Spłacanie alimentów po latach

Przedawnienie alimentów stanowi istotne zagadnienie zarówno dla osób zobowiązanych do ich płacenia, jak i pokrzywdzonych dzieci, rodziców czy małżonków. Przedstawiciele obydwu tych grup powinni wiedzieć, czy polskie prawo dopuszcza możliwość przedawnienia długu alimentacyjnego, a jeśli tak, to kiedy i na jakich zasadach.

Jak pokazują dane zgromadzone przez Biuro Informacji Gospodarczej ERIF, wartość zaległych zobowiązań polskich dłużników alimentacyjnych przekracza 12 mld złotych.

Co więcej, mimo zaostrzenia przepisów Kodeksu karnego, alimentów nadal nie płaci ponad 300 tys. rodziców. Spora część z nich liczy, że po pewnym czasie nastąpi przedawnienie roszczeń alimentacyjnych i w efekcie nie będą już zmuszeni do ich zaspokojenia.

Tylko czy słusznie oczekują, że permanentne uchylanie się od zapłaty rozwiąże ich problemy?

Spłacanie alimentów po latach

Czym jest przedawnienie?

Dłużnicy alimentacyjni, jak również wszyscy inni zalegający ze spłatą zobowiązań, muszą mieć świadomość, że przedawnienie nie jest równoznaczne z unieważnieniem. W praktyce, stanowi ono instytucję prawa cywilnego, która pozwala legalnie uchylić się od obowiązku spełnienia roszczenia po upływie określonego czasu.

Gdy dochodzi do przedawnienia długu, wierzyciel nie może już wyegzekwować świadczenia nawet na drodze sądowej.

W takiej sytuacji zadłużenie staje się jednak tak zwanym zobowiązaniem naturalnym i nadal wywołuje negatywne konsekwencje – może skutkować choćby wpisem do rejestru dłużników i trudnościami w zaciąganiu kredytów i pożyczek.

Do przedawnienia niektórych długów, na przykład bankowych, dochodzi z urzędu. W przypadku roszczeń alimentacyjnych tak jednak nie jest, a to oznacza, że dłużnik musi podnieść zarzut przedawnienia przed sądem. Jeśli w czasie trwania postępowania sądowego nie dopełni wspomnianej formalności, sąd wyda nakaz zapłaty zaległych alimentów.

Spłacanie alimentów po latach

Przedawnienie alimentów

W kontekście omawianego zagadnienia niezwykle istotny jest fakt, że czym innym jest przedawnienie roszczeń alimentacyjnych, a czym innym przedawnienie prawa do roszczeń alimentacyjnych. Kwestia ta jest szczególnie istotna w przypadku alimentów na dziecko.

Te ostatnie, zgodnie z art.

137 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przedawniają się po upływie 3 lat, ale samo prawo do nich wygasa dopiero po uzyskaniu samodzielności przez dziecko – może nastąpić to w wieku 18 lat, po zakończeniu edukacji, lub w innym terminie, który wskaże sąd po przeprowadzeniu szczegółowego badania danego przypadku.

Niezależnie czy mowa o przedawnieniu alimentów na dziecko, czy wobec byłego współmałżonka, zapłaty można domagać się przez okres 3 kolejnych lat; ponieważ alimenty płacone są w ratach, każda z nich przedawnia się w innym terminie.

Co ważne, trzyletni bieg terminu przedawnienia przerywają określone działania, mające na celu wyegzekwowanie zaległej płatności; takim działaniem jest wniesienie sprawy do sądu, wszczęcie mediacji czy uznanie roszczenia przez dłużnika.

Niemniej jednak, nawet gdy jego bieg nie zostanie przerwany, przedawnienie alimentów na dziecko może nastąpić później, niż po upływie 3 lat licząc od dnia ich wymagalności. Kiedy jest to możliwe?

Jeśli dziecko podlegało pełnej lub choćby częściowej władzy rodzicielskiej rodzica-dłużnika alimentacyjnego, to bieg przedawnienia jest liczony dopiero od momentu, w którym ukończyło ono 18 lat. Może zdarzyć się zatem tak, że 20-latek będzie miał prawo domagać się zapłaty zaległych alimentów sprzed 5 czy nawet 10 lat.

Spłacanie alimentów po latach

Alimenty z Funduszu Alimentacyjnego

Jeszcze mniej korzystne dla dłużników są przepisy regulujące kwestię przedawnienia alimentów z Funduszu Alimentacyjnego. W tym wypadku mają oni zadłużenie nie wobec swoich dzieci, lecz specjalnego funduszu, z którego pobierały one świadczenie pozwalające im utrzymać się w okresie, w którym nie otrzymywały zasądzonych przez sąd alimentów.

To o tyle istotne, że nie obowiązuje tu trzyletni okres przedawnienia – zgodnie z zapisami Ustawy o świadczeniach rodzinnych, egzekucję należności powstałych wskutek wypłaty świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego prowadzi się aż do ich zaspokojenia.

Zadłużenie jest umarzane tylko w uzasadnionych przypadkach, związanych z trudną sytuacją rodziną lub zdrowotną dłużnika alimentacyjnego.

