzo miło, jeśli podzielisz się nim z innymi. Daj mi znać w rozwiązaniu jakich problemów mogę Ci jeszcze pomóc.

Zabezpieczenie żony i dzieci przed długami męża

Żonę zabezpieczyć Pan może, ale pozostaje jeszcze majątek w postaci mieszkania. Bo siebie przed spłatą uchronić trudniej.

Egzekucja komornicza ze wspólnego majątku małżonków

Należy zacząć od tego, że kwestia odpowiedzialności majątkowej małżonków z majątku wspólnego uregulowana jest w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Zgodnie z art.

41 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków.

Z tego przepisu wynika zasada, że wierzyciel może prowadzić egzekucję z majątku wspólnego małżonków tylko wtedy, gdy dłużnik zaciągnął zobowiązanie za zgodą swojego małżonka.

Aby wszczęcie egzekucji z majątku wspólnego było możliwe, wierzyciel musi uzyskać dla wyroku wydanemu przeciwko dłużnikowi klauzulę wykonalności przeciwko jego małżonkowi.

W celu uzyskania klauzuli wierzyciel musi wykazać przed sądem (który nadaje klauzulę wykonalności), że dłużnik zaciągnął zobowiązanie za zgodą swojego małżonka. Mówi o tym art.

787 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika. Jak widać, cytowany przepis potwierdza zasadę wyrażoną we wspomnianym wcześniej art. 41 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Jak przewiduje cytowany art. 787 Kodeksu postępowania cywilnego, wierzyciel może wykazać zgodę małżonka dłużnika za pomocą dokumentu urzędowego lub prywatnego (zob. art. 244 i 245 Kodeksu postępowania cywilnego).

Takim dokumentem będzie najczęściej umowa zawarta pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem, na której podpisał się również małżonek dłużnika, potwierdzając tym samym swoją zgodę na zaciągnięcie zobowiązania. Należy więc pamiętać, że w każdym przypadku, gdy zawiera się dowolną umowę majątkową (np. sprzedaży, pożyczki itp.

) z osobą pozostającą w związku małżeńskim, wskazane jest, aby na umowie małżonek złożył oświadczenie, że wyraża zgodę na zawarcie takiej umowy.

Jak Pan opisał – żona nie wyrażała zgody na zaciągnięcie pożyczek. Więc nie ma mowy, aby jakakolwiek wierzytelność była egzekwowana z jej majątku ani a Państwa majątku wspólnego.

Jeśli dokonacie zniesienia ustroju wspólności ustawowej – rozdzielność majątkowa, udział w nieruchomości – lokalu stanie się Pana majątkiem odrębnym – a komornik będzie mógł prowadzić z niego egzekucję, więc rozdzielność nic Panu nie da. Póki jej nie ma, chroni to choć Państwa majątek w postaci mieszkania.

Egzekucja dotyczy jednego małżonka

Wierzyciel dysponuje tytułem wykonawczym wydanym tylko na jednego z małżonków i nie ma podstaw do wystąpienia o nadanie klauzuli wykonalności na drugiego małżonka, w przypadku bezskuteczności egzekucji w stosunku do dłużnika, będzie uprawniony na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do wniesienia powództwa o sądowe zniesienie ustroju wspólności ustawowej małżeńskiej i ustanowienie rozdzielności majątkowej w stosunku do konkretnego składnika majątku, z którego będzie mógł się zaspokoi.

Sposoby zabezpieczenia finansowego rodziny

Najlepiej byłoby przepisać mieszkanie na małżonkę lub na dzieci – ale jeśli jest obciążone hipoteką, to potrzebna będzie zgoda sądu rodzinnego, aby dzieci mogły stać się właścicielem obciążonego mieszkania.

Ustalenie sądowe alimentów na rzecz dzieci pozwoli Panu na egzekucję z wynagrodzenia w pierwszej kolejności na alimenty. To zostanie przekazane żonie, z czego będzie mogła regulować zobowiązania kredytowe, utrzymywać dom i dzieci, Pan dostanie ponadto kwotę wolną od zajęcia z wynagrodzenia.

To wyjście pozwoli na zachowanie możliwie największej kwoty Pana dochodów. Oczywiście proszę zrezygnować ze wspólnego konta bankowego – niech każdy ma swoje albo lepiej aby Pan go nie miał, a wynagrodzenie w pracy odbierał w gotówce.

Proszę pomyśleć, w jaki sposób mógłby Pan wyzbyć się udziałów w nieruchomości, aby pozostał Państwu majątek w postaci domu – zniesienie wspólności i podział majątku i przepisanie na żonę jest wyjściem.

