Spłacanie kredytu za córkę i zięcia a podział ich majątku

Portal Orzeczeń
Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie

  • Dnia 25 listopada 2019 roku
  • Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie I Wydział Cywilny
  • w składzie:
  • Przewodniczący: SSR Leszek Kawecki
  • Protokolant: Agnieszka Wodzińska
  • po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2019 roku w Dzierżoniowie
  • na rozprawie

sprawy z wniosku S. S. (1)

przy uczestnictwie A. P. (1)

o podział majątku wspólnego

postanawia:

I / ustalić, że w skład majątku wspólnego wnioskodawcy S. S. (1) i uczestniczki postępowania A. P. (1) wchodzą następujące przedmioty majątkowe:

1)  spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr (…), położonego w B. na osiedlu (…), w Spółdzielni Mieszkaniowej w B., dla którego Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (…), o wartości 102 152,11 zł,

2)  samochód osobowy marki V. (…), rok produkcji 2001, numer rejestracyjny (…), o wartości 8 000 zł,

3)  środki uzyskane ze sprzedaży samochodu marki M. (…), rok produkcji 2002, numer rejestracyjny (…), w kwocie 6 500 zł,

o ogólnej wartości 116 652,11 zł (sto szesnaście tysięcy sześćset pięćdziesiąt dwa złote jedenaście groszy złotych):

II/ oddalić żądanie uczestniczki postępowania A. P. (1) o ustalenie nierównych udziałów jej i wnioskodawcy S. S. (1) w majątku wspólnym;

III/ dokonać podziału majątku wspólnego opisanego w punkcie I postanowienia w ten sposób, że:

a)  wnioskodawcy S. S. (1) przyznać środki uzyskane ze sprzedaży samochodu marki M. (…), rok produkcji 2002, numer rejestracyjny (…), w kwocie 6 500 zł (sześć tysięcy pięćset złotych);

b)  uczestniczce postępowania A. P. (1) przyznać następujące przedmioty majątkowe:

1)  spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr (…), położonego w B. na osiedlu (…), w Spółdzielni Mieszkaniowej w B., dla którego Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (…), o wartości 102 152,11 zł,

2)  samochód osobowy marki V. (…), rok produkcji 2001, numer rejestracyjny (…), o wartości 8 000 zł,

o łącznej wartości 110 152,11 zł (sto dziesięć tysięcy sto pięćdziesiąt dwa złote jedenaście groszy);

IV/ ustalić, że uczestniczka postępowania A. P. (1) poczyniła nakłady i wydatki z majątku osobistego na majątek wspólny jej i wnioskodawcy S. S. (1) w kwocie 13 667,99 zł (trzynaście tysięcy sześćset sześćdziesiąt siedem złotych dziewięćdziesiąt dziewięć groszy);

V/ zasądzić od uczestniczki postępowania A. P. (1) na rzecz wnioskodawcy S. S.

(1) kwotę 44 992,06 zł (czterdzieści cztery tysiące dziewięćset dziewięćdziesiąt dwa złote sześć groszy) tytułem wyrównania udziałów w majątku wspólnym, płatną w terminie 6 (sześciu) miesięcy od daty uprawomocnienia się postanowienia, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie zwłoki w płatności;

  1. VI/ nakazać uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie tytułem wydatków poniesionych tymczasowo ze Skarbu Państwa: wnioskodawcy kwotę 949,17 zł, zaś uczestniczce postępowania kwotę 949,16 zł;
  2. VII/ ustalić, że wnioskodawca i uczestniczka postępowania ponoszą we własnym zakresie koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
  3. Sygn. akt I Ns 808/16

Wnioskodawca S. S. (1) wniósł o dokonanie podziału majątku wspólnego jego i uczestniczki postępowania A. S. (po zmianie nazwiska P.), na który składają się:

1) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr (…) położonego w B. na osiedlu (…), dla którego Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie prowadzi księgę wieczystą nr (…), o wartości 117 300 zł,

2) samochód osobowy V. (…), rok produkcji 2001, nr rej. (…)­, o wartości 9 000 zł;

3) samochód M. (…), rok produkcji 2002, nr rej. (…), o wartości 9 000 zł;

  • 4) umeblowanie i wyposażenie kuchni i pokoju dziennego, meble w przedpokoju i pralka
  • w łazience, o łącznej wartości 20 000 zł,
  • przez przyznanie jemu samochodu ujętego w pkt. 3 wniosku, a pozostałych składników –
  • uczestniczce postępowania ze spłatą na jego rzecz.

