Ukaranie za utrudnianie kontaktów z dzieckiem

Żaden z rodziców nie ma monopolu na dziecko. Także w sytuacji, kiedy rodzice żyją oddzielnie, a dziecko stale przebywa u jednego z nich, drugi rodzic ma prawo uczestniczyć w wychowaniu swojego potomka.

Dodatkowo ma prawo realizować widzenia z dzieckiem i egzekwować zasady kontaktów ustalone w ugodzie lub postanowieniu sądu.

Wyjątkiem jest zakaz kontaktów z dzieckiem wydany przez Sąd Rodzinny. Jeśli takiego zakazu nie ma, rodzic ograniczony w kontakcie może złożyć przeciwko byłemu partnerowi wniosek o ukaranie za utrudnianie kontaktów z dzieckiem.

Sprawdź, jak uregulować kontakty z dzieckiem, jak je egzekwować, kiedy drugi rodzic zabrania kontaktów – oraz dowiedz się, jakie konsekwencje prawne może ponieść rodzic utrudniający kontakt z dzieckiem.

Widzenia z dzieckiem

Bardzo często po rozpadzie związku dziecko staje się kartą przetargową pomiędzy rodzicami. Największą karą, jaka może spotkać rodzica, jest bowiem utrudnienie mu kontaktów z dzieckiem.

Jeśli widzenia z dzieckiem są utrudnione lub matka/ojciec nie chce wydać dziecka na widzenie drugi rodzic ma prawo wystąpić do Sądu Rejonowego – Wydział Rodzinny i Nieletnich z wnioskiem o uregulowanie kontaktów.

Prawomocne orzeczenie regulujące widzenia z dzieckiem daje podstawy do przymusowego ich egzekwowania – rodzic, który nie dostosowuje się do orzeczenia, może zostać ukarany,  a kara może być ponawiana za każdy utrudniony kontakt.

Czy matka ma prawo nie dać dziecka ojcu?

Tak jak napisałam powyżej, jeśli widzenia z dzieckiem zostały uregulowane przez sąd lub ugodę zawartą pomiędzy rodzicami, a następnie zatwierdzoną przez sąd, obowiązkiem matki jest egzekwowanie ugody/orzeczenia, w przeciwnym razie może ona narazić się na karę finansową, której wysokość będzie uzależniona od jej możliwości finansowych i liczby naruszeń.

Niemniej jednak matka ma prawo nie dać dziecka ojcu jeśli stwierdzi, że dziecko nie chce realizować kontaktów, boi się ojca lub płacze kiedy kontakty mają się odbyć. Dodatkowo matka może odmówić wydania dziecka ojcu jeśli stwierdzi, że jest on pod wpływem alkoholu lub środków odurzających.

W takiej sytuacji matka dziecka ma prawo domagać się interwencji policyjnej celem sporządzenia odpowiedniej notatki.

Wniosek o ukaranie za utrudnianie kontaktów z dzieckiem

Rodzic uprawniony do widzeń z dzieckiem, któremu utrudnia się kontakty, może złożyć wniosek o ukaranie. Wniosek powinien zostać poparty odpowiednimi dowodami – notatka policyjna, wydruki wiadomości SMS, nagrania rozmów.

We wniosku o ukaranie za utrudnianie kontaktów z dzieckiem rodzic powinien wskazać konkretne daty, kiedy widzenia nie zostały zrealizowane oraz wysokość sankcji karnej za naruszenie kontaktów.

Co więcej, rodzic uprawniony do kontaktów na prawo złożyć wniosek o „ukaranie” za każdy  niezrealizowany bądź też niewłaściwie zrealizowany kontakt z dzieckiem.

Ustawodawca nie wskazał żadnych stawek kary za utrudnianie kontaktów z dzieckiem. Ustalenie wysokości kary należy więc do sądu rozpoznającego wniosek o ukaranie za utrudnianie kontaktów z dzieckiem.

W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że kara powinna stanowić pewną dolegliwość, jednak powinna być również możliwa do ściągnięcia. Najczęściej więc kary za utrudnianie widzeń z dzieckiem wynoszą od 100 do 500 zł za każdy kontakt. Warto dodać, że kara trafia do rąk drugiego z rodziców.

Wniosek o ukaranie za utrudnianie kontaktów z dzieckiem WZÓR

Ukaranie za utrudnianie kontaktów z dzieckiem

Wniosek o ukaranie za utrudnianie kontaktów z dzieckiem WZÓR

Wniosek o ukaranie za niezrealizowanie kontaktów z dzieckiem

Ukaranym za niewykonywanie kontaktów lub niewłaściwe wykonywanie kontaktów może być również rodzic uprawniony do kontaktów, jeśli nie realizuje on widzeń z dzieckiem, a dziecko i rodzic pod pieczą, którego dziecko przebywa, pozostają w gotowości.

Powyższe wynika wprost z regulacji art. 598 [15] kodeksu postępowania cywilnego, w brzmieniu:

§ 1.

Jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy, uwzględniając sytuację majątkową tej osoby, zagrozi jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku.

§ 2.

Jeżeli osoba uprawniona do kontaktu z dzieckiem albo osoba, której tego kontaktu zakazano, narusza obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy zagrozi tej osobie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej na rzecz osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje, stosując odpowiednio przepis § 1.

Zatem i rodzic sprawujący codzienną opiekę nad dzieckiem ma prawo wystąpić do właściwego Sądu Rejonowego z wnioskiem o ukaranie grzywna rodzica uprawnionego do widzeń, celem zdyscyplinowania go do podjęcia spotkań z dzieckiem i zaprzestania zaniedbywania go.