Zawsze pozostaje kwestia skargi pauliańskiej – jeśli wierzyciele uznają, że zrobiliście ten myk, aby uniemożliwić egzekucję, ale tym bym się teraz najmniej przejmowała. 100% skutecznego sposobu nie ma, ale trzeba zrobić możliwie najwięcej.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Informacja o ogromnych długach męża – jak się zabezpieczyć?

Marek Gola • Opublikowane: 2019-09-06 • Aktualizacja: 2021-07-15

Od miesiąca mam informację o ogromnych długach męża. Okazało się, że jest hazardzistą. Pożyczał pieniądze od prywatnych osób, ma 280 tys. zł długu… Mamy wspólne mieszkanie na kredyt. Jak zabezpieczyć siebie i małoletnie dziecko przed długami męża? Jak zabezpieczyć mieszkanie? Nie mamy intercyzy.

  • „Do majątku wspólnego należą w szczególności:
  • 1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
  • 2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
  • 3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121)”.

W chwili obecnej, by nie martwić się o ewentualnie nowe przedmioty nabywane w trakcie małżeństwa, proponowałbym ustanowienie rozdzielności majątkowej. Rozdzielność może być ustanowiona przed notariuszem, wówczas wymaga się stawiennictwa Pani męża, lub przed sądem, jeżeli mąż nie wyrazi zgody.

Ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą

Mając na uwadze przedstawiony przez Panią stan faktyczny, a w szczególności kłopoty finansowe męża, wskazać należy na treść art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt V CZ 78/10, „rozdzielność majątkowa – jak wynika z art. 52 § 2 k.r.o. – powstaje z dniem oznaczonym, w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa.

Tak więc w dalszym ciągu sąd, orzekając o ustanowieniu rozdzielności majątkowej, obowiązany jest z urzędu oznaczyć dzień jej ustanowienia.

Zachodzą zatem podstawy, by przyjąć, że wyrok ustanawiający rozdzielność majątkową z dniem późniejszym niż żądany przez powoda zawiera negatywne rozstrzygnięcie co do żądania ustanowienia rozdzielności z datą wcześniejszą. W konsekwencji nie można zgodzić się z oceną, że taki wyrok jest orzeczeniem niezupełnym”.

„Ustawa nie definiuje pojęcia »ważne powody«.

Przez ważne powody, dające podstawę do ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej, zwykło się rozumieć – ogólnie mówiąc – wytworzenie się takiej sytuacji, która w konkretnych okolicznościach faktycznych powoduje, że dalsze trwanie wspólności majątkowej między małżonkami pociąga za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły także dobra rodziny” (m.in. J. St. Piątowski, Stosunki majątkowe…, s. 140).

Sprawy o ustanowienie rozdzielności majątkowej podlegają rozpoznaniu przez sądy rejonowe (art. 17 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego). Wyłączną właściwość miejscową sądu ustala się na podstawie art. 41 § 1.

Przede wszystkim jest nim sąd ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków w Polsce. Zgodnie z art.

27 pkt 6 ustawy o kosztach sądowych… od pozwu w sprawie o ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej pobierana jest opłata stała w kwocie 200 zł.

Zaciąganie przez jednego z małżonków okresowych zobowiązań niezwiązanych z zaspokajaniem zwykłych potrzeb rodziny

Zasadne jest nadto wskazanie na pogląd Jerzego Ciszewskiego, zgodnie z którym „zaciąganie przez jednego z małżonków okresowych zobowiązań niezwiązanych z zaspokajaniem zwykłych potrzeb rodziny, może spowodować, przy określonej trudnej sytuacji majątkowej i osobistej współmałżonka i całej rodziny – celowość i konieczność zniesienia wspólności majątkowej. Wydaje się zatem, że kryterium”zwykłych potrzeb rodziny” o jakim mówi przepis art. 30 § 1 k.r.o. winno w wielu przypadkach odgrywać istotną rolę przy uznaniu, iż przesłanki o charakterze majątkowym uzasadniają pozytywne rozstrzygnięcie na podstawie art. 52 § 1 k.r.o.” (Zniesienie małżeńskiej wspólności ustawowej).

Nadto skazać należy, iż w omawianym przypadku ma zastosowanie przepis art. 41 Kodeksu rodzinnego, zgodnie z którym jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków.

Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw, o których mowa w art. 33 pkt 9, a jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa. Z tego co Pani pisze nie ma mowy o wyrażaniu zgody na zobowiązania zaciągane przez męża, co powoduje, że zaspokojenie może nastąpić jedynie z dochodów męża, względnie z jego majątku osobistego.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Leave a Reply

Your email address will not be published.