W uzasadnieniu wniosku podał, że małżeństwo jego i uczestniczki rozwiązano przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 14.03.2016 r. (sygn. akt sprawy I C 2343/15). W trakcie trwania małżeństwa oboje nabyli zaś składniki majątkowe ujęte we wniosku.

Mieszkanie z wyposażeniem zajmuje uczestniczka mieszkająca wraz z ich córką, samochód v. (…) również posiada uczestniczka, a samochód m. (…)­ – on.

Samochody te posiadają praktycznie identyczną wartość, proponuje więc rozdzielenie samochodów oraz przyznanie mieszkania z wyposażeniem uczestniczce ze spłatą na jego rzecz.

  1. W pisemnej odpowiedzi na wniosek uczestniczka postępowania wniosła:
  2. 1) o ustalenie, że w skład majątku wspólnego wchodzą następujące składniki majątkowe:
  3. a) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego opisane wyżej, o wartości 88 000 zł,

b) samochód osobowy marki V. (…), bliżej oznaczony we wniosku, o wartości 9 000 zł,

c) samochód marki M. (…), również bliżej opisany we wniosku, o wartości 16 000 zł,

  • d) elementy wyposażenia mieszkania (meble, sprzęt RTV i AGD ), o wartości 5 000 zł,
  • e) narzędzia i sprzęty budowlane (rusztowania budowlane, maszynki do cięcia płytek, urządzenie do samodzielnego układania regipsu, betoniarka, dwie wiertarki, 2 gumówki, sprzęt malarski), o wartości 5 000 zł,
  • f) narzędzia ogrodnicze (kosiarka spalinowa, podkaszarka, piła spalinowa, nożyce do żywopłotu), o wartości 1 000 zł,

g) laptop, nawigacja, radio (…) oraz dysk przenośny, o wartości 1 000 zł,

2/ o ustalenie, że udziały jej i wnioskodawcy w majątku wspólnym nie są równe i wynoszą 65% – ona, zaś 35% – wnioskodawca,

3/ o dokonanie podziału majątku wspólnego poprzez przyznanie jej składników majątkowych opisanych w pkt. 1 ppkt a, b i d, o łącznej wartości 102 000 zł, a wnioskodawcy – składników majątkowych opisanych w pkt. 1 ppkt c, e, f i g, o łącznej wartości 23 000 zł,

4/ o zasądzenie od niej na rzecz wnioskodawcy kwoty 20 750 zł tytułem wyrównania jego udziału w majątku wspólnym,

5/ o zasądzenie od wnioskodawcy na jej rzecz kwoty 3 960 zł tytułem zwrotu jej nakładów na majątek wspólny.

Na uzasadnienie swojego stanowiska uczestniczka postępowania w szczególności wskazała, że wartość lokalu mieszkalnego, wyliczona na kwotę 120 000 zł (przy uwzględnieniu jego stanu technicznego), została pomniejszona o kwotę obciążającego ten lokal niespłaconego kredytu hipotecznego w wysokości 7 043,07 CHF.

See also:  Dobrowolne alimenty dla syna na ręce babci

Wartość samochodów z kolei ustalono na podstawie giełdowych cen tego typu pojazdów. Wartość natomiast pozostałych ruchomości ustalono szacunkowo, przy uwzględnieniu daty i cen ich nabycia oraz stopnia zużycia. Sposób podziału wspólnego majątku wspólnego uwzględnia zaś rzeczywisty stan posiadania poszczególnych jego składników.

Uczestniczka postępowania wskazała też, że wniosek o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym wynika z faktu większego nakładu z jej majątku osobistego na majątek wspólny oraz stałego spłacania przez nią długów wnioskodawcy i jego braku zaangażowania w kosztach utrzymania rodziny.

