Skierowanie syna na przymusowe leczenie

Chcesz pomóc osobie uzależnionej? Skontaktuj się z nami i zasięgnij opinii.

Jak skierować kogoś na przymusowe leczenie alkoholizmu?

Alkoholizm to problem, który nasila się w XXI wieku. Niezwykle szybkie tempo życia, wysokie wymagania, presja czasu i osiągnięć powodują, że zjawisko rozwija się w zastraszający sposób. Dowiedz się, czym jest to uzależnienie od alkoholu i jak skierować kogoś na przymusowe leczenie alkoholizmu.

Czym jest tak naprawdę alkoholizm?

Przede wszystkim należy sobie uświadomić, że alkoholizm jest chorobą. Jest to uzależnienie, które powstaje nie dlatego, jak powszechnie się uznaje, że ktoś chętnie pije napoje wysokoprocentowe.

Skierowanie syna na przymusowe leczenieOsoba chora bardzo często chce wyjść z nałogu widząc negatywne skutki jakie on wyrządza, ale stopień uzależnienia jest tak duży, że sama nie może sobie z nim poradzić.

Dlatego właśnie alkoholizm zaliczany jest do chorób psychosomatycznych wymagających leczenia ciała, emocji a także sfery duchowej. Duchowość ta nie musi być religijna ale może.

Należy mieć świadomość, że alkoholizm jest chorobą przewlekłą a nieleczony prowadzi do przedwczesnej śmierci.

Uzależnieniu towarzyszy także wiele obciążeń psychicznych takich jak stres, smutek, frustracja czy poczucie wyobcowania.

Niestety negatywne skutki nałogu oddziałują także na najbliższych w różnych obszarach. Rodzina cierpi emocjonalnie, finansowo, społecznie.

Często z powodu stosowania przemocy domowej dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć czy można i jak skierować kogoś na przymusowe leczenie alkoholizmu.

Alkoholizm występuje w każdym środowisku

Alkoholizm występuje w każdym środowisku. Społeczne przeświadczenie, że problem ten dotyczy ludzi ubogich czy niewykształcony jest po prostu nie prawdziwe. Choroba ta dotyka wszystkich bez względu na wiek czy płeć. Tak samo duża liczba uzależnionych występuje w środowiskach ubogich jak ludzi zajmujących wysokie stanowiska.

Jednak wypicie kilku lampek wina czy szklanki whisky lub brandy do każdego posiłku powszechnie uznawane jest za zachowanie normalne, czy wręcz modne nie biorąc pod uwagę, że może być związanie z uzależnieniem. Mity, mity, mity.

Alkoholizm dotyka również osoby po 65 roku życia, które samotne lub z poczuciem wyobcowania nie mogą poradzić sobie z trudami życia codziennego.

Fizyczne aspekty leczenia

Leczenie fizycznych skutków uzależnienia od alkoholu może nieść ze sobą wiele trudnych do przewidzenia reakcji organizmu. Proces ten, powszechnie zwany odtruwaniem jest niczym innym jak przyzwyczajaniem organizmu do normalnego funkcjonowania bez etanolu.

Leczenie fizyczne polega więc, w pierwszej kolejności, na minimalizowaniu tzw. zespołu odstawienia, aby docelowo doprowadzić do całkowitej eliminacji ostrych jego objawów oraz na naprawieniu powstałych uszkodzeń somatycznych. Proces ten nie jest jednak prosty, a problemy zaczynają się, zanim rozpocznie się terapia.

Niektóre osoby kwalifikują się do hospitalizacji na oddziałach detoksykacyjnych, psychiatrycznych czy neurologicznych. Należy wziąć to pod uwagę, kiedy zastanawiamy się jak skierować kogoś na przymusowe leczenie alkoholizmu.

Psychologiczne leczenie

Leczenie odwykowe to przede wszystkim psychoterapia a pozytywne jej zakończenie daje dużą szansę w powodzeniu całego procesu. Na tym etapie terapeuci wykorzystują wiele nurtów a terapia często opiera się na poznawczo-behawioralnych aspektach. Ale nie tylko. Często stosuje się podejście psychodynamiczne, którym jednak bliżej jest do Karen Horney niż Zygmunta Freuda.

Skierowanie syna na przymusowe leczeniePierwszym, niezwykle istotnym krokiem, w całym procesie leczenie jest przyznanie się, że alkohol stanowi problem dla danej osoby. Kolejny ważny punkt to trening uczący odmawiania alkoholu w sytuacjach towarzyskich (TAZA – Trening Asertywnych Zachowań Abstynenckich) oraz radzenie sobie ze stresem bez napojów wysokoprocentowych.

To czy leczenie w ogóle się powiedzie oraz jak długo będzie trwało w dużej mierze zależy od postawy samego pacjenta.

Jak może pomóc sam sobie?

Przede wszystkim powinien wykazywać zaangażowanie i intensywnie pracować oraz robić wszystko, aby utrzymać abstynencję. Na tym etapie istotne jest również szczerość i uczciwość. Przyznanie się do złamania abstynencji często może stanowić punkt zwrotny w procesie terapii.

Skuteczność terapii zwiększają także pozytywne, prawidłowe relacje z terapeutą oraz przeświadczenie, że psychoterapia jest aktualnie życiowym priorytetem.

Rola rodziny w procesie leczenia

Rola rodziny jest niezwykle ważna a jednocześnie bardzo trudna w procesie odwykowym. Ma ona szczególnie znaczenie, kiedy osoba uzależniona nie uznaje swojego nałogu i domownicy szukają rozwiązań jak skierować kogoś na przymusowe leczenie alkoholizmu. Należy bowiem pamiętać, że udział w terapii jest dobrowolny.

Przymusowe leczenie może zarządzić wyłącznie sąd, ale rodzina może pomóc w zupełnie innym zakresie. Jeżeli na przykład osoba uzależniona zostanie zatrzymana przez policję z powodu jazdy pod wpływem alkoholu albo zakłócania porządku publicznego, bliscy powinni skupić się na tym, by nie łagodzić skutków takiego zachowania.