Warto wspomnieć, że alimenty z funduszu alimentacyjnego są wypłacane dzieciom do momentu ukończenia przez nie 18 roku życia. Jeśli kontynuują one naukę, limit wiekowy zostaje podwyższony do 25 roku życia.

Alimenty zasądzone wyrokiem

Jeśli chodzi o alimenty zasądzone prawomocnym orzeczeniem lub ugodą sądową, to przedawniają się one po upływie 6 lat, licząc od dnia uprawomocnienia się wyroku.

Aby odzyskać całość należnych alimentów trzeba więc złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji przed tym terminem – przy okazji przerwie to bieg okresu przedawnienia.

A co w sytuacji, gdy egzekucja okaże się nieskuteczna? Czy dłużnik alimentacyjny może liczyć, że z czasem nastąpi przedawnienie alimentów u komornika?

Przedawnienie alimentów u komornika

Niektórzy dłużnicy łudzą się, że jeśli tylko toczona przeciwko nim egzekucja komornicza będzie trwała odpowiednio długo, w końcu dojdzie do przedawnienia alimentów zasądzonych wyrokiem. W praktyce jednak, jest to w zasadzie niemożliwe, bowiem zgodnie z art.

142 §1 Kodeksu cywilnego w okresie prowadzenia egzekucji komorniczej, bieg przedawnienia roszczenia alimentacyjnego ulega zatrzymaniu. Jeśli komornik nie będzie w stanie wyegzekwować należnej kwoty, zakończy postępowanie ze względu na jego bezskuteczność.

W takim wypadku trzyletni okres przedawnienia jest liczony od nowa, a pokrzywdzony, na rzecz którego zasądzono alimenty, w każdej chwili może złożyć wniosek o ponowne wszczęcie egzekucji.

Należy pamiętać, że komornik rozpoczyna działania egzekucyjne pod warunkiem otrzymania prawomocnego wyroku sądu lub ugody zawartej przed sądem. Nie może on zatem podjąć się egzekucji roszczeń alimentacyjnych na podstawie umowy sporządzonej pomiędzy rodzicami, czy też ustnej deklaracji rodzica zobowiązującego się do płacenia alimentów.

Spłacanie alimentów po latach

Jak dochodzić wpłaty długu alimentacyjnego?

Jeśli osoba zobowiązana do płacenia alimentów nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań, a egzekucja komornicza okazuje się bezskuteczna, poszkodowane dziecko lub współmałżonek nadal ma szanse uzyskać zasądzone środki. Jak w takiej sytuacji może dochodzić spłaty długu alimentacyjnego, albo otrzymać niezbędne wsparcie finansowe?

  1. Ubiegając się o pieniądze z funduszu alimentacyjnego. Do świadczeń z takiego funduszu uprawnione są dzieci w wieku do 18 lub 25 lat (jeśli kontynuują naukę), a także osoby niepełnosprawne bez względu na wiek. O przyznaniu środków decyduje tu jednak kryterium dochodowe, a ich miesięczna kwota nie może przekroczyć ustalonego progu (obecnie jest to 500 zł).
  2. Zwracając się o pomoc do gminy. W dochodzeniu spłaty zaległych alimentów może pomóc także gmina. Każdy, kto nie otrzymuje należnych alimentów, może złożyć wniosek o egzekucję administracyjną. Wówczas to gmina podejmie działania mobilizujące dłużnika do zapłaty (np. zatrzyma mu prawo jazdy lub skieruje go na prace interwencyjne), albo wystawi tytuł wykonawczy (wtedy należność ściągnie urząd skarbowy).
  3. Egzekwując świadczenie od rodziny dłużnika. Należne świadczenie alimentacyjne można również wyegzekwować z pomocą sądu rodzinnego od rodziny dłużnika. Obowiązek alimentacyjny są zobligowani spełnić krewni dłużnika w linii prostej, czyli rodzice, dziadkowe oraz rodzeństwo.
  4. Wpisać dłużnika alimentacyjnego do rejestru dłużników. Zgłaszając zaległe płatności w BIG-u, można znacząco wpłynąć na zachowanie dłużnika. Jeśli znajdzie się on w rejestrze osób zadłużonych, może mieć spore problemy i utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu. Dlaczego? Otóż, zgłoszeni do Biura Informacji Gospodarczej mają trudności z otrzymaniem kredytu i w podpisywaniu umów abonamentowych na telefon czy Internet. Choć może się to wydawać drobnostką, to jednak skutecznie może zmobilizować dłużnika do uregulowania zaległego zadłużenia. Wpisu do BIG-u można dokonać samemu – wystarczy mieć dostęp do komputera i zalogować się w systemie big.pl.
  5. Skierować sprawę na drogę postępowania karnego. To ostateczny środek, który jest dostępny w sytuacji, gdy dłużnik uporczywie unika zapłaty alimentów, przez co nie można zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych.

Warto dodać, że uprawnieni do alimentów mają do dyspozycji również szereg narzędzi, pozwalających dochodzić spłaty długu, mimo ukrywania majątku lub utrudniania egzekucji należności przez komornika.