Ugoda w sprawie kontaktów

Ugoda w sprawie kontaktów z dzieckiem to najlepsze rozwiązanie, do którego powinni dążyć rodzice żyjący w rozłące. Trzeba bowiem pamiętać, że kwestia widzeń, czy też opieki nad dzieckiem nie musi być regulowana przez sąd.

Jeśli rodzice potrafią dojść do porozumienia, mogą zawrzeć pisemną, a nawet ustną ugodę w sprawie kontaktów z dzieckiem. Ostatnio bardzo modnym rozwiązaniem jest sprawowanie opieki naprzemiennej.

Ugoda w sprawie kontaktów z dzieckiem wzór

Ukaranie za utrudnianie kontaktów z dzieckiem

Ugoda w sprawie kontaktów z dzieckiem wzór

Jeśli sprawa widzeń z dzieckiem trafiła do sądu, Sąd Rodzinny może skierować strony do mediacji. Wówczas ugoda zawarta przed mediatorem podlega zatwierdzeniu przez sąd.

W kolejnym czasie każda ugoda może być odpowiednio modyfikowana, także na drodze pozasądowej.

Podobne wątki:

Oceń mój artykuł: (6 votes, average: 4,83

Kary i konsekwencje za utrudnianie lub uniemożliwianie kontaktów z dziećmi

  • Publikacja: 2020-10-30
  • Aktualizacja: 2022-01-27
  • Joanna Korzeniewska

Obecnie dość często dochodzi do zjawiska zwanego alienacją rodzicielską.

Wiąże się ono z tym, iż jedno z rodziców utrudnia lub uniemożliwia drugiemu rodzicowi kontaktów z dziećmi, zabrania wprost kontaktów z dziećmi lub też pozornie zgadzając się na nie, w praktyce je uniemożliwia. Bywa też odwrotnie – rodzic nie realizuje kontaktów z dziećmi, choć nie ma ku temu powodów.

W dzisiejszym artykule omówimy szerzej tę nową regulację prawną, jakie kary i konsekwencje grożą za utrudnianie lub uniemożliwianie kontaktów z dziećmi.

Ukaranie za utrudnianie kontaktów z dzieckiem

W jakich sytuacjach można nałożyć karę za utrudnianie kontaktów z dziećmi?

Alienacja rodzicielska przybiera różne formy, jednakże rezultat pozostaje podobny – jedno z rodziców jest pozbawione stale lub czasowo kontaktu z dzieckiem lub dziećmi.

Z czasem ten problem stał się na tyle palący, że wprowadzono nowe regulacje prawne w Kodeksie postępowania cywilnego, na podstawie których sąd może nałożyć na rodzica grzywnę. Kara ta może zostać nałożona w określonych przypadkach.

Nie dotyczy to sytuacji, kiedy rodzice samodzielnie, w sposób nieformalny dokonali ustaleń. Ustalenie kontaktów z dziećmi powinno zostać określone poprzez:

  • orzeczenie sądu ustalające kontakty w określony sposób, w określonych terminach, nadające się do egzekucji;
  • ugodę zawartą przed mediatorem zatwierdzoną przez sąd;
  • ugodę zwartą przed sądem.

Takie orzeczenia mają moc prawną i nadają się do egzekucji. Powinny być one na tyle dokładne, że można jasno określić kiedy, gdzie, w jakiej formie i przez jaki czas powinny one być odbywane. Można wówczas również jasno określić, czy kontakt był realizowany zgodnie z orzeczeniem sądu czy też ugodą.

Należy zaznaczyć, że kara może zostać nałożona nie tylko na tego rodzica, który nie wydaje dziecka, ale również na tego, który powinien kontakt odbyć, a np. nie przychodzi na spotkanie z dzieckiem.

Kontakt rodzica z dzieckiem jest nie tylko prawem, ale również obowiązkiem, a więc również i rodzic, który tego nie czyni, może zapłacić grzywnę.

Rodzic, który ma wydać dziecko, powinien je przygotować, stawić się w odpowiednim miejscu, jeśli taka jest potrzeba, a rodzic, który ma odbyć kontakt, powinien stawić się w określonym miejscu i o oznaczonej porze, odebrać dziecko i potem przywieźć z powrotem (jeśli kontakty odbywają się poza miejscem zamieszkania dziecka).

Grzywna może zostać nałożona wówczas, gdy kontakty zostaną ustalone prawomocnym orzeczeniem sądu, ugodą sądową lub zawartą u mediatora. Jeśli kontakt się nie odbędzie, pomimo konkretnego ustalenia, wówczas może zostać nałożona kara. Dotyczy to zarówno rodzica, który utrudnia kontakt, jak i tego, który go nie realizuje, chociaż ma do tego prawo.

Procedura nałożenia kary za utrudnianie kontaktów z dziećmi

Procedura nałożenia kary ma dwa etapy. Najpierw trzeba złożyć wniosek o zagrożenie nałożenia kary grzywny za niewykonywanie kontaktów z dzieckiem. Ma to stanowić ostrzeżenie dla rodzica, który utrudnia kontakty lub ich nie realizuje. Nie jest wówczas badane, z jakiego powodu nie doszło do kontaktu, jakie były okoliczności, ale jedynie, czy doszło do naruszenia obowiązków.

Niekiedy zaś wystarczy samo wykazanie, iż istnieje obawa, że rodzic będzie utrudniać kontakty. Obawa ta powinna jednak być uzasadniona, poparta konkretnymi przesłankami, a nie tylko przekonaniem bez żadnych dowodów. Na tym etapie sąd wydaje ostrzeżenia i określa, za jakie zachowania zostanie nałożona kara grzywny.