W procesie leczenia istotne jest bowiem, aby osoba uzależniona miała poczucie odpowiedzialności za to co robi i ponosiła tego konsekwencję.

Poza tym zatrzymanie przez policję może spowodować, że sąd od razu skieruje osobę uzaleznioną na przymusowe leczenie a wtedy proces będzie dużo krótszy niż w przypadku wniosku samodzielnie złożonego przez najbliższych.

Dobrowolne poddanie się leczeniu

Skierowanie syna na przymusowe leczenieDobrowolne poddanie się leczeniu jest sytuacją najbardziej komfortową zarówno dla osoby uzależnione jak i jej najbliższych.

Przyznanie się przed samym sobą, że problem istnieje to niezwykle istotny krok dający ogromne szanse na powodzenie terapii.

Dobrowolne poddanie się leczeniu zmniejsza także stres z nim związany zarówno osoby uzależnionej jak rodziny. Kiedy dochodzi do sytuacji, że to rodzina szuka odpowiedzi na pytanie jak skierować kogoś na przymusowe leczenie alkoholizmu proces ten jest dużo trudniejszy dla wszystkich domowników.

Droga do przymusowego leczenia

Pytanie jak skierować kogoś na przymusowe leczenie alkoholizmu jest jednym z najtrudniejszych jakie zadaje sobie rodzina i społeczeńśtwo. To kiedy może być ono zastosowane określa ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi.

Przepisy jasno określają przypadki, w których może nastąpić przymusowe leczenie a należą do nich: rozpad życia rodzinnego, demoralizacja małoletnich, uchylanie się od pracy oraz powtarzające się zakłócania porządku publicznego.

W pierwszej kolejności najbliżsi składają wniosek wraz z dowodami do gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych.

Komisja zapoznaje się ze złożoną dokumentacją, kieruje osobę chorą na badania a następnie przygotowuje własny wniosek uzupełniony o opinię psychologa i całość kieruje do sądu rejonowego.

Jak wspominano wcześniej tylko sąd może zarządzić przymusowe leczenie.

Szerzej o prawnych aspektach skierowania na przymusowe leczenie piszemy na naszej stronie w artykule “Przymusowe leczenie osób uzależnionych od alkoholu”

Przymusowe leczenie psychiatryczne – sądowe skierowanie

W większości przypadków osoby chore psychicznie dobrowolnie udają się na badania i leczenie psychiatryczne.

Co zrobić gdy osoba chora nie chce się leczyć a jej stan zagraża jej życiu i zdrowiu? Czy możliwe jest przymusowe leczenie psychiatryczne? Zgodnie z ustawą o ochronie zdrowia psychicznego, jedynie w wyjątkowych sytuacjach sąd może skierować taką osobę na badania i leczenie psychiatryczne bez jej zgody.

Przebieg postępowania sądowego

  • OSOBY UPRAWNIONE DO ZŁOŻENIA WNIOSKU O PRZYMUSOWE LECZENIE PSYCHIATRYCZNE

Krąg
osób, które mogą żądać umieszczenia chorego w szpitalu psychiatrycznym został
ściśle określony. Są to:

  1. Małżonek,
  2. krewny w linii prostej,
  3. rodzeństwo,
  4. przedstawiciel ustawowy lub osoba sprawująca faktyczną opiekę nad osobą chorą.
  • PRZESŁANKI WYDANIA POSTANOWIENIA O PRZYMUSOWEJ HOSPITALIZACJI

Wnioskodawca chcąc rozpocząć postępowanie powinien skierować odpowiedni wniosek do sądu opiekuńczego właściwego dla miejsca zamieszkania chorego. We wniosku powinien wykazać, iż:

  1. nieprzyjęcie chorego do szpitala psychiatrycznego
    spowoduje znaczenie pogorszenie się stanu jego zdrowia, lub;
  2. chory jest niezdolny do samodzielnego
    zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych,
    a uzasadnione jest przewidywanie, że leczenie przyniesie poprawę jego stanu
    zdrowia.

Sąd oceni skutki niezastosowania przymusowego leczenia wobec osoby chorej. W związku z tym, zgodnie z przepisami prawa, do wniosku należy dołączyć zaświadczenie od lekarza psychiatry.

Natomiast, w zaświadczeniu lekarz musi szczegółowo opisać w nim stan zdrowia chorego, wskazujący na potrzebę leczenia w szpitalu psychiatrycznym.

W zależności od stanu zdrowia i treści dokumentacji medycznej, sąd wyda orzeczenie o umieszczeniu osoby w szpitalu psychiatrycznym lub oddali wniosek.

Skierowanie syna na przymusowe leczenie

Czas przymusowego pobytu w szpitalu psychiatrycznym

Jeśli sąd zdecyduje o umieszczeniu osoby chorej w szpitalu psychiatrycznym, w orzeczeniu kończącym sprawę wskaże termin pobytu. Innymi słowy sąd może określi obowiązek pobytu bezterminowego albo wyznaczy konkretny termin wypisania ze szpitala.

Czy może dojść do wypisania przed terminem wskazanym przez sąd? Tak, może. Osoba przebywająca bez swojej zgody w szpitalu psychiatrycznym, jej przedstawiciel ustawowy, małżonek, rodzeństwo, krewni w linii prostej oraz osoba sprawująca faktyczną nad nią opiekę mogą żądać wypisania tej osoby ze szpitala psychiatrycznego.

Jednak nie może się to stać wcześniej, niż po upływie 30 dni od uprawomocnienia się postanowienia o przyjęciu do szpitala. W razie odmowy wypisania, wymienione osoby mogą wystąpić do sądu opiekuńczego, w którego okręgu znajduje się szpital, o nakazanie wypisania.

Wniosek składa się wówczas w terminie 7 dni od powiadomienia o odmowie wypisania.

Przymusowe leczenie psychiatryczne w trybie nagłym

W przypadkach pilnych, osoba chora psychicznie lub upośledzona umysłowo, niezdolna do wyrażenia zgody na przyjęcie do szpitala psychiatrycznego może być przyjęta do szpitala bez wcześniejszego uzyskania zgody sądu opiekuńczego.