To między innymi sądowy wniosek o wyjawienie majątku, skarga pauliańska, czy usługi detektywistyczne.

Ważne, aby nie zwlekać z podjęciem stosownych działań i nie dopuścić do ewentualnego przedawnienia alimentów.

See also:  Podział majątku małżeństwa z długim stażem i znacznym majątkiem

Więzienie za alimenty – długi alimentacyjne 2022 – kiedy dłużnik idzie do więzienia?

Długi alimentacyjne w Polsce dotyczą ponad 300 tysięcy rodziców. Łączna kwota zobowiązań wynosi ponad 13,5 mld złotych. Niepłacenie alimentów to najczęstsza forma przemocy ekonomicznej.

Średni dług alimentacyjny wynosi obecnie około 4o ooo złotych na osobę zobowiązaną do ich płacenia.

Dowiedz się, co grozi za niepłacenie alimentów, kiedy idzie się do więzienia? Poniżej przedstawiamy wszystkie informacje, które mamy nadzieję, że przekonają Państwa do płacenia na rzecz swoich dzieci.

Więzienie za alimenty w 2022 roku

Spłacanie alimentów po latachW latach 2017 – 2018 w kwestii alimentów wprowadzono istotne zmiany prawne uniemożliwiające uchylanie się od obowiązku płacenia alimentów. Wcześniej wystarczyło płacić np. raz na dwa miesiące np. 50 zł, aby uniknąć oskarżenia o uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego. Gdy osoba zobowiązana do płacenia alimentów uchyla się uporczywie od ich płacenia, obecnie może za długi alimentacyjne pójść do więzienia.

Procedura karna zostaje uruchomiona po złożeniu wniosku na policję lub do prokuratury rejonowej, o pociągnięcie dłużnika alimentacyjnego do odpowiedzialności karnej, za powstanie co najmniej 3 miesięcznej zaległości w płaceniu alimentów.

Co grozi za niepłacenie na dziecko?

Alimenciarzowi grożą sankcje w postaci:

  • grzywny,
  • dozoru elektronicznego,
  • ograniczenia lub pozbawienia wolności.

Przepisy przewidują karę do 1 roku więzienia lub nawet do 2 lat, w przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny naraża osobę uprawnioną na trudności w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Kara bezwzględnego więzienia może być odbywana w różnych zakładach, w tym w zakładach półotwartych.

Przeczytaj też: Alimenty 2022 – na dziecko, na żonę, na rodziców – jak napisać wniosek lub pozew?

Wyroki za alimenty – odsiadka i ograniczenie wolności – jak uniknąć kary?

Spłacanie alimentów po latachNajczęściej stosowaną przez sądy sankcją w stosunku do dłużników alimentacyjnych jest kara ograniczenia wolności. Stanowi ona tańszą formą dla wymiaru sprawiedliwości, daje bowiem możliwość terminowego regulowania alimentów poprzez odpracowywanie długów, czyli zarobkowanie, generując przez to mniejsze koszty. Właśnie dlatego dłużników alimentacyjnych często umieszcza się w takich zakładach, w których można pracować.

Odbywanie kary przez alimenciarza nie zwalnia go z obowiązku płacenia na alimentowanego. Podobnie jak sam pobyt w więzieniu nie powoduje umorzenia zaległości alimentacyjnej.

Dzięki wspomnianym wyżej nowelizacjom liczba płacących alimenty wzrosła o 100%. Bat na alimenciarzy, jak widać, zadziałał prawidłowo.

Dodatkowym działaniem jeszcze bardziej poprawiającym sytuację może być rejestr dłużników alimentacyjnych.

Jednym słowem, obecne ustawodawstwo i sprawność organów sprawiedliwości pokazuje, że jedynym sposobem na uniknięcie kary za niepłacenie alimentów jest po prostu rozpoczęcie ich płacenia.

Przeczytaj też: Fundusz alimentacyjny – kryterium dochodowe, dokumenty, ustawa – wniosek PDF

Publiczny rejestr dłużników alimentacyjnych w Internecie

W celu zwiększenia efektywności w egzekwowaniu należnych alimentów podejmowane są różne działania mobilizujące w stosunku do “niesolidnych” rodziców.

  Jednym z nich jest wprowadzenie publicznego rejestru uporczywych dłużników alimentacyjnych (z listą imion i nazwisk). Rejestr będzie prowadzony przez Ministra Sprawiedliwości w systemie internetowym. Będzie on jawny i ogólnodostępny.

Rejestr alimenciarzy będzie zawierał szczegółowe informacje dotyczące danego dłużnika i całą jego historią procesową.

Spłacanie alimentów po latach

Radosne dziecko cieszy się ze skutecznie ściągniętych alimentów i może realizować się poprzez lekturę.

Parę lat temu zrezygnowano z dość skutecznego przepisu umożliwiającego zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, jednak Trybunał Konstytucyjny uznał go jako niezgodny z Konstytucją.

Przeczytaj też: Zasiłek pogrzebowy 2022 z ZUS i KRUS – dla kogo, ile wynosi, jaki wniosek złożyć?