I tak, otrzymała ona od pracodawcy zwrot 25% ceny nabycia lokalu mieszkalnego, którą przeznaczyła na spłatę kredytu mieszkaniowego.

Ponadto z tytułu sprzedaży w dniu 25.03.2013 r. stanowiących jej majątek osobisty gruntów rolnych i lasu otrzymała kwotę 56 313 zł, z której to kwoty tytułem zwrotu pożyczonych pieniędzy na poczet wkładu własnego z tytułu nabycia mieszkania oddała kwotę 11 440 zł.

Na potrzeby rodziny przeznaczyła kwotę 44 916 zł, nabywając samochód marki M. (…) za kwotę 20 000 zł, a kwotę 10 000 zł przeznaczyła na spłatę kredytu mieszkaniowego.

Pozostałe środki z majątku osobistego zostały przeznaczone na spłatę długów wnioskodawcy z tytułu

podjętej przez niego nietrafionej działalności gospodarczej oraz utrzymanie rodziny. W dniu 02.02.2015 r. spłaciła także całkowite zadłużenie wnioskodawcy, zaciągnięte dla potrzeb jego firmy (…) w (…) Bank SA w kwocie 25 000 zł, zaciągając na ten cel własny kredyt, który nadal spłaca.

Ustosunkowując się do odpowiedzi na wniosek wnioskodawca potwierdził, że wartość spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego faktycznie obciąża niespłacony kredyt w kwocie 7 043,07 franków szwajcarskich.

Podniósł jednak, że uczestniczka w swojej odpowiedzi sugeruje, iż chce przejąć prawo do mieszkania, ale nie wskazuje, czy i w jaki sposób chce przejąć do spłaty resztę kredytu. Gdyby to rozwiązanie rzeczywiście zostało w prawny sposób przeprowadzone, to przyjąłby istotnie wartość tego składnika majątku na 88 000 zł.

Co do samochodu m. (…), to przyjęta przez niego wartość tego pojazdu wynika z faktu, że samochód ten był uszkodzony. Wyposażenie i umeblowanie mieszkania przedstawia zaś według niego wartość 10 000 zł, narzędzia budowlane – 5 000 zł, narzędzia ogrodowe (kosiarka, podkaszarka, piła zakupione 12 lat temu w O.

, kosztujące w chwili zakupu łącznie 800 zł) – ­200 zł, natomiast nawigacja, radio (…) i dysk przenośny mają aktualnie wartość 400 zł, przy czym laptop został spalony, a dysk posiada uczestniczka.

Wnioskodawca nie zgodził się z wnioskiem uczestniczki dotyczącym ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym wobec braku podstaw do takiego ustalenia. Wskazał, że nigdy nie marnotrawił majątku, cały czas pracował

i zarobkował, m.in. w. charakterze murarza-tynkarza, handlował, pracował w Spółce (…),

w firmach (…) (do października 2012 r.). Zaprzeczył też twierdzeniom uczestniczki, że dokonywała ona większego nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny oraz że stale spłacała jego długi, a także iż wykazywał on brak zaangażowania w kosztach utrzymania rodziny.

W szczególności zakwestionował, że kwota 13 883,50 zł miałaby być nakładem uczestniczki z jej majątku osobistego na majątek wspólny. Podniósł, że twierdzenie to nie ma jego zdaniem oparcia w przepisach art. 31 i 33 k. r i o. Wnioskodawca odniósł się też do wniosku uczestniczki ujętego w pkt.

5 odpowiedzi, żądającym zasądzenia od niego na rzecz uczestniczki kwoty 3 960 zł, bo żądanie to wskazuje, ze nakład uczestniczki wyniósł łącznie 7 920 zł, podczas gdy uzasadnienie odpowiedzi na wniosek wskazuje sumy dużo większe.