Lekarz przyjmujący ma jednak obowiązek, o ile to możliwe, zasięgnięcia pisemnej opinii innego lekarza.

See also:  Alimenty na jedno z dzieci

Ponadto kierownik szpitala psychiatrycznego zawiadomi niezwłocznie sąd w celu uzyskania zgody sądu na dalszy pobyt tej osoby w szpitalu.

Jak wygląda procedura

Skierowanie syna na przymusowe leczenie Sprawy Społeczne

Leczenie osób uzależnionych co do zasady jest dobrowolne, a przymus leczenia może być nałożony wyłącznie przez Sąd. Sądami właściwymi do rozpatrywania spraw o przymusowe leczenie są wydziały rodzinne i nieletnich w Sądach Rejonowych. Przepisy regulujące procedurę leczenia osób uzależnionych od alkoholu reguluje ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. 

Do Sądu złożyć wniosek mogą dwie instytucje:

  •  Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Krakowie,
  •  Prokuratura.

Złożenie wniosku o przymusowe leczenie bezpośrednio do Sądu – a nie za pośrednictwem Komisji lub Prokuratury – spowoduje, że Sąd odrzuci taki wniosek, jako pochodzący od osoby nieuprawnionej.

Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Krakowie przyjmuje wnioski o leczenie osób uzależnionych od alkoholu, które posiadają miejsce zamieszkania lub pobytu na terenie Krakowa.

MKRPA obsługuje osoby, które chcą zgłosić problem alkoholowy i uzyskać pomoc, jak również osoby uzależnione, podczas dyżurów Zespołu Interwencyjnego w Miejskim Centrum Profilaktyki Uzależnień w Krakowie, ul. Rozrywka 1, tel.

12 411-41-21 w. 116:

  • poniedziałek w godz. 16-18
  • wtorek w godz. 9-11
  • środa w godz. 9-11 i od 16-18
  • czwartek w godz. od 9-11.

Zgłoszenia przyjmowane są osobiście (trzeba przyjść z dowodem osobistym). Telefonicznie udzielane są jedynie informacje ogólne, np. o zasadach pracy Komisji lub o adresach i telefonach poradni; informacje o stanie konkretnej sprawy udzielane są tylko na miejscu – nie przez telefon.

Co do zasady problem alkoholowy zgłosić może każdy. Najlepiej jest (i tak bywa najczęściej), gdy osoba zgłaszająca problem to członek najbliższej rodziny, który dobrze zna skalę problemu i wie, jak naprawdę wygląda sytuacja rodzinna. Oczywiście, gdy najbliższa rodzina nie chce zgłosić sprawy (bo jest np.

zastraszana przez alkoholika), przyjmowane są zgłoszenia od dalszych członków rodziny, jak i osób niespokrewnionych. Ponadto, wniosek o leczenie mogą do Komisji złożyć inne instytucje, takie jak MOPS, Policja itp.

Oczywiście, również sama osoba uzależniona z własnej inicjatywy może przyjść do MKRPA po pomoc i poradę w sprawie podjęcia leczenia.

Należy pamiętać, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, na przymusowe leczenie można skierować osoby, które w związku ze swoją chorobą alkoholową:

  •  powodują rozkład życia rodzinnego,
  •  powodują demoralizację nieletnich,
  •  systematycznie zakłócają spokój lub porządek publiczny,
  •  uchylają się od pracy (chociaż ta podstawa nie ma już racji bytu w aktualnej rzeczywistości społeczno-gospodarczej).

Podczas zgłoszenia osoby, w stosunku do której jest podejrzenie uzależnienia od alkoholu, dyżurujący członkowie Komisji wypełniają ankietę wywiadu, zawierającą szczegółowe dane zgłaszanej osoby. Jeżeli istnieją inne dokumenty potwierdzające uzależnienie, np. karty leczenia szpitalnego, zaświadczenia lekarskie, informacje z Policji itp.

, należy je zabrać ze sobą celem dołączenia do akt sprawy. Ponadto, w przypadku skierowania sprawy do sądu o przymusowe leczenie, osoba zgłaszająca będzie występować w sądzie jako świadek. Ewentualnie może podać dane innych osób, mogących być świadkami w tej sprawie przed sądem.

Każda osoba, zgłaszająca problem alkoholowy i podpisująca ankietę, podpisuje jednocześnie pouczenie, że za złożenie fałszywych zeznań grozi kara więzienia.

Osoba zgłaszająca problem alkoholowy w rodzinie zawsze motywowana jest do podjęcia terapii dla współuzależnionych. Edukacja na temat prawidłowego postępowania wobec osoby uzależnionej znacznie zwiększa prawdopodobieństwo jej wyjścia z nałogu.

Na podstawie wypełnionej ankiety wywiadu, Komisja wzywa osobę, co do której zachodzi podejrzenie, że jest uzależniona od alkoholu, do osobistego zgłoszenia się w Zespole Interwencyjnym, na tzw. rozmowę motywującą do leczenia. Termin zgłoszenia się na rozmowę, ze względu na bardzo dużą liczbę spraw zgłaszanych w Zespole, to około 1 miesiąca.

Możliwe są następujące wersje wydarzeń:

Wariant 1

Osoba, którą Komisja wzywa, przychodzi na dyżur i przyznaje, że ma problem alkoholowy oraz że chce podjąć leczenie.

To wariant najbardziej optymistyczny, bo powszechnie wiadomo, że dobrowolne podjęcie leczenia daje największe szanse na wyjście z nałogu. W takim przypadku, przedstawiamy ofertę wszystkich krakowskich poradni (a jest ona naprawdę szeroka). Zawsze należy pamiętać, że leczenie jest bezpłatne.

Osoba, która dobrowolnie podejmie leczenie w wybranym przez siebie ośrodku, nie jest pozostawiana sama sobie, gdyż zobowiązana jest do zgłaszania się w Zespole Interwencyjnym (zazwyczaj raz w miesiącu) z aktualnym zaświadczeniem, wydanym przez poradnię, potwierdzającym uczęszczanie na terapię.