Współodpowiedzialność pracodawcy dłużnika alimentacyjnego

Duża liczba dłużników alimentacyjnych pracuje na czarno, co dodatkowo utrudnia ściąganie należności. Słone kary grożą od grudnia 2020 roku pracodawcom zatrudniającym alimenciarzy bez rejestracji. Zdyscyplinuje to dodatkowo zarówno dłużników jak i ich pracodawców. Pracodawca płacący alimenciarzowi bez umowy naraża się na karę w wysokości od 1500 zł do 45 000 złotych.

Długi alimentacyjne – pytania i odpowiedzi

Kiedy dłużnik alimentacyjny idzie do więzienia?

Jak wynika z danych KRD – najwięcej dłużników paradoksalnie nie mieszka w wielkich metropoliach lecz w małych miastach! Co dziesiąty mieszkaniec miejscowości do 20 tys. figuruje w bazach osób zadłużonych, na łączną sumę 8,4 mld zł.

To niewiele – zważywszy, że niespłaconych zobowiązań z tytułu alimentów jest na ten moment ponad kilkanaście mld zł! Ba – rekordzista z województwa mazowieckiego może pochwalić się długiem na dzieci, na łączną kwotę około669 tys. zł! 

Dług alimentacyjny a więzienie

Od 1.06.2017 roku, wraz z nowelizacją Kodeksu karnego weszło w życie nowe prawo, dotyczące sankcji dla osób, które uchylają się od płacenia alimentów. I tak, w świetle obowiązujących zasad – każdy dłużnik niewypełniający swojego obowiązku alimentacyjnego musi liczyć się nie tylko z nałożeniem kary grzywny, ale i ograniczeniem lub pozbawieniem wolności do lat 2. 

Spłacanie alimentów po latach

Ma to głównie zastosowanie wobec płatników, których łączna suma zaległych zobowiązań alimentacyjnych dosięgnie równowartości, przynajmniej trzech świadczeń okresowych bądź jeśli opóźnienie w spłacie alimentów nieokresowych będzie wynosić, co najmniej 3 miesiące. Zasądzone zmiany weszły w życie z końcem maja 2017 roku, a ich autorem jest Ministerstwo Sprawiedliwości. 

Jak było przed nowelizacją? Przypomnijmy, że w świetle starych przepisów karalne było jedynie “uporczywe uchylanie się” przed regulowaniem świadczeń na dzieci i to wyłącznie, w momencie, gdy doszło do “narażenia” osoby otrzymującej alimenty na “niezaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych”.

Przeczytaj także: Czy komornik ma prawo zająć alimenty? 

Surowsze i łatwiejsze kary dla dłużników! 

Tak więc prawo polskie przewiduje o wiele bardziej surowsze kary wobec dłużników alimentacyjnych. Jednak i takie osoby mogą liczyć na “taryfę ulgową”. Warunek jest jeden – wszelkie zaległe świadczenia, płatnik musi uregulować, w ciągu 30 dni od daty pierwszej rozprawy. 

Wtedy też będzie miał sposobność uniknięcia konsekwencji i nie trafi do zakładu karnego. Niemniej jednak, nowe przepisy zawierają jeden haczyk. Mianowicie – Ministerstwo Sprawiedliwości nie przewidziało jednego. Część osadzonych, za przestępstwa przed wprowadzeniem nowelizacji może wyjść na wolność…  

Spłacanie alimentów po latach

Źródło: Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor

Generalnie nowe regulacje zostały wprowadzone, by utrudnić alimenciarzom drogę do sprytnego “uchylania się” od płacenia świadczeń na dzieci. Znane były przypadki, gdy pozwany płacił jedynie część zasądzonej kwoty.

Wielu z nich skrzętnie ukrywało również “prawdziwe” dochody oraz posiadany majątek. Ba – w sytuacjach “bez wyjścia” kapitulowali i wyjeżdżali za granicę tylko po to, by “ślad po nich zaginął”. Natomiast Ci, którzy pozostawali w kraju skutecznie: 

  • Zawyżali wydatki na utrzymanie i zrealizowanie podstawowych potrzeb, 
  • Przepisywali nieruchomości i ruchomości na kogoś bliskiego, 
  • Wymyślali schorzenia, a nawet choroby, aby tylko uargumentować konieczność przekazywania określonej sumy na swoje potrzeby.

Więzienie za alimenty! 

Zgodnie z art. 209 Kodeksu karnego, uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego niesie ze sobą określone konsekwencje: 

1.

Kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. 

1a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywniekarze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. 

2. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.

Odstępstwa od wymierzenia kary 

Zatem polskie prawo zakłada, że ściganie dłużnika alimentacyjnego odbywa się na wniosek osoby pokrzywdzonej lub organu społecznego zajmującego się pomocą dla rodziny.

See also:  Alimenty a nieznany adres ojca

Dlatego, jeśli poszkodowany otrzymuje wsparcie finansowe, na mocy różnych świadczeń, które wypłacane są w przypadku bezskutecznej egzekucji – toalimenciarz jest ścigany z urzędu! Wówczas dłużnik uniknie kary tylko pod warunkiem zapłaty całej zaległej kwoty, w ciągu 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania.