Złamanie zasad może polegać na odmowie wydania dziecka, ukrywaniu go, braku odbioru przez rodzica uprawnionego lub też brak powrotu z dzieckiem o oznaczonej porze. Gdy sąd uzna to za konieczne, zagrozi jednej ze stron nakazem zapłaty określonej kwoty. Dopiero w drugim etapie postępowania nakładana jest kara grzywny.

Następuje to wówczas, gdy jedno z rodziców nadal nie wywiązuje się z warunków i utrudnia kontakty, bądź też ich nie realizuje. Sąd wówczas bada okoliczności danej sprawy, czy rzeczywiście warunki te są naruszane, a także jaka jest sytuacja majątkowa osoby, która może otrzymać karę.

Wszystkie te okoliczności mają wpływ na wysokość nakładanej grzywny, a jej wysokość zależy od uznania sędziego. Etap ten kończy się wydaniem przez sąd postanowienia. W postanowieniu tym sąd oddala wniosek o nałożenie grzywny lub też nakazuje zapłacić określoną kwotę.

See also:  Czy mogę być dalej opiekunem prawnym siostry?

WAŻNE!

Procedura nałożenia grzywny za utrudnianie kontaktów jest dwuetapowa. W pierwszym sąd wydaje ostrzeżenie wobec strony, która je utrudnia, bądź też istnieje uzasadniona obawa, że będzie utrudniać. W drugim zaś nakazuje rodzicowi zapłacić określoną kwotę lub też oddala wniosek o nałożenie takiej kary.

Wysokość możliwej grzywny za utrudnianie kontaktów z dziećmi

W Kodeksie postępowania cywilnego nie wskazano określonych stawek, nie wyznaczono również żadnej granicy, ani maksymalnej, ani też minimalnej. Pozostawiono to całkowicie do uznania sądu, który powinien wziąć pod uwagę okoliczności danej sprawy, a także sytuację majątkową i życiową osoby zagrożonej nakazem zapłaty.

Inaczej powinna zostać potraktowana osoba zamożna, która ma znaczne możliwości majątkowe, a inaczej uboga, której dochody ledwo pozwalają na utrzymanie.

Kara powinna stanowić pewną dolegliwość, jednak nie może jednocześnie rujnować osoby, która ma ją zapłacić, tym bardziej, jeśli ta osoba nie byłaby w ogóle w stanie jej zapłacić, nawet przy egzekucji komorniczej.

W takiej sytuacji mijałoby się to z celem, jaki przyświecał wprowadzeniu tych przepisów Grzywna płacona jest za każdy niezrealizowany kontakt i trafia ona do rąk drugiego rodzica. Może ona wynosić zarówno 100, 200, 500 zł za każdy kontakt, a w niektórych przypadkach nawet i 1000, jeśli sąd uzna, że taka kwota jest odpowiednia w danej sytuacji.

WAŻNE!

W Kodeksie postępowania cywilnego nie podano żadnych widełek kwotowych ograniczających sąd. Istnieją jedynie ogólne dyrektywy nakazujące brać pod uwagę okoliczności danej sprawy, a także możliwości majątkowe osoby zobowiązanej do płacenia. Grzywna powinna być dotkliwa, jednakże nie rujnująca i możliwa do zapłaty.

Jak uniknąć grzywny za utrudnianie kontaktów z dziećmi?

Nie ma tu jednej gotowej recepty. Zasądzenie takiej grzywny zależne jest od tego, czy rzeczywiście do braku tych kontaktów nie dochodzi. W pierwszym etapie sąd nie bada, z jakiej przyczyny te kontakty nie mają miejsca, a jedynie czy to rzeczywiście ma miejsce lub istnieje takie zagrożenie.

Dopiero w drugim etapie sąd może wziąć pod uwagę okoliczności, czy brak kontaktu był w danej sytuacji usprawiedliwiony i uzasadniony, czy też nie. Jedyną opcją jest usprawiedliwienie się obiektywnymi okolicznościami, czy nie była to zła wola, a istnieje powód, że do kontaktu nie doszło.

Często rodzic, który nie chce wydać dziecka, powołuje się na jego chorobę, a ci zaś, którzy nie przybywają na spotkanie z dzieckiem, twierdzą, że z jakichś względów nie mogli tego zrobić.

Najlepszym rozwiązaniem jest wcześniejsze uprzedzenie o niemożliwości odbycia kontaktu (z jednej i drugiej strony) oraz propozycja innego terminu na spotkanie. Pozwoli to na uniknięcie oskarżenia o złą wolę i celowe utrudnianie kontaktów.

WAŻNE!

Nie ma jednej złotej rady na uniknięcie grzywny za utrudnianie kontaktów. To do sądu należy decyzja, czy dana osoba zasługuje na ukaranie karą grzywny. Ewentualnym rozwiązaniem jest wykazanie, iż nie było winy w tym, iż nie doszło do kontaktu, że istnieje usprawiedliwienie. Dobrze jest wcześniej zawiadomić o tym, iż nie może dojść do spotkania i zaproponować inny termin.

Wniosek o ukaranie grzywną za utrudnianie kontaktów z dzieckiem

Wniosek taki składa się do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego.