Takie osoby zawsze są informowane, że w przypadku zaprzestania leczenia i zaniedbania dostarczania zaświadczeń o kontynuacji leczenia, sprawa zostanie skierowana do Sądu.

Wariant 2

Osoba wezwana przychodzi na dyżur i oświadcza, że nie ma problemu alkoholowego (przykładowe tłumaczenie: „bo zgłoszenie jest wynikiem nieporozumień rodzinnych” itp.) i nie zamierza podjąć leczenia.

W takiej sytuacji zawsze kierowana jest na badanie do biegłych sądowych, którzy są uprawnieni do orzekania o uzależnieniu (są to: lekarz psychiatra oraz psycholog bądź specjalista terapii uzależnień).

[2] Badanie jest bezpłatne (koszty pokrywa Miasto), a jego wynik jest bardzo istotny zarówno dla Komisji, jak i w ewentualnym postępowaniu przed Sądem. Jeżeli z opinii biegłych wynika, że osoba nie jest uzależniona, sprawa przed Komisją jest zamykana.

Jeżeli natomiast z opinii biegłych wynika, że dana osoba jest uzależniona, to wtedy kolejny raz motywuje ją się do leczenia. W przypadku, gdy osoba chce podjąć leczenie dobrowolnie, to zastosowanie ma wariant 1 (czyli leczenie dobrowolne, ale pod nadzorem Komisji).

Jeżeli – mimo opinii biegłych potwierdzającej uzależnienie – osoba odmawia leczenia, stosuje się wariant 3.

Wariant 3

Kierowanie wniosku o przymusowe leczenie do Sądu.

  • Procedura sądowego zobowiązania do leczenia odwykowego jest uruchamiana
    w następujących przypadkach:
  • ·       mimo opinii biegłych potwierdzającej uzależnienie osoba odmawia przed Komisją podjęcia leczenia;
  • ·       wtedy gdy osoba, która zgodziła się na badanie przez biegłych, nie zgłosi się na nie, Komisja również kieruje sprawę do Sądu – Komisja bowiem
    nie ma możliwości zmuszenia kogokolwiek do badania, natomiast uprawnienie takie przysługuje Sądowi;
  • ·       do Sądu sprawa kierowana jest wtedy, gdy osoba w ogóle nie zgłosi się do Zespołu Interwencyjnego na rozmowę motywacyjną (wezwania na rozmowę wysyłane jest listem poleconym, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, i jest dwukrotnie awizowane przez Pocztę);
  • ·       w przypadku, gdy osoba zgłosi się na wezwanie Komisji i oświadczy od razu, że nie zgadza się na badanie przez biegłych i nie zamierza się leczyć dobrowolnie, sprawa również jest kierowana do Sądu.

Wniosek o leczenie przymusowe do Sądu musi być zatwierdzony przez całą Komisję na jej posiedzeniu plenarnym. Komisja zatwierdza listę wniosków o leczenie przymusowe raz w miesiącu, a liczba spraw rozpatrywanych przez Zespół Interwencyjny jest bardzo duża (przykładowo w roku 2018 założono 565 nowych spraw, a do Sądu skierowano ponad 403 wnioski o przymusowe leczenie).

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, Sąd powinien wyznaczyć pierwszą rozprawę w ciągu miesiąca od wpłynięcia wniosku Komisji o przymusowe leczenie uczestnika (bo tak zgodnie z przepisami prawa nazywa się osoba, co do której złożony został wniosek do Sądu).

Jeżeli w danej sprawie brak jest opinii biegłych (bo np. osoba nie zgodziła się na badanie przez biegłych przed Komisją), to Sąd kieruje taką osobę na badanie. Trzeba pamiętać, że postępowanie sądowe może się przedłużać, np.

z powodu nieobecności uczestnika, uchylania się od badania przez biegłych, przedstawiania innych dowodów itp. Sąd ma uprawnienie do nakazania przymusowego doprowadzenia przez Policję uczestnika na rozprawę, jak również na badanie. Komisja nie ma wpływu na czas rozpatrzenia sprawy przez Sąd.

Ten etap postępowania odbywa się już bez udziału członków Komisji (z pewnymi wyjątkami, gdy Sąd zadecyduje o obowiązku uczestniczenia przedstawiciela Komisji podczas rozpraw).

Należy podkreślić, że Sąd ma pełną swobodę w ocenie dowodów w sprawie, choć zazwyczaj najważniejszym dowodem, który ma wpływ na jej wynik, jest opinia biegłych. Sąd może na podstawie zebranych dowodów (opinii biegłych, zeznań uczestnika, świadków, wywiadu Policji) wydać następujące orzeczenie:

–         oddalić wniosek, gdy osoba nie jest uzależniona,

–         orzec obowiązek leczenia odwykowego w otwartym (niestacjonarnym) zakładzie leczniczym (czyli poradni) lub w zakładzie zamkniętym (stacjonarnym, czyli szpitalu).

Postępowanie przed sądem jest dla osoby uzależnionej bezpłatne, koszty sądowe ponosi Miasto. Sąd orzeka o obowiązku leczenia odwykowego w formie postanowienia, od którego przysługuje apelacja.

Sądowy obowiązek poddania się leczeniu odwykowemu trwa tak długo, jak tego wymaga cel leczenia, nie dłużej jednak niż dwa lata od uprawomocnienia się orzeczenia sądu.

Na czas trwania obowiązku leczenia sąd może ustanowić nadzór kuratora.

Należy pamiętać, że wszystkie opisane powyżej działania Komisji i Sądu w tym przedmiocie wynikają z obowiązujących w Polsce przepisów, a czas rozpatrywania sprawy wynika z konieczności przestrzegania zasad istniejącego prawa.

Przymusowe leczenie osoby uzależnionej od alkoholu

Jak wygląda w Polsce procedura postępowania wobec osoby uzależnionej od alkoholu, która nie chce dobrowolnie poddać się terapii? W jakich sytuacjach możliwy jest przymusowy odwyk i co dzieje się w przypadku, gdy alkoholik ignoruje sądowe wezwanie do leczenia odwykowego?