Zakwestionował też twierdzenie uczestniczki, że z tytułu sprzedaży w dniu 25.03.2013 r. gruntów

i lasu stanowiących jej majątek osobisty oddała pożyczkę w kwocie 11 440 zł na poczet wkładu własnego z tytułu nabycia mieszkania. Pieniądze na ten cel pochodziły bowiem z kredytu, który zaciągnęła jego matka. Zaprzeczył również, by samochód m. (…) został kupiony za kwotę 20 000 zł. Kredyt mieszkaniowy natomiast zawsze był spłacany zgodnie

z harmonogramem spłat i nigdy nie figurowała tam kwota jednorazowej spłaty wynosząca 10 000 zł. Uczestniczka nie przytoczyła też dowodów na swoje twierdzenie, że dokonała spłaty jego długów z tytułu nietrafionej działalności gospodarczej, podobnie jak na twierdzenie, że zaciągniętym innym kredytem spłaciła zadłużenie związane z działalnością firmy (…).

(…) Bank SA dołączone do odpowiedzi na wniosek absolutnie nie potwierdza jej stanowiska. Zgłoszona spłata wyroków sądowych to wpłata kwoty 280 zł za mandat nałożony przez Inspekcję Transportu Drogowego za przekroczenie nacisku na oś przyczepki.

Aby usystematyzować fakty kolejnych przedsięwzięć majątkowych stron wnioskodawca wskazał jednocześnie, że:

– umowa przedwstępna zakupu mieszkania została zawarta 16.01.2004 r.;

Darowizna w małżeństwie

Ojciec przekazał córce pieniądze w drodze darowizny.

W momencie zawarcia umowy córka pozostawała w związku małżeńskim, a otrzymane w drodze darowizny pieniądze posłużyły sfinansowaniu niektórych wydatków związanych z jednoosobową działalnością gospodarczą męża.

W małżeństwie obowiązuje ustawowa wspólność majątkowa. Czy w omawianej sytuacji powstanie obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn? Czy rodzaj ustroju majątkowego w małżeństwie ma jakiekolwiek znaczenie dla celów podatkowych?

W omawianej sytuacji zasadnicze znaczenie ma ustalenie obdarowanego, tj. czy darowizna została udzielona jedynie żonie, czy też obojgu małżonkom. Należy podkreślić, że istnienie wspólnoty majątkowej pomiędzy małżonkami nie powoduje automatycznie nabycia przedmiotu darowizny przez oboje małżonków. W tym zakresie decydujące będą zapisy umowy darowizny, a dokładniej wola darczyńcy.

Majątek wspólny i majątek osobisty

Zgodnie z regulacjami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa. Obejmuje ona przede wszystkim przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich, które stają się majątkiem wspólnym małżonków.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy wskazuje także przedmioty majątkowe, które nie są objęte wspólnością ustawową i należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Są nimi m.in. przedmioty majątkowe nabyte w drodze darowizny, chyba że darczyńca postanowił inaczej.

See also:  Alimenty dla dziecka po 18 roku życia

Do majątku osobistego należą także przedmioty nabyte w drodze spadku lub zapisu.

Co do zasady więc, przedmioty majątkowe nabyte przez małżonka w drodze darowizny nie są objęte wspólnością majątkową. Otrzymanie darowizny przez żonę nie będzie oznaczało jej otrzymania (nabycia) także przez męża, niezależnie od panującego w małżeństwie ustroju majątkowego.

Wyjątkiem będzie sytuacja, gdy zgodnie z wolą darczyńcy darowizna wejdzie w skład majątku wspólnego małżonków. Wówczas należy przyjąć, że darowiznę otrzymała zarówno żona, jak i mąż. Jeżeli więc w omawianej sytuacji zgodnie z wolą ojca darowizna wejdzie w skład majątku wspólnego małżonków, po stronie męża (zięcia) może dojść do konieczności zapłaty podatku od spadków i darowizn.

Darowizna dla obojga

Wysokość podatku od darowizny, w tym zwolnienia i kwoty wolne od podatku uzależniona jest m.in. od stopnia pokrewieństwa istniejącego pomiędzy darczyńcą a obdarowanym.

W przypadku córki, która należy do tzw. zerowej grupy podatkowej, możliwe jest zastosowanie całkowitego zwolnienia z tego podatku. Zgodnie bowiem z regulacjami ustawy o podatku od spadków i darowizn, nabycie rzeczy w drodze darowizny przez najbliższą rodzinę, tj. małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę jest zwolnione z tego podatku.