Powinien on zawierać oznaczenie stron, ich dane adresowe, PESEL wnioskodawcy, dane dziecka, opisanie terminu, miejsca i sposobu odbywania kontaktów, a także wykazanie kiedy i w jakich okolicznościach nie doszło do kontaktu, albo jeśli jest takie zagrożenie, to wykazanie, na jakiej podstawie istnieje przekonanie, że do tych kontaktów nie dojdzie. Konieczne jest również dołączenie odpisu wyroku lub ugody, na mocy której kontakty mają być realizowane. Wniosek taki nie musi być specjalnie skomplikowany, ważne, żeby zawierał dane stron, żądanie zagrożenia karą grzywny, a także odpis wyroku lub ugody.

Wniosek taki jest prosty, ale musi zawierać dokładne oznaczenie sądu, stron, określenie żądania zagrożenia karą grzywny (w drugim etapie zasądzenia kary grzywny), opisanie sposobu wykonywania kontaktów i wskazanie kiedy, w jakich okolicznościach do kontaktów nie doszło.

Instytucja prawna zasądzenia kary grzywny za utrudnianie kontaktów z dzieckiem ma na celu walkę z alienacją rodzicielską i ukróceniem praktyk polegających na uniemożliwianiu odbycia kontaktu jednemu z rodziców. Może też dyscyplinować rodziców zaniedbujących dzieci, którzy nie chcą się z nimi spotkać.

Sąd bada najpierw, czy do kontaktów nie dochodzi albo czy jest takie zagrożenie, a potem taką karę zasądza, jeśli uzna to za uzasadnione. Wysokość kary zależy od decyzji sędziego, który bierze pod uwagę możliwości majątkowe osoby, na którą ma nałożyć karę. Wniosek, oprócz danych stron i opisu sprawy, powinien również zawierać orzeczenie ustalające sposób realizacji kontaktów.

W szczególnie skomplikowanych sprawach rodzinnych warto wesprzeć się pomocą prawną.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Odszkodowanie za utrudnianie kontaktów i widzeń z dziećmi

Ukaranie za utrudnianie kontaktów z dzieckiemProcedura zmierzająca do „wyegzekwowania” kontaktów z dzieckiem została podzielona na dwa etapy. Pierwszy etap został określony w art. 51815 kpc, zgodnie, z którym: jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy, uwzględniając sytuację majątkową tej osoby, zagrozi jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku. W drugim zaś etapie, regulowanym w art. 59816 § 1 kpc sąd orzeka o nakazaniu zapłaty ustalonej sumy pieniężnej, jeżeli kontaktu są nadal utrudniane lub uniemożliwiane. Postępowanie w niniejszej sprawie ograniczało się do pierwszego ze wskazanych etapów, który jest regulowany art. 59815 § 1 kpc. Z cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że koniecznymi przesłankami wszczęcia procedury, jest po pierwsze ustalenie, treści zobowiązania rodzica pod pieczą, którego dziecko przebywa, w zakresie realizacji kontaktów z dzieckiem, po drugie ustalenie, że rodzic zobowiązany nie wykonuje lub co najmniej niewłaściwie wykonuje to zobowiązanie. Treść i zakres zobowiązania musi, więc być sprecyzowana w orzeczeniu sądu ewentualnie ugodzie sądowej lub mediacyjnej. Hipoteza art. 59815 § 1 k.p.c. zakłada, iż sposób utrzymywania kontaktów między dzieckiem a rodzicami oraz innymi osobami wymienionymi w art. 1136 k.r.o. został już prawomocnie uregulowany.  Pojęcia „nie wykonuje” i „niewłaściwie wykonuje”, należy zaś interpretować, jako każde zawinione działanie zmierzające do utrudnienia osobie uprawnionej realizacji kontaktów z dzieckiem.

Należy też podkreślić, że postępowanie w trybie art. 59815 § 1 k.p.c.

ma charakter postępowania wykonawczego, zatem kognicja sądu jest ograniczona do zbadania czy nastąpiło naruszenie obowiązków wynikających z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem, z jakiej przyczyny oraz jaka jest sytuacja majątkowa i życiowa osoby winnej naruszeń (w celu określenia sumy pieniężnej stanowiącej dla niej zagrożenie). Przesłanki ewentualnej zmiany dotychczasowego uregulowania w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, z uwzględnieniem jego dobra, nie podlegają badaniu w postępowaniu dotyczącym wymuszenia realizacji aktualnych obowiązków. Kwestie te mogą być przedmiotem postępowania o zmianę uregulowania kontaktów z dzieckiem, jednak jest to zupełnie inne postępowanie o charakterze rozpoznawczym.

Jako zasadę przyjąć jednak trzeba, że rodzic sprawujący pieczę nad dzieckiem ma obowiązek wykonywać obowiązujące orzeczenie w przedmiocie kontaktów zgodnie z jego treścią, a drogą do jego modyfikacji jest wyłącznie tryb postępowania sądowego (art. 579 k.p.c.).

Postępowanie uregulowane w art. 59815 §1-2 k.p.c. ma specyficzny charakter, bo choć stanowi postępowanie opiekuńcze, to ograniczone jest do fazy wykonawczej.

Z tej przyczyny sąd, choć oczywiście powinien zbadać przyczyny nieprawidłowego realizowania kontaktów, nie może poddawać rewizji dotychczasowego orzeczenia ustalającego kontakty.

Co do zasady, o ile nie zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania przez sąd z urzędu, obowiązki ukształtowane aktualnym orzeczeniem w przedmiocie kontaktów muszą być respektowane, a ich naruszenie powinno spotkać się z zagrożeniem sankcją.