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Pacjent, co do zasady, posiada możliwość decydowania, czy poddać się leczeniu. Każda sytuacja, w której terapia ma charakter przymusowy, wymaga jasno określonej ścieżki prawnej.

Przejrzystość i celowość przepisów uprawniających do leczenia wbrew woli pacjentów powinna być emblematyczna dla współczesnego państwa prawa.

Niestety, procedura postępowania wobec osób nadużywających alkoholu pozostawia wiele wątpliwości.

See also:  Utrudnianie kontaktu z wnuczką

Skierowanie syna na przymusowe leczenieZobowiązanie do leczenia osoby nadużywającej alkoholu wymaga przebadania jej przez biegłego.

Przede wszystkim zobowiązanie do leczenia osoby nadużywającej alkoholu wymaga przebadania jej przez biegłego. Skierowanie na badanie może wydać gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych z własnej inicjatywy lub na wniosek osoby uzależnionej.

Komisja wydaje skierowanie, sprawdzając, czy wystąpiły przesłanki ustawowe, takie jak: związek nadużywania alkoholu z rozkładem życia rodzinnego, demoralizacją małoletnich czy uchylaniem się od obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny albo systematyczne zakłócanie spokoju lub porządku publicznego. Jeśli tak, uzależniony może zostać skierowany na badanie.

Opinia wydana przez biegłego ma na celu określenie stanu uzależnienia od alkoholu i wskazanie rodzaju zakładu leczniczego, gdzie alkoholik mógłby uzyskać pomoc. Teoretycznie wydanie opinii powinno zmotywować osobę uzależnioną do poddania się leczeniu. W praktyce – jak wskazywał raport NIK – procedura wydaje się całkowicie bezskuteczna.  

Sądowne skierowanie alkoholika na przymusowe leczenie

Poza przymusowym badaniem istnieje również możliwość skierowania uzależnionego na przymusowe leczenie. Orzeka o tym sąd rejonowy w postępowaniu nieprocesowym wszczynanym na wniosek gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych lub prokuratora.

Na tym etapie pojawia się znaczący problem. Mianowicie, osoby bliskie, które zwykle mają interes w skierowaniu osoby uzależnionej od alkoholu na badanie, są pozbawione uprawnienia do złożenia wniosku.

Mogą jedynie występować do komisji, by ta skierowała sprawę do sądu.

Jeśli wcześniej została sporządzona opinia biegłego na okoliczność uzależnienia od alkoholu, jest dołączana do wniosku. W przypadku jej braku sąd kieruje osobę nadużywającą alkoholu na badanie.

Jeśli sąd uzna to za słuszne, może skierować uzależnionego na obserwację w zakładzie leczniczym na czas nieprzekraczający 2 tygodni (w wyjątkowych sytuacjach 6 tygodni).

W tym okresie pacjent obowiązany jest poddać się badaniom psychologicznym i psychiatrycznym oraz zabiegom niezbędnym do wykonania podstawowych badań laboratoryjnych.

Przed wydaniem postanowienia sąd jest zobowiązany do wysłuchania osoby, której dotyczy postępowanie. W 2017 roku ustawodawca, nowelizując ustawę o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, wprowadził możliwość zarządzenia przez sąd przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez kuratora sądowego.

Orzeczenie zapada na rozprawie, na którą w razie nieusprawiedliwionego niestawiennictwa sąd może zarządzić doprowadzenie osoby uzależnionej przez policję. Od orzeczenia sądu przysługuje apelacja. Możliwe jest również wniesienie skargi kasacyjnej.

Gdy uzależniony nie chce stawić się na przymusowy odwyk

W przypadku prawomocnego orzeczenia o poddaniu się leczeniu odwykowemu sąd wzywa do stawienia się dobrowolnie w oznaczonym dniu we wskazanym zakładzie leczniczym. Jeśli alkoholik uchyla się od wykonania orzeczenia, sąd może zarządzić doprowadzenie na leczenie przez policję.

W takim przypadku policja odbierze doprowadzanemu wszystkie przedmioty, które mogłyby spowodować samouszkodzenie albo zagrozić życiu lub zdrowiu innej osoby.

W przypadku stawiania oporu lub przejawów agresji funkcjonariusze mogą zastosować przymus bezpośredni w formie przytrzymania lub unieruchomienia, a jeśli osoba doprowadzana jest nietrzeźwa, może być umieszczona w izbie wytrzeźwień do czasu wytrzeźwienia.

Prawo w medycynie

Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego

ZAPISZ MNIE

Jak długo może trwać przymusowa terapia alkoholizmu

Osoba przymusowo leczona z uzależnienia nie może opuszczać terenu zakładu bez zezwolenia jego kierownika. Leczenie powinno trwać tak długo, jak wymaga tego cel, jednak nie dłużej niż 2 lata od chwili uprawomocnienia się postanowienia. Na czas leczenia sąd może przydzielić osobie uzależnionej kuratora.

Przymusowe leczenie często jest nieskuteczne

Największy problem z opisaną powyżej procedurą jest taki, że koncepcja leczenia uzależnienia wbrew woli uzależnionego wydaje się terapeutycznie niemożliwa, a co za tym idzie – bezskuteczna. Według ustaleń NIK, jedynie 2 proc. osób zobowiązanych do leczenia odwykowego podejmowała pogłębione formy terapii, a aż 48 proc odbywało leczenie po raz kolejny.

Wreszcie, należy zwrócić uwagę na fakt, że placówki zajmujące się leczeniem uzależnień bazują w procesie leczenia na chęci pacjenta, by wyjść z uzależnienia.

Jak wskazują terapeuci, obecność osoby zmuszanej do leczenia może znacząco utrudniać grupowy proces terapeutyczny.

Ośrodki odwykowe nie mają charakteru zamkniętego, a pacjent odmawiając leczenia, nie postępuje bezprawnie, co zaznaczył Trybunał Konstytucyjny w wyroku K 43/05. 