Natomiast, w przypadku problemów pozwanego z uregulowaniem  długu, możliwe jest odrobienie go, w formie dozoru elektronicznego – czyli, tzw. SDE. Jest to elektroniczna bransoletka, którą sprawca może nosić – pod warunkiem nie przebywania poza granicami kraju.

Zanim dłużnik trafi do więzienia

O tym czy osoba mająca problem z regulowaniem alimentów trafi do więzienia, zależy od paru kwestii. W końcu sąd może wyznaczyć karę grzywny bądź jedynie ograniczenie wolności. Pierwsze rozwiązanie – a więc kara pieniężna zasądzana jest w stawce dziennej. Nie może więc być niższa niż 10 zł i wyższa niż 2 tys. zł.

Dlatego, aby określić jej wysokość, bierze się pod uwagę kilka czynników: 

  • Dochody dłużnika oraz jego majątek 
  • Stosunki osobiste i rodzinne ściganego 
  • Możliwości zarobkowe zadłużonego 

Spłacanie alimentów po latach

Rekordziści alimentacyjni według województw. Źródło: Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor

A Europejski nakaz zapłaty?

Europejski Nakaz Zapłatumożliwia automatyczne ściągnięcie zasądzonej kwoty z konta bankowego dłużnika. Oczywiście jest to możliwe po wcześniejszym przesłaniu pozwu przez wierzyciela. Na podstawie tego rozporządzenia – sąd poszukuje sprawcy, na terenie całej UE.

Wyjątkiem jest Dania, która nie bierze udziału w tym procederze. I jeśli kraj pobytu pozwanego zostanie „odkryty” to sąd w Polsce, przesyła wniosek do właściwego organu państwowego. W tym przypadku pozwany, w ciągu 30 dni od doręczenia pisma ma prawo zakwestionowania roszczenia! 

Jeśli dokona sprzeciwu – wniosek ENZ traci moc, a sprawa zostaje przekazana do trybu cywilnego państwa, w którym wydano nakaz! Natomiast brak jakiejkolwiek odpowiedzi oznacza dla instytucji wyrażenie zgody na wykonanie nakazu ściągnięcia określonej sumy. 

Dokładne informacje, co do wypełnienia wniosku i metod przeprowadzenia wydania nakazu w poszczególnych krajach, znajdują się na stronie Europejskiego Atlasu Sądowniczego w Sprawach Cywilnych.

Rejestr Uporczywych Dłużników Alimentacyjnych

Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Rzecznik Praw Dziecka mają w planach zwiększenie ściągalności alimentów, za pomocą RUDA – czyli, tzw. Rejestru Uporczywych Dłużników Alimentacyjnych. Ta specjalna baza ma być „batem” na rodziców nie wywiązujących się ze swojego obowiązku płacenia alimentów.

W rejestrze mają znaleźć się dane osobowe dłużników zalegających z alimentami, dłużej niż 3 miesiące – i wobec których komornik bądź inny organ państwowy wszczął postępowanie egzekucyjne. Informacje umieszczane w systemie będzie mieć charakter jawny. Nowy projekt zakłada również, m.in.:

  • możliwość prowadzenia egzekucji z „diet” otrzymywanych przez pozwanych,
  • aktywizację sprawców alimentacyjnych przy robotach publicznych,
  • a także rozprawienie się z pracodawcami zatrudniającymi dłużników „na czarno”.

Projekt zmian został skierowany do konsultacji międzyresortowych i społecznych.

Co zrobić w przypadku odziedziczenia długów – praktyczny poradnik

Kiedy osoba dowiaduje się, że ma prawo do spadku, to towarzyszą jej sprzeczne uczucia – z jednej strony może to bowiem oznaczać zwiększenie majątku, ale z drugiej strony może się okazać, że odziedziczy zamiast majątku długi.

 Trzeba pamiętać o konieczności przypilnowania tych spraw, bo konsekwencje zaniedbań w tych kwestiach mogą być uciążliwe i bardzo kosztowne.

 Czy długi są dziedziczne? Czy można uniknąć dziedziczenia długów, w tym długów alimentacyjnych? Dziedziczenie długów oraz spadku jest regulowane przez Kodeks cywilny. Jaka jest wykładania przepisów?

Dziedziczenie długów

Dziedziczenie długów jest możliwe według przepisów prawa. Długi są dziedziczone wraz ze spadkiem. Spadek zaś jest przekazywany spadkobiercy, czyli praktycznie każdej osobie żyjącej w momencie otwarcia spadku, zatem z chwilą śmierci spadkodawcy. Wyróżnia się dwa rodzaje dziedziczenia:

  • testamentowe – dziedziczą osoby wymienione w testamencie
  • ustawowe –  dziedziczenie na podstawie przepisów prawa cywilnego, jeśli zmarły nie pozostawił testamentu albo jeśli wskazani w testamencie spadkobiercy nie chcą przyjąć spadku.

Jak wygląda w praktyce dziedziczenie długów? Przeczytasz o tym więcej w naszym artykule o dziedziczeniu długów.