Zapłata odszkodowania za utrudnianie kontaktów z dzieckiem

,,Odpowiednia suma pieniężna” nie ma charakteru odszkodowawczego, jednakże dostrzegalny w niej element kary sprawia, że każdorazowo przesłanką jej orzeczenia jest wina w niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu kontaktów z dzieckiem.

Z zasady odpowiedzialności opartej na winie wynika, że odpowiednia suma pieniężna powinna być adekwatna nie tylko (jak wprost mówi ustawa) do sytuacji majątkowej i liczby naruszeń, ale także do rodzaju i stopnia winy oraz charakteru i ciężaru gatunkowego zaniechania obowiązku (J. Ignaczewski, Komentarz do spraw rodzinnych, LexisNexis, wyd. 1 z 2012, k. 134).

Oznaczenie wysokości sumy pieniężnej grożącej za każde naruszenie obowiązku pozostawione jest więc do uznania sądu, co nie oznacza dowolności.

See also:  Jak pozbyć się kredytu z poprzedniego małżeństwa?

Sąd, oznaczając wysokość tej sumy, adekwatnie do sytuacji majątkowej osoby obowiązanej, powinien jednak mieć na uwadze, aby suma ta była ,,skuteczna”, czyli dla naruszającego obowiązki wynikające z orzeczenia albo ugody o kontaktach na tyle dotkliwa, aby przymusiła go do wykonania ciążących na nim obowiązków.

Mimo że ustawodawca operuje zwrotem „sąd zagrozi”, w piśmiennictwie i praktyce orzeczniczej przyjmuje się, że sąd rozpoznający wniosek w tym trybie ma swobodę jurysdykcyjną i nie jest zobligowany do wydania postanowienia zagrażającego grzywną w każdym przypadku naruszenia obowiązków, w oderwaniu od jego wagi i przyczyn.

Należy zaznaczyć, że groźba sankcji pieniężnej, nie może niweczyć celu postępowania, tj. wyegzekwowania kontaktów rodzica z dzieckiem, i zmierzać do uzyskania zyskownego instrumentu szykan między zwaśnionymi rodzicami (tak Jacek Ignaczewski „Komentarz do spraw o kontakty z dzieckiem”, LexisNexis, wyd. I, s. 89-91).

Istotnym jest również, że realizując pierwszy etap egzekucji kontaktów z małoletnim Sąd bada wyłącznie fakt naruszenia przez uczestnika postępowania obowiązków wynikających z ostatniego orzeczenia regulującego sposób utrzymywania kontaktów z małoletnim dzieckiem.

W przypadku natomiast stwierdzenia takiego naruszenia Sąd może zagrozić uczestnikowi, który dopuścił się takiego naruszenia, zapłatą oznaczonej sumy pieniężnej. Niniejsze postępowanie ma bowiem na celu zabezpieczenie prawidłowego wykonywania prawomocnego orzeczenia Sądu o kontaktach.

Dlatego też uczestnik postępowania ma obowiązek stosowania się do prawomocnego orzeczenia w przedmiocie kontaktów, aż do czasu jego zmiany albo uchylenia.

Rodzic, któremu bezprawnie ogranicza się kontakt z dzieckiem, może dochodzić zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc. Stanowisko takie zajął Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 15 lipca 2015 roku w sprawie o sygn.

akt I ACa 202/15, uznając, że ograniczanie osobistych kontaktów rodzica z dzieckiem godzi w dobro osobiste uprawnionego do kontaktu w postaci więzi rodzicielskiej, a jest to więź szczególna, której naruszenie wiąże się ze znacznym cierpieniem psychicznym, co uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia.

Kontakty ojca z dziećmi

Kontakt z dzieckiem jest najpełniejszy w sytuacji sprawowania bieżącej pieczy nad dzieckiem. Ma to miejsce w razie wykonywania wyłącznej pieczy lub na przemian z drugim rodzicem (piecza naprzemienna). Jednakże orzeczenia wydane jedynie na podstawie przepisów art. 58 § la zd. 1 oraz art. 107 § 2 zd. 1 K.r.o.

nie dają podstaw, w świetle art. 1132 i 1133 K.r.o., do ograniczenia lub pozbawienia kontaktów z dzieckiem tego rodzica, któremu ograniczono lub zawieszono władzę rodzicielską, lub nawet jej pozbawiono.

Obecnie istnieje normatywna podstawa uzgodnienia w takiej sytuacji przez rodziców sposobu (formy i częstotliwości) kontaktowania się z dzieckiem rodzica, któremu ograniczono wykonywanie władzy rodzicielskiej. Zgodnie z art. 1131 § 1 K.r.o.

, jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy.

Instytucja kontaktów znajduje zastosowanie, gdy władzę rodzicielską powierzono obojgu rodzicom, ale bieżącą pieczę sprawuje jedno z nich, gdy władzę rodzicielską ograniczono, a nawet gdy jej pozbawiono (gdyż prawo do kontaktów jest niezależne od władzy rodzicielskiej). Zgodnie z art. 113 § 2 K.r.o.

kontakty obejmują w szczególności dwie podstawowe formy: przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) oraz porozumiewanie się z nim (bezpośrednio lub pośrednio, w postaci korespondencji i korzystania z innych środków porozumiewania się na odległość, także w postaci elektronicznej). Przepis art. 113 § 1 K.r.o.

stanowi, że także w odniesieniu do dziecka utrzymywanie kontaktów powinno być nie tylko jego prawem, ale i obowiązkiem. Równocześnie art. 1134 K.r.o.

daje sądowi opiekuńczemu, orzekającemu w sprawie kontaktów z dzieckiem, kompetencję do zobowiązania rodziców do określonego postępowania, ze wskazaniem możliwości kierowania rodziców do placówek lub specjalistów zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc.