Otrzymując więc darowiznę od ojca córka skorzysta ze zwolnienia z tego podatku pod warunkiem zgłoszenia darowizny do urzędu skarbowego w ciągu sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (daty aktu notarialnego bądź przekazania pieniędzy) oraz udokumentowania jej dowodem wpłaty na rachunek bankowy, rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Polecamy: Czy spłata kredytu na kupno domu dla córki rodzi obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn?

Obowiązek ten nie będzie dotyczył sytuacji, gdy umowa darowizny zostanie sporządzona w formie aktu notarialnego – wówczas obowiązki dokumentacyjne ciążyć będą na notariuszu. Podobnie obowiązek zgłoszenia nie powstanie w sytuacji, gdy wartość majątku otrzymanego od ojca w ciągu 5 lat nie przekroczy kwoty wolnej od podatku, określonej dla I grupy podatkowej, tj. 9 637 zł.

Mąż córki, w związku z otrzymaniem darowizny od teściów podlegać będzie zasadom opodatkowania przewidzianym dla osób należących do I grupy podatkowej. W przypadku więc, gdy kwota darowizny nie przekroczy 9 637 zł, przysługiwać mu będzie zwolnienie z tego podatku.

Należy jednak pamiętać, iż także w tym przypadku zwolnienie dotyczy majątku nabytego od danej osoby w ciągu okresu pięcioletniego, tj. kwota ta obejmuje wszystkie rzeczy nabyte przez zięcia od teścia w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym dokonano omawianej darowizny.

Obliczając więc podstawę opodatkowania zięć powinien uwzględnić wszelkie darowizny otrzymane od teścia w ciągu tego okresu.

W przypadku, gdy tak określona kwota przekroczy kwotę wolną od podatku, po stronie męża powstanie obowiązek zapłaty podatku od nadwyżki ponad kwotę 9 637, obliczonego wg stawek od 3% do 7%, w zależności od kwoty tej nadwyżki.

Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych.

W przypadku zawarcia umowy w innej formie niż akt notarialny, mąż będzie także zobowiązany do złożenia zeznania podatkowego w ciągu miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Obowiązek podatkowy powstanie z chwilą zawarcia aktu notarialnego (złożenia przez teścia oświadczenia w tej formie) lub z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia, czyli przekazania pieniędzy zięciowi (jeżeli umowa zostanie zawarta w innej formie).

Warto wiedzieć

W praktyce przekazanie darowizny do majątku wspólnego małżonków może się odbyć w różnej formie.

Przede wszystkim poprzez zawarcie umowy darowizny z obojgiem małżonków, w której małżonkowie występować będą w charakterze obdarowanych i złożą oświadczenie o przyjęciu darowizny.

Ponadto, do przekazania darowizny na rzecz majątku wspólnego może dojść w drodze umowy, w której tylko jeden małżonek będzie występował w charakterze obdarowanego, natomiast złoży oświadczenie o przyjęciu darowizny, która wejdzie do majątku wspólnego obojga.

W tym zakresie istnieją jednak wątpliwości, czy rzeczywiście w omawianym przypadku dochodzi do nabycia przedmiotu darowizny przez drugiego z małżonków, który nie złożył oświadczenia woli o jej przyjęciu.

Zarówno w orzecznictwie jak i literaturze można spotkać się z poglądem, iż do nabycia darowizny przez drugiego współmałżonka nie jest konieczne złożenie oświadczenia o przyjęciu przedmiotu darowizny także przez niego.

Niemniej funkcjonuje także pogląd, prezentowany również w niektórych interpretacjach organów podatkowych, zgodnie z którym do nabycia przedmiotu darowizny przez drugiego małżonka konieczne jest jego oświadczenie o przyjęciu darowizny. W przeciwnym razie należy uznać, iż przedmiot darowizny nabył tylko jeden z małżonków.

Ze względu na istniejące w tym zakresie wątpliwości, warto zadbać o zawarcie jednoznacznych zapisów w umowie darowizny tak, aby jej skutki były zgodne zarówno z wolą darczyńcy, jak i obdarowanych/obdarowanego. Można także rozważyć zwrócenie się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej skutków takiej umowy w świetle podatku od spadków i darowizn.