Najbardziej dojmującym przykładem, świadczącym o nieskuteczności procedury jest często obserwowana praktyka, gdy zobowiązany stawia się na leczenie w terminie, po czym natychmiast z niego rezygnuje.

Następnie jest ponownie doprowadzany przez policję do wskazanej placówki i znów rezygnuje.

I tak się to może powtarzać przez dwa lata, po czym procedura zobowiązania do leczenia odwykowego może się rozpocząć ponownie. 

Podstawa prawna:

  • Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2277)

Mateusz Kępa jest prawnikiem. W latach 2015-2020 pełnił funkcję rzecznika praw pacjenta szpitala psychiatrycznego w woj. dolnośląskim.

  • PRZECZYTAJ TAKŻE:
  • Jak efektywniej leczyć uzależnionych od alkoholu?
  • Wzrasta liczba chorób i zgonów spowodowanych alkoholem
  • COVID-19 a uzależnienia: jak epidemia wpłynęła na spożycie alkoholu w Polsce?

Skierowanie na leczenie alkoholika przez sąd – czy jest możliwe?

  • Organy władzy sądowej mogą wydać osobie uzależnionej od alkoholu skierowanie na leczenie i zobowiązać ją do odbycia terapii odwykowej
  • Wniosek do sądu o skierowanie alkoholika na leczenie może złożyć prokurator oraz Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, która działa przy urzędzie gminy i miasta
  • Przed złożeniem wniosku do sądu o skierowaniu na przymusowe leczenie, podejmowane są rozmowy z osobą, wobec której istnieją przesłanki, że jest uzależniona
  • Więcej takich historii znajdziesz na stronie głównej Onetu

Na gruncie prawa polskiego nie powstał żaden przepis, który jednoznacznie wskazywałby na przymus leczenia osoby uzależnionej od alkoholu i innych używek. Mimo to organy władzy sądowniczej są w stanie wydać skierowanie na leczenie oraz zobowiązać chorego do odbycia terapii odwykowej.

Sąd stosunkowo rzadko podejmuje tego rodzaju zalecenia, ponieważ wiążą się one z ingerencją w życie człowieka, który nie został przecież ubezwłasnowolniony, a zatem ma pełną świadomość oraz prawo do samodzielnego podejmowania decyzji.

Ponadto, zdaniem psychologów, uzależniony powinien kierować się wewnętrzną motywacją i chęcią do pokonania nałogu. Istnieje wówczas większa szansa na pozytywne zakończenie terapii i utrzymanie abstynencji przez długi czas.

Kto może złożyć wniosek o skierowanie na leczenie alkoholika przez sąd?

Do złożenia wniosku o skierowanie na leczenie alkoholika przez sąd upoważnione są jedynie dwa organy — prokurator oraz Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych działająca przy każdym urzędzie gminy i miasta. Teoretycznie podania mogą zostać zgłoszone również przez członków rodziny osoby uzależnionej, ale zazwyczaj nie są one pozytywnie rozpatrywane.

A zatem to prokurator lub komisja dostarczają do biura podawczego sądu stosowny wniosek wraz ze zgromadzoną dokumentacją, w tym opinią biegłego.

To zaświadczenie bywa niemożliwe do uzyskania, ponieważ chory musi dobrowolnie zgodzić się na przeprowadzenie badania.

Jak zatem widać, już samo przygotowanie do złożenia wniosku o skierowanie na leczenie sprawia wiele trudności. Nie można bowiem zmuszać osoby uzależnionej do postępowania wbrew sobie.

Jakie przesłanki mogą spowodować skierowanie na leczenie alkoholika przez sąd?

Po przekazaniu kompletnej dokumentacji do sądu rozpoczyna się postępowanie w przedmiocie zobowiązania do leczenia.

Odpowiednie organy władzy sądowniczej dokładnie weryfikują informacje na temat osoby uzależnionej i sprawdzą, czy faktycznie boryka się ona z nałogiem.

Należy również określić wpływ zachowania chorego na społeczeństwo oraz najbliższe otoczenie, dlatego, aby się tego dowiedzieć, sąd może powołać świadków.

W świetle zgromadzonych faktów instytucja ustali, czy uczestnik postępowania przyczynia się do demoralizacji małoletnich i rozkładu życia rodzinnego, czy zaniedbuje swoich najbliższych poprzez uchylanie się od obowiązku zaspokajania ich potrzeb, a także czy zakłóca spokój lub porządek publiczny. Dopuszczenie się jednego z powyższych zachowań z powodu nadużywania alkoholu jest przesłanką społeczną do tego, aby wystosować skierowanie na leczenie odwykowe. Jeśli opinia biegłego wykaże uzależnienie, sąd dysponuje jeszcze przesłanką medyczną.

Kiedy uruchamiana jest procedura skierowania na leczenie alkoholika przez sąd?

Zanim prokurator lub Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych złożą odpowiedni wniosek o skierowanie na leczenie alkoholika przez sąd, podejmują nieco łagodniejsze kroki w stosunku do osoby z uzależnieniem.

Na początku dochodzi do wezwania obywatela borykającego się z nałogiem w celu przeprowadzenia z nim rozmowy, podczas której motywuje się go do podjęcia leczenia.

Jeśli chory stawia się przed komisją i wyraża chęć rozpoczęcia terapii odwykowej, pracownicy instytucji służą mu pomocą m.in. w wyborze odpowiedniego ośrodka.

Nieco inaczej jest w przypadku, gdy wezwany odmawia pomocy i neguje swoje problemy z alkoholem. Wtedy osoba jest kierowana na wizytę do psychologa lub psychiatry, który może stwierdzić uzależnienie.

Taka diagnoza powoduje przeprowadzenie kolejnej motywującej rozmowy.

Ponowna odmowa leczenia sprawia jednak, że Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych składa wniosek o przymusowe leczenie.

Skierowanie na leczenie alkoholika przez sąd — inne możliwości

Buntownicza postawa uzależnionego może doprowadzić do szybkiego skierowania sprawy do sądu.