Zakaz kontaktów ma charakter wyjątkowy i musi być uzasadniony poważnym zagrożeniem dobra dziecka. Praktyka sądowa wskazuje, że w zdecydowanej większości wypadków wnioski o uregulowanie kontaktów są uwzględniane.

Odebranie dziecka matce

Sądowe rozstrzygnięcia w przedmiocie oddzielenia dziecka od głównego opiekuna pojawiają się wyłącznie w skrajnych przypadkach, w sytuacji gdy dochodzi do manipulowania dziećmi, kiedy ujawniają one poważne zaburzenia w rozwoju psychicznym i wyczerpane zostały inne próby uregulowania kontaktów z drugim z nich. Występowanie zespołów zachowań sugerujących manipulowanie dzieckiem przez jednego z rodziców zwykle stwierdzają biegli w oparciu o materiał diagnostyczny zebrany w danej sprawie, tj. analizę akt sprawy, obserwację, pogłębiony wywiad dotyczący rodziny, porównawcze charakterystyki funkcjonowania dziecka w poszczególnych okresach życia (w tym konfliktu pomiędzy rodzicami) i badania psychologiczne. W zależności od zakresu i nasilenia stwierdzanych zachowań, postaw badanych osób w pierwszej kolejności są proponowane różne formy pomocy rodzicom, np. trening psychologiczny, terapia, mediacja.

W obowiązującym stanie prawnym niewłaściwe sprawowanie władzy rodzicielskiej czy utrudnianie kontaktów dziecka z jednym z rodziców, także poprzez ustalenie, iż przybiera formy zjawiska alienacji, może skutkować powierzeniem przez sąd pieczy nad dzieckiem drugiemu rodzicowi. Sąd opiekuńczy, zgodnie z art. 570 kpc lub art.

577 kpc, może wszcząć w tym kierunku postępowanie także z urzędu. Powyższe znajduje wyraz w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Już w orzeczeniu z dnia 2 grudnia 1957 roku sąd ten przywołał jako ujemną okoliczność, przy ocenie któremu z rodziców powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej, fakt wpajania dziecku uczucia niechęci do drugiego rodzica lub wręcz nienawiści (I CR 1045/56, OSN 1959 nr III, poz. 76).

W postanowieniu z dnia 30 sierpnia 1977 roku Sąd Najwyższy wywiódł natomiast, że uniemożliwianie utrzymania właściwego kontaktu między rodzicem a dzieckiem narusza interes małoletniego i może stanowić przyczynę uzasadniającą zmianę prawomocnego postanowienia regulującego wykonywanie władzy rodzicielskiej (III CRN 204/77, LEX nr 7986).

Przykładowe wyroki

  1. zagrozić P. S. (1) nakazaniem zapłaty na rzecz J. P. kwoty 200 (dwieście) złotych za każdorazowe nierealizowanie kontaktów z małoletnimi P. S. (2) urodzoną (…) i S. W. S. urodzoną (…) ustalonych w ugodzie zawartej 30 stycznia 2019 roku w Sądzie Rejonowym w Poznaniu.

    w sprawie sygnatura akt XXXX,

  2. zagrozić uczestniczce postępowania M. P. nakazaniem zapłaty na rzecz wnioskodawcy A. P.

    sumy pieniężnej w wysokości po 150,00 złotych (słownie: sto pięćdziesiąt złotych) za każde naruszenie obowiązku w przedmiocie kontaktów wnioskodawcy z małoletnim K. P.

    wynikającego z ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Poznaniu w dniu 22 kwietnia 2018 roku, w sprawie sygnatura akt XXX

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Kara pieniężna za utrudnianie kontaktów z dzieckiem

Rodzice, którzy nie wykonują swoich obowiązków zgodnie z wydanym orzeczeniem sądu w przedmiocie kontaktów z dzieckiem lub zawartej ugody, nie pozostają bezkarni.

Kodeks postępowania cywilnego reguluje kwestie związane z sankcjami pieniężnymi za naruszenie obowiązków w przedmiocie kontaktów z dzieckiem. Służy to zapewnieniu realizacji uprawnień rodziców wynikających z prawa do kontaktu z dzieckiem.

Jest to postępowanie składające się z dwóch etapów:

  1. zagrożenie nakazem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej przez sąd
  2. postanowienie o nakazaniu zapłaty

Sąd wydając postanowienie o zagrożeniu nakazem zapłaty uwzględnia sytuację finansową osoby niewykonującej lub niewłaściwie wykonującej obowiązki wynikające z orzeczenia, ugody zawartej przed sądem lub mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem.

Suma pieniężna odnosi się oddzielnie do każdego naruszenia obowiązku.

Co prawda ustawodawca uzależnia wysokość sumy pieniężnej od sytuacji majątkowej osoby niewykonującej lub niewłaściwie wykonującej obowiązki, jednak w literaturze wskazuje się, że nie bez znaczenia pozostaje rodzaj i charakter niewykonywanego kontaktu, a także stopień i nasilenie winy tej osoby. Istotnym jest, że takie postanowienie może zostać wydane zarówno wobec osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje, jak i wobec osoby uprawnionej do kontaktu. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie.

Wyjątkowo pierwszy etap postępowania może nastąpić już w postępowaniu w przedmiocie ustalenia kontaktów, na postawie art. 5821 § 3 k.p.c.