Spłacanie alimentów po latach

Kolejność dziedziczenia spadku i długów

Kto dziedziczy długi? Kolejność dziedziczenia jest następująca:

  1. Osoby wymienione w testamencie spadkodawcy.
  2. Małżonek oraz dzieci spadkodawcy. Dzieci i małżonek otrzymują spadek w częściach równych, jeśli jest maksymalnie trójka dzieci. W przypadku większej liczby dzieci rodzic dostaje nie mniej niż ¼ spadku, a między dzieci rozdzielana jest pozostała część spadku po równo. Do dziedziczenia wliczane są dzieci nieślubne lub przysposobione, na równi z dziećmi z małżeństwa zmarłego.
  3. Wnuki spadkodawcy, które dziedziczą, jeśli dziecko zmarłego nie żyje albo zrzekło się spadku. Wnuki otrzymują po równo kwotę przeznaczoną dla ich rodzica.
  4. Rodzice spadkodawcy. Jeśli zmarły nie miał dzieci ani wnuków, albo wszyscy zrzekli się spadku, to dziedziczą małżonek oraz jego rodzice, przy czym małżonek dostaje połowę spadku.
  5. Rodzeństwo spadkodawcy. Jeśli rodzice spadkodawcy nie żyją lub zrzekną się spadku, to po równo dziedziczy rodzeństwo zmarłego, przejmując część przeznaczoną dla rodzica.
  6. Zstępni rodzeństwa spadkodawcy. Dzieci oraz wnuki rodzeństwa zmarłego dziedziczą tylko, gdy ich rodzic nie żyje albo zrzeknie się spadku. Przeznaczona dla ich rodzica kwota jest dzielona po równo.
  7. Dziadkowie spadkodawcy. Dziedziczą, jeśli spadkodawca nie miał małżonka, rodzeństwa, zstępnych rodzeństwa – lub wszyscy oni nie żyją albo zrzekli się spadku.
  8. Zstępni dziadków spadkodawcy. Jeśli dziadkowie nie żyją lub nie chcą spadku, to następni w kolejce dziedziczenia są ich zstępni.

Jak odrzucić spadek wraz z długami?

                Zrzeczenie się dziedziczenia oznacza, że nie przyjmie się ani majątku ani długów.

Aby odrzucić spadek, spadkobierca powinien w ciągu 6 miesięcy od momentu powzięcia informacji o śmierci spadkodawcy złożyć stosowne oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do spadku. Należy to zrobić przed notariuszem albo w sądzie.

W tej sytuacji będziesz traktowany jakbyś nie dożył otwarcia spadku i zostajesz wyłączony z dziedziczenia.  Należy pamiętać, że Twój udział spadkowy przechodzi na Twoje dzieci.

To jednak nie jedyna opcja – można wybrać też wersję dziedziczenia z dobrodziejstwem inwentarza. Co to oznacza? Przyjmujesz spadek i zgadzasz się przejąć także długi i je spłacać, ale jedynie do wysokości ustalonego w wykazie inwentarza.

Zatem, jeśli nagle pojawią się nieślubne dzieci domagające się spłaty długów alimentacyjnych po śmierci rodzica, to spadkobierca nie będzie miał obowiązku ich spłacać, chyba że zostały jeszcze jakieś pieniądze ze spadku.

W praktyce spadkobierca odpowiada za długi tylko do wysokości wartości przejętego majątku – jeśli zmarły nie miał majątku, a miał tylko kredyty, to spadkobiorca nie musi ich spłacać.

Jeśli spadek trafić ma do małoletniego, to zawsze odbywa się to na zasadzie dziedziczenia z dobrodziejstwem inwentarza.

Rodzic albo opiekun prawny małoletniego może odrzucić w jego imieniu spadek – poprzez wystosowanie prośby do Sądu Rodzinnego celem uzyskania zgody na zarządzanie majątkiem w imieniu dziecka, a następnie złożenie wniosku pisemnego albo ustnego do Sądu Cywilnego lub przed notariuszem.

Nie odrzuciłeś spadku lub go zaakceptowałeś? Co z długami?

Jeśli w ciągu 6 miesięcy nie złożyłeś stosownego wniosku o odrzucenie spadku lub jego przyjęcie, to otrzymujesz go z definicji razem z dobrodziejstwem inwentarza. Zatem długi będziesz spłacał tylko do pewnej kwoty.

Jeśli zaś zdecydowałeś się przyjąć spadek w całości i złożyłeś stosowne oświadczenie, a okaże się, że zmarły miał długi, to niestety musisz je spłacać – w tym ewentualne długi z tytułu alimentów po śmierci rodzica.

Spłacanie alimentów po latach

Jak sprawdzić długi zmarłej osoby?

                Powstaje podstawowe pytanie – jak wiedzieć, ile długów miał zmarły i czy w takim układzie należy przyjąć spadek, odrzucić go czy przyjąć, ale jedynie w wersji z dobrodziejstwem inwentarza? Niestety nie jest to łatwe, bo zmarły mógł wziąć zobowiązania w tajemnicy, a jeśli do tego miał własną firmę, to może się okazać, że były jakieś nieuregulowane faktury etc.