Przekazanie pieniędzy mężowi

Jeżeli, zgodnie ze wskazanymi wyżej warunkami, w omawianej sytuacji darowiznę otrzyma tylko córka, będzie mogła skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, po spełnieniu określonych warunków formalnych.

Ponieważ pieniądze otrzymane w ten sposób będą stanowić jej majątek osobisty, będzie mogła nim swobodnie rozporządzać, również na rzecz małżonka np. poprzez udzielenie darowizny.

W tej sytuacji mąż będzie miał prawo skorzystania z tego samego zwolnienia przewidzianego dla najbliższej rodziny, z którego pierwotnie skorzystała żona.

Darowizna czy pożyczka?

Alternatywną formą do darowizny może być udzielenie pożyczki, które co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Ustawa regulująca opodatkowanie tym podatkiem przewiduje jednak zwolnienie dla tej samej, „zerowej” grupy podatkowej, która jest zwolniona z podatku od spadków i darowizn.

Podobnie umowy pożyczek zawierane pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej są zwolnione z tego podatku, do wysokości kwoty niepodlegającej opodatkowaniu przewidzianej dla tej grupy w przepisach o podatku od spadków i darowizn, czyli 9 637 zł.

See also:  Adopcja ze wskazaniem w rodzinie

Zasadniczo więc, w omawianym przypadku forma udzielenia pomocy w tej kwocie pod względem obciążenia podatkowego nie powinna mieć znaczenia (również na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

W sytuacji jednak, gdy ewentualna pomoc miałaby przekroczyć wskazaną wyżej kwotę, wydaje się, iż najkorzystniejszą formą przekazania pieniędzy będzie dokonanie darowizny dwuetapowo, tj.

najpierw do majątku osobistego córki, a następnie przekazanie jej przez córkę mężowi.

W przypadku bowiem ewentualnej pożyczki udzielonej przez teściów, konieczna byłaby zapłata podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2% od nadwyżki ponad kwotę wolną od podatku.

  • Dopiero, gdy z jakichś przyczyn niemożliwe będzie przeprowadzenie operacji w taki sposób, przy założeniu tej samej podstawy opodatkowania, korzystniejsze może być udzielenie zięciowi pożyczki, ze względu na opodatkowanie wg stawki 2%, a nie 3% do 7%.
  • Malina BrzozowskaDoradca podatkowy w firmie doradczej KPMG w biurze w Poznaniu
  • Polecamy:Czy darowizna pieniężna dla najbliższych zawsze musi być przelana na konto obdarowanego, aby była zwolniona z podatku?

Czy spłata kredytu za dziecko jest darowizną?

W ostatnich latach można coraz częściej spotkać się z zakupem mieszkania przez rodziców dla dziecka. W takiej sytuacji w celu nabycia nieruchomości rodzice z reguły zaciągają w swoim własnym imieniu kredyt hipoteczny, natomiast właścicielem mieszkania czynią swoje dziecko.

Przy okazji nabywania mieszkania dla dziecka i spłacania kredytu zaciągniętego przy tej okazji warto zachować ostrożność, gdyż urząd skarbowy może uznać, że należy zapłacić podatek od darowizny.

A pamiętać należy, że jeśli nie zgłoszono faktu nabycia darowizny w urzędzie skarbowym w terminie 6 miesięcy, to należy zapłacić podatek.

Aby dowiedzieć się więcej na ten temat, przeczytaj artykuł „Podatek od darowizny – co powinieneś o nim wiedzieć.”

Mieszkanie dla dziecka za kredyt wzięty razem z rodzicami

Tak właśnie było w przypadku rodziców, którzy w 2007r. wspólnie ze swoją córką zaciągnęli kredyt na zakup dla niej mieszkania, którego jedynym właścicielem była córka. Urząd skarbowy wszczął postępowanie dotyczące nieujawnionych źródeł przychodu córki.

W trakcie przesłuchania przez urzędnika córka poinformowała, że mieszkanie kupiła za kredyt zaciągnięty wspólnie z rodzicami, którzy spłacili za nią raty kredytu w łącznej wysokości ponad dwustu tysięcy złotych.