, który stanowi, że w razie uzasadnionej obawy naruszenia obowiązków wynikających z postanowienia o kontaktach przez osobę, pod której pieczą dziecko pozostaje, lub osobę uprawnioną do kontaktu z dzieckiem albo osobę, której tego kontaktu zakazano, sąd opiekuńczy może zagrozić nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej, stosownie do zasad określonych w art. 59815:

  1. osobie, pod której pieczą dziecko pozostaje – na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem lub
  2. osobie uprawnionej do kontaktu z dzieckiem albo osobie, której tego kontaktu zakazano – na rzecz osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje.

Pierwszy etap ma na celu wywarcie presji na osobie niewykonującej lub niewłaściwie wykonującej obowiązki.

Jeżeli osoba, której sąd opiekuńczy zagroził nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej, nie wypełnia nadal swego obowiązku, sąd opiekuńczy nakazuje jej zapłatę należnej sumy pieniężnej, ustalając jej wysokość stosownie do liczby naruszeń. W wyjątkowych wypadkach sąd zmienia wysokość sumy pieniężnej, ze względu na zmianę okoliczności.

Warto podkreślić, że zapłata określonej sumy pieniężnej następuje odpowiednio na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem lub osoby pod której pieczą dziecko pozostaje. Na to postanowienie również przysługuje zażalenie.

Ważne jest treść art. 59817 k.p.c.

: Jeżeli do kontaktu nie doszło wskutek niewykonania lub niewłaściwego wykonania przez osobę, pod której pieczą dziecko pozostaje, obowiązków wynikających z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy przyzna od tej osoby uprawnionemu do kontaktu zwrot jego uzasadnionych wydatków poniesionych w związku z przygotowaniem kontaktu, w tym kosztów, o których mowa w art. 5821 § 2 pkt 1 (§ 1). Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli uprawniony do kontaktu z dzieckiem narusza obowiązki dotyczące kontaktu wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem (§ 2). Oznacza to, że zwrot kosztów obejmuje także koszty podróży i pobytu dziecka lub także osoby towarzyszącej dziecku, a także kosztów powrotu do miejsca stałego pobytu dziecka. Z cytowanego przepisu wynika, że sąd musi zasądzić kwotę stanowiącą zwrot uzasadnionych wydatków poniesionych w związku z przygotowaniem do kontaktu, jeżeli wpłynie stosowny wniosek osoby uprawnionej. Na postanowienie to przysługuje zażalenie.

Istotnym jest, że do każdego wniosku o wszczęcie postępowania należy załączyć odpis wykonalnego orzeczenia albo wykonalnej ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem.

W przypadku orzeczenia sądu albo innego organu państwa obcego albo ugody zawartej przed sądem lub innym organem państwa obcego lub przez niego zatwierdzonej, niezbędne jest stwierdzenie wykonalności tego orzeczenia albo ugody.

Warto mieć na uwadze, że w sprawach dotyczących wykonywania kontaktów z dzieckiem sąd orzeka na wniosek.

Postępowanie zostaje umorzone, jeżeli w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia ostatniego postanowienia nie wpłynął kolejny wniosek w sprawach wykonania kontaktów z dzieckiem.

Podkreślić należy, że powyższe ma również zastosowanie w przypadku orzeczenia, w którym sąd określił, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach (naprzemienna opieka nad dzieckiem).

Tytułem wyjaśnienia wskazuję, że chodzi wtedy o sytuację, w której dziecko przebywa u rodziców przez podobne okresy i podlega wówczas ich opiece, co zapewnia rodzicom taki sam udział w wychowaniu dziecka i kontakt z nim.

Kara za utrudnianie kontaktów z dzieckiem

W sytuacji uporczywego utrudniania kontaktów z dzieckiem przez drugiego rodzica może zwrócić się do Sądu o jego ukaranie. Ukaranie polega na nakazaniu przez Sąd zapłaty przez rodzica utrudniającego kontakty drugiemu rodzicowi określonej przez Sąd kwoty.

Jak przebiega procedura ukarania za utrudnianie kontaktów?

Procedura ukarania za utrudnianie kontaktów z dzieckiem następuje dwuetapowo. W pierwszej kolejności Sąd, jeśli uzna nasz wniosek za słuszny, zagrozi drugiemu rodzicowi nakazaniem zapłaty określonej kwoty na naszą rzecz, za każde naruszenie obowiązku.

Jeśli  zagrożenie nie odniesie skutku i drugi rodzic nadal będzie utrudniał kontakty Sąd nakaże wypłacenie wskazanej wcześniej sumy pieniężnej.

Jak Sąd określi kwotę kary za utrudnianie kontaktów?

Sądni nie jest związany wskazaną przez nas we wniosku kwotą lecz dokonuje oceny wysokości kwoty w oparciu o zdolności majątkowe rodzica, który ma zostać ukarany.

Ustawodawca nie określił tu ani dolnego ani górnego limitu.

Jak dochodzić przyznanej nam kwoty zasądzonej w związku z ukaraniem za utrudnianie kontaktów?

Prawomocne postanowienie Sądu, w którym nakazano zapłatę należnej sumy pieniężnej, jest tytułem wykonawczym bez potrzeby nadawania mu klauzuli wykonalności co oznacza, że możemy wprost z takim postanowieniem skierować się do komornika w celu przeprowadzenia egzekucji.

Gdzie złożyć wniosek o ukaranie za utrudnianie kontaktów?