See also:  Alimenty po ukończeniu studiów i podjęciu pracy

Aby dowiedzieć się, czy zmarły miał długi, warto:

  • Zrobić wywiad u innych członków rodziny o sytuację finansową zmarłego.
  • Przejrzeć rachunki za media itd. zmarłego.
  • Złożyć u komornika albo w sądzie wniosek o sporządzenie spisu inwentarza, zatem przeprowadzenie wyceny aktywów oraz majątku wchodzącego w skład spadku.
  • Zgłosić się do BIK z zapytaniem o raport o zmarłym, powołując się na postępowanie spadkowe oraz przedstawiając akt zgonu spadkodawcy – niestety nie zawsze przekazanie danych będzie możliwe, bo czasem rejestry decydują się na przekazanie informacji tylko już oficjalnym spadkobiercom.                                                     

Dziedziczenie długów alimentacyjnych 

Jak przedstawia się kwestia dziedziczenia alimentów oraz długów z tytułu alimentów, w tym długu wobec fundusz alimentacyjnego? Śmierć dłużnika oznacza, że długi przechodzą na ewentualnego spadkobiorcę, ale alimenty są specyficznym rodzajem zobowiązania i tu zasady są trochę inne niż przy dziedziczeniu zwykłych długów. Sam obowiązek alimentacyjny nie jest dziedziczony – dziedziczone są jedynie prawa i obowiązki majątkowe, a alimenty zaliczane są do obowiązków osobistych, które wygasają wraz ze śmiercią. Jeśli jednak doszło do powstania długu alimentacyjnego, czy to wobec wierzyciela bezpośrednio, czy wobec funduszu alimentacyjnego, spłata długu staje się już przedmiotem dziedziczenia. Jednakże dług wobec Funduszu Alimentacyjnego nie będzie ścigany. Tego typu zobowiązania nie są egzekwowane od spadkobierców, tylko dochodzi do umorzenia długu w funduszu alimentacyjnym.

Fundusz alimentacyjny wypłaca jednak tylko tzw. zaliczkę alimentacyjną wynoszącą maksymalnie 500 zł miesięcznie. Nie muszą to być zatem kwoty równe całości alimentów zasądzonych. Jeśli zasądzone alimenty wynosiły np.

700 zł, to różnica między zaliczką a kwotą alimentów jest już zobowiązaniem dziedziczonym wraz ze spadkiem.

Spadkobiercy muszą regulować zaległe alimenty na pełnoletnie dziecko lub małoletnie – o ile oczywiście nie są sami wierzycielami w tej sprawie, czyli dziećmi zmarłego, wobec których alimenty były zasądzone.

Jak sobie radzić z odziedziczonymi długami?      

Przyjąłeś spadek nieopatrznie, nieświadomy długów? Pojawili się wierzyciele domagający się spłaty? Jak sobie radzić? Przede wszystkim stanąć twarzą w twarz z problemem.

Jeśli dostałeś pismo z wezwaniem do zapłaty długów, to tam zawarte są wszelkie informacje o tym, ile i komu, a także do kiedy trzeba spłacić. Jeszcze łatwiej jest, jeśli firmą wysyłającą pismo, jest KRUK S.A. Wtedy możesz zarejestrować się na e-kruk.pl i dowiedzieć się wszystkiego o długu.

Mało tego – będziesz mógł go rozłożyć na wygodne raty. Zawierając porozumienie z wierzycielem, zyskujesz nowy harmonogram spłaty długu.

Dziedziczenie długów to nic przyjemnego – nikt nie chce spłacać nieswoich długów. Dlatego przed przyjęciem spadku należy zbadać, czy zmarły miał długi, a w razie wątpliwości wybrać opcję dziedziczenia z dobrodziejstwem inwentarza.

W kwestii dziedziczenia długów alimentacyjnych, o zobowiązanie wobec Funduszu Alimentacyjnego nie trzeba się martwić, ale jeśli zasądzone alimenty przewyższały 500 zł, to długi wynikające z tej nadwyżki nie będą umorzone, tylko przejęte wraz ze spadkiem.

Zadłużenie alimentacyjne – wszystko, co trzeba o nim wiedzieć

O zadłużeniu alimentacyjnym jest mowa wtedy, gdy osoba, której powierzono obowiązek alimentacyjny, nie wywiązuje się z niego: nie dokonuje płatności w terminie.

W przypadku, gdy dłużnik jest niewypłacalny, sprawą zajmuje się gmina i wtedy całość lub pomniejszona suma zostaje wypłacona z Funduszu Alimentacyjnego. Przyczynia się to do powstających długów alimentacyjnych, które i tak będą musiały zostać spłacone.

Z kolei osoby, którym w ramach alimentów nie zostały zapłacone należne sumy, aby odzyskać zaległe alimenty, mogą dociekać swoich praw na wiele różnych sposobów.

Zadłużenie alimentacyjne – dziedziczenie kredytu

Jeśli chodzi o długi alimentacyjne, dziedziczenie zadłużenia może być ono przekazane wraz ze spadkiem.