See also:  Alimenty po ukończeniu studiów i podjęciu pracy

Jednym z czynników jest wspomniane powyżej wzbranianie się przed terapią odwykową, lecz istnieją jeszcze inne powody, dla których uprawnione organy mogą zwrócić się o pomoc do władzy sądowniczej.

Jeżeli osoba borykająca się z nałogiem zgadza się na badanie przez biegłego lekarza, ale nie stawia się na nim w wyznaczonym terminie, komisja informuje o tym sąd. Tylko on może bowiem zmusić obywatela do poddaniu się obserwacji specjaliście.

Podobnie jest w przypadku, kiedy wezwany nie nawiązuje żadnej współpracy z komisją, czyli nie przychodzi na rozmowę motywacyjną. Również jawna niechęć przejawiająca się w oświadczeniu chorego, że nie zamierza on podejmować leczenia ani poddawać się badaniom, powoduje uruchomienie procedury o skierowanie na leczenie alkoholika przez sąd.

Skierowanie na leczenie alkoholika przez sąd to czasami jedyna szansa dla osoby uzależnionej i jej bliskich do wyjścia z nałogu. Mimo że zgoda na odbycie terapii odwykowej powinna wynikać z wewnętrznych potrzeb i przekonania chorego, niekiedy skutki działań podejmowanych w wyniku nadużywania alkoholu niosą ze sobą duże szkody zarówno dla najbliższych, jak i społeczeństwa.

Przymusowe leczenie może uratować życie osobie uzależnionej oraz osobom współuzależnionym.

Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oferuje również wsparcie i terapię bliskim alkoholików, którzy mimowolnie są pod silnym wpływem tego nałogu.

Walka z uzależnieniami to przede wszystkim indywidualne starcia, jednak są one na tyle trudne, że pomoc z zewnątrz bywa naprawdę potrzebna.

Jak leczyć alkoholika bez jego zgody? – Prywatny Ośrodek Terapii Leczenia Uzależnień Tratwa

Alkoholizm to choroba spowodowana psychicznym i fizycznym uzależnieniem od alkoholu. Nałóg alkoholowy prowadzi do problemów zdrowotnych i sprawia, że całe życie chorego skupia się wokół zdobywania alkoholu i jego picia. Głód alkoholowy jest silniejszy niż wyznawane zasady.

Choroba powoduje poważne skutki dla bliskich alkoholika – najczęściej pogarsza sytuację materialną rodziny, jej bezpieczeństwo i zaburza prawidłowe wypełnianie ról. Sam zainteresowany często jednak nie dostrzega problemu.

Czy jednak można pomóc uzależnionemu wbrew jego woli? Jak leczyć alkoholika bez jego zgody?

Jak leczyć alkoholika?

Według klasyfikacji Światowej Organizacji Zdrowia alkoholizm jest chorobą o podłożu psychosomatycznym, która wymaga leczenia. Najczęściej łączy się odtruwanie organizmu (detoks) z terapią psychologiczną. Jak leczyć alkoholika?

Odpowiedź na to pytanie sprowadza się, w dużej mierze, do odkrycia przyczyn sięgania po alkohol i nauki umiejętności radzenia sobie z nimi.

Jeżeli problemem Pacjenta jest alkoholizm, terapia sprowadza się więc do poznania jego osobowości i indywidualnych uwarunkowań oraz odkrycia sytuacji skłaniających go do sięgania po wysokoprocentowe trunki. Kolejnym krokiem jest nauka radzenia sobie z pojawiającym się głodem alkoholowym.

Leczenie z alkoholizmu będzie skuteczne, gdy sam chory zrozumie negatywne konsekwencje swojego postępowania i będzie chciał wypracować nawyki, które pomogą mu pokonać pokusę i wytrwać w trzeźwości.

Bardzo często osoby nadużywające alkoholu twierdzą jednak, że ciągi alkoholowe są efektem sytuacji zewnętrznych. Usprawiedliwiają swoje zachowanie stresem, trudną sytuacją materialną, brakiem wsparcia ze strony rodziny, problemami w pracy. Terapeuci są zgodni – alkoholicy chętnie przenoszą odpowiedzialność na otoczenie, a jednocześnie nie chcą przyznać się do choroby.

Bliscy alkoholika mogą zmotywować go do leczenia. Bardzo ważne jest jednak, aby nie ukrywali problemu i nie ułatwiali uzależnionemu picia. Psychologowie zalecają, aby przestali tłumaczyć pijącego (np. przed dalszą rodziną, znajomymi, w pracy), nie ukrywali jego nałogu i nie naprawiali szkód, do których prowadzi nałogowe picie.

Tylko w ten sposób istnieje szansa, że uzależniony dostrzeże, jak wielkie szkody wyrządza w jego życiu i otoczeniu alkohol. Wtedy istnieje szansa, że zwróci się o pomoc. Rodzina może go wtedy wspierać w terapii.

Wiedza, że bliscy czekają na jego zwycięstwo nad nałogiem i powrót do trzeźwego życia stanowi doskonałą motywację do leczenia.

Jak leczyć alkoholika bez jego zgody?

Małżonkowie, dzieci, rodzice czy inni najbliżsi osoby uzależnionej najczęściej o wiele lepiej niż ona sama widzą, że alkohol powoli opanowuje jej życie i je niszczy, a zarazem degraduje całe otoczenie.

Alkoholizm stanowi postępującą chorobę, która nieleczona może doprowadzić do śmierci.

Co jednak zrobić, gdy sam zainteresowany zaprzecza, że picie jest efektem uzależnienia i nie chce podjąć terapii? Jak leczyć alkoholika bez jego zgody?

Terapia alkoholowa w Polsce jest w pełni dobrowolna. Istnieją jednak sytuacje, gdy osoby z otoczenia chorego mogą wnioskować o przymusowe leczenie – mimo wyraźnego sprzeciwu samego zainteresowanego.

Taką możliwość daje ustawa z 26 października 1982 roku „O wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi”. Decyzję o skierowaniu na przymusowy odwyk wydaje sąd rejonowy właściwy do miejsca zamieszkania lub pobytu alkoholika.