Wniosek o ukaranie drugiego rodzica składamy we Sądzie Rejonowym (właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka), jeżeli sprawa o ustalenie kontaktów jest w toku i Sąd wydał postanowienie o zabezpieczeniu kontaktów na czas trwania sprawy, wniosek składamy. Podobnie jeżeli toczy się sprawa rozwodowa i wydane zostało postanowienie o zabezpieczeniu kontaktów na czas rwania procesu wniosek o ukaranie składamy do Sądu rozwodowego.

Opłata od wniosku wynosi 40 zł.

Co musi zawierać wniosek o ukaranie za utrudnianie kontaktów ?

We wniosku należy przedstawić Sadowi wszelkie okoliczności wskazujące na utrudnianie kontaktów oraz wskazać daty naruszeń. Dodatkowo dobrze aby do wniosku dołączyć dowody oraz wnieść o przesłuchanie świadków zdarzeń.

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964 r., Nr 43, poz. 296, ze zmianami.).

Adwokat Warszawa sprawy rodzinne.

RPD chce definicji opieki naprzemiennej i kary za utrudnianie kontaktów dzieckiem

Warto przypomnieć, że kończą się prace nad pakietem propozycji zmian w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym oraz m.in. kodeksu postępowania cywilnego. Zakładają one m.in. rodzinne postępowanie informacyjne, dotyczące par posiadających małoletnie dzieci. Początkowo miało być prowadzone przed pozwem rozwodowym, MS uwzględniło jednak uwagi prawników i ma być częścią rozwodów.

Przy okazji podnoszona była też, m.in. przez kuratorów sądowych, kwestia uporczywego utrudniania kontaktów z dzieckiem, tym bardziej że propozycja w tym zakresie znalazła się w pierwszej wersji projektu – dotknęła ją dyskontynuacja prac – trafiła do Sejmu w 2019 r.

W tamtej znalazła się propozycja kar grzywny i ograniczenia wolności za uporczywe utrudnianie kontaktów – co w ocenie m.in. obrońców praw dziecka, było krokiem w dobrym kierunku. Ostatecznie jednak samo ministerstwo się z tego wycofało.

 Potem informowano, że trwają prace analityczne dotyczące problematyki kontaktów, zwłaszcza ich skuteczności, oraz problematyki szeroko pojętej alienacji rodzicielskiej.

– W zależności od wyników tych prac, podjęte zostaną odpowiednie decyzje co do rozpoczęcia ewentualnych prac legislacyjnych z danego obszaru – pisało wówczas ministerstwo, w odpowiedzi na pytania serwisu Prawo.pl, dotyczące statusu prac. Ostatecznie – w nowym projekcie – to się nie znalazło.

Czytaj: Postępowanie informacyjne w trakcie, a nie przed rozwodem – MS zmienia własny projekt >>

Penalizacja utrudniania kontaktów

Mikołaj Pawlak, RPD, podkreśla że obecnie brak jest regulacji przewidującej możliwości pociągnięcia do faktycznej i skutecznej odpowiedzialności osoby, która uporczywie uchyla się od wykonania orzeczenia sądu lub ugody w przedmiocie kontaktów rodzica z dzieckiem.

Moim zdaniem optymalne byłoby wprowadzenia nowego typu czynu karalnego – karalności za utrudnianie kontaktów z dzieckiem, lub za utrudnianie możliwości sprawowania pieczy naprzemiennej, gdy orzeczenie lub ugoda nie są wykonywane mimo uprzedniego nakazania zapłaty sumy pieniężnej, a także za uchylanie się od orzeczenia sądu nakazującego odebranie dziecka – wskazuje.

MS wielokrotnie przypominało, że brak realizacji kontaktów może prowadzić do wszczęcia odpowiedniego postępowania, a następnie nakazania zapłaty określonej sumy pieniężnej na podstawie przepisów art. 598[15] , art.598[16] i art. 598[22] Kodeksu postępowania cywilnego.

O co chodzi? Jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów, sąd opiekuńczy, uwzględniając jej sytuację majątkową, może zagrozić jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem. Chodzi o określoną kwotę za każdy kontakt. Gdy to nie pomoże, sąd ma możliwość nakazania zapłaty tej kwoty. Problem jednak w tym, że nawet wysokie kwoty nie powstrzymują utrudniania kontaktów.

RPD postuluje zmiany w Kodeksie karnym i Kodeksie postępowania karnego. M.in art. 209a par. 1 K.k.

w brzmieniu: Kto, będąc zobowiązany do wykonania orzeczenia sądu albo ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem lub orzeczenia, w którym sqd określił, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach, uchyla się od wykonania tego orzeczenia albo tej ugody mimo uprzedniego prawomocnego nakazania przez sąd zapłaty sumy pieniężnej, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności, oraz par. 2: kto uchyla się od wykonania orzeczenia o przymusowym odebraniu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką, zleconemu przez sqd kuratorowi sądowemu, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

Ściganie miałoby następować na wniosek pokrzywdzonego, a karze nie podlegałby sprawca, który nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego wykonałby orzeczenie albo ugodę. Co więcej prokurator (zmiana k.p.

k) mógłby zawiesić postępowanie na okres nie krótszy niż 3 miesiące oraz nie dłuższy niż jeden rok, jeżeli podejrzany złożyłby oświadczenie na piśmie, w którym zobowiąże się do wykonywania orzeczenia sądu albo ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem lub orzeczenia, w którym sąd określił, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach.

Definicja opieki naprzemiennej

W ocenie RPD powinno też zostać zapisane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, że przy braku porozumienia sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie.

W takiej sytuacji sąd mógłby powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom oraz określić, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach lub powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

Leave a Reply

Your email address will not be published.