Co prawda obowiązek alimentacyjny ma charakter osobisty – to znaczy, że wygasa w chwili śmierci właściciela, jednak pozostaje jeszcze samo zadłużenie alimentacyjne, które zalicza się do spadku.

Z tego powodu każdy, kto zdecyduje się go przyjąć (najczęściej dzieci lub współmałżonek, dla którego de facto przeznaczone były alimenty) staje się spadkobiercą długu. Jako że wierzyciel nie może być jednocześnie dłużnikiem, nie ma konieczności spłaty długu.

Pozostaje również kwestia zobowiązania wobec Funduszu Alimentacyjnego. Została ona prawnie uregulowana Ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (art. 28 ust. 3), z której wynika, że zadłużenie alimentacyjne względem organów samorządowych przestaje być aktualne w chwili śmierci dłużnika.

Jak działa i kiedy ma miejsce wpis do rejestru dłużników?

Dane osób, które zalegają z płatnością alimentów przez okres dłuższy niż pół roku, zostaną jawnie umieszczone w rejestrze dłużników.

Istnieją dwie instytucje, które zajmują się prowadzeniem tego typu rejestru: Rejestr Dłużników Niewypłacalnych (regulowany ustawą z dnia 20.08.1997 r.

o Krajowym Rejestrze Sądowym) oraz Biuro Informacji Gospodarczej (działające na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych).

Dłużnik, który jawnie widnieje w systemie, może w przyszłości mieć problem z uzyskaniem pożyczki czy wzięciem kredytu.

Wskutek długu zatrzymane zostaje też prawo jazdy, jeśli po zawieszeniu, trwającym dłużej niż rok, użytkownik chce odzyskać prawo do kierowania pojazdem, konieczne będzie ponowne zdanie egzaminu oraz wyrobienie dokumentu.

Zadłużenie alimentacyjne utrudnia także kupno artykułów na raty oraz podpisania umowy abonamentowej na telefon.

Prawo i podatki

26.02.2021

Jak odzyskać zaległy dług alimentacyjny?

Zaległy dług alimentacyjny, można odzyskać na kilka sposobów. Wiele osób decyduje się na skierowanie sprawy do komornika (wcześniej należy jednak dostarczyć mu prawomocny wyrok sądu). Podczas egzekucji szczególnie przydatny może okazać się wykaz majątku, który pozwoli odpowiednim organom ustalić aktualny stan majątkowy dłużnika.

Jeśli w ciągu dwóch miesięcy nie uda się zebrać sumy pokrywającej zadłużenie alimentacyjne, wnioskodawca zgłasza się do Funduszu Alimentacyjnego, by uzyskać wsparcie od państwa.

Wiele osób decyduje się również na wszczęcie postępowania karnego – jest to możliwie, ponieważ niepłacenie alimentów uznaje się za przestępstwo – sprawa zostaje w takiej sytuacji złożona do Sądu Rodzinnego.

Kiedy zadłużenie alimentacyjne ulega przedawnieniu?

Zgodnie z aktualnymi przepisami, tj. art. 137 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – zadłużenie alimentacyjne przedawnia się po upływie trzech lat. Zadłużenie alimentacyjne u komornika nie ulegnie przedawnieniu i dopóki trwa postępowanie, dług pozostaje aktualny.

W przypadku, gdy procedury przedawnienia już się rozpoczęły, to i tak zostają zawieszone przez komornika. Przedawnieniu nie może ulec także suma należna na skutek wypłat z Funduszu Alimentacyjnego – zadłużenie przestaje być aktualne, dopiero gdy zostanie spłacone. Szczególnym przypadkiem będzie także sytuacja, gdy dziecko nie ukończyło jeszcze 18.

roku życia – procedury przedawnienia rozpoczną się dopiero po uzyskaniu przez nie pełnoletności.

Na czym polega umorzenie zadłużenia alimentacyjnego?

Z punktu widzenia prawa zadłużenie alimentacyjne jest długiem, dlatego też w niektórych sytuacjach, choć nie zdarza się to często, może dojść do jego umorzenia. Wnioskuje o nie wierzyciel, a niekiedy nawet sama osoba obciążona obowiązkiem alimentacyjnym.

Aby móc umorzyć dług konieczne będzie uprzednie opłacenie zaległych płatności, ponieważ jedynie przyszłe świadczenia mogą zostać odwołane – niezbędne jest także wpłacenie depozytu sądowego, który jest równy kwocie świadczeń za pół roku.

W przypadku zadłużenia w Funduszu Alimentacyjnym również można wystosować wniosek o zadłużenia alimentacyjnego – zgłoszenia przyjmowane są głównie od osób w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej i niezdolnych do wypłacenia należnej sumy.

Dług, jeśli nie ma żadnych niesprzyjających powodów, przedawnia się po okresie trzech lat. Można się też starać o jego umorzenie, jednak wnioski z tego tytułu nie są zawsze przyjmowane.

Istnieje co najmniej kilka sposobów na odzyskanie zaległych alimentów; zwykle obywają się to z udziałem komornika lub w sądzie.

Warto pamiętać, że według obecnych przepisów dług alimentacyjny nie może zostać sprzedany firmie windykacyjnej.

Leave a Reply

Your email address will not be published.