Sprawę do sądu może jednak skierować wyłącznie Gminna Komisja ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych lub prokurator.

Bliscy uzależnionego, którzy zastanawiają się, jak leczyć alkoholika bez jego zgody, muszą skierować wniosek do gminy (mogą to zrobić także inne osoby dotknięte skutkami alkoholizmu danej osoby).

W ustawie ściśle określono jednak przesłanki, które muszą być spełnione, aby biegły powołany przez komisję wydał orzeczenie, a sprawa trafiła do sądu.

Przymusowe leczenie alkoholizmu może zostać orzeczone, gdy powoduje on rozkład życia rodzinnego, demoralizację małoletnich, uchylanie się od pracy lub ciągłe zakłócanie spokoju publicznego. Do wniosku należy dołączyć dowody, które potwierdzą spełnienie przesłanek (np.

orzeczenie psychologa szkolnego, zeznania świadków, protokoły z interwencji policji czy rachunki z izby wytrzeźwień). Biegły analizuje sprawę i dostarczone dowody, a następnie kieruje sprawę do sądu.

Ostatecznie to sąd orzeka o konieczności leczenia alkoholika bez jego zgody. Może to być skierowanie na leczenie zamknięte (ośrodek leczenia uzależnień alkoholowych nie pobiera wtedy opłat) lub terapię w poradni uzależnień (również na koszt NFZ).

Osoba skierowana przez sąd na przymusowe leczenie z alkoholizmu nie ma prawa opuszczać ośrodka przez czas wyznaczony przez sąd (istnieją przepustki na zgodę kierownika placówki). Maksymalny okres przymusowego odwyku to 2 lata. Na wniosek skierowanego, czas terapii może być skrócony.

Dzieje się tak, gdy nastąpi wyraźna poprawa, a kierownik ośrodka (po przeanalizowaniu opinii biegłych) przychyli się do takiej decyzji.

Czy leczenie alkoholika bez jego zgody jest skuteczne?

Wielu alkoholików nie chce przyznać (nawet przed samym sobą), że wpadli w uzależnienie i nie są w stanie przestać pić. Nie traktują nadmiernego spożycia alkoholu i wpadania w coraz dłuższe ciągi jako choroby.

Ich uzależnienie niekorzystnie wpływa jednak na osoby z najbliższego otoczenia, które zastanawiają się, jak leczyć alkoholika bez jego zgody. Złożenie wniosku do gminy o skierowanie na przymusowy odwyk i wezwanie uzależnionego przed sąd często jest swoistą terapią szokową.

Uświadamia zainteresowanemu, że jego picie rzeczywiście jest poważnym problemem i potrzebuje fachowej pomocy.

Wiele osób traktuje jednak przymusowy odwyk jako karę. Placówkę odwykową odbierają jako miejsce, które odbiera im wolność wyboru, nie pozwala pić, a życie czyni nudnym i pustym. Takie podejście niestety rzadko wiedzie ku pokonaniu nałogu i życia w trzeźwości.  Połowę sukcesu stanowi bowiem motywacja samego pijącego i jego współpraca z terapeutami.

Nawet najlepszy prywatny ośrodek leczenia alkoholizmu nie pomoże, gdy uzależniony nie zrozumie, że alkohol niekorzystnie wpływa na jego życie i nie będzie chciał wytrwać w trzeźwości.

Specjaliści mogą starać się uświadamiać alkoholikowi skutki jego postępowania, podpowiadać sposoby na radzenie sobie ze stresem, lękiem czy niską samooceną, pomóc odnajdywać nowe zainteresowania, które wypełnią dzień i pomogą przestać odczuwać pustkę bez alkoholu.

W praktyce jednak nie da się zmusić Pacjenta do tego, aby nie pił, gdy on sam nie wykazuje ku temu woli. Po zakończeniu przymusowego leczenia, wielu chorych szybko powraca do dawnego życia, którego najważniejszą częścią nadal jest alkohol.

Jak ubezwłasnowolnić alkoholika?

Leczenie alkoholika bez jego zgody jest bardzo utrudnione i często nie prowadzi do trzeźwości. W rodzinach, w których ktoś z bliskich cierpi na chorobę alkoholową, problemem jest także niekontrolowane rozporządzanie wspólnym majątkiem.

Zaciąganie długów, wynoszenie i sprzedawanie domowych sprzętów, biżuterii czy innych wartościowych przedmiotów stanowi prostą drogę do bankructwa. Chory cierpiący na przewlekły alkoholizm skupia się wyłącznie na piciu, nie jest w stanie kontrolować swojego postępowania.

Jednocześnie posiada on pełną zdolność do czynności prawnych, co może prowadzić do poważnych konsekwencji dla całej rodziny. Kodeks cywilny wymienia alkoholizm jako jedną z przesłanek do częściowego lub całkowitego ubezwłasnowolnienia.

Wniosek do sądu okręgowego o całkowite lub częściowe ubezwłasnowolnienie mogą złożyć:

  • małżonek,
  • rodzice,
  • dzieci,
  • dziadkowie,
  • wnuki,
  • prawnuki,
  • rodzeństwo,
  • przedstawiciel ustawowy,
  • prokurator.

Sąd powołuje biegłych psychiatrów, którzy stwierdzają, czy alkoholizm rzeczywiście jest w danym przypadku przyczyną do ubezwłasnowolnienia. Czasami chory kierowany jest na obserwację szpitalną.

Przy ubezwłasnowolnieniu całkowitym sąd wyznacza opiekuna, a przy częściowym kuratora – najczęściej zostają nimi osoby z najbliższej rodziny.

To one decydują o czynnościach prawnych w imieniu ubezwłasnowolnionego, podpisują umowy (np. kredytowe, notarialne).

W przypadku, gdy leczenie alkoholizmu nie przynosi skutków, a chory zagraża sytuacji majątkowej rodziny, ubezwłasnowolnienie często okazje się jedynym sensownym rozwiązaniem.

Leave a Reply

Your email address will not be published.