Powiedziała też, że nie musi oddawać rodzicom pieniędzy, co potwierdzili również rodzice. W tej sytuacji urząd skarbowy uznał, że poprzez spłatę kredytu rodzice w istocie dokonali darowizny na rzecz córki.

Oczywiście rodzice i córka o tym w tej sposób nie myśleli, więc córka nigdy nie poinformowała urzędu skarbowego o nabyciu darowizny.

Podatek od niezgłoszonej darowizny

W takim przypadku, jeśli podatnik powołuje się na niezgłoszoną darowiznę, to oprócz tego, że jest zobowiązany zapłacić podatek od darowizny (nawet jeśli należy do tzw. pierwszej grupy podatkowej), to jeszcze stawka tego podatku ulega podwyższeniu do 20%.

W podanym przykładzie urząd skarbowy naliczył córce podatek od darowizny w wysokości ponad dwudziestu tysięcy złotych.

Córka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę, stwierdzając, że uzyskanie przez nią prawa własności mieszkania, którego nabycie sfinansowali rodzice, stanowi darowiznę i podlega podatkowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie w tym zakresie żadnego znaczenia fakt, że darowizna została dokonana pośrednio, a więc nie poprzez przeniesienie własności mieszkania z rodziców na córkę, czy poprzez przekazanie pieniędzy ale poprzez spłacanie rat kredytu hipotecznego. W ocenie sądu dla uznania, że była to jednak darowizna, kluczowe było to, że córka nie musi zwracać rodzicom pieniędzy przeznaczonych na spłatę kredytu.

Spłata kredytu nie jest darowizną, jeśli kredytobiorcą jest również dziecko

Córka, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem, złożyła skargę kasacyjną i Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok (sygn. akt II FSK 3560/14).

Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, że w takim przypadku spłata kredytu przez rodziców nie może być traktowana jako darowizna.

Jak wskazano w uzasadnieniu powyższego wyroku, darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego i zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne.

Przedmiotem darowizny wprawdzie może być zwolnienie obdarowanego od określonych zobowiązań, w tym poprzez wypełnienie zobowiązań ciążących na obdarowanym względem osoby trzeciej.

Jednak w przypadku kredytu zaciągniętego łącznie przez rodziców i dziecko sytuacja jest inna, gdyż wszyscy kredytobiorcy zobowiązani są solidarnie do spłaty kredytu, a więc spłacają kredyt, bo wszyscy są dłużnikami względem banku.

W takim przypadku rodzice, którzy spłacili całość albo część kwoty kredytu mogą żądać od dziecka zwrotu odpowiedniej części spłaconych kwot. I właśnie ta okoliczność nie pozwala na uznanie, że spłata kredytu jest darowizną na rzecz dziecka.

Sama zaś okoliczność, że spłacany kredyt służy sfinansowaniu mieszkania wyłącznie dla dziecka, nie ma absolutnie żadnego znaczenia w tym zakresie.

Zatem spłata kredytu przez rodziców nie jest darowizną, jeśli stroną umowy kredytu (kredytobiorcą) oprócz tych rodziców jest również dziecko.

Kiedy spłata kredytu za dziecko jest darowizną?

Sytuacja przedstawia się odmiennie, jeśli to wyłącznie dziecko zaciągnęło kredyt na zakup mieszkania dla siebie, a więc gdy stronami umowy kredytu (kredytobiorcami) nie są obok niego rodzice.

W takiej sytuacji, jeśli to jednak rodzice w rzeczywistości będą spłacać kredyt zaciągnięty przez ich dziecko, to mamy do czynienia z darowizną i w związku z tym powstałym na tym tle obowiązkiem zapłaty podatku od darowizny, chyba że dziecko w terminie 6 miesięcy zgłosi nabycie darowizny do urzędu skarbowego.

Reasumując, to czy spłata kredytu za dziecko jest darowizną czy nie, uzależnione jest od tego, czy kredytobiorcą jest wyłącznie dziecko czy również jego rodzice.

Radca prawny Nina Wolska
Kancelaria Prawna Proximo Opole

Leave a Reply

Your email address will not be published.